V SA/Wa 106/11

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Powiatu M. – [...] na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji rozwojowej; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Powiat M. – [...] złożył wniosek (uzupełniony na urzędowym formularzu PPPr wniosek z 11 lutego 2011r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach Powiat M. wskazał, że jako jednostka samorządu terytorialnego ma na celu pozyskiwanie i wydatkowanie środków publicznych. Wnioskodawca wskazał, iż ze względu na to, że dominującym źródłem dochodów budżetu Powiatu M. są subwencje i dotacje, władze powiatu mają minimalny wpływ na kształtowanie wielkości dochodów budżetowych, których kwoty zależą od uwarunkowań zewnętrznych. Poziom dochodów budżetowych jest ściśle powiązany z wielkością wydatków. Powiat największą część wydatków przeznacza na zadania z zakresu oświaty, ponadto ważnymi zadaniami finansowanymi z budżetu powiatu są: pomoc społeczna, drogi publiczne oraz transport. Dodatkowo wskazano, iż Powiat M. skorzystał z możliwości przychodu w postaci kredytów i w związku z tym zadłużenie powiatu na koniec 2010 roku wynosiło 17.250.000 złotych, co stanowi 12,64 % udział zadłużenia w dochodach ogółem w danym roku budżetowy. Obecnie planowany jest wzrost zadłużenia do kwoty 20.775.846 złotych na sfinansowanie zadań inwestycyjnych. Wzrost zadłużenia powoduje rosnący udział wydatków powiatu na obsługę długu, oznacza to. Że pozostaje coraz mniej środków finansowych na potrzeby związane z realizacją obligatoryjnych zadań ustawowych. W oświadczeniu podano, iż wysokość majątku powiatu wynosi 421.508.354,45 złotych, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok - 362.610.523,40 złotych, wysokość zysku za ostatni rok wynosi 28.786.694,13 złotych. Powiat M. posiada rachunek bankowy ze stanem konta w wysokości 1.801.696,10 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Literalna wykładnia omawianych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca zobowiązał wnioskodawcę do wykazania pozytywnych przesłanek, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu sądu rozpoznającego wniosek. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wnioskujący powiat nie wykazał, iż ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do tego podmiotu. Podkreślić na wstępie należy, iż zasadność wniosku rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie skarżący będzie zobowiązany ponieść w postępowaniu (na obecnym etapie wpis od skargi w wysokości 420 złotych - § 1 pkt 2 rozporządzenia z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), z drugiej zaś strony jego możliwości majątkowe i finansowe. Zasadniczy wpływ na zajęcie takiego stanowiska wywarła okoliczność, iż skarżący Powiat M. posiada rachunek bankowy na którym zgromadzono środki pieniężne w wysokości pozwalającej na udział w postępowaniu sądowym – ponad 1.800.000 zł. Biorąc zatem pod uwagę stan środków pieniężnych zgromadzonych przez powiat na rachunku bankowym oraz porównując ich wysokość z ciążącymi na skarżącym kosztami wpisu od skargi, nie sposób jest przyjąć stwierdzenie, że nie ma on dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Odnosząc się do podnoszonych przez wnioskującą stronę argumentów mających przemawiać za uznaniem jej trudnej sytuacji majątkowej jako wypełniającej przesłanki udzielenia prawa pomocy, przywołać należy ugruntowane już orzecznictwo wskazujące na równorzędny charakter kosztów sądowych z innymi wydatkami ponoszonymi przez podmiot. Przede wszystkim wpis sądowy (w tym wpis od skargi) jest wydatkiem, który wiąże się z bieżącą działalnością strony, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Jednocześnie, zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie formę pomocy udzielonej przez Skarb Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili złożenia skargi i wykładanie ze środków budżetowych wydatków w toku postępowania. Powiat M. posiada znaczne środki finansowe na rachunku bankowym i nic nie stoi na przeszkodzie aby nieznaczną część tych środków przeznaczył na koszty sądowe, tym bardziej, że zamierza zaciągnąć nowe zobowiązania kredytowe i ponosić dodatkowe koszty obsługi długu. Reasumując, jeżeli skarżący dysponuje jakimikolwiek zasobami majątkowymi winien partycypować w kosztach postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1, § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia