V SA/Wa 1057/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Zawiślak (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, asesor WSA Robert Żukowski, Protokolant: specjalista Monika Gąsińska-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A. G. i T. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 stycznia 2025 r. nr RYB.krr.9141.24.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za przekroczenie przyznanej kwoty połowowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz A. G. i T.G. kwotę 543 zł (słownie pięćset czterdzieści trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez A. G. i T. G. (dalej: strona lub skarżący) jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister RiRW, organ odwoławczy lub II instancji) z 31 stycznia 2025 r. znak RYB.krr.9141.24.2024 utrzymująca w mocy decyzję Głównego Inspektora Rybołówstwa Morskiego (dalej: GIRM lub organ I instancji) z 24 lipca 2024 r. znak ZP.4151.107.3.2024.JD wymierzająca armatorowi statku rybackiego karę pieniężną w wysokości 18.070 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Minister RiRW wydał w dniu 4 grudnia 2023 r. specjalne zezwolenie połowowe nr [...] przyznające armatorowi statku [...] prawo do odłowienia m.in. 169.529 kg śledzia w podobszarach 25-27, 28.2, 29 i 32 Morza Bałtyckiego. Na podstawie danych z Systemu Elektronicznej Rejestracji i Elektronicznego Raportowania (dalej: ERS) ustalono, że armator na dzień 31 grudnia 2023 r. złowił 176.757 kg śledzia, co oznacza, że przyznana na wspomniany statek rybacki kwota połowowa śledzia została przekroczona o 7.228 kg. Decyzją z 24 lipca 2024 r. znak ZP.4151107.3.2024.JD Główny Inspektor Rybołówstwa Morskiego wymierzył armatorom statku rybackiego [...] – A. G. i T. G. karę pieniężną w wysokości 18.070 zł za przekroczenie przyznanej kwoty połowowej śledzia wpisanej w specjalnym zezwoleniu połowowym na 2023 r. W podstawie prawnej decyzji wskazano: art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 zm.; dalej: k.p.a.), art. 50 ust. 3, art. 103 ust. 1, art. 107 ust. 1 pkt 3, art. 125 pkt 1 lit. a ustawy z 19 grudnia 2014 r. o rybołówstwie morskim (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 590; dalej: ustawa o rybołówstwie), art. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1224/2009 z 20 listopada 2009 r. ustanawiającego unijny system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów Wspólnej Polityki Rybołówstwa, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 847/96, (WE) nr 2371/2002, (WE) nr 811/2004, (WE) nr 768/2005, (WE) nr 2115/2005, (WE) nr 2166/2005, (WE) nr 388/2006, (WE) nr 509/2007, (WE) nr 676/2007, (WE) nr 1098/2007, (WE) nr 1300/2008, (WE) nr 1342/2008 i uchylającego rozporządzenia (EWG) nr 2847/93, (WE) nr 1627/94 oraz (WE) nr 1966/2006 (Dz.Urz. UE L z 2009 r. nr 343 str. 1 ze zm.; dalej: rozporządzenie 1224/2009), § 4 pkt 6 tiret drugie rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 18 września 2015 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie morskim (Dz.U. z 2015 r. poz. 1661; dalej: rozporządzenie w sprawie kar). W wyniku rozpoznania odwołań złożonych od wspomnianej decyzji, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z 31 stycznia 2025 r. znak RYB.krr.9141.24.2024 utrzymał w mocy decyzję GIRM z 24 lipca 2024 r., wskazując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 125 pkt 1 lit. a, art. 50 ust. 3 i art. 103 ust. 2 ustawy o rybołówstwie, w zw. z § 4 pkt 6 lit. c rozporządzenia w sprawie kar. Powołując się na art. 2 pkt 23 ustawy o rybołówstwie morskim oraz art. 4 pkt 10 rozporządzenia 1224/2009, Minister stwierdził, że specjalne zezwolenie połowowe to przyznawane armatorowi statku rybackiego upoważnienie do połowów w rozumieniu art. 4 pkt 10 rozporządzenia 1224/2009, które upoważnia do prowadzenia określonej działalności połowowej w danym okresie, na danym obszarze lub w odniesieniu do danego łowiska przy spełnieniu warunków szczegółowych. Minister wskazał, że w sprawie, zgodnie ze specjalnym zezwoleniem połowowym nr [...] z 4 grudnia 2023 r. armator otrzymał kwotę połowową śledzia w ilości 169.529 kg do odłowienia w roku 2023 r. w podobszarach 25-27, 28.2, 29 i 32 Morza Bałtyckiego. Jak ustalono na podstawie danych z ERS armator na dzień 31 grudnia 2023 r. złowił 176.757 kg śledzia, co oznacza, że przyznana na statek rybacki [...] kwota połowowa śledzia została przekroczona o 7.228 kg. Doszło zatem do naruszenia przepisów o rybołówstwie morskim, gdyż armator przekroczył przyznaną mu kwotę połowową śledzia. W ocenie organu odwoławczego wysokość kary jest adekwatna do popełnionego naruszenia, gdyż jej wysokość jest równa wartości produktów rybołówstwa złowionych z naruszeniem przepisów. Wskazywane przez skarżących koszty prowadzonej działalności gospodarczej, w szczególności ponoszone wydatki związane z poszczególnymi rejsami połowowymi (m.in. paliwo, wynagrodzenie załogi) nie mogą mieć wpływu na wysokość kary. Jak wynika z obowiązujących przepisów, kary za naruszenie przepisów o rybołówstwie morskim powinny być skuteczne, proporcjonalne do wagi naruszenia i odstraszające od popełniania dalszych naruszeń oraz powinny być wymierzone w takiej wysokości, aby zadbać o skuteczne pozbawienie podmiotów, które są odpowiedzialne za naruszenia, korzyści ekonomicznych uzyskanych w wyniku dopuszczenia się tych naruszeń. W ocenie Ministra RiRW wysokość kary pieniężnej wymierzonej w wysokości 18.070 zł spełnia powyższe wymogi. Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, organ I instancji przyjął cenę śledzia w wysokości 2,50 zł/kg (7228 kg x 2,50 zł/kg = 18.070 zł) i na tej podstawie obliczył wysokość kary pieniężnej. Zdaniem organu II instancji w sprawie nie zachodzą również przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary w oparciu o przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż naruszenie nie ma znikomego charakteru. Armator bowiem ma obowiązek prowadzić połowy zgodnie z wydanym mu pozwoleniem połowowym. Co więcej sam sprawca naruszenia miał obowiązek zgłosić nieprawidłowe zakwalifikowanie przez system obszaru połowu do Centrum Monitorowania Rybołówstwa po danym rejsie połowowym, czego w sprawie nie uczynił. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Minister RiRW uznał je za niezasadne. Pismem z 10 marca 2025 r. skarżący złożyli skargę wnosząc m.in. o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów: 1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 53a i art. 54 ustawy o rybołówstwie w zw. z art. 44 ust. 9 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 404/2011 z dnia 8 kwietnia 2011 r. ustanawiające szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 1224/2009 ustanawiającego wspólnotowy system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa (Dz.Urz. UE L z 3 kwietnia 2011 r. nr 112 s. 1 dalej: rozporządzenie 404/2011) poprzez uniemożliwienie ich zastosowania w niniejszej sprawie przez armatora ze względu na winę błędów systemu Elektronicznej Rejestracji i Elektronicznego Raportowania (dalej: ERS) oraz elektronicznego dziennika połowowego nieprzedstawiających prawdziwych liczb połowowych danych gatunków i niezaliczania połowów gatunków z obszarów niewidniejących na specjalnym zezwoleniu połowowym, co doprowadziło do uniemożliwienia dokonania wymiany indywidualnych kwot połowowych między armatorami statków rybackich lub międzynarodowej wymiany kwot połowowych, podczas których armator zamieniłby limit szprota na limit śledzia, a tym samym nie doszłoby do niezawinionego dokonania przekroczenia przyznanej kwoty połowowej śledzia; 2) postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 78 § 2 oraz z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez: - niewyczerpujące zgromadzenie - także w związku z nieprzeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego wnioskowanego przez stronę - i rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego podczas gdy właściwe i wyczerpujące zgromadzenie i ocena materiału dowodowego powinna doprowadzić organ do wniosku o braku podstaw do nałożenia kary - w szczególności z uwagi na fakt, że przekroczenie przyznanej kwoty połowowej śledzia wpisanej w specjalnym zezwoleniu połowowym na rok 2023, nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie armatora, a z winy błędów systemu ERS oraz elektronicznego dziennika połowowego – ewentualnie do zmniejszenia kary do minimalnych rozmiarów, zamiast wymierzenia jej w górnych granicach wysokości, - nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie wiedzy specjalistycznej dotyczącej zasad i funkcjonalności ERS oraz elektronicznego dziennika połowowego pod kątem monitorowania połowów gatunków, na które armator nie posiada specjalnego zezwolenia połowowego, co doprowadziło do niewyjaśnienia kluczowej dla sprawy okoliczności prawidłowego działania ERS i elektronicznego dziennika połowowego w okresie dokonywania połowów i weryfikacji dotychczas dokonanych połowów, b) art. 189f oraz art. 189f k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie i niewydanie decyzji w przedmiocie odstąpienia od nałożenia kary i poprzestaniu na pouczeniu armatora, podczas gdy zaistniały przesłanki określone w art. 189f k.p.a., umożliwiające takie działanie, c) art. 189d k.p.a. poprzez niezastosowanie go w niniejszej sprawie i nie wzięcie pod uwagę, przy wymierzaniu wysokości kary administracyjnej dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej co doprowadziło do nałożenia nieproporcjonalnej do naruszenia kary pieniężnej doprowadzając do powstania szkody po stronie armatora. W odpowiedzi na skargę Minister RiRW wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Skarga złożona w tej sprawie podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji w zakresie orzeczenia o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej stanowił art. 125 pkt 1 lit. a ustawy o rybołówstwie morskim oraz § 4 pkt 6 lit. c) tiret drugie rozporządzenia w sprawie kar. Zgodnie z art. 125 pkt 1 lit. a ustawy o rybołówstwie kto wykonuje rybołówstwo komercyjne z naruszeniem przepisów WPR, przepisów ustawy lub aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie, podlega w przypadku armatora statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m - karze pieniężnej w wysokości nie mniejszej niż 500 zł i nieprzekraczającej pięćdziesięciokrotności wynagrodzenia. Wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów ustawy o rybołówstwie morskim została zróżnicowana w rozporządzeniu MRiRW z 18 września 2015 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie morskim, wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 129 ustawy o rybołówstwie. Z § 4 pkt 6 lit. c) rozporządzenia w sprawie kar wynika, że wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów wspólnej polityki rybołówstwa, przepisów ustawy lub aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie przez armatora wykonującego rybołówstwo komercyjne przy użyciu statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m wynosi za przekroczenie kwot połowowych wpisanych w specjalnym zezwoleniu połowowym, w przypadku śledzia w ilości powyżej 500 kg - od 2500 zł do 20.000 zł. Zastosowanie tych przepisów w okolicznościach niniejszej sprawy wymagało od organów administracji przede wszystkim ustalenia, że: 1) skarżący są armatorami statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m, 2) skarżący naruszyli przepisy wspólnej polityki rybołówstwa, przepisy ustawy o rybołówstwie morskim lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tej ustawy, przy czym naruszenie to dotyczyło przekroczenia kwoty połowowej śledzia wpisanej w specjalnym zezwoleniu połowowym o ponad 500 kg. Zdaniem sądu, ustalenia poczynione w toku postępowania administracyjnego w tej sprawie dawały organom administracji podstawy do przyjęcia, że zostały wypełnione hipotezy norm prawnych określonych w przywołanych wyżej przepisach. Nie ulega wątpliwości, że skarżący w okresie ważności specjalnego zezwolenia połowowego udzielonego na 2023 r. na statek rybacki o oznace [...] (co wynika m.in. z treści specjalnego zezwolenia połowowego nr [...], którego kopia znajduje się w aktach) byli armatorami statku i posiadali prawo do odłowienia 169.529 kg śledzia. Przy czym nie jest sporne między stronami, że powyższy statek [...] jest dłuższy niż 10 m (wynosi 14,9 metra – patrz zapis w [...] o nazwie "[...]" - przyp. sądu). Prawidłowa jest także ocena organów administracji, że skarżący naruszyli przepisy wspólnej polityki rybołówstwa i przepisy ustawy o rybołówstwie morskim przez przekroczenie kwoty połowowej śledzia wpisanej w specjalnym zezwoleniu połowowym o ponad 500 kg (w sprawie - 7.228 kg). Naruszenie to dotyczyło art. 50 ust. 3 ustawy o rybołówstwie, zgodnie z którym w przypadku gatunku organizmów morskich objętego obowiązkiem wyładunku, określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 1380/2013 (a takim jest m.in. śledź – przyp. sądu), realizacja obowiązku wyładunku odbywa się w ramach wspólnej albo indywidualnej kwoty połowowej tego gatunku przyznanej armatorowi statku rybackiego w specjalnym zezwoleniu połowowym. Z normy wynikającej z tego przepisu (w powiązaniu ze wspomnianym w jego treści art. 15 ust. 1 rozporządzenia 1380/2013) wynika, że realizacja obowiązku wyładunku (czyli wprowadzenie połowionych organizmów morskich z gatunków podlegających limitom połowowym na pokład statku rybackiego i zatrzymanie na nim, rejestracja i wyładunek) następuje w granicach indywidualnej kwoty połowowej tego gatunku przyznanej armatorowi w specjalnym zezwoleniu połowowym, czyli armator nie może wyłowić w danym roku więcej organizmów morskich danego gatunku niż to wynika z przyznanego mu uprawnienia na dany rok. Powyższa norma jest skorelowana z normą wynikającą z art. 7 ust. 1 rozporządzenia 1224/2009, który również określa, że prowadzenie przez statek rybacki konkretnego rodzaju działalności połowowej jest dopuszczalne tylko w ramach ważnego upoważniania do połowów. Takim upoważnieniem do połowów jest specjalne zezwolenie połowowe (zob. art. 2 pkt 33 ustawy o rybołówstwie w zw. z art. 4 pkt 1 rozporządzenia 1224/2009), w którym zawierane jest uprawnienie do połowów, czyli określone ilościowo prawne upoważnienie do łowienia wyrażone jako połowy lub nakład połowowy (zob. art. 4 pkt 32 rozporządzenia 1224/2009). Ze specjalnego zezwolenia połowowego nr [...] udzielonego skarżącym jako armatorom statku rybackiego [...] na 2023 r. wynika m.in., że byli oni uprawnieni do połowu śledzia w określonych podrejonach (25-27, 28.2, 29 i 32) Morza Bałtyckiego w kwocie połowowej wynoszącej 169.529 kg. Zatem skoro na podstawie Elektronicznego Systemu Raportowania ustalono, że skarżący na statku rybackim [...] dokonali połowu śledzia w określonych podrejonach Morza Bałtyckiego w łącznej ilości 176.757 kg, to niewątpliwie doszło do przekroczenia kwoty połowowej przyznanej w specjalnym zezwoleniu połowowym, a tym samym do naruszenia art. 50 ust. 3 ustawy o rybołówstwie oraz wspomnianych przepisów unijnych dotyczących wspólnej polityki rybackiej. Błędne jest stanowisko skarżących, wskazujące że nie doszło do naruszenia przepisów wspólnej polityki rybołówstwa, skoro obiektywnie do tego naruszenia doszło, a więc przekroczono kwotę połowową śledzia przyznaną im w specjalnym zezwoleniu połowowym na 2023 r. dla statku rybackiego o oznace [...]. Powyższego w żaden sposób nie zmieniają zarzuty związane z nieprawidłowości działania systemu ERS, czy też elektronicznego dziennika połowowego. Obiektywnie rzecz ujmując strona przekroczyła przyznany jej limit połowu śledzia. Mimo stwierdzenia okoliczności wypełniających hipotezę norm prawnych przewidujących obowiązek wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia prawa, nałożenie takiej kary musiało zostać poprzedzone wnikliwą analizą okoliczności sprawy z punktu widzenia instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, przewidzianej w art. 189f k.p.a., a także z punktu widzenia dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 89a ust. 1-4 rozporządzenia 1224/2009 (w szczególności z punktu widzenia wagi, charakteru i zakres naruszenia - art. 89a ust. 3). Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W tym zakresie kluczowa była zatem ocena, czy waga naruszenia, którego dopuścili się skarżący, była znikoma, tj. czy naruszenie miało miejsce w sposób zawiniony przez stronę skarżącą. Organy administracji w wydanych w tej sprawie decyzjach uznały, że naruszenie nie miało znikomego charakteru, akcentując w ramach tej oceny to, że: 1) podział kwot połowowych następuje zgodnie z obowiązującymi przepisami i uwzględnia dostępne Polsce możliwości połowowe określone we właściwym rozporządzeniu Rady UE, określającym corocznie jaką kwotę danego gatunku ryby mogą odłowić poszczególne państwa członkowskie UE (przy czym uprawnienia do połowów przyjmowane są w oparciu o najlepsze dostępne opinie naukowe, które przygotowuje Międzynarodowa Rada Badań Morza), a następnie minister właściwy do spraw rybołówstwa dokonuje co roku podziału przysługujących Polsce ogólnych kwot poszczególnych gatunków ryb (zob. s. 8 – 9 zaskarżonej decyzji), 2) pełna odpowiedzialność za nadzór nad eksploatacją statku rybackiego ciąży na armatorze, w tym również w kwestii wykorzystania i zużycia przydzielonych w specjalnym zezwoleniu połowowym kwot połowowych organizmów morskich (zob. s. 4 decyzji Głównego Inspektora Rybołówstwa Morskiego z 27 lipca 2024 r.), 3) postawa sprawcy, który mimo wiedzy na temat nieprawidłowego zakwalifikowania przez system obszaru połowu, nie zgłosił tego do Centrum Monitorowania Rybołówstwa po danym rejsie połowowym. Organ przy tym wskazał, że jak wynika z informacji udzielonych przez Centrum Monitorowania Rybołówstwa, nie jest możliwe, aby system samodzielnie zakwalifikował dany połów jako pochodzący z danego obszaru. Konieczne jest bowiem wprowadzenie określonych danych (w tym przypadku obszaru połowu) do systemu (dziennika połowowego) przez kapitana. Kapitan także powinien niezwłocznie zgłosić do Centrum Monitorowania Rybołówstwa fakt błędnego zakwalifikowania danego obszaru połowu (strona 7 i 8 decyzji odwoławczej). Zdaniem sądu, organy administracji orzekające w tej sprawie błędnie oceniły kwestię odstąpienia na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. od wymierzenia kary pieniężnej. Wprawdzie słusznie organy obu instancji wskazały na wagę i znaczenie przestrzegania przepisów określających wielkość narodowej kwoty połowowej przyznawanej Polsce, która jest rozdzielana na indywidualne kwoty połowowe w specjalnych zezwoleniach połowowych, co ma służyć m.in. zrównoważonemu sposobowi gospodarowania zasobami ryb, jednak stanowisko to – jako argument o braku znikomości naruszenia, którego dopuścili się skarżący – całkowicie pomija inne okoliczności, które wymagają wyjaśnienia. Po pierwsze w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji pochodzącej z Centrum Monitorowania Rybołówstwa wskazującej, że nie jest możliwe, aby system samodzielnie zakwalifikował dany połów jako pochodzący z danego obszaru. Konieczne jest bowiem wprowadzenie określonych danych (w tym przypadku obszaru połowu) do systemu (dziennika połowowego) przez kapitana. Organ odwoławczy powołuje się na taką informację, jednakże do akt administracyjnych tej informacji nie załączył. Przeciwnie w aktach znajduje się mail wskazujący, że cyt. "sytuacja w której, jako obszar połowu podano 27.3.d.24 wystąpiła cztery razy z pośród 77 rejsów jakich jednostka [...] dokonała w 2023 r., co raczej wyklucza błąd systemu polegający na wprowadzeniu błędnego obszaru wbrew kapitanowi". Wskazana informacja nie ma charakteru kategorycznego i wskazuje, że taka sytuacja mogła mieć miejsce, co wymaga wyjaśnienia. Po drugie wyjaśnienia także wymaga, czy skarżący lub osoba przez niego upoważniona wiedziała lub mogła wiedzieć, że system pokazuje "błędny odczyt". Zdaniem skarżącego (patrz protokół z rozprawy) - a organ się do tego wprost nie odnosi (wskazuje jedyne, że skarżący powinien niezwłocznie zgłosić błąd, jednakże nie wyjaśnia w decyzji jak dany system funkcjonuje i czy jest możliwe niezwłoczne odkrycie takiego błędu) - ani armator ani kapitan statku nie mają informacji, że system pomimo połowów tak jak w sprawie na podobszarze 25 mylnie wskazuje podobszar 24. Skarżący oświadczył przed sądem, że system uniemożliwia kapitanowi statku podgląd lokalizacji statku na danym podobszarze i w związku z tym ujawnienia nieprawidłowości, co uniemożliwiło bezpośrednie zgłoszenie tego faktu do Centrum Monitorowania Rybołówstwa. Co więcej strona oświadczyła, że o rzekomych połowach w podobszarze 24 dowiedziała się dopiero z telefonu Naczelnika C. z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w grudniu przed świętami. Naczelnik informował o połowach w podobszarze 24 oraz o konsekwencjach z tym związanych, tj. zabranie licencji na kolejny rok. Po tym telefonie skarżący ustalił, że 4 z jego połowów zostały przypisane do podobszaru 24 mimo, że faktycznie odbywały się w podobszarze 25 (obszary graniczą ze sobą) i w związku z tym zainterweniował i połów z tych obszarów został przypisany do prawidłowego obszaru 25, jednakże spowodowało to przekroczenie limitu połowu. Powyższe ewidentnie wymaga wyjaśnienia, czy istotnie jest tak, że kapitan statku nie ma informacji w systemie uniemożliwiającej podgląd lokalizacji statku na danym podobszarze. Brak takiej informacji powoduje, że strona działając w zaufaniu do system, mogła naruszyć przepisy dotyczące limitów połowów. Co więcej powyższe jest także istotne z tej perspektywy, że w wypadku mylnego przypisania danego połowu do obszaru, na który strona nie ma zezwolenia na połów (z podobszaru 25 na podobszar 24), to system nie wlicza danego połowu do limitów połowów (patrz informacja z Centrum Monitorowania Rybołówstwa), a więc strona nie mogła kontrolować na bieżąco wykorzystania przyznanego limitu połowów. Tym samym organ musi ustalić, czy skarżący lub osoba przez niego upoważniona (kaptan) mają wiedzę pochodzącą z systemu o połowach na danym podobszarze, czy też nie mają takiej wiedzy. Zauważenia bowiem wymaga, że oprócz faktu, że system, tak jak w sprawie nie wliczył połowu z podobszaru 24 do limitu połowu śledzia, to także zasadnie skarżący wskazuje, że brak takiej informacji uniemożliwił mu zamianę limitu połowu śledzi (którą przekroczył) na limit połowu szprota (którego nie wykorzystał) w 2023 r., co skarżący uczynił w roku następnym. Zamiana taka mogłaby zabezpieczyć skarżącego przed nałożeniem kary. Dodatkowo organ przedstawi podstawy prawne obowiązku dla statków pow. 12 metrów (statek strony posiada 14,9 m) posiadania oprócz elektronicznego systemu raportowania, także dokumentów w formie papierowej, o czym wspomina organ I instancji na stronie 4 decyzji. Skarżący bowiem przedstawił pismo (patrz mail pochodzący od Naczelnika Centrum Monitorowania Rybołówstwa Z. G.) wskazujący, że obecnie obowiązkiem prowadzenia dziennika połowowego w formie elektronicznej są objęte jednostki rybackie o długości całkowitej co najmniej 12 m. W takim przypadku kapitan ma obowiązek przesyłać swój dziennik połowowy jedynie w formie elektronicznej". W związku z tym powyższe także powinien wyjaśnić organ, a nie jedynie gołosłowne nakładać dodatkowe obowiązki na stronę, które mogą nie wynikać z przepisów prawa. Wszystkie wskazane uchybienia wymagające dodatkowych ustaleń organów musiały skutkować uchyleniem wydanej w tej sprawie decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonane ustalenia mogą mieć wpływ zarówno na możliwość odstąpienia od ukarania, jak również mogą mieć wpływ ewentualnie na wysokość kary. Na zakończenie sąd stwierdza, że wbrew twierdzeniom strony art. 189d k.p.a. wskazujący dyrektywy wymiaru kary nie znajdzie zastosowania w sprawie. Zgodnie z art. 189a § 1 k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy tego działu. Z kolei § 2 powołanego artykułu stanowi, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Zauważenia wymaga, że zagadnieniem relacji regulacji odnoszącej się do administracyjnych kar pieniężnych zawartej w ustawach szczególnych oraz w przepisach k.p.a. zajmował się NSA w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21. Jakkolwiek NSA w powołanej uchwale konkretnie odnosił się do zastosowania art. 189f k.p.a., to poczynił uwagi natury ogólnej wymagające w tym miejscu przytoczenia. NSA zasadnie wyjaśnił, że Dział IVa "Administracyjne kary pieniężne" został dodany do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., na mocy art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej k.p.a. wynika, że intencją prawodawcy było, aby przepisy działu IVa k.p.a. miały charakter ogólny i subsydiarny względem obowiązujących regulacji, które dotyczą administracyjnych kar pieniężnych (zob. uzasadnienie, VIII kadencja, druk sejmowy nr 1183, s. 69-72). Miały one stanowić uzupełnienie zidentyfikowanych niedostatków, a zatem także braków (luk) w ustawach prawa administracyjnego materialnego. W doktrynie przyjmuje się, że podstawowe znaczenie na etapie określania zakresu obowiązywania kodeksowych zasad nakładania, wymierzania i udzielania ulg w wykonaniu administracyjnych kar pieniężnych przypisać należy treści powołanego wyżej przepisu art. 189a § 2 k.p.a. Rozstrzygające znaczenie na etapie oceny, czy dany przepis odrębny wyłącza zastosowanie regulacji kodeksowej, należy przypisać istocie instytucji nim normowanej. Ustalenia zatem wymaga, czy pozakodeksowa instytucja jest tożsama z tą określoną w wyliczeniu z art. 189a § 2 k.p.a. Zauważa się, że na gruncie art. 189a § 2 k.p.a. rzecz dotyczy tego, czy dany aspekt odpowiedzialności administracyjnej został w ogóle przez ustawodawcę w przepisach pozakodeksowych uregulowany (por. A. Wróbel [w:] A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2018, s. 1196). W uchwale NSA wyjaśnił, że z treści art. 189a § 2 k.p.a., obok zasadniczej jego funkcji, jaką jest oznaczenie pierwszeństwa stosowania przepisów odrębnych, można wywieść wniosek o normatywnej petryfikacji zastanego na dzień wejścia w życie noweli z dnia 7 kwietnia 2017 r. stanu prawnego w przedmiocie zasad nakładania i wymierzania administracyjnych kar pieniężnych oraz udzielania ulg w ich wykonaniu. Kodeksowa reguła kolizyjna swym zakresem obejmuje każdy przepis odrębny normujący jedną z kodeksowych instytucji, o których mowa w art. 189d, 189f-189k, w tym także te przepisy, które obowiązywały w dniu wejścia w życie noweli z dnia 7 kwietnia 2017 r. Innymi słowy, przepisy działu IVa k.p.a. nie modyfikują dotychczas obowiązujących rozwiązań materialnoprawnych, lecz je uzupełniają, stanowią dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych, które obowiązywały w systemie prawa w dniu wejścia w życie przepisów działu IVa k.p.a., w zakresie elementów określonych w art. 189a § 2 k.p.a. NSA również podkreślił argument natury systemowej – przepisy działu IVa k.p.a. są unormowane w Kodeksie postępowania administracyjnego, a więc w ustawie podstawowej dla prawa administracyjnego. Przepisy kodeksowe ze swojej istoty mają charakter ogólny i porządkujący instytucje poszczególnych gałęzi prawa. Jak wynika z przytoczonego uzasadnienia projektu w/w ustawy, taki też cel przyświecał ustawodawcy wprowadzającemu dział IVa do k.p.a. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że dla ustalenia czy dział ten (IVa k.p.a.) ma zastosowanie w odniesieniu do danej administracyjnej kary pieniężnej konieczne jest stwierdzenie, czy konkretne rozwiązanie prawne wymienione enumeratywnie i rozłącznie w art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych. Innymi słowy uzupełnienie regulacji odnoszącej się do administracyjnych kar pieniężnych w ustawach szczególnych o regulację kodeksową będzie miało miejsce w sytuacji braku regulacji określonej instytucji prawnej w przepisach szczególnych (np.: miarkowania wymiaru kary, odstąpienia od nałożenia kary czy przedawnienia karalności i wykonalności). Tym samym przepisy działu IVa k.p.a. nie znajdą zastosowania, gdy dana instytucja prawna została przewidziana w szczególnych przepisach prawa materialnego. W sprawie dyrektywy wymiaru kary zostały ustanowione w przepisach unijnych (patrz art. 89a ust. 1-4 rozporządzenia 1224/2009) i dlatego też art. 189d k.p.a. nie znajdzie zastosowania nawet pomocniczo. Natomiast przepisy dotyczące rybołówstwa nie zawierają odpowiednika art. 189f k,p.a. i dlatego też znajdują zastosowanie w sprawie. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy uwzględni ocenę wyrażoną w niniejszym wyroku i przeprowadzi dodatkowe postępowanie wyjaśniające. Po dokonaniu dodatkowych ustaleń i przedstawieniu w zaskarżonej decyzji zasad działania systemu ERS oraz elektronicznego połowowego organ odwoławczy podejmie stosowną decyzję w przedmiocie kary pieniężnej. Z tych powodów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi solidarnie na rzecz Skarżących 543 zł, to jest kwotę stanowiącą równowartość uiszczonego przez skarżących wpisu sądowego od skargi.