V SA/Wa 1046/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-13
Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Irena Jakubiec-Kudiura, Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, złożony po upływie ustawowych terminów określonych w art. 148 k.p.a., może zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego złożony po upływie ustawowych terminów (miesięcznego od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia lub od dnia dowiedzenia się o decyzji w przypadku art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) nie może zostać uwzględniony, nawet jeśli postępowanie sądowoadministracyjne trwało do dnia wydania wyroku. Uchybienie terminu stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje bezskutecznością wniosku.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Warszawie z dnia [...] marca 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy zobowiązującą stowarzyszenie do zwrotu dotacji. SKO odmówiło wznowienia postępowania, uznając, że wnioski złożono po upływie ustawowych terminów (art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.). Stowarzyszenie zaskarżyło postanowienie SKO, argumentując m.in., że trwające postępowania sądowoadministracyjne uniemożliwiły wcześniejsze złożenie wniosku i że wnioski zostały złożone w terminie 30 dni od dowiedzenia się o okolicznościach uzasadniających wznowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, , po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Przedmiotem skargi [...] w W. (dalej jako: "skarżący", "strona" lub "stowarzyszenie") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej jako: "SKO", "Kolegium" lub "organ"), z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie własne z [...] września 2016 r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
[...] maja 2004 r. pomiędzy m.st. Warszawa a stowarzyszeniem została zawarta umowa nr [...]w sprawie udzielenia dotacji ze środków m.st. Warszawy. Na podstawie postanowień zwartych w umowie m.st. Warszawa zleciło stronie realizację zadania publicznego w zakresie oświaty dzieci i młodzieży z przeznaczeniem na "[...]". Na ten cel m.st. Warszawa zobowiązało się przekazać dotację w wysokości 29.000 zł. Dotacja została przekazana 21 maja 2004 r. na podstawie wniosku o przekazanie dotacji z 20 maja 2004 r.
Pismem z 17 grudnia 2004 r. Zastępca Dyrektora Biura Edukacji Urzędu m.st. Warszawy wezwał skarżącego do zwrotu przekazanych środków finansowych w związku z nierozliczeniem udzielonej dotacji.
Prezydent m.st. Warszawy wydając po raz czwarty decyzję (trzy wcześniejsze decyzje zostały uchylone i przekazane do ponownego rozpoznania) z [...] czerwca 2011r. Nr [...] zobowiązał stronę do zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy nr [...]udzielenia dotacji ze środków m.st. Warszawy zawartej [...] maja 2004 r. w kwocie 29.000 zł wraz z odsetkami.
Po rozpatrzeniu odwołania stowarzyszenia SKO decyzją z [...] marca 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2011 r.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1314/13, oddalił skargę na ww. decyzję Kolegium. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyło stowarzyszenie.
Pismem z 2 października 2015 r. skarżący, powołując się na art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 6 k.p.a., złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją SKO z [...] marca 2013r. nr [...] , utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2011 r. Nr [...] zobowiązującą stowarzyszenie do zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy nr [...]zawartej w dniu [...] maja 2004 r. w kwocie 29.000 zł wraz z odsetkami.
Postanowieniem z [...] listopada 2015 r. nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem nr [...], Kolegium odmówiło wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Natomiast postanowieniem z [...] listopada 2015 r. nr [...]organ wznowił, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a, postępowanie zakończone ww. decyzją z [...] marca 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję z [...] czerwca 2011 r., zaś decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją nr [...], Kolegium odmówiło, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., uchylenia powyższych decyzji w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji wskazując na brak zaistnienia przesłanek wznowienia.
Wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2744/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną stowarzyszenia od ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2014 r." sygn. akt: V SA/Wa 1314/13.
Pismem z 22 kwietnia 2016 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta m.st. Warszawy m.in. z wnioskiem o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., postępowania zakończonego ww. decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2011 r. Nr [...] zobowiązującą stowarzyszenie do zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy nr [...]. W obszernym uzasadnieniu wniosku, odnoszącym się do okoliczności związanych z zawarciem umów dotacji i ich rozliczeniem, strona zrzuciła zastosowanie złych przepisów ustawy o finansach publicznych w 2011 r. i 2013 r., błędy w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wydania ww. decyzji oraz wadliwe działanie Komisji rozliczającej dotacji i organu orzekającego, w tym polegające na niewykonaniu postanowień sądowych w przedmiocie wstrzymania wykonalności decyzji zobowiązującej do zwrotu dotacji, przewlekłości postępowania oraz nieuwzględnieniu faktu umorzenia postępowań przeciwko [...] naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Powyższy wniosek został uzupełniony pismami z 22 kwietnia 2016 r. w których stowarzyszenie podkreśliło, iż bez własnej winy nie brało udziału w postępowaniu skoro nie było informowane o czynnościach organu odwoławczego, zaś w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organom orzekającym, co potwierdza opinia prawna z 18 lutego 2015 r. sporządzona przez prof. dr hab. [...] (Instytut Studiów Podatkowych), wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt II akt GSK 808/08 w przedmiocie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi z tytułu wykorzystania jej niezgodnie z przeznaczeniem (zapadły w sprawie, której stroną nie było Stowarzyszenie), protokół pokontrolny z [...] maja 2005 r. oraz orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawie o naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Warszawie z [...] lutego 2006r. W uzupełnieniach podkreślono również na brak wykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy orzeczeń sądowych w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie zwrotu dotacji, co doprowadziło do naruszenia ogólnych zasad postępowania wskazanych w art. 6 - 12 k.p.a. oraz przewlekłość prowadzonego postępowania.
Powyższe wnioski zostały ponowione pismami z 10 czerwca 2016 r. i z 24 czerwca 2016 r., w których skarżący wskazał na konieczność wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] marca 2013 r. nr [...] oraz na fakt, iż trwające od 23 kwietnia 203 r. do 19 maja 2016 r. postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie skargi na ww. decyzję z [...] marca 2013 r. znak [...] i skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1314/13 uniemożliwiały rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania, a tym samym dotychczasowe wnioski stowarzyszenia zostały złożone z zachowaniem ustawowego terminu wskazanego w art. 148 k.p.a.
Postanowieniem z [...] września 2016 r., nr [...] Kolegium odmówiło wznowienia postępowania zakończonego decyzją SKO z [...] marca 2013 r. nr [...] .
Organ wyjaśnił, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ administracji jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Następnie wskazał, iż decyzja z Kolegium z [...] marca 2013 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2011 r. Nr [...] została prawidłowo doręczona stowarzyszeniu 5 kwietnia 2013 r., a następnie skutecznie zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z tego względu jego zdaniem, miesięczny termin dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. rozpoczął się zatem najpóźniej w dniu 5 kwietnia 2013 r. i upłynął w dniu 6 maja 2013 r. (5 maja wypadał w niedzielę). Tym samym wnioski o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., złożone 22 kwietnia 2016 r., złożone zostały z uchybieniem terminu ustawowego wskazanego w art. 148 § 2 k.p.a., co uniemożliwia ich merytoryczne rozpatrzenie.
Organ analizując termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., stwierdził, iż kwestie związane z prowadzeniem postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji były znane stowarzyszeniu już w jego trakcie, a ewentualne błędy w tym zakresie, podnoszone były przez skarżącego zarówno w odwołaniach od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy, jak również w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podniósł, iż zarzuty powołane we wnioskach z 22 kwietnia 2016 r., z 10 czerwca 2016 r. i z 24 czerwca 2016 r. nie wskazują okoliczności, które nie byłyby znane stowarzyszeniu w toku prowadzonego postępowania o zwrot dotacji, jak również postępowań sądowoadministracyjnych, czy na etapie składania wniosku o wznowienie postępowania w październiku 2015 r. Zaznaczył również, iż skarżący zapoznał się z opinią prawną prof. dr hab. [...] z 18 lutego 2015 r. w dniu 20 sierpnia 2015 r. (co wynika z pisma z 19 października 2015 r.), a okoliczności związane z ewentualnymi błędami w toku postępowania o rozliczenie dotacji (dot. m.in. zastosowania przepisów ustawy o finansach publicznych, oceny przeznaczenia dotacji na cel, na który została udzielona, oceny faktur) podnoszone były na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazać tym samym należy, iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w dniu 22 kwietnia 2016 r. nastąpiło z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a.
Organ nie podzielił stanowiska skarżącego, jakoby trwające do 19 maja 2016 r. postępowania sądowoadministracyjne w przedmiocie skargi na decyzję z [...] marca 2013 r. i skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., uniemożliwiły stronie złożenie wniosku o wznowienie postępowania, a organom jego skuteczne rozpatrzenie, a tym samym wstrzymywały bieg terminów z art. 148 k.p.a. Wyjaśnił, że przepis ten wyraźnie wskazuje, bowiem, iż termin miesięczny na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania biegnie od dnia dowiedzenia się o przyczynie wznowienia (w przypadku przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1-3 i 5-8 k.p.a.) lub od dnia dowiedzenia się o decyzji (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), nie przewidując wyjątków od ww. zasady. Podkreślił, iż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jak również ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz., 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") nie zawierają przepisów, które zakazywałyby składania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego z uwagi na trwające postępowanie sądowoadministarcyjne, czy wstrzymywałyby bieg terminów na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie.
Organ zaznaczył również, że kwestie związane uchybieniem terminu do złożenia wniosku o wznowienie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. zostały ocenione przez Kolegium w postanowieniach nr [...] i nr [...] i rozważania w tym zakresie pozostają aktualne na gruncie niniejszego postępowania.
W ocenie SKO odmowa wznowienia postępowania uzasadniona jest również wydaniem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt: V SA/Wa 1314/13 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2744/14 oddalającego skargę kasacyjną stowarzyszenia od ww. wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r. Powołując się na orzecznictwo i doktrynę SKO stwierdziło, iż brak jest przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez sąd administracyjny, a jako przesłanki wznowienia podano okoliczności, które temu sądowi były znane.
Pismem z 29 września 2016 r. stowarzyszenie wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem SKO z [...] września 2016 r. Strona wniosła o uchylenie ww. postanowienia i ponowne rozpatrzenie sprawy.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. Kolegium utrzymało w mocy postanowienie własne z [...] września 2016 r. odmawiające wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. postępowania zakończonego decyzją SKO z [...] marca 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2011 r. nr [...] zobowiązującą stronę do zwrotu dotacji do budżetu państwa.
Organ w całości przytoczył swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu z [...] września 2016 r. wskazując m.in., że złożenie przez stronę wniosku zarówno w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 w kwietniu 2016 roku nastąpiło z uchybieniem terminów wskazanych w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a.
Podkreślił ponownie, że odmowa wznowienia postępowania uzasadniona była również wydaniem prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1314/13 oraz wyroku NSA z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2744/14 oddalającego skargę kasacyjną strony od ww. wyroku z 18 czerwca 2014 r. Dodał, że ooddalenie przez NSA skargi kasacyjnej od ww. wyroku, opartej m.in. na zarzutach naruszenia przepisów postępowania w postaci dokonania nieprawidłowych ustaleń faktycznych i pomięcie dowodów, wskazuje, iż organy I i II instancji rozważyły wszelkie istotne dla sprawy okoliczności. W ocenie Kolegium powyższa ocena prawna dokonana przez WSA w Warszawie i NSA oraz niedochowanie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
Pismem z 21 maja 2018 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie Kolegium zarzucając organowi:
1) działanie bez podstawy prawnej,
2) brak rozpoznania sprawy zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem strony,
3) próbę likwidacji stowarzyszenia,
4) przedawnienie roszczeń,
5) brak podstaw do prowadzenia egzekucji administracyjnych na kwotę 79.000 zł z odsetkami w dacie wydania tytułów egzekucyjnych.
W ocenie strony błędne jest stanowisko SKO, że przedmiotowy wniosek należało złożyć w 2013 r. - w miesiąc po wydaniu decyzji Kolegium - w terminie kwiecień-maj 2013 r. Dodała, że przedmiotowy wniosek bezwzględnie został złożony w terminie 30 dni od daty dowiedzenia się o okolicznościach wskazujących na podstawę wznowienia obu postępowań.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.
Wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji jest jednym z trybów wzruszenia decyzji ostatecznych, obok postępowania o stwierdzenie nieważności i postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi lub decyzji prawidłowej. Przedmiotem tego postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Podkreślenia przy tym wymaga, że postępowanie to nie stanowi "trzeciej instancji", w której bada się sprawę ponownie w jej całokształcie. Kontrolę tę wyznaczają bowiem określone przepisami prawa przesłanki, wystąpienie których otwiera dopiero możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Oznacza to, że korzystanie z tego nadzwyczajnego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach i na zasadach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony.
Natomiast art. 149 § 1 i § 3 k.p.a. stanowi, że wznowienie postępowania oraz odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Na odmowę wznowienia postępowania służy zażalenie. Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dopiero po wznowieniu postępowania, organ właściwy przeprowadza postępowania określone w art. 149 § 2 k.p.a., czyli co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy i wydaje decyzje określone w art. 151 k.p.a.
Brzmienie art. 149 k.p.a. wskazuje, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap, w którym następuje badanie spełnienia przesłanek formalnych przez wnioskodawcę, zakończony może być wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia bądź odmowy wznowienia postępowania (art. 149 § 1 i 3 k.p.a.). Drugi etap, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, w którym następuje badanie przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.) kończy wydanie decyzji w trybie art. 151 k.p.a.
Jednakże aby wznowić postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, muszą być spełnione jeszcze dodatkowe warunki, w tym m.in. warunek określony w art. 148 k.p.a. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl natomiast art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Tym samym prawidłowo organ w postanowieniu z [...] września 2016 r. przyjął, że pierwsza (wstępna) faza postępowania o wznowienie ma ściśle formalny charakter i zasadniczo ogranicza się do badania treści wniosku o wznowienie pod kątem ustalenia, czy ów wniosek pochodzi od strony, czy została w nim wskazana przyczyna wznowienia odpowiadająca jednej z przyczyn ustawowych (określonych w art. 145 § 1, art. 145a oraz art. 145b k.p.a.) oraz czy dochowano ustawowego terminu do złożenia wniosku, bowiem jak wskazano wyżej ustawodawca ograniczył czasowo możliwość skutecznego wniesienia żądania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). Prawidłowość swego postępowania organ potwierdził również w treści zaskarżonego postanowienia z [...] kwietnia 2018 r. gdzie dodatkowo wskazał, iż organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie terminu, bowiem wszczęcie postępowania na wniosek strony, mimo uchybienia terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa.
Powyższe potwierdza bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, gdzie ugruntował się pogląd, że wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo uchybienia przez nią terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż godzi w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych - art. 16 § 1 k.p.a. (por. wyroki WSA w Warszawie z 21 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2056/10 oraz z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 15/11 – wszystkie cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tym samym obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie z urzędu zachowania przez stronę terminu do wniesienia wniosku, a strona obowiązana jest udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o podstawach do wznowienia postępowania. Innymi słowy strona była zobowiązana do wykazania, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia (zob. np. wyrok WSA w Krakowie z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 489/12, WSA w Poznaniu z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 343/12).
W przedmiotowej sprawie stowarzyszenie jako podstawę wznowienia podało art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4); wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5).
Przechodząc do oceny zachowania przez skarżącego miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przypomnieć należy, że decyzja z [...] marca 2013 r., nr [...] , co do której strona wnosi o wznowienie postępowania została jej prawidłowo doręczona 5 kwietnia 2013 r. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez skarżącego, gdyż stowarzyszenie skutecznie złożyło od tej decyzji skargę do WSA w Warszawie. Zatem należy podzielić stanowisko organu wskazujące, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. upłynął zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. 6 maja 2013 r. (5 maja 2013 r. przypadał w niedzielę, dzień wolny od pracy - art. 57 § 3 k.p.a.). Tym samym podanie o wznowienie postępowania z [...] kwietnia 2016 r. zostało złożone po ustawowym terminie.
W podobny sposób należy podzielić stanowisko SKO w zakresie niedochowania przez stronę terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kolegium w tym zakresie przeprowadziło dodatkowe ustalenia, z których wynikało, że strona dowiedziała się o nowych okolicznościach istotnych dla przedmiotowej sprawy z opinii prawnej z 18 lutego 2015 r. sporządzonej przez prof. dr hab. [...] (Instytut Studiów Podatkowych). Skarżący z tą opinią zapoznał się 20 sierpnia 2015 r. (pismo strony z 19 października 2015 r. – aktach administracyjnych sprawy), a zatem od tego terminu należy liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. upłynął w dniu 21 września 2015 r. (dzień 20 września 2015 r. przypadał w niedzielę, dzień wolny od pracy). Jednocześnie wskazać należy, że bez znaczenia dla zachowania terminu do złożenia wniosku pozostaje wspomniana w piśmie z 19 października 2015 r. data 7 września 2015 r., wskazana jako dzień "zatwierdzenia opinii przez Zarząd", bowiem z treścią opinii z 18 lutego 2015 r., a tym samym z okolicznościami stanowiącymi podstawę wznowienia, wnioskodawca zapoznał się najpóźniej 20 sierpnia 2015 r. W okolicznościach przedmiotowej sprawy istotne znaczenie ma zaś sam fakt zapoznania się przez stronę ze stanowiskiem wyrażonym w ww. opinii, które dało skarżącemu wiedzę o istnieniu nowych istotnych dla sprawy okoliczności, a nie data zatwierdzenia ww. opinii przez Zarząd. Zatem skoro wniosek o wznowienie postępowania datowany jest na 22 kwietnia 2016 r., to tym samym stowarzyszenie nie dochowało miesięcznego terminu do jego złożenia.
Organowi odwoławczemu nie można skutecznie zarzucić zaniechania wyjaśnienia wszelkich niezbędnych okoliczności sprawy. Podjął on bowiem czynności w celu ustalenia kluczowej w niniejszej sprawie okoliczności – zachowania przez stowarzyszenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, występując z pisemnym wezwaniem do strony i to skarżący dysponując określoną wiedzą na ten temat podał wskazany wyżej termin dowiedzenia się o opinii.
Wskazać tym samym należy, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione formalnoprawne przesłanki wznowienia postępowania z wniosku strony, co tym samym powoduje, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.
Zaznaczyć przy tym należy, iż Sąd nie podziela stanowiska strony, jakoby trwające do 19 maja 2016 r. postępowania sądowoadministracyjne w przedmiocie skargi na decyzję z [...] marca 2013 r. i skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., uniemożliwiały stronie złożenie wniosku o wznowienie postępowania, a organom jego skuteczne rozpatrzenie, a tym samym wstrzymywały bieg terminów z art. 148 k.p.a. Podkreślenia bowiem wymaga, że termin określony w art. 148 k.p.a. ma charakter terminu ustawowego zawitego, co oznacza, że z jego upływem będzie związany skutek w postaci bezskuteczności dokonanej czynności. Organ nie ma możliwości ani skracania, ani wydłużania tego terminu. Innymi słowy strona ma obowiązek złożyć podanie w ww. miesięcznym terminie. Ewentualna kwestia zawieszenia postepowania wszczętego na skutek złożenia wniosku o wznowienie postępowania będzie miała zaś charakter wtórny. Co więcej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wiążą z toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym jakichkolwiek uprawnień w zakresie przedłużenia terminu do złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postepowania. Zatem każda strona, niezależnie od tego czy w jej sprawie toczy się postępowanie sądowoadministracyjne, czy też takie postępowanie się nie toczy, ma miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania.
Argumentacja strony jest również niezasadna z przyczyn formalnych, gdyż przyjmując za zasadną powyższą argumentację, czego Sąd w żaden sposób nie podziela, to należałoby stwierdzić, że początkowa data rozpoczęcia biegu terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dacie złożenia takiego wniosku przez stronę jeszcze nie wystąpiła. Zatem wniosek skarżącego złożony zostałby przedwcześnie i organ zobowiązany byłby do odmowy wznowienia postępowania z tej przyczyny. Daty 19 maja 2016 r. nie można także uznać za datę końcową złożenia wniosku, gdyż taka data nie wynika z obowiązujących przepisów.
Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu rozpatrywania obu spraw przez ten sam skład orzekający (k. 17 akt sądowych), wskazać należy, że skarżący twierdzi, iż "obecnie jak i w poprzednich latach członkowie składu orzekającego w różnych konfiguracjach brali udział w rozstrzyganiu spraw związanych z udzieleniem spornych dotacji z roku 2004 przez Prezydenta m.st. Warszawy", nie precyzując, czy dotyczy to też kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji. Jednakże w dalszej części skargi nie sprecyzował o jakie osoby chodzi.
W odniesieniu do niniejszej sprawy zarzut ten jest niezasadny. Zaskarżone postanowienie SKO z [...] kwietnia 2018 r. zostało wydane w składzie: [...] , [...] , [...] , zaś poprzedzające je postanowienie z [...] września 2016 r. w składzie: [...] , [...] [...]. Osoby te nie uczestniczyły przy wydawaniu decyzji SKO z [...] marca 2013 r. nr [...] (skład: [...] , [...] , [...] ). Być może skarżący formułował zarzut z uwagi na uczestnictwo członków Kolegium w sprawach toczących się przed SKO w związku z odwołaniami strony w innych sprawach, lecz w ocenie Sądu nie ma to znaczenia, gdyż przyczyny wyłączenia członka Kolegium reguluje art. 27 k.p.a., nieprzewidujący wyłączenia członka Kolegium z powodu wcześniejszego orzekania przez niego w innej sprawie danego podmiotu.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, iż odpowiada ono wymogom prawa, zaś zarzuty podniesione w treści skargi okazały się niezasadne. W sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. SKO, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Również uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia z [...] września 2016 r. odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Z powyższych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło