V SA/Wa 1048/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-20
Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Justyna Mazur, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie celne wywozowe może zostać unieważnione, jeśli mimo elektronicznego potwierdzenia wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty, istnieją dowody wskazujące, że towar faktycznie nie opuścił tego obszaru?Ratio decidendi
Zgłoszenie celne wywozowe może zostać unieważnione, nawet jeśli zostało elektronicznie potwierdzone w systemie ECS, gdy istnieją wiarygodne dowody wskazujące, że towar faktycznie nie opuścił obszaru celnego Wspólnoty. Materialny warunek opuszczenia przez towar obszaru celnego jest kluczowy dla zwolnienia do wywozu, a formalne potwierdzenia elektroniczne nie mogą zastąpić rzeczywistego zdarzenia. W przypadku sprzeczności między dokumentami elektronicznymi a innymi dowodami, organy celne mają prawo ocenić ich wiarygodność i, w razie wątpliwości, unieważnić zgłoszenie.Stan faktyczny
Spółka dokonała elektronicznego zgłoszenia celnego wywozowego towaru (kurtek skórzanych i akcesoriów) do Rosji. Zgodnie z systemem ECS, potwierdzono wyprowadzenie towaru z UE. Jednakże, na podstawie informacji od ukraińskiej i rosyjskiej administracji celnej, ustalono, że towar faktycznie nie opuścił terytorium UE, a na środku transportu znajdowały się inne towary. Organy celne, stwierdzając brak dowodów na faktyczny wywóz towaru, unieważniły zgłoszenie celne. Spółka zaskarżyła tę decyzję, kwestionując ustalenia faktyczne i dowody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Justyna Mazur (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie) z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego; oddala skargę.
Decyzją z [...] lutego 2016 r., Dyrektor Izby Celnej w [...] (dalej: "Dyrektor IC", "DIC" lub "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania "[...]" Sp. z o.o.
z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "Strona" lub "Spółka") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] (dalej: "organ I instancji" "NUC" lub "Naczelnik UC") z [...] grudnia 2015 r. Przedmiotem tych decyzji było unieważnienie zgłoszenia celnego. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia DIC wskazał między innymi przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa" lub "Op") oraz art. 15 ust. 1, art. 21a ust. 2, art. 73 ust. 1, art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2015 r., poz. 858 ze zm.), art. 59, art. 66 ust. 2, art. 161 ust. 1, art. 162 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19 października 1992r. ze zm.; dalej: "WKC"), art. 251 pkt 2 lit. b rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11 października 1992 r. ze zm.; dalej: "RWKC").
Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Spółka (reprezentowana przez agencję celną), [...] stycznia 2010 r. dokonała
w systemie kontroli eksportu (ECS) elektronicznego zgłoszenia celnego [...] w procedurze wywozu do Rosji towaru w postaci kurtek skórzanych i akcesoriów (pasty) o masie brutto 422 kg i wartości 62.328,55 USD. Deklarowanym w zgłoszeniu urzędem wyprowadzenia był urząd celny PL303070 (Oddział Celny w [...]), a odbiorcą towaru w Rosji [...], [...]. W polu 18 dokumentu MRN (znaki środka transportu przy wyjściu) wpisano nr WG40070, a w polu 21 (znaki i przynależność państwowa aktywnego środka transportu na granicy) AC8545AI RU. Towar został zwolniony do procedury wywozu.
Zgodnie z wydrukiem z systemu ECS, 18 lutego 2010 r. potwierdzono wyprowadzenie towaru z obszaru Unii Europejskiej.
W dniu 10 kwietnia 2015 r. do Urzędu Celnego w [...] wpłynęło pismo Urzędu Celnego w [...] z [...] kwietnia 2015 r., dotyczące niezgodnego z prawem zakończenia procedur wywozu, w którym między innymi wymienione zostało zgłoszenie celne wywozowe nr [...] z [...] stycznia 2010 r. Z dokumentów załączonych do powyższego pisma wynika, iż według raportu z systemu SOC - T pojazd o numerach rejestracyjnych [...], [...] lutego 2010 r. o godz. 10:12 wjechał na terytorium Polski przez drogowe przejście graniczne w [...] jako pusty (PSP). W tym samym dniu o godz. 14:17 w firmie [...] odnotowano załadunek środka transportu o numerach rejestracyjnych [...] bloczkami [...] w ilości 720 szt. (18 palet)
o masie 21600 kg. W dniu 18 lutego 2010 r. o godz. 12:08 ww. pojazd został zarejestrowany w systemie SOC na kierunku wywozowym w [...]. Czynności odprawy celnej trwały do godz. 21:23, po czym pojazd wjechał na Ukrainę. Według zapisów systemów ECS i NCTS kierowca pojazdu przedstawił 58 zgłoszeń w tym zgłoszenie nr [...] z [...] stycznia 2010 r.
Ukraińska administracja celna w załączeniu do pisma z 18 maja 2013 r. przekazała stosowną dokumentację dotyczącą towarów wprowadzonych [...] lutego 2010r. na obszar celny Ukrainy na ww. środku transportu, z której wynikało, że [...] lutego 2010 r. pojazd o wskazanych numerach rejestracyjnych wjechał na Ukrainę
z ładunkiem 720 szt. bloczków z betonu komórkowego [...] o masie brutto 21600 kg. Nie zawierał zatem towaru z pozostałych zgłoszeń celnych przedłożonych do odprawy celnej, w szczególności towaru ze zgłoszenia celnego dokonanego przez Spółkę z 20 stycznia 2015 r.
W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dokumentów i wyjaśnień dotyczących eksportu towaru objętego powyższym zgłoszeniem celnym, Spółka nadesłała pismo
z dnia 29 kwietnia 2015 r., do którego dołączyła fakturę VAT nr [...] wraz z dokumentami [...], [...], [...], komunikatem [...] - numer własny [...], wyciągiem z rachunku bankowego nr 22. Skarżąca poinformowała także, że towar objęty ww. zgłoszeniem celnym z [...] stycznia 2010 r. nie był reklamowany i zwracany przez kontrahenta. Oświadczyła również, iż nie posiada innych dokumentów i informacji aniżeli dotychczas przedstawione. Z tej przyczyny organ I instancji wezwał skarżącą do złożenia dodatkowych wyjaśnień:
- z jakiego powodu jako płatność do faktury nr [...] z [...] stycznia 2010 r., stanowiącej podstawę dokonania zgłoszenia celnego przedstawiono przelew na kwotę 77.536,35 USD zrealizowany przez [...] w dniu
[...] marca 2011 r. zgodnie z wyciągiem 22 z [...] marca 2011 r., zamiast przez [...];
- z jakiego powodu ww. płatność (jako płatność za towar z faktury [...]) została zrealizowana z opóźnieniem; zgodnie z informacją zawartą na fakturze [...] z [...] stycznia 2010 r. termin płatności wyznaczono na dzień 19 lipca 2010 r., natomiast płatność została zrealizowana dopiero 1 marca 2011 r., przez inny podmiot niż kontrahent widniejący na ww. fakturze;
- podania przyczyn zrealizowania płatności na kwotę 77.536,35 USD wyższą niż wskazana w ww. fakturze 62.328,55 USD;
- podania z jakich przyczyn zrealizowana płatność na kwotę 77.536,35 USD odnosi się do kontraktu nr 2 z 15 stycznia 2011 r. zamiast do faktury nr [...].
Nadto, w ramach pomocy administracyjnej organ I instancji wystąpił do rosyjskiej administracji celnej o udzielenie pomocy administracyjnej między innymi w zakresie ustalenia, czy towary ujęte w fakturze nr [...] z [...] stycznia 2010r. wystawionej przez Spółkę na rzecz odbiorcy z Rosji tj. [...] zostały dopuszczone do obrotu na terenie Rosji.
Spółka wyjaśniła zaś, że przelew na kwotę 77.536,35 USD zrealizowany przez [...] w dniu 1 marca 2011 r. został przedstawiony jako płatność faktury nr [...] z [...] stycznia 2010 r., ponieważ zgodnie
z informacją uzyskaną przez Stronę od kontrahenta [...] przelew ten został wykonany na jego polecenie jako realizacja roszczenia Spółki z tytułu ww. faktury. Strona potwierdziła, iż ww. płatność zaspakajała roszczenie z tytułu faktury nr [...] z opóźnieniem. Równocześnie wskazała, że nie ma bezpośredniego wpływu na termin zaspakajania roszczeń przez kontrahentów. Wskazała również, że przedmiotowy przelew na kwotę 77.536,35 USD w zakresie kwoty powyżej 62.328,55 USD dotyczył roszczenia z tytułu innej faktury. Odnośnie opisu przelewu Strona poinformowała, iż nie posiada informacji dlaczego odnosi się on do kontraktu 2 z [...] stycznia 2011 r., a nie do faktury nr [...] r.
Rosyjska administracja celna poinformowała natomiast, że nie dysponuje żadnymi danymi dotyczącymi faktury nr [...] oraz odbiorcy towaru [...].
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Naczelnik UC, decyzją
z [...] grudnia 2015 r. unieważnił przedmiotowe w sprawie zgłoszenie celne wywozowe
z [...] stycznia 2010 r. Spółka nie wykazała bowiem, że towar objęty tym zgłoszeniem opuścił terytorium RP. Nie przedstawiła dowodów na tą okoliczność, natomiast ocena pozostałego zgromadzonego materiału dowodowego uzasadnia wniosek, że towar nie opuścił terytorium RP. Organ I instancji dodał również, że skarżąca nie skorzystała
z prawa, o którym mowa w art. 200 § 1 Op.
W odwołaniu od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości skarżąca postawiła zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, tj. art. 120-125, art. 129, art. 178, art. 187, art. 191, art. 199a § 3 oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez jego nieuwzględnienie i naruszenie konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawa.
Dyrektor IC, powołaną na wstępnie decyzją z [...] lutego 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika UC. Przedstawił następnie przebieg postępowania w sprawie oraz jej ramy prawne. Zauważył, że kwestia dokonywania zgłoszeń celnych wywozowych została uregulowana w art. 161-162 WKC oraz w przepisach art. 592-789 RWKC. Procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Wspólnoty (art. 161 WKC). Zgodnie natomiast z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1875/2006 z dnia 18.12.2006 r. zmieniającym RWKC (Dz. Urz. UE L 360/64 z dnia 19.12.2006 r.) od dnia 1.07.2009 r. zgłoszenia celne do procedury wywozu, z wyjątkiem zgłoszeń uproszczonych i niekompletnych, są obligatoryjnie dokonywane w formie elektronicznego komunikatu przesyłanego do Systemu Kontroli Eksportu (ECS). Wyjątkiem od tej zasady są przypadki określone w art. 787 ust. 2
oraz ust. 5 RWKC, tj. w przypadku awarii systemu teleinformatycznego oraz
w przypadku towarów wywożonych przez podróżnych, którzy nie posiadają bezpośredniego dostępu do systemu teleinformatycznego. Jak z powyższego wynika, generalną zasadą jest dokonywanie zgłoszenia wywozowego w formie elektronicznej.
W świetle tych przepisów, dokonanie wywozu towaru winno być dokonane zgodnie z procedurą pozwalającą na wyprowadzenie poza obszar celny Wspólnoty towarów wspólnotowych, która wymaga zastosowania wobec towarów nią objętych określonych środków polityki handlowej i spełnienia formalności wywozowych. Zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu. Dodał przy tym, że szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w przypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Wspólnoty regulują art. 796a - 796e RWKC.
Odnosząc treść tych przepisów do realiów rozpoznawanej sprawy wskazał, iż
z ustaleń wynika, że zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem wspólnotowego Systemu Kontroli Eksportu ECS, który umożliwia wymianę zgłoszenia wywozowego i wymianę informacji w formie elektronicznej między urzędami celnymi na terenie Wspólnoty (m.in. awizowanie wysyłki towarów do urzędu celnego granicznego
i zwrotne informowanie urzędu celnego wywozu o wyprowadzeniu towarów z obszaru celnego Unii). W systemie tym dowodem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty jest komunikat [...] podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat [...] zawiera dane zgłoszenia
z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informacje
o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru. Komunikat [...] jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu.
W niniejszej sprawie towar został zgłoszony do procedury wywozu zgodnie
z [...] w dniu [...] stycznia 2010 r. i urząd celny wyjścia otrzymał od urzędu celnego wyprowadzenia komunikat [...] w systemie elektronicznym ECS przed upływem terminu wynikającego z art. 796e ust. 2 RWKC o jego wyprowadzeniu
z obszaru celnego Wspólnoty. Jednakże z nadesłanych przez ukraińską administrację celną przy piśmie z 18 maja 2013 r. dokumentów wynika, że na środku przewozowym
o numerach rejestracyjnych [...], na którym znajdować miał się towar objęty spornym w sprawie zgłoszeniem celnym z [...] stycznia 2010 r. w rzeczywistości nie stwierdzono tego towaru. Towar nie wjechał na terytorium Ukrainy, a tym samym nie opuścił obszaru celnego Unii Europejskiej. Ustalenia te są spójne z informacjami uzyskanymi od władz celnych Rosji, które w piśmie z 14 sierpnia 2015 r. stwierdziły,
iż nie dysponują żadnymi danymi dotyczącymi faktury, w której nadawcą towaru była Spółka a odbiorcą towaru [...]. Tym samym potwierdziły wcześniejsze ustalenia ukraińskich władz celnych, iż towar
w postaci kurtek skórzanych i past nie wjechał na terytorium Ukrainy, a także Federacji Rosyjskiej. Uzasadnione są zatem twierdzenia organów celnych, iż towar nie opuścił obszaru celnego Unii Europejskiej.
Zdaniem Dyrektora IC, zasadny jest wniosek organu I instancji, że przedstawione przez Stronę w trakcie prowadzonego postępowania dowody nie potwierdzają,
że towary ujęte w przedmiotowym zgłoszeniu celnym w dniu 20 stycznia 2010r. opuściły obszar celny Unii Europejskiej. W szczególności, z przedstawionego wydruku wyciągu bankowego nie wynika jednoznacznie, iż należności za przedmiotowy towar zostały zapłacone, ponieważ występują w nich niezgodności odnoszące się do kontrahenta
i osoby wpłacającej, inna widnieje kwota zapłaty niż wskazana na fakturze eksportowej, przelew dotyczył kontraktu nr 2, a nie faktury nr [...]. Strona nie wyjaśniła nadto rozbieżności pomiędzy kwotą wskazaną w fakturze eksportowej
nr [...] z [...] stycznia 2010 r. (62.328,55 USD ), a płatnością widniejącą na wyciągu nr 22 z dnia 1 marca 2011 r. (77.536,35 USD). Stwierdziła jedynie, że
w zakresie kwoty powyżej 62.328,55 USD przelew ten dotyczył roszczenia z innej faktury, jednak nie wskazała o jaką fakturę chodzi. Faktury tej Strona nie przedłożyła na potwierdzenie swojego stanowiska. Ponadto ani w trakcie przesłuchania, ani
w powyższym piśmie nie potrafiła wyjaśnić dlaczego z ww. wyciągu wynika, iż płatność dotyczy kontraktu nr 2, a nie faktury nr [...] z 20 stycznia 2010 zwłaszcza, że z jej oświadczenia z 22 października 2015 r. wynika, iż nie zawierała pisemnego kontraktu dotyczącego eksportu przedmiotowych towarów (wszystkie zamówienia
i uzgodnienia były dokonywane telefonicznie). Nie wyjaśniła też dlaczego płatność, która zgodnie z ww. fakturą winna być zapłacona do dnia 19 lipca 2010 r. została zrealizowana dopiero 1 marca 2011 r. Podniosła jedynie, że nie ma bezpośredniego wpływu na termin zaspakajania roszczeń przez poszczególnych kontrahentów. Nie potrafiła także wyjaśnić dlaczego płatność została zrealizowana przez inną osobę niż kontrahent widniejący na fakturze eksportowej. Natomiast w piśmie z 1 czerwca 2015 r. stwierdziła, że zgodnie z informacją od kontrahenta przelew ten został wykonany na jego polecenie jako realizacja roszczenia "[...]" Sp. z o.o. z tytułu ww. faktury.
W ocenie organu odwoławczego, przedstawione przez Spółkę dowody alternatywne także nie potwierdzają, że towary ujęte w zgłoszeniu celnym [...] z [...] stycznia 2010 r. opuściły obszar celny Unii Europejskiej. Zatem procedura wywozu towaru nie została zrealizowana zgodnie z art. 161 ust.
1 WKC. W świetle art. 66 ust. 2 WKC wystąpiły zatem podstawy do unieważnienia przedmiotowego zgłoszenia celnego. Dyrektor IC dostrzegł, że choć wprawdzie stan faktyczny niniejszej sprawy nie odpowiada dyspozycji przepisu art. 796 e ust. 2 RWKC, bowiem urząd celny wyjścia otrzymał od urzędu celnego wyprowadzenia komunikat IE599 w systemie elektronicznym ECS przed upływem terminu wynikającego z art 796e ust. 2 RWKC, jednakże uznać należy, że urząd celny wyprowadzenia potwierdził nieprawdę, gdyż w sprawie wykazane zostało, że towar faktycznie nie opuścił obszaru celnego Wspólnoty. Mając zaś na uwadze, iż procedura wywozu nie została w sposób prawidłowy zakończona, organ celny wywozu zobligowany był do unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego (por. art. 21a ust. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne).
Zarzuty odwołania Dyrektor IC uznał zatem za chybione (zob. str. 9 – 17 zaskarżonej decyzji). W szczególności odnosząc się do zarzutu dotyczącego różnicy
w wadze towaru przewożonego zestawem pojazdów o wskazanym nr rejestr. po stronie polskiej i ukraińskiej uznał, że sama różnica wagi nie powiązana z jakimkolwiek innym dowodem potwierdzającym wywóz towaru objętego zgłoszeniem celnym z [...] stycznia 2010 r. poza obszar celny wspólnoty nie stanowi potwierdzenia, że procedura wywozu została prawidłowo zakończona. Dodał, że w świetle art. 86 ust. 1 Prawo celne
w związku z art. 194 Op, brak było podstaw do odmowy mocy dowodowej dokumentom sporządzonym przez władze ukraińskie i rosyjskie. Zauważył przy tym, że w sytuacji braku możliwości udokumentowania faktu wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty, dopuszczalne jest przedstawienie dowodów alternatywnych potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru. Dowodem alternatywnym potwierdzającym wyprowadzenie towaru z obszaru celnego Wspólnoty może być wszystko co przyczyni się do wyjaśnienia okoliczności sprawy, a nie jest sprzeczne
z prawem (art. 180 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa). Otwarty katalog dowodów alternatywnych został określony w art. 796 da ust. 4 RWKC. W trakcie prowadzonego postępowania, mimo inicjatywy ze strony organów Spółka nie przedstawiła jednak organom celnym dowodów alternatywnych, o których mowa w powołanych wyżej przepisach, które potwierdziłyby wywóz przedmiotowego towaru z obszaru celnego Wspólnoty.
Dodał również, że na żadnym etapie postępowania nie był kwestionowany fakt istnienia kontrahenta Spółki wskazanego jako nabywca i odbiorca towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym, lecz fakt, że towar objęty tym zgłoszeniem nie został wywieziony z obszaru celnego Wspólnoty. Władze celne Rosji nie potwierdziły wwozu tego towaru na obszar celny Rosji. Tymczasem skarżąca jako eksporter była odpowiedzialna za prawidłową realizację procedury wywozu od chwili zgłoszenia celnego do chwili wyprowadzenia towaru z obszaru celnego Wspólnoty. Natomiast kwestie dostawy i organizacji transportu między kontrahentami są bez znaczenia dla warunków realizacji procedury wywozu.
W świetle zebranego materiału dowodowego Spółka nie zrealizowała procedury wywozu zgodnie z art 161 ust. 1 WKC, gdyż towar nie został wyprowadzony z obszaru celnego Wspólnoty.
Dodatkowo Dyrektor IC podkreślił, że zgłoszenia celnego towaru dokonała
Sp. z o.o. "[...]" i to wobec tego podmiotu na skutek braku potwierdzenia rzeczywistego wyprowadzenia towaru poza obszar celny Wspólnoty zgłoszenie celne jest unieważniane. Dla sytuacji unieważnienia zgłoszenia celnego nieistotne jest, kto nie dopełnił obowiązku wywozu towaru oraz w jakim zakresie przyczynił się (lub) nie do tego faktu zgłaszający. Wystarczającym jest ustalenie faktu, iż wywóz nie nastąpił,
a zatem towar pozostał na obszarze Wspólnoty, aby zgłoszenie celne wywozowe zostało unieważnione.
Zauważył nadto, że z zebranego materiału dowodowego, w tym z pisma Spółki
z 7 października 2015 r. wynika, że do odprawy celnej w Oddziale Celnym w [...] towar został zgłoszony na środku transportu o numerach rejestracyjnych [...] należącym do Spółki. Przedmiotowy towar objęto procedurą wywozu zgodnie
z [...] z [...] stycznia 2010 r. Z powyższego pisma oraz
z protokołu z przesłuchania w dniu 21 października 2015 r. Prezesa Zarządu Sp. z o.o. "[...]" [...] i protokołu z przesłuchania w dniu 5 listopada 2015r. pracownika ww. Spółki [...] wynika, iż po dokonaniu zgłoszenia celnego w Oddziale Celnym w [...] towar został przeładowany na placu firmy "[...]" Sp. z o.o. na inny środek i transportu tj. [...]. O powyższym fakcie Spółka nie powiadomiła jednak organu celnego, tj. Oddziału Celnego w [...] mimo, że zgodnie z art. 59 WKC towar znajdował się pod dozorem celnym. Także,
w chwili dokonania zgłoszenia towaru do procedury wywozu w polu 21 zgłoszenia
nr [...] z [...] stycznia 2010 r. (znaki i przynależność państwowa aktywnego środka na granicy) Spółka deklarowała numer rejestracyjny [...], natomiast na granicy stwierdzono środek transportowy o innych numerach rejestracyjnych, tj. [...]. Według zapisów systemów ECS i NCTS kierowca pojazdu o numerach rejestracyjnych [...] przedstawił 58 zgłoszeń w tym zgłoszenie nr [...] z [...] stycznia 2010 r.,
na którym miał się znajdować przedmiotowy towar.
Zdaniem Dyrektora IC organ I instancji prawidłowo wobec zaistniałych w sprawie wątpliwości skorzystał z uprawnienia przewidzianego w treści art. 78 WKC. Stronie zaś zapewniono czynny udział w prowadzonym wobec niej postępowaniu podatkowym (art. 200 § 1 Op). Ustalenia faktyczne organ odwoławczy uznał za wystarczające do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zasadnie przy tym odmówił wiarygodności dowodowi
w postaci komunikatu IE 599, który został wydany bez rewizji celnej towaru i dał wiarę dowodom przedłożonym przez celne władze rosyjskie i ukraińskie, potwierdzające że do faktycznego wywozu towarów poza celny obszar Wspólnoty nie doszło, o czym
m. in. świadczy rewizja towaru na granicy ukraińskiej.
Z przedstawionych przez Stronę w trakcie prowadzonego postępowania dowodów nie wynika, iż przedmiotowy towar został wywieziony z obszaru celnego Wspólnoty. Stanowiąca w ocenie Spółki alternatywny dowód wywozu towaru faktura VAT nr [...] z [...] stycznia 2010 r., odnosząca się do towaru, który miał być wywieziony nie może być uznana za dowód potwierdzający faktyczny jego wywóz. Faktura ta może jedynie potwierdzić, że towary w niej ujęte były przeznaczone na eksport. Dokumenty WZ nie mogą być również uznane za dowody potwierdzające wywóz towaru z obszaru celnego Wspólnoty. Mogą jedynie potwierdzić wyprowadzenie towaru z magazynu firmy [...]. Potwierdzenia wywozu nie może stanowić także zgłoszenie celne [...] z [...] stycznia 2010 r. Dokument ten potwierdza tylko dokonanie zgłoszenia celnego w urzędzie celnym wyjścia (Oddział Celny w [...]). Wynika z niego m.in. rodzaj towaru i jego ilość, nie stanowi on natomiast dowodu na faktyczny wywóz towaru poza granice Wspólnoty. Także dowód
w postaci wydruku wyciągu bankowego nr 22 z dnia 1 marca 2011 r. nie potwierdza wywozu towaru z obszaru celnego Wspólnoty. Potwierdza on jedynie dokonanie operacji finansowych, których nie można powiązać z przedmiotowym towarem (kontrahent na fakturze i wpłacający na wyciągu nie zgadzają się, kwoty na fakturze i na wyciągu są różne, z wyciągu nie wynika, iż wpłacona kwota stanowi płatność faktury [...] z [...] stycznia 2010 r.).
Reasumując Dyrektor IC stwierdził, że przedstawiony przez skarżącą dowód
w postaci faktury VAT potwierdza jedynie przeprowadzenie transakcji pomiędzy Spółką a podmiotem mającym siedzibę w Rosji i nie stanowi jednoznacznego dowodu potwierdzającego wywóz towaru z obszaru celnego Wspólnoty. Przedstawiony
na dowód otrzymania zapłaty za towar (wydruk z wyciągu bankowego) świadczy
o wpływie na rachunek Spółki innej kwoty niż wynikająca z faktury sprzedaży i nie może być uznany za dowód wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty, tym bardziej, że wyszczególnionej w nim kwoty nie można powiązać z fakturą eksportową. Dodał, że sama zapłata za towar jest dowodem transakcji finansowej i nie jest równoznaczna
z wyprowadzeniem tego towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej zważywszy,
iż płatność jest inna (wyższa) niż wynikająca z faktury eksportowej. Także przedstawiona na etapie odwołania kopia oświadczenia [...]
z 20 grudnia 2015 r. nie może stanowić, w ocenie organu odwoławczego, dowodu potwierdzającego wywóz przedmiotowego towaru z obszaru Wspólnoty. Dokument ten nie został bowiem przedłożony w postaci oryginału lub potwierdzonej za zgodność
z oryginałem kserokopii, nie pozwala on również na identyfikację towaru w taki sposób, by można było bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że dotyczy tego samego towaru, który został zgłoszony do procedury wywozu według zgłoszenia celnego [...] z [...] stycznia 2010 r.
W niniejszej sprawie organ I instancji zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy i na jego podstawie prawidłowo ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do uznania, iż przedmiotowy towar został wywieziony z obszaru celnego Wspólnoty.
Zdaniem Dyrektora IC, po stronie organu nie wystąpił nadto obowiązek, o którym mowa w art. 199a § 3 Op, gdyż materiał dowodowy nie był wątpliwy w tym względzie.
Pismem z 22 marca 2016 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powołaną decyzję Dyrektora IC. Wystąpiła
o uchylenie decyzji celnych organów podatkowych obydwu instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W skardze, która ma charakter opisowy, skarżąca w szczególności zakwestionowała dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, w tym pominięcie szeregu istotnych w jej ocenie dowodów świadczących o braku podstaw do unieważnienia spornego w sprawie zgłoszenia celnego, zwłaszcza, że od wywozu towarów upłynął okres 5 lat. Zarzuciła brak wiarygodności dokumentów i informacji przedstawionych przez ukraińską administrację celną. Jako szczególnie istotny fakt Spółka wskazała prawidłowe i zgodne z przepisami zgłoszenie towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem polskim władzom celnym w wymaganej formie. Zgłoszenie to zostało przedstawione na przejściu granicznym. Wskazała także, iż z wyciągu z wystąpienia pokontrolnego z dnia 1 sierpnia 2014 r. wynika, iż zestaw pojazdów o numerach [...] został na przejściu zważony. Za nieprawdziwe i pozbawione podstaw uznała twierdzenia decyzji, iż masa towaru po stronie polskiej została przyjęta jako suma masy towarów deklarowanych w 58 zgłoszeniach celnych powiązanych
z zestawem pojazdów o numerach rejestracyjnych [...].
Z dokumentów wynika bowiem, iż masę towarów ustalono w wyniku ważenia. Brak jest także dowodów na to, iż po stronie ukraińskiej dokonano ważenia ww. zestawu pojazdów. Z dokumentacji znajdującej się w aktach celnych wynika zaś, iż łączna masa towarów przewożonych na zestawie pojazdów, o którym mowa przekraczała o 3163 kg wagę bloczków z betonu, co wskazuje iż towary te musiały znajdować się na tym zestawie w momencie wjazdu na teren przejścia granicznego w [...] i z przejścia tego wjechały na terytorium Ukrainy. Wskazała jednocześnie, iż z treści wystąpienia pokontrolnego z 1 sierpnia 2014 r., wynika, że funkcjonariusze celni dopuścili się zaniechań i nieprawidłowości przy odprawie przesyłek znajdujących się na zestawie pojazdów o numerach [...]. Organy celne nie wskazały żadnych dowodów potwierdzających fakt, że załadunek nie obejmował towarów objętych zgłoszeniem celnym dokonanym prawidłowo przez skarżącą, co potwierdziła polska służba celna. Organy celne bezkrytycznie zatem przyjęły, że załadunek obejmował jedynie bloczki betonowe, pomijając także fakt, że wystąpiły różnice w masie towarów przewożonych zestawem pojazdów.
Reasumując, zdaniem skarżącej wykazała ona, że dopełniła wszelkich formalności celnych wywozowych dokonując spornego w sprawie zgłoszenia, co zostało potwierdzone komunikatem [...] potwierdzającym wywóz towarów poza obszar Wspólnoty. Dodała, że towar znajdował się na zespole pojazdów w dniu zgłoszenia, kontrahent rosyjski otrzymał towar. Nastąpiła też zapłata za towar na rachunek skarżącej. Wykazała przy tym, że system elektroniczny używany przez władze celne może generować wadliwe informacje (komunikaty [...]), w tym wskazywać odmienne dane środków transportu, która to okoliczność nie może obciążać skarżącej.
Zdaniem skarżącej, decyzja wydana została zatem z rażącym naruszeniem przepisów art. 66 ust. 2 WKC i art. 796e ust. 2 RWKC na podstawie dowolnych ustaleń faktycznych. Dodała, że nie była obowiązana do nadzorowania czynności dokonywanych następczo przez odbiorcę i przewoźnika dysponujących towarem od chwili jego odebrania od skarżącej. Jedynym w tym względzie obowiązkiem było bowiem wskazanie środka transportu, na którym towar będzie przedstawiony do procedury wywozowej. W realiach rozpoznawanej sprawy towary objęte spornym zgłoszeniem zostały dostarczone do miejsca odprawy celnej w stanie nienaruszonym
z zamknięciami i plombami właściwego urzędu celnego. Brak było zatem podstaw do przyjęcia, że towar usunięto spod dozoru celnego, czy też nie został odprawiony na przejściu w [...].
Końcowo skarżąca postawiła zarzuty naruszenia przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 124 i art. 125 Op. W jej ocenie okazane przez nią dowody świadczą o tym, że zaskarżona decyzja rażąco narusza przepisy art. 187 § 1 i art. 191 Op.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia kryteriów, o których mowa w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), a przy tym niezależnie od zarzutów i wniosków skargi oraz powołanej w niej podstawy prawnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia.
W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy organy celne
w świetle zebranego materiału dowodowego oraz przepisów prawa materialnego miały podstawę do stwierdzenia, że brak było dowodów jednoznacznie potwierdzających,
że towar objęty w urzędzie wyjścia (Oddział Celny w [...]) procedurą wywozu do Rosji został faktycznie wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty, co w konsekwencji doprowadziło do unieważnienia zgłoszenia celnego w procedurze wywozu z dnia 20 stycznia 2010 r., zarejestrowanego w systemie ECS pod numerem [...], w tym czy były uprawnione do unieważnienia zgłoszenia celnego mimo potwierdzenia wywozu towarów poza obszar celny Wspólnoty komunikatem [...].
W tym miejscu wskazać należy, że zakres niezbędnych ustaleń w sprawie potwierdzenia wywozu towaru poza granice celne Wspólnoty wyznaczają przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie,
w szczególności regulujące procedurę wywozu art. 161-162 WKC oraz art. 786-796e RWKC, określające także zasady dokumentowania oraz potwierdzenia faktycznego wyprowadzenia towaru poza teren Unii. Stosownie do treści art. 161 ust. 1 WKC, procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Wspólnoty. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia przewidzianych dla niego formalności, z uwzględnieniem środków polityki handlowej oraz, jeśli znajdują zastosowanie, należności celnych wywozowych.
Z regulacji tych wynika, że dokonanie wywozu towaru winno być dokonane zgodnie z procedurą pozwalającą na wyprowadzenie poza obszar Unii towarów unijnych, która wymaga zastosowania wobec towarów nią objętych określonych środków polityki handlowej i spełnienia formalności wywozowych. Jednak samo wypełnienie procedur nie jest wystarczające dla zwolnienia towaru do wywozu. Zasadnicze znaczenie ma tu przepis art. 162 WKC, zgodnie z którym zwolnienie
do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu. To materialne zdarzenie ma zasadnicze znaczenie dla dopełnienia warunków zwolnienia do wywozu.
Szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w wypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Unii regulują przepisy art. 796a - 796e RWKC. Zgodnie z art. 796d ust. 2 RWKC urząd celny wyprowadzenia przesyła "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" do urzędu celnego wywozu, najpóźniej
w dniu roboczym następującym po dniu, w którym towary opuściły obszar celny Wspólnoty. W przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami urząd celny wyprowadzenia może przesłać komunikat w późniejszym terminie.
Nadmienić w tym miejscu należy, że ustawodawstwo unijne wprowadza pewne standardy natury organizacyjnej i technologicznej, służące uproszczeniu procedur celnych przez administracje poszczególnych państw członkowskich, w tym m. in. polegające na wykorzystaniu systemów informatycznych. Przepis art. 4d RWKC stanowi, że organy celne mogą stosować systemy teleinformatyczne do wymiany informacji między urzędami celnymi biorącymi udział w danej procedurze. Przepływ dokumentów związanych ze zgłoszeniami celnymi, informacje pomiędzy organami celnymi w obrębie jednego kraju, jak i między organami celnymi poszczególnych krajów odbywa się z wykorzystaniem technik informatycznego przetwarzania danych. W prawie krajowym zagadnienia dotyczące dokonywania elektronicznych zgłoszeń celnych zostały unormowane w wydanym na podstawie art. 19 ustawy Prawo celne rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r.
w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U.
nr 94, poz. 902 ze zm.; uchylone z dniem 20 września 2016 r.).
W niniejszej sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem Systemu Kontroli Eksportu (ECS). System ten, jest systemem unijnym, umożliwiającym wymianę zgłoszenia wywozowego i wymianę informacji w formie elektronicznej między urzędami celnymi na terenie Unii Europejskiej. Umożliwia m.in. awizowanie wysyłki towarów do urzędu celnego granicznego i zwrotne informowanie urzędu celnego wywozu o wyprowadzeniu towarów z obszaru celnego Unii. W systemie tym, dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Unii jest komunikat IE-599 podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat [...] zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia
do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat [...] jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. W sytuacji braku zaś możliwości udokumentowania faktu wywozu towaru
poza obszar celny Unii, dopuszczalne jest przedstawienie dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru. Zgodnie z art. 796da ust.
4 RWKC taki dowód może stanowić w szczególności jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich:
a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Wspólnoty;
b) dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane
lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Wspólnoty;
c) oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Wspólnoty;
d) dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego
lub kraju spoza obszaru celnego Wspólnoty;
e) prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych
na platformy wiertnicze i produkcyjne ropy naftowej i gazu oraz turbiny wiatrowe.
Przepisy art. 796a – 796e RWKC określają system wymiany danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznych
i sieci komputerowych i mają charakter proceduralny. Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2454/93 (RWKC) ma charakter przepisów wykonawczych do Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Jak wynika z powyższego należy mieć zatem na uwadze, że zgodnie z art. 162 WKC warunkiem materialnym zwolnienia towaru do wywozu jest opuszczenie przez towar obszaru celnego Wspólnoty (Unii Europejskiej) w tym samym stanie, w jakim znajdował się w chwili przyjęcia do wywozu. Tym samym zgłoszenie wywozu, nawet potwierdzone w formie elektronicznej odpowiednimi elektronicznymi komunikatami wymaganymi w systemie ECS, nie stanowi o zwolnieniu towaru zgodnie z wymogami art. 162 WKC, jeśli nie został spełniony materialnie podstawowy wymóg zwolnienia, czyli wywóz tego towaru poza teren Unii Europejskiej.
Podstawę unieważnienia zgłoszenia celnego w okolicznościach niniejszej sprawy daje obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis prawa krajowego, tj. art. 21a ust. 2 ustawy Prawo celne, zgodnie z którym w przypadkach unieważnienia zgłoszenia celnego innych niż unieważnienia na wniosek zgłaszającego, organ celny rozstrzyga w sprawie unieważnienia w drodze decyzji. Zgodnie z art. 66 ust. 2 WKC,
z wyjątkiem przypadków określonych zgodnie z procedurą Komitetu, zgłoszenie po zwolnieniu towarów nie może zostać unieważnione. Kluczowe są
zatem słowa: "po zwolnieniu towarów". W ocenie Sądu, nie należy ich odnosić do istnienia formalnych dokumentów stanowiących dowód zwolnienia towarów wygenerowanych zgodnie z wymogami RWKC, lecz do zwolnienia towarów
w rozumieniu art. 162 WKC. To znaczy, w żadnym stopniu nie ma przeszkód do unieważnienia zgłoszenia celnego, o ile nie doszło do wywozu towarów objętych zgłoszeniem poza teren Unii Europejskiej.
W przepisach RWKC można również znaleźć formalną podstawę
do unieważnienia zgłoszenia celnego. Zgodnie z art. 251 ust. 2 lit. b) RWKC
w przypadku innych towarów (niż wymienione powyżej w tym przepisie) w drodze odstępstwa od zasady wyrażonej w art. 66 ust. 2 WKC, zgłoszenie celne może zostać unieważnione, jeżeli urząd celny wywozu uznaje zgodnie z art. 796e ust. 2 RWKC, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. Z kolei art. 796e ust.
2 RWKC stanowi, że jeśli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia"
z urzędu celnego wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę wiodącą rolę kwestii materialnego opuszczenia przez towar granicy Unii zgodnie z wymogami art. 162 WKC, gdzie dokumenty formalne określone przepisami RWKC mają służyć odzwierciedleniu rzeczywistych zdarzeń, za równoznaczną, w rozumieniu art. 796e ust. 2 RWKC
z nieotrzymaniem komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia", należy rozumieć taką sytuację, gdzie wprawdzie komunikat o wyprowadzeniu towaru (IE 599) został wygenerowany, jednak nie odzwierciedla on rzeczywistości.
W realiach niniejszej sprawy, taka sytuacja zaistniała, gdyż jak słusznie dostrzegły organy celne orzekające w sprawie, formalnie komunikat IE 599 został wygenerowany (urząd celny wyjścia otrzymał go od urzędu celnego wyprowadzenia)
w terminie przewidzianym w treści art. 796e ust. 2 RWKC, jednakże zdaniem Sądu wykazane w sprawie zostało, że procedura wywozu nie została w sposób prawidłowy zakończona, tj. towar nie opuścił terytorium Wspólnoty. Nie został zatem spełniony materialny warunek zwolnienia wywozu spornego towaru. Świadczą o tym kluczowe dla sprawy dowody, tj. informacje pochodzące od ukraińskiej administracji celnej, z których wynika, że na środku przewozowym o nr rejestracyjnych [...] nie znajdował się towar objęty spornym w niniejszej sprawie zgłoszeniem z [...] stycznia 2010 r. (karta 33 i n. akt administracyjnych) oraz pismo rosyjskich władz celnych, które stwierdziły, że nie dysponują żadnymi danymi dotyczącymi faktury wystawionej przez Spółkę na rzecz jej rosyjskiego kontrahenta ([...]) (karta 109, 110 akt administracyjnych). Z powyższych informacji wynika, iż towar nie wjechał na terytorium Ukrainy, a tym samym nie opuścił obszaru celnego Wspólnoty. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy Prawo celne, organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Zdaniem Sądu, ocena tych dowodów została dokonana w zgodzie
z treścią art. 191 Op. Skarżąca nie podważyła bowiem skutecznie dokonanych
w sprawie ustaleń faktycznych, w szczególności nie wskazała dowodów przeciwnych podważających tą ocenę. Przedstawione przez Spółkę dowody alternatywne, o których mowa w powołanych przepisach WKC nie dają podstaw do przyjęcia, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił terytorium Wspólnoty. Chybione są przy tym twierdzenia skarżącej, jakoby niesłusznie obciążono ją konsekwencjami, które nie zostały wprost przewidziane w przepisach prawa, a które zostały wyciągnięte wobec strony z tytułu domniemanej nieprawidłowości, za którą wyłączną winę ponoszą organy celne. Przedmiotem sprawy nie jest bowiem o wyciągnięcie konsekwencji wobec eksportera, ustalenia winy, czy jej braku co do zdarzeń składających się na istotę stanu faktycznego, a tylko o doprowadzenie do zgodności dokumentów formalnych
z rzeczywistymi zdarzeniami, których materialną treść te dokumenty mają odzwierciedlać. Skoro zatem Spółka nie wykazała, że towar opuścił Wspólnotę, co jest materialnym warunkiem zwolnienia do wywozu, to znaczy, że wystąpiły podstawy do unieważnienia tego zgłoszenia.
Po pierwsze, komunikat [...], wskazujący, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny Wspólnoty, nie może mieć przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru, w sytuacji gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty nie doszło. Organy celne mają prawo ocenić, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 191 O.p., czy wygenerowany komunikat IE 599, w konfrontacji z innymi dowodami zebranymi w sprawie jest dowodem wiarygodnym, czy też należy mu odmówić mocy dowodowej i oczekiwać od zgłaszającego przedstawienia alternatywnych dowodów potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru,
o których mowa w art. 796 da ust. 4 RWKC.
Po drugie z okazanego przez skarżącą wydruku z wyciągu bankowego (karta 48 akt administracyjnych) nie wynika, że należności dotyczą faktury nr [...], wskazanej w zgłoszeniu, a tym samym, że zostały uiszczone za przedmiotowy towar. Występują w nich niezgodności odnoszące się do kontrahenta
i osoby wpłacającej, inna widnieje też kwota zapłaty niż wskazana na fakturze eksportowej (płatność na wyciągu opiewa na kwotę 77.536,35 USD i dotyczy "kontraktu nr 2" - karta 47, 48 akt administracyjnych – podczas, gdy faktura eksportowa dotyczy kwoty 62.328,55 USD). W toku postępowania skarżąca nie wyjaśniła tych rozbieżności w wiarygodny sposób. W piśmie z dnia 1 czerwca 2015 r. wskazano, iż różnica
w wartości kwot przelewu (77 536,35 USD) i faktury (62 328,55 USD) wynika z tego, że przelew dotyczył roszczenia z innej faktury. Nie wskazano jednak z jakiej i nie okazano faktury, której zapłata ta miała dotyczyć. Skarżąca nie wyjaśniła przyczyn treści opisu przelewu, co do wskazania na kontrakt nr 2 z dnia 15 stycznia 2011 r. Spółka nie zawierała też pisemnego kontraktu dotyczącego eksportu spornych w sprawie towarów (wszystkie uzgodnienia i zmówienia dokonywane były telefonicznie). Nie wyjaśniła nadto dlaczego płatność z faktury została zrealizowana przez inną osobę niż kontrahent widniejący na fakturze eksportowej, ani też z opóźnieniem (zgodnie z informacją na fakturze termin płatności wyznaczono na dzień 19 lipca 2010 r.; płatność nastąpiła
1 marca 2011r.). Bez wpływu na wynik sprawy w tym względzie pozostaje oświadczenie kontrahenta z dnia 20 grudnia 2015 r., że płatność dotyczyła zapłaty za towar objęty zgłoszeniem. Nie stanowi ono potwierdzenia faktu opuszczenia towaru z obszaru celnego Wspólnoty.
Stąd nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 66 ust. 2 WKC w związku z art. 796 e ust. 2.
Odnosząc się natomiast do kwestii naruszenia przepisów postępowania (art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 124 i art. 125 Op), w tym twierdzeń skarżącej, że okazane przez nią dowody świadczą o tym, że zaskarżona decyzja rażąco narusza przepisy art. 187 § 1 i art. 191 Op Sąd stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się nadto innych, wymienionych w ustawie Ordynacja podatkowa naruszeń przepisów postępowania. Organy celne dokonały bowiem ustaleń faktycznych w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, zgodnie z treścią art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej. Podstawą tych ustaleń były zaś informacje przekazane przez ukraińskie i rosyjskie organy celne, które to mogą stanowić w postępowaniu celnym dowód w sprawie, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy Prawo celne. Dowody te jednoznacznie wskazywały, że towary objęte zgłoszeniem nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. Brak było przy tym innych dokumentów świadczących o faktycznym ich wywozie. Faktu wwiezienia towarów (odzieży i past) na teren Rosji nie potwierdziły także władze tego kraju. Dowody wskazane przez skarżącą jako potwierdzające fakt wyprowadzenia towaru poza obszar celny Wspólnoty, jak trafnie oceniły orzekające w sprawie organy nie zasługują na uwzględnienie. Zauważyć w tym miejscu wypada, iż argumentacja i zarzuty skargi, zarzucając wadliwość ustaleń faktycznych, nie przedstawiają dowodów potwierdzających w sposób niewątpliwy fakt wyprowadzenia towaru poza obszar Wspólnoty. Jak już była o tym mowa twierdzenia skarżącej w tym względzie, z uwagi na rozbieżności, które nie zostały w sposób wiarygodny wyjaśnione nie pozwalają na przyjęcie, iż towar objęty spornym zgłoszeniem został wywieziony poza obszar Wspólnoty.
W świetle powyższych rozważań także zarzuty skargi formułowane w oparciu
o twierdzenie, iż zestaw pojazdów o numerach [...] został na przejściu granicznym zważony i jego masę o wartości 37 660 kg ustalono w wyniku zważenia, czyni niewiarygodnym twierdzenie ukraińskich władz celnych, iż na teren Ukrainy wwieziono jedynie ładunek bloczków [...] o łącznej wadze 21 600 kg, nie zasługują na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skargi z wystąpienia pokontrolnego z dnia 1 sierpnia 2014 r., znajdującego się w aktach administracyjnych, wynika, iż zestaw nie był przez polską Służbę Celną ważony, mimo wskazań do zważenia, wynikających z przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej. W punkcie 3.3.1. wystąpienia pokontrolnego użyto sformułowania "Masa zważonego zestawu
– 37 660 kg.", jednak w dalszej części (pkt 3.3.2.) wskazano, iż brak jest zapisów
w systemie o skierowaniu do ważenia na wadze statycznej i o przekazaniu wniosku do Straży Granicznej o przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej. Z powyższego wynika, iż zestaw pojazdów, o których mowa, mimo zapisu o "masie zważonego zestawu" nie był po polskiej stronie ważony. W punkcie 3.3.16. i 3.4 ww. wystąpienia pokontrolnego w sposób nie budzący wątpliwości wskazano, iż zestaw pojazdów
o numerach [...] wjechał na teren przejścia z deklarowanym ładunkiem różnych towarów, w tym elektroniki i odzieży, zaś po stronie ukraińskiej m.in. po dokonaniu oględzin, potwierdzono jedynie ładunek bloczków betonowych. W punkcie 3.3.9. wystąpienia pokontrolnego, o którym mowa dostrzeżono dopisane długopisem numery rejestracyjne [...], co łącznie z szeregiem nieprawidłowości stanowiło wskazanie do przeprowadzenia rewizji (usunięcie spod dozoru), której nie przeprowadzono (pkt 3.4 wystąpienia pokontrolnego). Jak wynika z treści ww. wystąpienia pokontrolnego, zostało ono sporządzone po przeprowadzeniu kontroli prawidłowości postępowania funkcjonariuszy Służby Celnej przy odprawach towarów,
w którym to postępowaniu stwierdzono szereg nieprawidłowości. Z powyższego wynika, iż wprawdzie celem kontroli nie było sporne w sprawie zgłoszenie celne, jednak informacje zgromadzone w toku kontroli pozwalają na stwierdzenie, iż po polskiej stronie zestaw pojazdów o numerach [...] nie był ważony i nie przeprowadzono rewizji, co zostało dokonane przez Państwową Służbę Celną Ukrainy. Zauważyć jednocześnie należy, iż skarżąca formułując zarzuty skargi pomija okoliczność, iż w chwili dokonania zgłoszenia towaru do procedury wywozu w polu 21 zgłoszenia nr [...] – znaki i przynależność państwowa środka transportu na granicy Spółka jako znak środka transportu wskazała numer rejestracyjny [...], a w polu nr 18 – znaki i przynależność państwowa środka transportu przy wyjściu wskazano numer rejestracyjny [...] (karta 79 akt administracyjnych). Tymczasem towar wskazany w zgłoszeniu [...] miał się znajdować w pojeździe o numerach rejestracyjnych [...], które to numery zostały dopisane ręcznym pismem obok nr rej. [...] (karta 19 akt administracyjnych), w którym to pojeździe ww. towaru faktycznie nie było.
W ocenie Sądu brak przeprowadzenia rewizji celnej i ważenia towaru po stronie polskiej (czynności tych dokonano po stronie ukraińskiej) nie może wywołać pozytywnych dla rozstrzygnięcia sprawy skutków. Wobec okoliczności stanowiących
o braku prawidłowego zakończenia procedury wywozu towaru objętego spornym zgłoszeniem celnym, same zapisy w systemie elektronicznym potwierdzone komunikatem [...] niepoparte żadnymi dowodami nie mogły być samodzielnym dowodem na prawidłowe zakończenie tej procedury. Prawidłowo, organ dokonując ustaleń oparł się na dokumentach i informacjach przekazanych przez ukraińskie
i rosyjskie organy celne, które mają charakter dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Stwierdzono w nich natomiast, że towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem nie opuścił terytorium Wspólnoty, gdyż na zespole pojazdów znajdowały się wyłączenie bloczki betonowe.
Zauważyć przy tym należy, że ewentualne nieprawidłowości postępowania funkcjonariuszy celnych polskich bądź ukraińskich, mogą być przedmiotem innych postępowań. W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, iż powinny one stanowić podstawę do uwzględnienia skargi. W przeprowadzonym postępowaniu prawidłowo bowiem wykazano, iż towary wskazane w spornym zgłoszeniu celnym nie zostały wyprowadzone poza obszar Wspólnoty. Skarżąca zaś nie przedstawiła dowodów i argumentacji, które pozwalałby na wyprowadzenie w tej mierze przeciwnych wniosków.
Z tych wszystkich względów, zdaniem Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu i spełnia przy tym wymogi art. 210 § 4 w zw. z art. 124 Ordynacji podatkowej. Organy celne obu instancji wyjaśniły bowiem podstawy prawne swego działania, zarówno te proceduralne, jak i materialnoprawne, a które pozwalały
na unieważnienie zgłoszenia celnego. Wykładnia przepisów prawa i ich zastosowanie były przy tym prawidłowe.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził również naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani też okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrolą Sądu decyzji.
Biorąc to wszystko pod uwagę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. był zobowiązany orzec, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło