V SA/Wa 1046/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-09
Skład orzekający: Andrzej Kania, Piotr Kraczowski, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina, która nie wykorzystała dotacji celowej w roku budżetowym, w którym została udzielona, jest zobowiązana do jej zwrotu, nawet jeśli cel inwestycji został osiągnięty, a brak środków wynikał z późniejszego terminu płatności faktur?Ratio decidendi
Gmina jest zobowiązana do zwrotu niewykorzystanej w roku budżetowym dotacji celowej, nawet jeśli cel inwestycji został osiągnięty. Wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, a nie przez samo przekazanie środków beneficjentowi. Niewykorzystana w terminie dotacja podlega zwrotowi na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych, a argumenty dotyczące osiągnięcia celu inwestycji czy trudnej sytuacji budżetowej gminy nie mogą być uwzględnione ze względu na bezwarunkowy charakter tych przepisów.Stan faktyczny
Gmina Miejska K. zawarła umowę na dofinansowanie inwestycji "Budowa kompleksu boisk sportowych" w wysokości 500.000 zł. W roku 2010 wykorzystano 128.349,93 zł, a pozostała kwota 371.650,07 zł została zapłacona wykonawcy w 2011 r., po upływie roku budżetowego. Minister Sportu i Turystyki decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. określił kwotę zwrotu dotacji. Minister utrzymał w mocy swoją decyzję po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o finansach publicznych, w tym art. 181 ust. 9 u.f.p., argumentując, że cel inwestycji został osiągnięty, a budżet gminy jest trudny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu; oddala skargę.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję własną w sprawie zwrotu do budżetu państwa części dotacji celowej.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
Gmina Miejska K. (zwana dalej: "skarżącą") zawarła w dniu [...] grudnia 2010 r. z Ministrem Sportu i Turystyki umowę nr [...] na dofinansowanie inwestycji o nazwie "Budowa kompleksu boisk sportowych w ramach programu "Moje Boisko - Orlik 2012"" w wysokości 500.000 zł.
W dniu 7 marca 2011 r. wpłynęła do Ministerstwa Sportu i Turystyki informacja skarżącej o końcowym rozliczeniu dofinansowania inwestycji, zaś w dniu 25 marca 2011 r. uzupełnienie dotyczące potwierdzenia wydatkowania środków z przyznanej dotacji.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. o numerze [...] Minister Sportu i Turystyki określił skarżącej przypadającą do zwrotu kwotę w wysokości 371.650,07 zł z tytułu niewykorzystania w terminie części dotacji celowej, udzielonej zgodnie z umową z dnia [...] grudnia 2010 r. Decyzja zobowiązywała także skarżącą do zwrotu określonej kwoty wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych oraz kosztami wezwania do zapłaty.
W uzasadnieniu wskazano, iż z przedstawionych przez skarżącą dokumentów oraz potwierdzeń przelewów bankowych wynika, że płatności niektórych faktur współfinansowanych ze środków budżetu państwa nastąpiły po upływie roku budżetowego, w którym beneficjent powinien ich dokonać, aby wykorzystać w ten sposób udzieloną dotację. Z przyznanej dotacji w wysokości 500.000 zł, skarżąca wykorzystała w roku 2010 jedynie jej część w kwocie 128.349,93 zł (zapłata wykonawcy). Płatności pozostałych faktur – w wysokości 371.650,07 zł – nastąpiły w 2011 r., a więc po upływie roku budżetowego, na który przyznana została dotacja celowa ze środków budżetu państwa. Powyższe czynności zostały potwierdzone dowodowo przez potwierdzenia zapłaty za faktury współfinansowane przez Ministerstwo Sportu i Turystyki, załączone do przedstawionego przez skarżącą rozliczenia końcowego dotacji.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. o numerze [...] Minister Sportu i Turystyki, po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2013 r.
Organ podniósł w pierwszej kolejności, iż podstawa prawna decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., a mianowicie art. 169 ust. 6 w związku z art. 168 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.), zwanej dalej: "u.f.p.", została powołana zasadnie. Zauważył, iż przepisy prawa dotyczące żądania zwrotu wydatkowanej po terminie dotacji, jak również konkretyzacje tych przepisów w postaci poszczególnych zapisów umowy, jaka została zawarta z beneficjentem dotacji, należy wiązać z tzw. zasadą roczności budżetu, wyrażoną w art. 109 u.f.p. Minister zaznaczył, iż co prawda od tej zasady istnieją wyjątki, dotyczą one jednak szczególnych sytuacji o których mowa w art. 181 u.f.p. Jego zadaniem, należy przyjąć, iż wolą ustawodawcy, który przewidział wskazany tryb, jest aby możliwość przeniesienia uzyskanych środków była realizowana tylko w takiej formie (o której mowa w art. 181 u.f.p.). Tym samym wszystkie wydatki przewidziane w ustawie budżetowej, a niezrealizowane w roku budżetowym i niewskazane w stosownym rozporządzeniu Rady Ministrów, wygasają z końcem roku budżetowego.
Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazujących na osiągnięcie celu inwestycji, brak wolnych środków w budżecie skarżącej czy jej plany inwestycyjne, organ stwierdził, iż argumenty te nie mogły być wzięte pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy ze względu na bezwarunkowy charakter powołanych przepisów u.f.p.
W konsekwencji Minister Sportu i Turystyki uznał, iż skoro umowa o udzielenie dofinansowania z dnia [...] grudnia 2010 r. określała dokonywanie rozliczeń w przewidzianym terminie, tj. do dnia 31 grudnia 2010 r., to niewykorzystana w tym terminie kwota winna zostać zwrócona.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] lutego 2013 r. i poprzedzającej ją decyzji jako naruszajacych prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzjom zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a." poprzez zaniechanie wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia dowodów, w szczególności zaś okoliczności udzielenia skarżącej dotacji – dofinansowania budowy obiektu sportowego w ramach programu "Moje Boisko Orlik 2012" oraz faktów związanych z efektami osiągniętymi przez skarżącą skutkiem wybudowania boiska ORLIK, co miało istotny wpływ na podjęcie decyzji w sprawie w tym znaczeniu, że spowodowało zaniechanie przez organ rozważenia możliwości podjęcia działań w oparciu o przepis art. 181 ust. 9 u.f.p.;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 181 ust. 9 u.f.p. poprzez nie tylko niezastosowanie tego przepisu, ale również nierozważenie w toku ponownego rozpatrywania sprawy, czy istniały przesłanki do uczynienia tego, co w efekcie pozwoliłoby na uwzględnienie wniosku skarżącej o odstąpienie od żądania zwrotu niewykorzystanej części dotacji.
W uzasadnieniu wskazano, iż Minister rozpatrując sprawę ponownie na skutek złożonego środka odwoławczego uznał, że argumantacja skarżacej, która legła u podstaw rozpatrywanego wniosku nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy.
Skarżąca ponownie wskazała, iż w sprawie znaczenie mają następujące kwestie:
a) cel inwestycji został osiągnięty, bowiem boisko ORLIK zostało przekazane w trwały zarząd na rzecz Zespołu Szkół, z obiektu tego niemal przez cały rok korzystają dzieci i młodzież, zaś w 2012 roku odbyło się tam wiele imprez sportowych;
b) skarżąca nie ma zbyt dużych możliwości zapewnienia dzieciom i młodzieży zdrowego trybu życia, gdyż jej budżet wynosił na 2012 po stronie dochodów 51.958.634 zł i 50.811.732 zł po stronie wydatków (nadwyżka była przeznaczona na spłatę kredytów i zobowiązań z lat ubiegłych), dodatkowo wpływy budżetowe stale maleją, dlatego też w znacznym zakresie ogranicza się wydatki m.in. na finansowanie sportu dzieci i młodzieży;
c) skarżąca nie ma w budżecie wolnych środków z których mogłaby wykonać decyzję o zwrocie środków do budżetu państwa, przez co w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja pozostanie w mocy, plany rozbudowy infrastruktury sportowej w K. i wspierania sportu wśród dzieci i młodzieży – upadną.
Dodatkowo zwrócono uwagę na to, że organ “przemilczał" okoliczności, w których zawarta została umowa na dofinansowanie. W ocenie skarżącej, organ ponosi współodpowiedzialność za zaistniałą sytuację w tym znaczeniu, że skutkiem jego działań umowa o dofinansowanie została podpisana praktycznie pod koniec roku budżetowego. Podniesiono przy tym, iż okoliczność ta stanowi uzasadnienie dla dokonania przesunięć w budżecie, w oparciu o przepis art. 181 ust. 9 u.f.p.
W odpowiedzi na skargę Minister Sportu i Turystyki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga analizowana w świetle powyższych regulacji prawnych nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie jest sporny.
W dniu [...] grudnia 2010 r. skarżąca zawarła z Ministrem Sportu i Turystyki umowę Nr [...] na dofinansowanie inwestycji ze środków budżetowych. Zgodnie z § 7 ust. 1 tej umowy, beneficjent zobowiązał się wykorzystać przyznane środki finansowe poprzez niezwłoczną zapłatę wykonawcy realizującemu inwestycję, nie później niż do dnia 31 grudnia 2010 r. W ustępie 2 § 7 postanowiono z kolei, iż w przypadku niewykorzystania środków w terminie określonym w ust. 1, beneficjent dokona ich zwrotu do dnia 31 stycznia następnego roku na rachunek bankowy Ministerstwa Sportu i Turystyki.
Wykonując powyższą umowę, w dniu 22 grudnia 2010 r. Departament Infrastruktury Sportowej Ministerstwa Sportu i Turystyki dokonał zlecenia realizacji płatności z tytułu dofinansowania zadania inwestycyjnego w terminie do dnia 31 grudnia 2010 r., w wysokości transzy do przekazania – 500.000,00 zł.
Na podstawie informacji o sposobie rozliczenia dofinansowania oraz dokumentów przedłożonych przez skarżącą, w tym potwierdzeń przelewów bankowych, ustalono, iż skarżąca zrealizowała część płatności związanych z inwestycją w roku 2010 (w terminie wykorzystano część dotacji w wysokości 128.349,93 zł), natomiast pozostała część dotacji w wysokości 371.650,07 zł nie została wykorzystała do końca roku budżetowego.
Stosownie do treści art. 168 ust. 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu państwa w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego lub w terminie określonym w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 181 ust. 3 podlegają zwrotowi do budżetu państwa odpowiednio do dnia 31 stycznia następnego roku albo w terminie 21 dni od dnia określonego w tym rozporządzeniu, z zastrzeżeniem art. 151 ust. 2 pkt 6. Od kwot dotacji zwróconych po terminie określonym w ust. 1 nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin zwrotu dotacji (art. 168 ust. 3 u.f.p.). W przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie o którym mowa w art. 168 ust. 1 organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 169 ust. 6 u.f.p.).
Zgodnie natomiast z art. 168 ust. 4 u.f.p., wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona. Przekazanie środków na rachunek beneficjenta nie oznacza wykorzystania dotacji.
Skoro zatem, w niniejszej sprawie zapłata za zadania realizowane w ramach inwestycji, na którą przewidziane było dofinansowanie, nastąpiła w styczniu 2011 r., to przyjąć należy, iż dotacja nie została wykorzystana do końca roku budżetowego. Powoduje to w konsekwencji, iż w części niewykorzystanej do końca 2010 roku dotacja podlega zwrotowi do budżetu państwa, stosownie do art. 168 ust. 1 u.f.p. Słusznie zatem Minister Sportu i Turystyki, opierając się na art. 169 ust. 6 u.f.p., określił w decyzji kwotę dotacji przypadającej do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.
Za chybiony uznać należało zarzut naruszenia art. 77 k.p.a., bowiem Minister Sportu i Turystyki prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, ustalił stan faktyczny i dokonał jego oceny z perspektywy mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, przy czym ocena ta nie nosi znamion dowolności. W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego organu. Decyzje zostały skonstruowane zgodnie z regułami wynikającymi z k.p.a., zawierają podstawę prawną, rozstrzygnięcie, jak również uzasadnienie faktyczne i prawne. Natomiast wskazywane przez skarżącą okoliczności podpisania umowy o dofinansowane inwestycji ze środków budżetowych nie mogą podważać prawidłowego zastosowania przez organ powyżej wskazanych przepisów u.f.p., w świetle których organ nie mógł odstąpić od dochodzenia zwrotu środków pochodzących z dofinansowania, nie wykorzystanych do końca 2010 r.
Nietrafnie skarżąca powołuje się na regulację art. 181 ust. 9 u.f.p., zgodnie z którą, Minister Finansów może, na wniosek dysponenta części budżetowej, wyrazić zgodę na regulowanie zobowiązań wymagalnych według stanu na dzień 31 grudnia roku ubiegłego w ciężar planu wydatków tego roku w terminie do 9 dni roboczych roku następnego. Powołany przez skarżącą przepis nie wprowadza po stronie dysponenta części budżetowej (Ministra Sportu i Turystyki) obowiązku wystąpienia ze stosownym wnioskiem do Ministra Finansów zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca (beneficjent pomocy) zobowiązała się w umowie o dofinansowanie do wykorzystania środków finansowych nie później niż do dnia 31 grudnia 2010 r. oraz miała świadomość - przed podpisaniem umowy o dofinansowanie - o powinności w powyższym zakresie, co potwierdza chociażby pismo Ministra Sportu i Turystyki z 21 czerwca 2010 r., nr DIS/13119/MŻ/10, informujące m. in., że środki budżetowe powinny być wydatkowane do 31 grudnia 2010 r. i nie mogą być ujęte w wykazie wydatków, które nie wygasły z upływem roku budżetowego.
Reasumując należy stwierdzić, że zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego. Sąd nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrolą aktów.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest niezasadna i na zasadzie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło