V SA/Wa 1048/13

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ...stycznia 2013 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; J. S. wystąpił - na urzędowym formularzu PPF – z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołał się na zły stan zdrowia. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, iż prowadzi sam gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu o pow. ... m ², nie posiada innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości ... zł, na leki wydaje ... zł m-c, na czynsz – ... zł m-c, na energię elektryczną – ... zł/2m-c, na rehabilitację – ... zł/m-c. Mając na uwadze inne wydatki jak media, środki czystości, na życie pozostaje mu około ... zł. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie Skarżący podał, iż nie posiada lokat ani majątku. Skarżący nadesłał wynik badania rtg, zaświadczenie o wysokości świadczenia emerytalnego –... zł, orzeczenie komisji lekarskiej ds. inwalidztwa i zatrudnienia, faktury za leki, rehabilitację, kopie rachunków za telefon, mieszkanie i energię. W dniu ... czerwca 2013 r. Skarżący – na kolejne wezwanie – nadesłał wyciąg z rachunku bankowego za okres od ...kwietnia do ... czerwca 2013 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości ... zł. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Zauważyć należy, iż skarżący utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości ... zł. Skarżący opłaca czynsz za mieszkanie w wysokości ... zł, energię – ... zł, telefon – ... zł. Na leki, rehabilitację i badania Skarżący wydał w maju 2013 r. ... zł (opłacił gotówką). Z nadesłanego rachunku bankowego wynika, iż wpływa tam świadczenie emerytalne Skarżącego, Skarżący dokonał wpłaty na rachunek kwoty ... zł w dniu ... kwietnia 2013 r., jak również konto zasilone zostało przelewem w wysokości ... zł w dniu ... kwietnia 2013 r. z ... Bank (nie wiadomo z jakiego tytułu i z czyjego konta). Następnie Skarżący w dniu ... maja 2013 r. dokonał wypłaty środków w wysokości ... zł, natomiast w dniu ... maja 2013 r. wypłaty środków w wysokości ... zł. Skarżący nie wykazał w swoim oświadczeniu na co przeznaczył środki pieniężne w wysokości ponad ... zł. Z uwzględnieniem wskazanych kosztów utrzymania należało więc przyjąć, iż wnioskujący nie należy do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Jego sytuacji majątkowej nie można utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód niewystarczający na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Podkreślić należy, że zwolnienie od kosztów sądowych, o co wnosi w niniejszej sprawie skarżący, wiąże się z poniesieniem przez Skarb Państwa określonych kosztów. Wydatek tego rodzaju ma charakter publicznoprawny i może zostać zrealizowany tylko wtedy, gdy zostanie ustalone w sposób niewątpliwy, iż strona uczestnicząca w postępowaniu sądowym, pomimo poczynienia oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania, nie jest w stanie finansowo podołać ciężarowi uiszczenia kosztów sądowych. W niniejszej sprawie, brak jest podstaw by takie ustalenie mogło zostać w sposób uzasadniony przyjęte. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby, nie wystarczy bowiem samo powoływanie się na trudną sytuację materialną. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.