V SA/Wa 1055/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant: starszy sekretarz - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; oddala skargę W dniu [...] czerwca 2009 r. M. M. wystąpiła do Wojewody Z. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uzasadniając go zamiarem wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pracy. Cudzoziemka w dacie złożenia wniosku przebywała w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do dnia 22 października 2010 r., udzielonym na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694, z późn. zm.). Decyzją z [...] września 2009 r. Wojewoda Z. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W uzasadnieniu wskazano, iż uzyskanie przez cudzoziemca zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w związku z okolicznością wskazaną w art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach umożliwia nie tylko zalegalizowanie pobytu, ale również podjęcie pracy bez zezwolenia. Natomiast zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony wydane w związku z art. 53 ust 1 pkt 1 umożliwia dokładnie taki sam zakres praw cudzoziemca w Polsce jak wskazano wyżej, jednakże przed wydaniem zezwolenia na pobyt cudzoziemiec jest zobowiązany do uzyskania zezwolenia na pracę. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowy wniosek dotyczył przyznania zainteresowanej uprawnienia, które już nabyła i które nadal obowiązuje, Wojewoda uznał za zasadne umorzenie postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] stycznia 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie organu II instancji, Wojewoda Z. prowadząc postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 r. zobowiązany był rozpatrzeć przedmiotowy wniosek merytorycznie, zaś postępowanie w tej sprawie zakończyć wydaniem stosownej decyzji o udzieleniu lub odmowie udzielenia przedmiotowego zezwolenia. Ponadto organ II instancji wskazał, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wojewoda powinien uwzględnić fakt, iż cudzoziemka w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku jako okoliczność uzasadniającą udzielenie zezwolenia wskazała zamiar kontynuowania pracy i w związku z powyższym rozpatrzeć wniosek w oparciu o przesłankę z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] czerwca 2010 r. Wojewoda Z. odmówił udzielenia wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, iż pomimo wezwań zainteresowana do dnia wydania decyzji nie dostarczyła do akt sprawy zezwolenia na pracę albo pisemnego oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca wniosła odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono przede wszystkim błędną interpretację art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie wnioskodawczyni wymaganie od niej zezwolenia na pracę podczas, gdy na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm.) jest zwolniona z obowiązku posiadania powyższego zezwolenia narusza treść art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Cudzoziemka podniosła, iż jej pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uzasadniony nie tylko wykonywaniem pracy, ale również prowadzeniem działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Z uwagi na powyższe, organ prowadzący postępowanie zobligowany jest do rozpatrzenia sprawy również w oparciu o art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Decyzją z [...] lutego 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody Z. z [...] czerwca 2010 r. W uzasadnieniu wskazano, iż w przedmiotowym postępowaniu problematyczna jest kwestia możliwości udzielenia zezwolenia zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego w trybie art. 53 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy. Organ II instancji zauważył, iż do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach konieczne jest posiadanie przez cudzoziemca zezwolenia na pracę. Natomiast konsekwencją udzielenia skarżącej zezwolenia na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy jest możliwość wykonywania przez nią pracy bez zezwolenia. W związku z powyższym cudzoziemka wnioskując o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zobligowana jest do udokumentowania posiadania zezwolenia na pracę. Mając na uwadze fakt, iż zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach zostało udzielone skarżącej z terminem ważności do dnia 22.10.2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wezwał wnioskodawczynię do nadesłania zezwolenia na pracę albo pisemnego oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemce wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane. Jednocześnie z uwagi na problematyczny charakter sprawy organ II instancji poinformował stronę, iż zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095, z późn. zm.) osoby zagraniczne inne niż wymienione w ust. 1 i 2 mają prawo do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej wyłącznie w formie spółki: komandytowej, komandytowo-akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnej, a także do przystępowania do takich spółek oraz obejmowania bądź nabywania ich udziałów lub akcji, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Ponadto wskazano, iż stosownie do art. 13 ust. 2 pkt 1 lit. c ww. ustawy obywatele innych państw niż wymienione w ust. 1, którzy posiadają w Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 7, 13, 14 lub 16 ustawy o cudzoziemcach mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarcza na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na takich samych zasadach jak obywatele polscy. Organ odwoławczy wskazał, iż cudzoziemka nie uzupełniła akt sprawy o żądany dokument tj. zezwolenie na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca nie udokumentowała zatem, iż zostało jej wydane zezwolenie na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie przedstawiła pisemnego oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia jej wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane. Tym samym nie udokumentowała, iż spełnia przesłankę z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, a to poprzez naruszenie: a) art. 53 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca nie spełniła wymogów, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, a tym samym brak jest ustawowych przesłanek do udzielenia jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, b) art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach poprzez nie zbadanie przez organ II instancji czy skarżąca spełnia przesłanki z art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach dotyczące stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na utrzymaniu cudzoziemca, gdyż w ocenie organu nie miałoby to wpływu na rodzaj rozstrzygnięcia oraz prowadziłoby do bezzasadnego przedłużenia postępowania, 2. przepisów postępowania administracyjnego, a to poprzez naruszenie: a) art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.", polegającego na dowolnym i pobieżnym przeanalizowaniu przez organ II instancji zebranego w sprawie materiału dowodowego przez pominięcie dokumentów przedłożonych przez skarżącą do akt sprawy, a w tym oświadczenia przyszłego pracodawcy skarżącej z [...] listopada 2010 r., zaświadczenia "o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości" z [...] listopada 2010 r., które uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem doprowadziło do błędnego przyjęcia przez organ II instancji, iż skarżąca nie posiada stabilnego i regularnego źródła dochodu, b) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, w sytuacji gdy stan sprawy uległ zasadniczej zmianie, ze względu na utratę ważności zezwolenia wnioskodawczyni na pobyt czasowy w Polsce, a tym samym niezbędne było uchylenie zaskarżonej decyzji, c) art. 9 k.p.a. poprzez nie poinformowanie wnioskodawczyni o jej aktualnym statusie prawnym, możliwości podejmowania pracy w Polsce, możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, konieczności uzyskania pozwolenia na pracę w stanie prawnym w jakim znalazła się po dniu [...] października 2010 r., przy czym organ ograniczył się jedynie do zażądania dokumentów, które zostały przez wnioskodawczynię złożone, bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony stanowi art. 53 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Wobec tego, że skarżąca we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony powołała się na przesłankę wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ocenie podlegała ta okoliczność. Stosownie do treści art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który posiada zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane. Cudzoziemka w okresie od 22 października 2008 r. do 22 października 2010 r. przebywała na terytorium Polski na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wydanego na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach, będąc w tym okresie osobą zwolnioną z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Po upływie terminu ważności zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, wnioskodawczyni, ubiegając się o zezwolenie na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, była zatem zobligowana do przedstawienia aktualnego zezwolenia na pracę. W ocenie organu odwoławczego, cudzoziemka, pomimo dwukrotnego wezwania, nie przedstawiła wymaganego zezwolenia na pracę. Należy zauważyć, iż wnioskodawczyni, po upływie ważności zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wydanego na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach, przestała być osobą zwolnioną, na podstawie art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Dokonaną w tym zakresie ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznać należy za nie naruszającą zasad swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji uznać należy, iż organy orzekające prawidłowo wykazały, iż brak jest podstaw prawnych do uznania wniosku strony o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony za zasadny skoro przesłanką zastosowania art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach jest przedstawienie zezwolenia na pracę. W konsekwencji nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 77 i art. 80 k.p.a. Bezsporne jest również, iż wnioskodawczyni została w wezwaniach z [...] października i [...] grudnia 2010 r. udzielona prawidłowa informacja o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie praw będących przedmiotem toczącego się postępowania. Niezasadny jest zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności. Należy wyjaśnić, iż art. 138 § 2 k.p.a. poważniał organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W ocenie składu orzekającego, okoliczności wymagające wyjaśnienia w tej sprawie nie przekraczają procesowych możliwości organu II instancji, szczególnie wobec trybu postępowania opisanego w art. 136 k.p.a. Jeśli bowiem nie ma ani podstawy ani potrzeby zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., uzupełniające czynności dowodowe wykonywane mogą być albo przez organ II instancji, albo przez organ I instancji na podstawie art. 136 k.p.a. na zlecenie i pod kontrolą organu II instancji. Organ odwoławczy, kierując się treścią art. 136 k.p.a., był zatem uprawniony do przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów o wymagane zezwolenie na pracę. Ponadto, odnosząc się do wniosku zawartego w piśmie procesowym z [...] listopada 2011 r. o uchylenie zaskarżonej decyzji w związku z nowym stanem prawnym, w jakim znalazła się skarżąca oraz jej mąż po wydaniu przez Wojewodę Z. w dniu [...] czerwca 2011 r. decyzji o udzieleniu mężowi skarżącej zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, wskazać należy, iż Sąd ocenia zaskarżoną decyzję według stanu faktycznego i prawnego ustalonego w dacie jej wydania. A zatem nie może brać pod uwagę zmiany stanu prawnego, która zaistniała po wydaniu zaskarżonej decyzji. Tym samym nie nastąpiło w sprawie naruszenie prawa materialnego oraz prawa procesowego, na co powołuje się strona skarżąca. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę