V SA/Wa 1048/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skargą z 28 lutego 2013r. (data nadania 4 marca 2013r.) J. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2013r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej wynikającej z mandatu karnego seria [...] nr [...] w wysokości 400 zł. W treści skargi zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 3 lipca 2013r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie bowiem wnioskodawca nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. Skarżący, jak podkreślił autor postanowienia nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Pismem z 18 lipca 2013r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego z 3 lipca 2013r. W uzasadnieniu sprzeciwu jego autor wskazał na trudną sytuację materialną i życiową, co jego zdaniem uzasadnia ubieganie się o pomoc. Skarżący, jak podkreślił jest inwalidą (kopia orzeczenia o ustaleniu stopnia inwalidztwa w aktach sprawy), ma złamany kręgosłup oraz niedowład nóg. Stan zdrowia, jak wskazał wymaga kosztownej rehabilitacji i zwiększonych wydatków na leki. Ponadto, jak wskazał autor sprzeciwu dotknęły go też inne choroby takie jak miażdżyca, cukrzyca, żylaki, prostata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zwolnienie z kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej jako p.p.s.a. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy która ma charakter wyjątkowy i nie może być nadużywana jest także zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody. Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Za przyznaniem prawa pomocy w takim zakresie przemawia trudna sytuacja zdrowotna i materialna w jakiej znalazł się skarżący. Wnioskodawca utrzymuje się jedynie ze świadczenia ZUS, a z uwagi na inwalidztwo (II stopień) i podeszły wiek skarżącego dochód strony w dużej mierze jest przeznaczany na wydatki związane z lekami i rehabilitacją. W tej sytuacji opłacenie kosztów sądowych może wpłynąć na pogorszenie się sytuacji życiowej (uszczerbek w utrzymaniu koniecznym). Na trudną sytuację finansową skarżącego wskazuje także fakt, iż nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych itp. W ocenie Sądu uiszczenie kosztów sądowych mogłoby spowodować, że skarżący zostałaby pozbawiony środków do właściwej egzystencji, a ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby skutecznie pozbawić go prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Sąd poucza o treści art. 249 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.