V SA/Wa 1055/09

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... kwietnia 2009 r. Nr ... w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu... września 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej) M. C. wystąpił z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w związku z brakiem płatności zwierzęcych za rok 2007 i 2008 r. oraz obecnym kryzysem w rolnictwie popadł w poważne problemy finansowe. Jego głównym i jedynym źródłem dochodu jest sprzedaż mleka. Problemy w postaci wzrostu kosztów produkcji, inwestycji na zakup ziemi (kredyty) oraz zaległości w KRUS czynią poważne zakłócenia finansowe, a utrzymanie gospodarstwa zawdzięcza pomocy rodziców i dziadków. Skarżący jest ..., posiada mieszkanie o pow. ...m² oraz nieruchomość rolną o pow. ... ha. Nie posiada innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Na wyposażeniu gospodarstwa ma ciągnik z ... r. i stare podstawowe maszyny. Do wniosku skarżący załączył decyzję w sprawie przyznania ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, faktury z tytułu sprzedaży mleka, umowy kredytowe na zakup gruntów, oraz decyzję w sprawie wymiaru podatków rolnego, leśnego, od nieruchomości na rok 2009. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 200 zł.), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Nadesłane dokumenty potwierdzają, iż wysokość dochodów skarżącego ze sprzedaży mleka tj. od ... zł do ... zł z uwzględnieniem wskazanych kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego, który prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.