V SA/Wa 1062/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi "T." ... Sp. jawna w M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lutego 2012 r. nr ... w przedmiocie zwrotu nadmiernie przyznanej pomocy finansowej oddala skargę. Wnioskiem z ....07.2010 r. nr ... T. L. Spółka Jawna w S. (zwana dalej: skarżącą) wystąpiła do Agencji Rynku Rolnego Oddział Terenowy w S. o pomoc z tytułu udostępniania dzieciom w szkołach podstawowych owoców i warzyw w II semestrze roku szkolnego ... w ramach programu "..." na kwotę ... zł. Do wniosku skarżąca dołączyła trzy potwierdzenia dostaw owoców i warzyw do szkół podstawowych w II semestrze roku szkolnego ... oraz kserokopię faktury wewnętrznej VAT. Następnie w dniu ....07.2010 r. do OT ARR w S. wpłynęło pismo, w którym skarżąca zwróciła się z prośbą, w odniesieniu do wniosku o pomoc nr ..., o ponowną weryfikację wniosku z wyłączeniem dostaw owoców i warzyw do jednej wskazanej szkoły. Do powyższego pisma skarżąca dołączyła poprawiony wniosek o pomoc nr ... na kwotę ... zł, obejmujący dostawy owoców i warzyw do ... szkół podstawowych. Po rozpatrzeniu wniosku z dnia ....07.2010 r. nr ..., Dyrektor Oddziału Terenowego ARR decyzją z dnia ....10.2010 r., nr ... przyznał skarżącej pomoc w odniesieniu do ... pełnych porcji owoców i warzyw nieodpłatnie dostarczonych do szkół podstawowych i udostępnionych dzieciom w kwocie ... zł. Postanowieniem z dnia ....12.2010 r. nr ...Prezes ARR na podstawie art. 157 § 2 w zw. z art. 64 § 4 k.p.a. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia ....10.2010 r. poddając pod wątpliwość ważność niniejszej decyzji. Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia ....12.2010 r., nr ... Prezes ARR stwierdził nieważność decyzji z dnia ....10.2010 r. zarzucając tej decyzji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie organu wyższego stopnia organ I instancji w żaden formalny sposób nie odniósł się do faktu korekty wniosku o pomoc nr ... i przyznał skarżącej pomoc w odniesieniu do pierwotnie złożonego wniosku o pomoc nr ... z dnia ...07.2010 r. Konkretyzując podstawę stwierdzenia nieważności decyzji organ wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie naruszenie prawa polegało na niezastosowaniu, w stosunku do skarżącej, przepisu art. 105 § 2 k.p.a., gdyż strona postępowania ma zawsze prawo dokonać korekty wniosku, aż do czasu merytorycznego zakończenia postępowania w sprawie, a organ obowiązany jest taką korektę honorować. Mając powyższe na uwadze i ponownie orzekając w sprawie, Dyrektor Oddziału Terenowego ARR decyzją z dnia ....01.2011 r., nr ... uznając za bezprzedmiotowe, umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o pomoc nr ... z dnia ....07.2010 r. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, iż ponownie orzekając w sprawie, przedmiotem postępowania, zgodnie z żądaniem skarżącej, będzie poprawiony wniosek o pomoc z dnia ....07.2010 r. Dyrektor Oddziału Terenowego ARR w S., po rozpatrzeniu wniosku o pomoc nr ... z dnia ...07.2010 r. decyzją z dnia ....01.2011 r. nr ... przyznał skarżącej pomoc w odniesieniu do ... pełnych porcji owoców i warzyw nieodpłatnie dostarczonych do szkół podstawowych i udostępnionych dzieciom w kwocie ... zł. W jej uzasadnieniu, przytaczając treść § 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r., w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z wdrożeniem na terytorium RP programu "..." w roku szkolnym 2009/2010 (Dz.U.Nr 129, poz. 1059 z późn. zm.), wyjaśnił, iż pomoc nie może być przyznana do produktów, które zostały udostępnione niezgodnie z obowiązującymi w danym okresie sposobem. W tym kontekście Dyrektor Oddziału ARR miał na uwadze wyniki porównania potwierdzeń dostaw, załączonych do wniosku nr ... i przesłanych przez szkoły oświadczeń otrzymanych ze Szkoły Podstawowej nr ..., ul. [...], z których wynika rozbieżność między danymi dotyczącymi ilości poszczególnych produktów. Analiza porównawcza wykazała, iż suma produktów owocowych wynosiła ... sztuk, zaś produktów warzywnych ... sztuk. Zdaniem Dyrektora, z uwagi na to, iż porcja składa się z jednego produktu owocowego oraz jednego produktu warzywnego, pomoc może zostać przyznana łącznie do ... porcji. Dalej organ podniósł, iż wobec przyznania decyzją z dnia ...10.2010 r. kwoty ... zł i jej wypłacenia na rachunek skarżącej, organ dokonał nadpłaty przydzielonej pomocy z tytułu dostarczonych owoców i warzyw w kwocie ... zł. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem w zakresie stwierdzenia nadpłaty, skarżąca pismem z dnia ...01.2011 r. wniosła odwołanie, w którym podniosła zarzut uwzględnienia oświadczeń szkół, które podobnie jak raport kontroli w szkołach, nie mogą stanowić jakiegokolwiek znaczenia dla interesu przedsiębiorcy, który otrzymał pomoc, gdyż dokumenty te mogą zawierać wiele błędów wynikających z nieprawidłowości, czy nienależytej staranności w prowadzeniu dokumentacji w szkołach. Rozpatrując powyższe odwołanie Prezes ARR decyzją z dnia ....03.2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Następnie decyzją z dnia ....05.2011 r. nr ... Prezes ARR ustalił, w stosunku do skarżącej, kwotę nadmiernie przyznanych środków w wysokości ... zł, udzielonych przedsiębiorcy z tytułu uczestnictwa w programie "..." oraz zobowiązał do zwrotu tych środków w terminie 14 dni. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 13 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r., o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz.U. z 2007 r., Nr 231, poz. 1702 z póżn. zm.). Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia ....09.2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia podnosząc, iż organ wydając tę decyzję naruszył przepisy procedury administracyjnej poprzez niezawiadomienie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego. Czyniąc zadość wskazaniom zawartym w decyzji z dnia ....09.2011 r. i ponownie orzekając w sprawie, Prezes ARR decyzją z dnia ....10.2011 r., nr ... ustalił, w stosunku do skarżącej, kwotę nadmiernie przyznanych środków w .... zł, udzielonych przedsiębiorcy z tytułu uczestnictwa w programie "..." oraz zobowiązał do zwrotu tych środków w terminie 14 dni. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 13 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r., o Agencji Rynku Rolnego. Orzekając na skutek wniesionego odwołania, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia ....02.2012 r., nr ... utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ....10.2011 r. W jej uzasadnieniu opisał dotychczasowy przebieg postępowania, zaś przytaczając przepisy art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r., o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych wyjaśnił, iż na podstawie tych przepisów Prezes Agencji Rynku Rolnego wydał decyzję w sprawie zwrotu nadmiernie przyznanej pomocy, w której zasadnie ustalił stronie kwotę nadmiernie przyznanych środków w wysokości ... zł. Kwota ta odpowiada różnicy pomiędzy kwotą pomocy w wysokości ... zł – wypłacona na podstawie decyzji Dyrektora OT ARR z dnia ....10.2010 r., której nieważność stwierdził Prezes ARR decyzją z dnia ....12.2010 r., a kwotą przyznaną w decyzji Prezesa ARR z dnia ....03.2011 r. w wysokości ... zł, co oznacza, że kwota ta została ustalona w prawidłowej wysokości. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieodniesienie się, w treści decyzji, do zarzutów stawianych rozstrzygnięciu Prezesa ARR. Ponadto organ wydając zaskarżoną decyzję nie odniósł się do zarzutów strony, nie przeprowadził merytorycznej oceny stanu faktycznego a podejmując decyzję ograniczył się wyłącznie do sprawozdania z dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie. W ocenie skarżącej organ drugiej instancji ograniczył się tylko do lakonicznego i arbitralnego stwierdzenia, że zarzuty podnoszone przez skarżącą pozostają bez wpływu na wynik sprawy bowiem dotyczą innego postępowania, które w ocenie organu drugiej instancji, zostało zakończone decyzją ostateczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 – dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Na wstępie Sąd zwraca uwagę, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się na podstawie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2012r. Nr 633 – dalej jako ustawa) oraz przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z p. zm. dalej: k.p.a.), przy czym wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy Prezes Agencji Rynku Rolnego ustala w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz krajowych, przeznaczonych na realizację Wspólnej Polityki Rolnej. W myśl przepisu art. 13 ust. 2 ustawy do należności, o których mowa m.in. w ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z p. zm.), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania płatności na raty. Na podstawie wskazanych przepisów Prezes Agencji Rynku Rolnego w dniu ... października 2011 r. prawidłowo – zdaniem Sądu - wydał decyzję w sprawie zwrotu nadmiernie przyznanej pomocy, w której zasadnie ustalił skarżącej kwotę nadmiernie przyznanych środków w wysokości ... zł oraz zobowiązał do jej zwrotu w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia tej decyzji, zaś Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo – zgodnie z dyspozycją art. 138 k.p.a. – decyzję tę po zakończeniu postępowania odwoławczego utrzymał w mocy. Kwota środków podlegających zwrotowi została ustalona w prawidłowej wysokości wynikającej z różnicy pomiędzy kwotą pomocy w wysokości ... zł - wypłaconą na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w S. z dnia ... października 2010 r., której nieważność stwierdził Prezes Agencji Rynku Rolnego ostateczną decyzją z dnia ... grudnia 2010 r., a kwotą pomocy przyznaną w ostatecznej decyzji Prezesa Agencji z dnia ... marca 2011 r. - w wysokości ... zł. Odnosząc się do zarzutów skarżącej co do tego, iż organ II instancji w ogóle nie odniósł się do treści stawianych przez spółkę zarzutów (dot. kwestii zmiany wysokości przyznanej pomocy), a jedynie ograniczył się do lakonicznego i arbitralnego stwierdzenia, że zarzuty podnoszone przez spółkę pozostają bez wpływu na wynik sprawy, bowiem dotyczą innego postępowania, które w ocenie Ministra zostało zakończone decyzją ostateczną - należy wskazać, że postępowanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest prawidłowe i zgodne z przepisami, albowiem decyzja Prezesa ARR określająca zwrot pomocy jest jedynie wynikiem matematycznego działania wykazania różnicy pomiędzy pomocą uzyskaną a pomocą przyznaną. W tym postępowaniu nie podlegają bowiem ocenie decyzje, na podstawie których pomoc zostaje uzyskana (świadczenie przyznane za dany okres w określonej kwocie) lub odebrana (np. decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej świadczenie, decyzja określająca po wznowieniu postępowania świadczenie w innej wysokości itd.), gdyż organowi dano – zgodnie z cytowanym przepisem ustawy – kompetencje ustalania w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków, które wynikają z innych, ostatecznych w trybie postępowania administracyjnego, decyzji organów Agencji Rynku Rolnego. Należy przy tym podkreślić, że skarżący nie kwestionował decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... grudnia 2010 r. dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego ARR ze S. z dnia ... października 2010 r., jak również nie zaskarżył do sądu administracyjnego decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... marca 2011 r., zatem obydwie decyzje, które były podstawą do ustalenia kwoty pozostającej do zwrotu przez spółkę posiadały walor ostateczności i nie mogły być przedmiotem rozstrzygania w postępowaniu dotyczącym zwrotu - toczącym się przed Prezesem ARR i Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Również Sąd nie mógł oceniać tych decyzji w toczącej się przed nim sprawie, bowiem postępowaniem skargowym jest objęta tylko i wyłącznie decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lutego 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... października 2011 r. sprawie zwrotu nadmiernie przyznanej pomocy, w której określono kwotę nadmiernie przyznanych środków i zobowiązano spółkę do jej zwrotu. Zdaniem Sądu nie może być również uwzględniony zarzut postawiony w skardze, że w zaskarżonych decyzjach nie wykazano, że pomoc została wypłacona (a przecież obowiązek zwrotu – jak podkreśliła strona skarżąca - dotyczy tylko tych płatności, które zostały wypłacone), albowiem w decyzjach obydwu organów znajdują się informacje na ten temat (m.in. że wypłata nastąpiła w dniu 25 listopada 2010 r.). W skardze wskazano ponadto na naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., a także naruszenie prawa procesowego w postaci art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w treści decyzji do zarzutów stawianych rozstrzygnięciu Prezesa Agencji Rynku Rolnego. Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. jest chybiony z uwagi na treść cyt. przepisu art. 7 ust. 1 ustawy, gdyż – jak już nadmieniono - ten przepis procedury administracyjnej został wyłączony ze stosowania w sprawach rozstrzyganych w trybie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych. Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organy przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinno prowadzić do uwzględnienia skargi, a w szczególności wskazywanych przez skarżącą art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.