V SA/Wa 1063/15
WyrokWSA w Warszawie2015-07-22
Skład orzekający: Andrzej Kania, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiat, jako organ założycielski zlikwidowanego SPZOZ, odpowiada za jego zobowiązania wobec PFRON, które nie zostały ujęte w bilansie likwidacyjnym, a także czy zobowiązania te uległy przedawnieniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Powiat, jako organ założycielski zlikwidowanego SPZOZ, przejął jego zobowiązania wobec PFRON na mocy art. 60 ust. 6 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, niezależnie od tego, czy zostały one ujęte w bilansie likwidacyjnym. Sąd stwierdził również, że zobowiązania te nie uległy przedawnieniu, ponieważ decyzja o rozłożeniu na raty przerwała bieg terminu przedawnienia, a wygaśnięcie poszczególnych rat nie skutkowało dalszym biegiem terminu przedawnienia.Stan faktyczny
Powiat wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości zlikwidowanego SPZOZ wobec PFRON, podnosząc zarzut przedawnienia i wygaśnięcia zobowiązań na skutek wcześniejszych wpłat. Prezes Zarządu PFRON nie uznał tych zarzutów. Powiat w zażaleniu kwestionował przejęcie wszystkich zobowiązań, wskazując na ograniczenia wynikające z bilansu likwidacyjnego i uchwały Rady Powiatu. Prezes Zarządu PFRON utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie, uznając zobowiązania za zasadne i nieprzedawnione. Powiat zaskarżył postanowienie Prezesa Zarządu PFRON do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant - ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. Powiat [...] (dalej: Powiat, Skarżący) wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu PFRON, organ) z dnia [...] listopada 2013 r. o numerze [...] za okres od września do grudnia 2008 na Powiat [...] w związku z zaległościami zlikwidowanego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Z. (dalej: SPZOZ) z tytułu wpłat na rzecz PFRON. Powiat zarzucił przedawnienie dochodzonego roszczenia. Wskazał również, że zobowiązania objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym wygasły w całości na skutek dokonanych wcześniej wpłat na PFRON.
Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] Prezes Zarządu PFRON, będący wierzycielem, nie uznał zarzutu wygaśnięcia zobowiązań na skutek zapłaty i nie uznał zarzutu przedawnienia obowiązku z uwagi na upływ 5 letniego okresu przedawnienia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Powiat nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że przejął wszystkie zobowiązania i należności po zlikwidowanym SPZOZ. Zdaniem Powiatu przejął on jedynie te zobowiązania, które zostały zgłoszone do likwidatora oraz ujęte w bilansie zlikwidowanego SPZOZ, zgodnie z zapisem Uchwały Rady Powiatu [...] w sprawie likwidacji SPZOZ. Ponadto strona zarzuciła, że w związku z niezgłoszeniem wierzytelności do likwidatora przez PFRON celem ujęcia ich w bilansie likwidacji kwota: 146 401,71 zł wykazana w tym bilansie jest prawidłową i pełną kwotą zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON i w związku z tym została w całości przekazana przez Powiat [...] na rzecz wierzyciela.
Powiat zakwestionował także stanowisko wierzyciela w zakresie terminu przedawnienia zobowiązań wskazując, iż wierzyciel nie dochodzi swojego roszczenia od pierwotnego dłużnika, tj. SPZOZ, wobec którego wydał w dniu [...] września 2009 r. decyzję o rozłożeniu zaległości na raty, lecz od jednostki samorządu terytorialnego, która nie stała się następcą prawnym zlikwidowanego SPZOZ i nie weszła w jego prawa i obowiązki, a przejęła jedynie zobowiązania wykazane w bilansie i ujęte w uchwale budżetowej.
Po rozpoznaniu zażalenia Prezes Zarządu PFRON, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] września 2014 r. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ powołał art. 34 § 1 w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2104 r., poz. 1619; dalej: u.p.e.a.), art. 124 i 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 49 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze zm.; dalej: ustawa o rehabilitacji).
Uzasadniając wydane rozstrzygniecie organ stwierdził, że decyzją z [...] lipca 2009 r. znak: [...] określił SPZOZ wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okres od 12/2007 do 12/2008. Następnie decyzją z [...] września 2009 r. znak: [...] odmówił SPZOZ umorzenia odsetek w kwocie 19 420,00 zł za okres od grudnia 2007 r. do grudnia 2008 r. oraz rozłożył płatność należności w kwocie 181 174,55 zł wraz z odsetkami w kwocie 19 420,00 zł za okres od grudnia 2007 r. do grudnia 2008 r. na 18 miesięcznych rat płatnych w okresie od [...] października 2009 r. do [...] marca 2011 r.
Organ wskazał, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Z., [...] Wydział Gospodarczy KRS z [...] czerwca 2010 r., sygn. akt: [...], SPZOZ został wykreślony z KRS. Zgodnie z Uchwałą Rady Powiatu [...] wszystkie zobowiązania i należności zlikwidowanego SPZOZ zostały przejęte przez organ założycielski, czyli Powiat [...].
Prezes Zarządu PFRON wyjaśnił, że w związku z nie wywiązaniem się przez SPZOZ z układu ratalnego, w dniu [...] listopada 2013 r. wystawił tytuły wykonawcze na Powiat:
– Nr [...] za okres od maja 2008 r. do sierpnia 2008 r. na podstawie decyzji określającej wysokość zobowiązania znak: [...] z dnia [...] lipca 2009 r.,
– Nr [...] za okres od września 2008 r. do grudnia 2008 r. na podstawie decyzji określającej wysokość zobowiązania znak: [...] z dnia [...] lipca 2009 r.
W ocenie organu wobec niedotrzymania terminu płatności raty 3 i 4, braku wpłat rat 7-13 oraz wpłaty w niepełnej wysokości raty 18, na jakie została rozłożona zaległość z tytułu wpłat na PFRON, zgodnie z art. 259 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.; dalej: ordynacja podatkowa) nastąpiło z mocy prawa wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty - w części dotyczącej rat niezapłaconych w terminie.
Prezes Zarządu PFRON stwierdził, że po wygaśnięciu decyzji w części dotyczącej raty niezapłaconej w terminie, terminem płatności zaległości objętej tą ratą jest ostatni dzień, w którym zgodnie z przepisami wpłata powinna nastąpić.
Odnosząc się do zarzutów strony organ stwierdził, że kluczowymi dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (t. j. Dz. U. z 2007 r., Nr 14, poz. 89 ze zm.; dalej: ustawa o zakładach opieki zdrowotnej) w brzmieniu obowiązującym w momencie otwarcia likwidacji SPZOZ. Następnie wskazał, że zobowiązania zlikwidowanego SPZOZ zostały przejęte przez Powiat [...] jako organ tworzący zakład. Natomiast twierdzenie zawarte w zażaleniu, że powiat przejmie jedynie te zobowiązania likwidowanego zakładu, które zostały zgłoszone do likwidatora w terminie wskazanym w ogłoszeniu oraz ujęte w bilansie zlikwidowanego SPZOZ nie znajduje oparcia w treści uchwały o likwidacji, ani w przepisach prawa. Zgodnie bowiem z art. 60 ust. 6 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (w brzmieniu obowiązującym w momencie likwidacji) zobowiązania i należności samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej po jego likwidacji stają się zobowiązaniami i należnościami Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
Prezes Zarządu PFRON podkreślił, że organem tworzącym zlikwidowany SPZOZ był Powiat [...]. W momencie podejmowania uchwały o likwidacji w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja Prezesa Zarządu PFRON, określająca zobowiązania pracodawcy z tytułu wpłat na PFRON, które następnie zostały rozłożone na 18 miesięcznych rat, przy czym termin płatności ostatniej raty przypadał na [...] marca 2011 r. Wobec wygaśnięcia decyzji w części dotyczącej rat nie zapłaconych w terminie Powiat jako przejmujący jest zobligowany do zapłaty zobowiązania z odsetkami liczonymi od dnia powstania zaległości, a nie od terminu płatności raty. Ponadto, zdaniem Prezesa Zarządu PFRON, likwidator SPZOZ był świadomy posiadania zaległości w kwotach większych niż ujęto to w bilansie. Dał temu wyraz w piśmie z dnia [...] czerwca 2010 r. wnoszącym o zmianę terminu zapłaty rat nr 7 do 10 z uwagi na brak środków i konieczność ich pozyskania. W piśmie tym wyraźnie wskazano, że Powiat przejmuje wszystkie zobowiązania i należności po zlikwidowanym SPZOZ.
Następnie organ przedstawił rozliczenie układu ratalnego należności PFRON, uwzględniające wpłaty dokonane przez SPZOZ oraz jednorazową wpłatę Powiatu z dnia [...] listopada 2010 r. w wysokości 146 401, 71 zł, wskazujące na istnienie zaległości we wpłatach w łącznej wysokości 6 378,12 zł, w tym za: maj 2008 r. – 647,17 zł; czerwiec 2008 r. – 824,89 zł; lipiec 2008 r. – 828,87 zł; sierpień 2008 r. – 824,89 zł; wrzesień 2009 r. – 807,89 zł; październik 2008 r. – 811,89 zł; listopad 2008 r. – 799,89 zł oraz grudzień 2008 r. - 832,63 zł.
Opierając się na powyższym Prezes Zarządu PFRON stwierdził, że zarzut strony polegający na nieistnieniu obowiązku jest bezzasadny. Zobowiązanie nie wygasło w skutek przedawnienia, a zaległości wynikające z decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] września 2009 r. znak: [...] nie zostały spłacone w całości.
Odnosząc się do zarzutu Powiatu dotyczącego skierowania przedmiotowego postanowienia do osoby, która nie jest stroną w sprawie organ podkreślił, iż zgodnie z Uchwałą Nr [...] Rady Powiatu [...] wszystkie zobowiązania i należności zlikwidowanego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Z. zostały przejęte przez organ założycielski, czyli Powiat [...].
W skardze na postanowienie Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] grudnia 2014 r. Powiat zarzucił organowi:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu:
– art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., polegające na nie uwzględnieniu zgłoszonych przez stronę skarżącą zarzutów,
– art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 9 u.p.e.a., polegające na nie umorzeniu prowadzonego postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy obowiązek objęty tytułem wykonawczym został przez stronę skarżącą wykonany w całości, a co za tym idzie nie istniał, a nadto zobowiązania uległy przedawnieniu,
– art. 70 § 1 ordynacji podatkowej i nie umorzenie postępowania, pomimo upływu okresu przedawnienia,
– art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, nie wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
2. naruszenie prawa materialnego poprzez:
– niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 49 ust. 1 i ust. 3 ustawy o rehabilitacji,
– niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 49 ust. 5b pkt 4 w zw. z ust. 5a ustawy o rehabilitacji, pomimo iż nie nastąpiło zaspokojenie należności w postępowaniu likwidacyjnym.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w sprawie ostatecznego stanowiska wierzyciela z dnia [...] grudnia 2014r. oraz poprzedzającego go postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela z dnia [...] września 2014r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącego kosztów według norm prawem przepisanych.
Uzasadniając skargę Powiat stwierdził, że w toku postępowania likwidacyjnego organ nie zgłosił swych wierzytelności do likwidatora, w celu ich ujęcia w bilansie likwidacji, dlatego też za prawidłowe uznano zobowiązanie wskazane przez likwidatora w bilansie likwidacji w kwocie 146 401,71 zł, która została w całości uiszczona przez Skarżącego. Skarżący odpowiadał jedynie za zobowiązania, które zostały zgłoszone do likwidatora w terminie wskazanym w ogłoszeniu oraz ujęte w bilansie zlikwidowanego SPZOZ. Tym samym błędne jest stanowisko organu, iż Skarżący przejął wszelkie zobowiązania bez żadnych ograniczeń. Ponadto wbrew twierdzeniom organu Skarżący uregulował całość zobowiązań wobec PFRON.
Podnosząc zarzut przedawnienia Powiat wskazał, że organ nie dochodzi swego roszczenia od pierwotnego dłużnika (SPZOZ) - wobec którego została wystawiona decyzja z dnia [...] września 2009 r. o rozłożeniu zaległości na raty, lecz strony skarżącej, która wprawdzie przejęła zobowiązania zlikwidowanego SPZOZ, lecz wyłącznie te zobowiązania, które zostały wykazane w bilansie i ujęte w uchwale budżetowej, a Powiat nie stał się następcą prawnym zlikwidowanego SPZOZ i nie wszedł w jego prawa i obowiązki. Zdaniem Skarżącego bieg terminu przedawnienia winien biec od dnia [...] grudnia 2008r., zaś decyzja z dnia [...] września 2009 r., w związku z tym, że nie wiązała Powiatu oraz organu, nie powinna mieć wpływu na bieg terminu przedawnienia.
W ocenie Skarżącego wygaśnięcie decyzji z dnia [...] września 2009 r. w zakresie rozłożenia na raty i postawienia w stan wymagalności raty 3 spowodowało, że zaległości przedawniły się albowiem, rata ta w całości wyczerpywała wpłaty za miesiące od maja 2008 r. do grudnia 2008 r. Ponadto gdyby nawet decyzja z [...] września 2009 r. zawiesiła bieg przedawnienia, to należy uznać, że zawieszenie trwało od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] grudnia 2009 r. kiedy to wobec niespłacenia raty 3, decyzja w tym zakresie wygasła, a tym samym zawieszenie nie trwało dłużej niż 3 miesiące.
Zdaniem Powiatu organ naruszył również przepis art. 49 ust. 5b pkt 4 w zw. z ust 5a ustawy o rehabilitacji, albowiem nie uiszczone wpłaty na PFRON określone w art. 21 ust. 1 w/w ustawy uznane powinny być za należności całkowicie nieściągalne, albowiem nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu PFRON wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Należy przypomnieć, że Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. - na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] listopada 2013 r., wystawionego przez Prezesa Zarządu PFRON, obejmującego zaległości z tytułu obowiązkowej wpłaty na rzecz PFRON za okres od września 2008 r. do grudnia 2008 r. Powodem zgłoszonych zarzutów było twierdzenie Skarżącego, że nastąpiło wykonanie w całości obowiązku oraz jego przedawnienie, tj. zaistnienie sytuacji przewidzianych w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jako podstaw do podniesienia zarzutów przeciwegzekucyjnych. Przedmiotem kontroli sądowej było postanowienie Prezesa Zarządu PFRON (stanowisko wierzyciela) wydane na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Sąd podziela stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło wykonanie w całości obowiązku z tytułu wpłat na rzecz PEFRON. Niespornym jest, że podmiotem u którego powstało zobowiązanie objęte postępowaniem egzekucyjnym, był SPZOZ w Z., zlikwidowany na podstawie Uchwały Nr [...] Rady Powiat [...] z [...] grudnia 2009 r. w sprawie likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Z. (zmienionej Uchwałą Nr [...] Rady Powiatu [...] z [...] marca 2010 r. zmieniającą uchwałę w sprawie likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Z. – na mocy której określono, zmieniając brzmienie § 6, że zakończenie czynności likwidacyjnych zakładu nastąpi w terminie do [...] października 2010 r.). Zgodnie z art. 60 ust. 6 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej zobowiązania i należności samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej po jego likwidacji stają się zobowiązaniami i należnościami Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, lub odpowiednio publicznej uczelni medycznej albo publicznej uczelni prowadzącej działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych, lub Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. Wskazać zatem należy, co trafnie podniósł organ, że na podstawie art. 60 ust. 6 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, obowiązującej w dacie likwidacji SPZOZ, Powiat [...] (jako organ założycielski – właściwa jednostka samorządu terytorialnego) przejął zobowiązania zlikwidowanego SPZOZ z dniem zakończenia czynności likwidacyjnych, określonych w uchwale o likwidacji na dzień [...] października 2010 r. Podkreślenia wymaga, że przepis powyższy nie daje podstaw do zawężenia odpowiedzialności właściwej jednostki samorządu terytorialnego jedynie do zobowiązań ujętych w bilansie zakładu opieki zdrowotnej. Niezasadne było zatem stanowisko Skarżącego, powołującego się na fakt uregulowania należności na rzecz PFRON w kwocie 146 401, 71 zł (przelew z dnia [...] listopada 2010), odpowiadającej zaległości ujętej w bilansie SPZOZ. Jak zostało wykazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wpłata powyższej kwoty przez Powiat, przy uwzględnieniu również wcześniejszych wpłat SPZOZ, nie pokryła w całości należności na rzecz PFRON, nie można było zatem uznać, że w sprawie doszło do wykonania w całości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON. Na marginesie zauważyć można, że decyzją Prezesa Zarządu PEFRON z [...] lipca 2009 r. określono SPZOZ wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2007 r. do grudnia 2008 r., natomiast decyzją tego organu z [...] września 2009 r. orzeczono o rozłożeniu płatności tych zaległości na raty. Decyzje te nie były kwestionowane przez SPZOZ i wskazywały realną wysokość zaległości we wpłatach na PFRON.
Zdaniem Sądu prawidłowe jest również stanowisko Prezesa Zarządu PFRON o nie uwzględnieniu zarzutu przedawnienia. W rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. prowadził egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego, obejmującego zaległości z tytułu obowiązkowej wpłaty na rzecz PFRON za okres od września 2008 r. do grudnia 2008 r. Zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji pracodawcy dokonują wpłat na PFRON w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat. Zatem termin płatności należności objętych powyższym tytułem wykonawczym upłynął odpowiednio: z dniem [...] października 2008 r., [...] listopada 2008 r., [...] grudnia 2008 r. oraz [...] stycznia 2009 r. Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji do wpłat powyższych należności stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b przepisy ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Stosownie do mającego odpowiednie zastosowanie w sprawie art. 70 § 1 ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej (art. 70 § 2 pkt 1 ordynacji podatkowej). Decyzjami, które powodują przerwanie biegu terminu przedawnienia są m. in. decyzje o rozłożeniu na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami.
Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że termin przedawnienia płatności należnych PFRON - za okresy od września 2008 r. do listopada 2008 r. - rozpoczął bieg z końcem roku 2008 r. Natomiast termin przedawnienia płatności za grudzień 2008 r. rozpoczął bieg z końcem roku 2009. Uległ on zawieszeniu od dnia [...] września 2009 r. - w którym Prezes Zarządu PEFRON wydał decyzję o rozłożeniu na raty zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz PFRON wraz z odsetkami - do dnia [...] marca 2011 r., tj. terminu płatności ostatniej raty zaległości. Wobec powyższego 5 – cio letni termin przedawnienia, określony w art. 70 § 1 ordynacji podatkowej, nie upłynął w dacie wydania zaskarżonego w sprawie postanowienia (zajęcia stanowiska przez wierzyciela).
Oceny Sądu w powyższym zakresie nie zmienia argumentacja skargi, wskazująca na wygaszenie części rat określonych decyzją Prezesa Zarządu PFRON z [...] września 2009 r. z uwagi na niedotrzymanie terminu płatności tych rat. W art. 70 § 7 ordynacji podatkowej określone zostały okoliczności powodujące dalszy biegu terminu przedawnienia (po jego wcześniejszym zawieszeniu), wśród których nie ma jednak okoliczności wygaszenia rat zaległych płatności. Tym samym wygaszenie rat płatności na rzecz PFRON na podstawie art. 259 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej nie skutkowało dalszym biegiem terminu przedawnienia, który mógłby doprowadzić do upływu 5 – cio letniego okresu przedawnienia, określonego w art. 70 § 1 ordynacji podatkowej.
Przedstawiając powyższe rozważania Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. oraz art. 70 § 1 ordynacji podatkowej.
Skarżący nie może również skutecznie zarzucać Prezesowi Zarządu PFRON naruszenia art. 59 § 1 pk 2 oraz pkt 9 u.p.e.a., w którym określono przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego - jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał oraz na żądanie wierzyciela. W rozpatrywanej sprawie nie wykonano obowiązku wpłat na rzecz PFRON oraz nie doszło do przedawnienia tego zobowiązania. Poza tym należy zauważyć, że Prezes Zarządu PFRON występuje w sprawie jako wierzyciel, nie zaś organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne względem Powiatu, w związku z czym nie jest właściwy do orzekania na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a.
Nieuzasadniony zdaniem Sądu jest zarzut dotyczący naruszenia art. 49 ust. 5b pkt 4 w związku z ust. 5a ustawy o rehabilitacji. Ponownie należy wskazać, że Prezes Zarządu PFRON, będący w rozpatrywanej sprawie wierzycielem, zajął w zaskarżonym postanowieniu, na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., stanowisko w sprawie zgłoszonych przez Skarżącego zarzutów w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.. Organ prawidłowo odniósł się do zarzutu wykonania obowiązku oraz przedawnienia. Podkreślić należy, że organ nie orzekał na podstawie art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji, który stanowi że zaległości z tytułu wpłat mogą być umarzane w całości lub w części decyzją Prezesa Zarządu Funduszu wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. W ust. 5b powyższego przepisu wymieniono sytuacje w których zachodzi całkowita nieściągalność, w tym określona w pkt 4 – gdy nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym. Zajmując stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych organ nie analizował w ogóle przesłanek całkowitej nieściągalności, określonych w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji i w związku z tym nie mógł naruszyć powyższego przepisu.
Nieuzasadniony również w ocenie Sądu jest zarzut naruszenia art. 49 ust. 1 i ust. 3 ustawy o rehabilitacji. Prezes Zarządu PFRON prawidłowo odniósł się do instytucji przedawnienia zobowiązania, uregulowanej w ordynacji podatkowej, której przepisy mają - na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji - odpowiednie zastosowanie do wpłat należności na rzecz PFORN. Organ w zgodzie z art. 49 ust. 3 ustawy o rehabilitacji wystawił tytuł wykonawczy obejmujący obowiązkowe wpłaty na rzecz PFRON za okres od września 2008 r. do grudnia 2008 r.
Nietrafne także okazały się zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a., które mają w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. Prezes Zarządu PFRON, zajmując stanowisko wierzyciela, uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy i oparł rozstrzygnięcie na podstawie mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło