V SA/Wa 1056/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: - odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych J. W., dalej "skarżący" wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] marca 2011 r. nr [...] wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, utrzymują się ze świadczenia rentowego żony w wysokości 600 złotych. Oświadczył, iż mieszka na zasadach dożywocia (wyłączne korzystanie z dwóch pokoi oraz współkorzystanie z kuchni i łazienki). Wyjaśnił, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie obecnie toczy się pięć spraw, w których łączna wysokość wpisów wynosi 821 złotych. Podał także, że ponosi następujące wydatki: telefon – 55,51 złotych miesięcznie, energia elektryczna za dwa miesiące, w miesiącu kwietniu – 229,74 złotych, w miesiącu czerwcu – 164,33 złotych, wywóz nieczystości – 41,99 złotych kwartalnie, opał – 3000 złotych rocznie, lekarstwa - 200 złotych miesięcznie. Do wniosku skarżący załączył dokumenty potwierdzające wydatki za telefon, energię elektryczną i wywóz nieczystości, decyzję starosty o utracie statusu osoby bezrobotnej, decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie prawa do renty z powodu braku niezdolności do pracy oraz orzeczenie komisji lekarskiej o braku niezdolności do pracy. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Rozpoznanie skargi przez Sąd zależy od uiszczenia wpisu w kwocie 280 zł. Na uwadze mieć należy również, że skarżący zobowiązany jest do poniesienia kosztów postępowania w pięciu sprawach, a łączny wpis sądowy w tych sprawach wynosi 821 złotych. W takim też zakresie rozpoznano powyższy wniosek. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, zajmuje na podstawie umowy dożywocia dwa pokoje, kuchnię i łazienkę, podstawą utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego jest renta żony skarżącego w wysokości 600 zł. Rozpoznając wniosek w niniejszej sprawie, referendarz sądowy uwzględnił również oświadczenia i dokumenty, które skarżący złożył do sprawy zarejestrowanej w Sądzie pod sygnaturą VSA/Wa 900/11. Zasadność wniosku referendarz sądowy rozpatrzył w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględnił wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. W tym kontekście stwierdzić należy, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy w zakresie częściowym, wystąpiły w stosunku do jego osoby. Zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia ma fakt posiadania przez skarżącego oszczędności w wysokości 3.062,28 zł. Wysokość oszczędności nie daje podstaw do przyjęcia twierdzenia, iż wnioskodawca jest osobą, dla której poniesienie wydatku w postaci uiszczenia kosztów sądowych (wpisy w łącznej wysokości 821 złotych) nie jest możliwe bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Prawo pomocy jest instytucją przewidzianą dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego nie jest możliwe. Skoro zatem wnioskodawca posiada środki pieniężne w kwocie ponad 3.000 złotych, to przeznaczenie ich części na wydatki związane z kosztami sądowymi, nie spowodowałoby uszczerbku, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dodatkowo należy zauważyć, iż zasadnicza część ponoszonych przez skarżącego wydatków nie mieści się w kategorii wydatków koniecznych. Ponoszenie przez skarżącego kosztów opału, energii elektrycznej i wody, zgodnie z aktem notarialnym z [...] grudnia 2008r. (karta 78-80 akt administracyjnych), jest niczym nie uzasadnione. Skarżący wraz z żoną posiadają bowiem prawo do bezpłatnego korzystania z mieszkania (obejmującego dwa pokoje ze współkorzystaniem z kuchni i łazienki - z ogrzewaniem, oświetleniem i wodą oraz wyżywieniem "przy wspólnym stole"), dlatego też należy uznać, iż skarżący dobrowolnie pokrywa wskazane opłaty z własnych środków finansowych. W związku z tym skoro uzyskiwane dochody i posiadane zasoby pieniężne nie są w całości pożytkowane na niezbędne, bieżące wydatki, to możliwe jest ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego. Należy również podkreślić, iż dochód z renty w zupełności wystarcza na pokrycie kosztów koniecznego utrzymania skarżącego, gdyż koszty koniecznego utrzymania nie dorównują uzyskiwanym dochodom. Dlatego też nie ma konieczności pokrywania części kosztów z posiadanych oszczędności. Reasumując wysokość oszczędności oraz ponoszone wydatki, nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.