V SA/Wa 1063/17
WyrokWSA w Warszawie2017-09-26
Skład orzekający: Matylda Arnold-Rogiewicz, Mirosława Pindelska, Jadwiga Smołucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Grupa Producentów Rolnych, która formalnie spełnia warunki do otrzymania pomocy finansowej, może zostać pozbawiona tej pomocy, jeśli organy administracji wykażą, że sztucznie stworzyła warunki do jej uzyskania w celu osiągnięcia korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia?Ratio decidendi
Organ administracji ma prawo i obowiązek badać, czy beneficjent pomocy finansowej sztucznie stworzył warunki do jej uzyskania, nawet jeśli formalnie spełnia on wymogi. Jeśli zostanie wykazane istnienie obiektywnych okoliczności wskazujących na sztuczność oraz subiektywnego zamiaru uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, pomoc finansowa nie może zostać przyznana. Samo formalne spełnienie wymogów nie jest wystarczające do uzyskania płatności, gdy zachodzą przesłanki z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.Stan faktyczny
Grupa Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o. złożyła wniosek o płatność pomocy finansowej za drugi rok działalności. Organ I instancji odmówił przyznania środków, a decyzję tę utrzymał w mocy organ II instancji (Prezes ARiMR). Organ odwoławczy stwierdził, że Grupa utworzyła sztuczne warunki do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia. Wskazano na powiązania osobowe i majątkowe między członkami Grupy, a także na wcześniejsze działania związane z pierwotną Grupą Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., które miały na celu obejście przepisów dotyczących limitów pomocy i minimalnej liczby członków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Protokolant st. specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2017 r. sprawy ze skargi Grupy [...] "I." Sp. z o. o. w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych oddala skargę
Grupa Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o. w S. (dalej: "Grupa" lub "skarżącą") w dniu [...] listopada 2013 r. złożyła wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych", za okres od [...] października 2012 r. do [...] października 2013 r., tj. za drugi rok korzystania z pomocy finansowej.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. (dalej: "Dyrektor Oddziału" lub "organ I instancji") decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], odmówił przyznania skarżącej wnioskowanych środków finansowych. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR") z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...].
Organ II instancji stwierdził brak podstaw do wypłaty Grupie pomocy finansowej za okres od dnia [...] października 2012 r. do dnia [...] października 2013 r., tj. za drugi rok działalności, gdyż Grupa utworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania wnioskowanych płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia grup producentów rolnych.
W postępowaniu ustalono bowiem, że Grupa została zawiązana przez 5 wspólników (członków) tj.: A.W., K.P. (wcześniej K.P.), "K." Sp. z o.o., "M." Sp. z o.o. oraz "T." Sp. z o.o. W dniu [...] października 2011 r. decyzją nr [...] Grupa została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] (dalej: "Marszałek"). Zdaniem organu odwoławczego Działalność Grupy "I." Sp. z o.o. ma ścisły związek z działalnością Grupy "B." Sp. z o.o. oraz "I." Sp. z o.o. poprzez udział w wymienionych Grupach członków pierwotnie funkcjonującej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o.
Prezes ARiMR wyjaśnił, że pierwotna Grupa Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., na mocy decyzji Marszałka nr [...] została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Składała się z pięciu członków, tj. D.W. (obecnie D.W.), A.W., M.W., M.W. oraz [...] "B." Sp. z o.o. Grupa ta otrzymała pomoc finansową na podstawie decyzji nr [...] . Zgodnie z planem działania GPR "B." Sp. z o.o. z dnia [...] sierpnia 2008 r., infrastruktura dla poszczególnych jej członków przedstawiała się następująco:
1) A.W. prowadziła produkcję drobiu na 6 obiektach w miejscowości D. oraz na 6 obiektach w miejscowości S.;
2) D.W. (obecnie D.W.) prowadziła produkcję drobiu na 2 obiektach w miejscowości O.;
3) M.W. prowadził produkcję drobiu na 5 obiektach w miejscowości L. oraz na 2 obiektach w miejscowości L. (rozbudowa do 7 obiektów);
4) M.W. prowadził produkcję drobiu na 3 obiektach w miejscowości S. przy ul. [...];
5) H. Sp. z o.o. prowadziła produkcję drobiu na 3 obiektach w miejscowości S. przy ul. [...].
Po rozpatrzeniu wniosku o płatność Dyrektor Oddziału odmówił przyznania pierwotnej Grupie Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. płatności za pierwszy rok działalności grupy tj. za okres od [...] października 2008 r. do [...] października 2009 r. Podstawą odmowy płatności był fakt, iż grupa dokonywała sprzedaży produktów nabytych uprzednio od poszczególnych członków do jednego z członków tj. "H." Sp. z o.o. Rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy przez Prezes ARiMR, a strona nie zaskarżyła decyzji do sądu administracyjnego. Na podstawie wniosku pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. w dniu [...] stycznia 2011 r. decyzją Marszałka grupa ta została skreślona z rejestru Grup Producentów Rolnych. Jednakże w dniu [...] lipca 2011 r., zgodnie z decyzją Marszałka nr [...], Grupa Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. została odtworzona i ponownie wpisana do rejestru Grup Producentów Rolnych.
Prezes ARiMR ustalił, iż udziały własnościowe członków skarżącej, tj. Grupy "I." Sp. z o.o., przedstawiają się w następujący sposób:
1) "K." Sp. z o.o. - D.W. (obecnie D.W.) - udziałowiec spółki (75% udziałów), były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. oraz obecny członek odtworzonej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., K.P. - udziałowiec spółki (25% udziałów) oraz członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o., oraz M.W. - Prezes Zarządu, były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. oraz obecny członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o.;
2) "M." Sp. z o.o. - A.W. - udziałowiec spółki (75% udziałów), były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. oraz obecny członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o., J.W. - udziałowiec spółki (25% udziałów) oraz członek odtworzonej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., M.W. - Prezes Zarządu, były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. oraz obecny członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o.;
3) "T." Sp. z o.o. - M.W., Prezes Zarządu, były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. oraz obecny członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o., udziałowiec spółki (25% udziałów), K.P. - udziałowiec spółki (75% udziałów) oraz członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o.
Dalej organ podkreślił, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż A.W. (były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o.) podzieliła swoje gospodarstwo i wydzierżawiła swoje nieruchomości członkom Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o. I tak na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] czerwca 2011 r. K.P. wydzierżawiła od A.W. kurniki znajdujące się w miejscowości D. Z kolei w dniu [...] lipca 2011 r. A.W. wydzierżawiła "K." Sp. z o.o. nieruchomość położoną w miejscowości S. na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...]. Również w dniu [...] lipca 2011 r. A.W. wydzierżawiła "M." Sp. z o.o. nieruchomość położoną w miejscowości S. W. na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...].
Prezes ARiMR zwrócił uwagę także na fakt iż na obiektach tych A.W. prowadziła działalność w zakresie hodowli drobiu będąc członkiem pierwotnej GPR "B." Sp. z o.o. W planie działania grupy z dnia [...] sierpnia 2008 r., fermy A.W. położone w miejscowości S. zostały opisane jako: "Ferma dobrze zorganizowana. Wyposażenie dobre w linie technologiczne (...). Ferma spełnia wymagania przepisów Unii Europejskiej". Z kolei o fermie A.W., znajdującej się w miejscowości Dobra, we wspomnianym dokumencie napisano: "Ferma zmodernizowana i przystosowana do wymagań przepisów ustaw Unii Europejskiej".
Organ odwoławczy ustalił także, że "M." Sp. z o.o. oraz "K." Sp. z o.o. rozpoczęli prowadzenie działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu w dniu [...] sierpnia 2011 r., zaś K.P. w dniu [...] czerwca 2011 r. W tych dniach został nadany ww. podmiotom numer weterynaryjny. Prezes ARiMR wyjaśnił przy tym, że produkcja związana z chowem i hodowlą drobiu stanowi tzw. działalność nadzorowaną i wymaga uzyskania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego (art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213, poz. 1342, z póżn. zm.). Na dzień rozpatrzenia odwołania, jak również złożenia wniosku do Marszałka o wpis Grupy do rejestru grup producentów rolnych ([...] października 2011 r.) numer taki posiadali wszyscy członkowie Grupy. Jednakże w okresie poprzedzającym utworzenie Grupy "K." Sp. z o.o., "M." Sp. z o.o. oraz "T." Sp. z o.o. nie uzyskali żadnego przychodu ze sprzedaży indyków. W przypadku K.P., poziom przychodów ze sprzedaży indyków w okresie poprzedzającym przystąpienie do Grupy okazał się niewielki.
Kolejny fakt, na który organ odwoławczy zwrócił uwagę to ten, że "K." Sp. z o.o., "T." Sp. z o.o, oraz "M." Sp. z o.o. mają siedzibę w tej samej miejscowości, pod tym samym adresem [...]. Pod tym samym adresem znajduje się również siedziba Grupy.
Dalej organ II instancji podał, że odnowiona Grupa Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. została zawiązana przez 5 wspólników (członków) tj.: M.W., J.W., "Z." Sp. z o.o., "J." Sp. z o.o. oraz D.W. (obecnie D.W.). Analizując udziały własnościowe członków odnowionej Grupy "B." Sp. z o.o., Prezes ARiMR ustalił, iż przedstawiają się w następujący sposób:
1) "J." Sp. z o. o. - L.W., udziałowiec spółki (25% udziałów) oraz członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o., oraz M.W. - udziałowiec spółki (75% udziałów), Prezes Zarządu, były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która z dniem [...] stycznia 2011 r. została wykreślona z Rejestru Grup Producentów Rolnych oraz obecny członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o.,
2) "Z." Sp. z o.o. - A.W., były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która z dniem [...] stycznia 2011 r. została wykreślona z Rejestru Grup Producentów Rolnych oraz udziałowiec spółki (50% udziałów) oraz obecny członek grupy "I." Sp. z o.o. oraz M.W., były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która z dniem [...] stycznia 201 1 r. została wykreślona z Rejestru Grup Producentów Rolnych oraz udziałowiec spółki (50% udziałów) oraz obecny członek odnowionej "B." Sp. z o.o., Prezes Zarządu, M.W., były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o. o.
Dalej organ podał, iż M.W. zawarł w dniu [...] czerwca 2011 r. z "J." Sp. z o.o. umowę dzierżawy nieruchomości położonej na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości L. Tego samego dnia M.W. zawarł z J.W. umowę dzierżawy nieruchomości położonej na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości L. Na obiektach tych M.W. prowadził działalność w zakresie hodowli drobiu będąc członkiem pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., w której planie działania z dnia [...] sierpnia 2008 r., fermy M.W. położone w miejscowości L. zostały opisane jako: "Obiekty wyremontowane dostosowane do hodowli indyków brojlerów. W obiektach znajduje się podstawowe wyposażenie technologiczne. Stan techniczny dobry".
Prezes ARiMR ustalił także, iż "J." Sp. z o.o. oraz J.W. rozpoczęli prowadzenie działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu w dniu [...] lipca 2011 r., tj. z dniem nadania im weterynaryjnego numeru. Grupa Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. złożyła wniosek o wpis do Rejestru Grup Producentów Rolnych w dniu [...] lipca 2011 r., zaś wpisu dokonano [...] lipca 2011 r., tj. miesiąc po rozpoczęciu działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu ww. podmiot oraz J.W. Co więcej "J." Sp. z o.o. oraz "Z." Sp. z o.o., mają siedzibę w tej samej miejscowości, pod tym samym adresem, [...]. Pod tym samym adresem znajduje się również siedziba odnowionej Grupy "B." Sp. z o.o. oraz "I." Sp. z o.o. jak również trzech członków skarżącej, tj. "K." Sp. z o.o., "T." Sp. z o.o, oraz "M." Sp. z o.o.
Dalej Prezes ARiMR podał, iż w dniu [...] października 2011 r., decyzją Marszałka nr [...], Grupa Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o. została wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych. Grupa ta składa się z pięciu członków tj. "N." Sp. z o.o., L.W., M.W., "S." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. Udziały własnościowe członków Grupy "I." Sp. z o.o., przedstawiają się w następujący sposób:
1) "S." Sp. z o.o. - D.W. (obecnie D.W.) - udziałowiec spółki (40 % udziałów), były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która z dniem [...] stycznia 2011 r. została wykreślona z Rejestru Grup Producentów Rolnych oraz obecny członek odnowionej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o.; M.W. - udziałowiec spółki (40 % udziałów), Prezes Zarządu, były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która z dniem [...] stycznia 2011 r. została wykreślona z Rejestru Grup Producentów Rolnych oraz obecny członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o., L.W. - udziałowiec spółki (10 % udziałów) oraz członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o. oraz J.W. - udziałowiec spółki (10 % udziałów) oraz członek odnowionej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o.;
2) "N." Sp. z o.o. - D.W. (obecnie D.W.) - udziałowiec spółki (50 % udziałów), były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która z dniem [...] stycznia 2011 r. została wykreślona z Rejestru Grup Producentów Rolnych oraz obecny członek odnowionej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., M.W. - udziałowiec spółki (50 % udziałów), były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która z dniem [...] stycznia 2011 r. została wykreślona z Rejestru Grup Producentów Rolnych oraz obecny członek odnowionej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., M.W. - Prezes Zarządu, były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która z dniem [...] stycznia 2011 r. została wykreślona z Rejestru Grup Producentów Rolnych oraz obecny członek Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o.;
3) "M." Sp. z o.o. - A.W., były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która z dniem [...] stycznia 2011 r. została wykreślona z Rejestru Grup Producentów Rolnych oraz udziałowiec spółki (50 % udziałów) oraz obecny członek "I." Sp. z o.o. oraz M.W., Prezes Zarządu "M." Sp. z o.o., były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o., która z dniem [...] stycznia 2011 r. została wykreślona z Rejestru Grup Producentów Rolnych oraz udziałowiec spółki (50 % udziałów) oraz obecny członek "I." Sp. z o.o.
Zdaniem organu II instancji H. Sp. z o.o. (były członek pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o.) podzieliła swoje gospodarstwo i wydzierżawiła część swoich nieruchomości członkom Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o.o. W dniu [...] lipca 2011 r. spółka ta wydzierżawiła "S." Sp. z o.o. nieruchomość położoną w miejscowości S., przy ul. [...] na działce ewidencyjnej nr [...], natomiast podmiotowi "N." Sp. z o.o., nieruchomość położoną w miejscowości S., przy ul. [...] na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...]. Organ zwrócił uwagę na fakt, iż na wskazanych obiektach H. Sp. z o.o. prowadziła działalność w zakresie hodowli drobiu będąc członkiem pierwotnej Grupy Producentów Rolnych "B." Sp. z o.o. W planie działania tej grupy z dnia [...] sierpnia 2008 r., fermy H. Sp. z o.o. położone w miejscowości S. zostały opisane jako: "Obiekty dostosowane do wymogów UE. Stan techniczny bardzo dobry. W pełni wyposażone w linie technologiczne (..)".
Prezes ARiMR również ustalił, iż członkowie Grupy "I." Sp. z o.o., tj. "M." Sp. z o.o. oraz "N." Sp. z o.o. rozpoczęli prowadzenie działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu w dniu [...] sierpnia 2011 r., natomiast "S." Sp. z o.o., L.W. oraz M.W. w dniu [...] sierpnia 2011 r., tj. w dniach nadania im numeru weterynaryjnego. Natomiast w dniu [...] października 2011 r. Grupa "I." Sp. z o.o., złożyła wniosek o wpis do Rejestru Grup Producentów Rolnych, co nastąpiło [...] października 2011 r.
Organ odwoławczy zaznaczył także, że "S." Sp. z o.o., "N." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. mają siedzibę w tej samej miejscowości, pod tym samym adresem, [...]. Pod tym samym adresem znajduje się również siedziba Grupy "I." Sp. z o.o., odnowiona "B." Sp. z o.o. oraz dwóch jej członków "J." Sp. o.o. oraz "Z." Sp. z o. o., jak również Grupa "I." Sp. z o.o. oraz jej członków "K." Sp. z o.o., "T." Sp. z o. o, oraz "M." Sp. z o.o.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Prezes ARiMR wskazał, iż podział bazy produkcyjnej M.W., H. Sp. z o.o. oraz A.W., poprzez wydzierżawienie kurników położonych w miejscowości L., S. i S. dla poszczególnych członków grup producentów rolnych tj. J.W., K.P., "J." Sp. z o.o., "S." Sp. z o.o., "N." Sp. z o.o., "K." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o., miał na celu dekoncentrację tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego trzech podmiotów, a następnie ponowne ich połączenie w celu stworzenia trzech osobnych grup producentów rolnych.
Organ odwoławczy podał także, iż członkowie Grupy prowadzili działalność w zakresie chowu i hodowli drobiu w okresie referencyjnym objętym wnioskiem o płatność, tj. od [...] października 2012 r. do [...] października 2013 r. W przypadku K.P., "M." Sp. z o.o. oraz "K." Sp. z o.o. koszty związane z produkcją i hodowlą drobiu takie jak: zakup środków produkcji, usługi weterynaryjne, utylizacja odpadów, badania w kierunku wykrycia salmonelli, zakup odchowanych piskląt, dezynfekcja kurników, badania mikrobiologiczne materiału patologicznego, załadunek indyków, były faktycznie przez niech poniesione. Jednakże koszty dotyczące zaopatrzenia kurników w energie elektryczną i wodę zostały refakturowane przez wydzierżawiającą, A.W. na osoby dzierżawiące, tj. K.P., "M." Sp. z o.o. oraz "K." Sp. z o.o. Grupa nie przedstawiła również dokumentów potwierdzających poniesienie przez ww. osoby kosztów związanych z bezpośrednią obsługą kurników, w tym koszty dotyczące zatrudnienia kadry pracowniczej jak również kosztów administracyjnych, w tym obsługi finansowo - księgowej. Powyższe, w ocenie organu, wskazuje na zależność dzierżawców od wydzierżawiającego, gdyż jeżeli ww. koszty nie są ponoszone przez dzierżawców, to w ramach zarządzania własnością ponosi je właściciel.
Prezes ARiMR podkreślił, że zgodnie z art. 3 ustawy o grupach producentów rolnych, grupa prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego, zwanego dalej "produktem", lub grupy produktów w celach określonych w art. 2.
W ocenie organu II instancji, utworzenie grupy producentów rolnych z 5 członków, z których 3 członków prowadzi działalność rolniczą wyłącznie na dzierżawionych gruntach, będących w posiadaniu wcześniej innego członka grupy, wskazuje, iż w sprawie doszło do podziału gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi wymaganej minimalnej liczby 5 członków, wynikającym z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz.U. z 2013 poz. 642).
Prezes ARiMR wskazał również na to, iż członkowie odnowionej Grupy "B." Sp. z o.o., "I." Sp. z o. o oraz "I." Sp. z o.o., tj. "J." Sp. z o.o., "S." Sp. z o.o., "N." Sp. z o.o., "K." Sp. z o.o., "M." Sp. z o.o., "T." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. powstały w tym samym dniu ([...] listopada 2010 r.) i w tej samej kancelarii notarialnej. Podobnie w tym samym dniu ([...] kwietnia 2011 r.) oraz w tej samej kancelarii zawarta została umowa spółki "I." Sp. z o.o. oraz "I." Sp. z o.o. Organ stanowczo podkreślił, że pierwotnej Grupie "B.' Sp. z o.o., której członkowie wydzierżawili własne bazy produkcyjne nowo powstałym członkom grup "B." Sp. z o.o., "I." Sp. z o.o., oraz "I." Sp. z o.o. Dyrektor Oddziału decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. odmówił przyznania pomocy, a Prezes ARiMR utrzymał w mocy tę decyzję.
Organ odwoławczy przypomniał także, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia nr 1698/2005, zostały określone maksymalne limity przyznawanego wsparcia poprzez określenie, że górna granica jako odsetek produkcji wprowadzonej do obrotu podczas pierwszych pięciu lat po uznaniu grupy za grupę producentów wynosi 5%, 5%, 4%, 3% oraz 2% przez odpowiednio pierwszy, drugi, trzeci, czwarty i piąty rok dla produkcji wprowadzonej do obrotu do wartości 1 000 000 EUR, a także 2,5%, 2,5%, 2,0%, 1,5% oraz 1,5% przez odpowiednio pierwszy, drugi, trzeci, czwarty i piąty rok dla produkcji skierowanej na rynek przekraczającej 1 000 000 EUR, ale w odniesieniu do każdego z pierwszych pięciu lat nieprzekraczająca kwoty 100 000, 100 000, 80 000, 60 000, 50 000 EUR odpowiednio przez pierwszy rok, drugi rok, trzeci rok, czwarty rok i piąty rok działalności danej grupy producentów rolnych.
W ocenie Prezesa ARiMR, istnienie ww. limitów wysokości przyznawanej corocznie pomocy finansowej dowodzi, że wyodrębnienie trzech grup producentów rolnych ("B." Sp. z o.o., "I." Sp. z o.o. oraz "I." Sp. z o.o.) w zakresie tej samej branży przez te same osoby miało na celu obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnej kwoty wsparcia w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych".
Pomoc finansowa wyliczona zgodnie z dokumentami przedstawionymi przez odnowioną "B." Sp. z o.o., "I." Sp. z o.o. oraz "I." Sp. z o.o. w oparciu o wartość rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wskazanych jako wytworzonych w gospodarstwach jej członków, z uwzględnieniem ustalonego kursu euro w wysokości 4,1543 zł, na podstawie § 8 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku ww. Grup przekracza pułap określony jako maksymalny w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, tj. w drugim roku, i stanowi obecnie równowartość kwoty 415.430 zł.
W konsekwencji, w ocenie Prezesa ARiMR, mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, w rozpoznawanej sprawie Grupa w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania pomocy. Brak jest bowiem spełnienia przez Grupę warunku wskazanego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005, polegającego na wspólnym wprowadzaniu towarów do obrotu, w tym, przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. Świadczą o tym w szczególności ujawnione okoliczności dotyczące struktury własnościowej, fakt braku prowadzenia wcześniej przez trzech z pięciu członków działalności rolniczej w zakresie chowu i hodowli drobiu, wydzierżawienie przez A.W. części użytkowanych gruntów rolnych dla "K." Sp. o.o., "M." Sp. z o.o. oraz K.P.
Utworzenie Grupy, zdaniem Prezesa ARiMR, doprowadziło do sytuacji przeciwnej do ww. celu, tj. do sztucznego rozdrobnienia produkcji, mającego na celu umożliwienie dwóm nowo utworzonym podmiotom wykazywaniem się jakąkolwiek produkcją oraz umożliwić skarżącej wypełnienia warunku minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych. Bez utworzenia przez osoby będące udziałowcami pierwotnej GPR "B." Sp. z o.o., tj. spółki "K." Sp. z o.o., "M." Sp. z o.o. oraz "T." Sp. o. o, jak również bez wydzierżawienia przez A.W. kurników spółkom "K." Sp. z o.o., "M." Sp. z o.o. oraz K.P. Grupa działająca pod firmą "I." Sp. z o.o., nie wypełniłaby warunku minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych wymaganą do uzyskania wsparcia.
Nadto, zdaniem Prezesa ARiMR, chronologia kolejnych zdarzeń poprzedzających utworzenie Grupy wskazuje, że zamiarem osób ją zawiązujących oraz jej poszczególnych członków, było działanie mające na celu w pierwszej kolejności ominięcie warunku wskazanego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005, a w dalszej kolejności otrzymanie płatności w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych". Na potrzeby wypełnienia warunku minimalnej liczby członków zostały utworzone spółki kapitałowe, na potrzebę dwóch z nich oraz jednemu członkowi będącemu osobą fizyczną od prowadzącego działalność rolniczą członka Grupy wydzielona została cześć gruntów rolnych, tak aby i one również mogły się wykazać produkcją. Powyższe wskazuje zatem, iż zamiarem Strony było stworzenie sztucznych warunków w celu sprzecznym z celami systemu.
Zamiar stworzenia sztucznych warunków potwierdza, w ocenie organu, przede wszystkim fakt, iż z jednej grupy producentów rolnych "B." Sp. z o.o., której się nie powiodło i na własny wniosek decyzją Marszałka została wykreślona z rejestru grup producentów rolnych, w której składzie pierwotnie znaleźli się członkowie, którzy na potrzeby założenia dwóch kolejnych grup stworzyli spółki kapitałowe i dzierżawią im własną bazę produkcyjną, powstają dwie następne grupy producentów rolnych, tj.: "I." Sp. z o.o. oraz "I." Sp. z o.o.
W ocenie Prezesa ARiMR Grupa wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 oraz subiektywny warunek poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń, poprzedzających utworzenie Grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia. Tym samym otrzymanie przez skarżącą w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.
Grupa zaskarżyła ww. decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] sierpnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 2 marca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2984/14 oddalił skargę.
Sąd pierwszej instancji podniósł, że przepisy krajowe, w tym przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.), dalej: "rozporządzenie z dnia 20 kwietnia 2007 r.", nie przewidują kontrolowania przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. Wobec uzyskania przez skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że Grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych.
WSA stwierdził, że organy Agencji wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach unijnych oraz czy nie zachodzą określone w tych przepisach przesłanki do odmowy wypłaty.
Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, ze zm.), dalej: "rozporządzenie nr 1698/2005" i rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011, ze zm.), dalej "rozporządzenie nr 65/2011".
Sąd akceptując wszystkie ustalenia zawarte w uzasadnieniu decyzji i podkreślając następujące fakty: rozpoczęcie działalności rolniczej przez trzech członków Grupy (K.P., spółki "K." i "M.") dopiero po zawiązaniu Grupy; fakt, że 3 członków Grupy posiada tylko i wyłącznie grunty dzierżawione od innego członka Grupy; powiązania osobowe pomiędzy spółkami będącymi członkami Grupy oraz będącymi członkami Grupy "I." oraz powiązania tych samych osób tworzących Grupę "B."; refakturowanie przez A.W. kosztów związanych z utrzymaniem wydzierżawionych kurników; w pełni podzielił pogląd organu, że wyodrębnienie trzech grup producentów rolnych ("B.", "I." i "I.") w zakresie tej samej branży przez te same osoby miało na celu obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnej kwoty wsparcia w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych".
Zdaniem Sądu, jest rzeczą oczywistą, że prawo nie zabrania prowadzenia działalności gospodarczej w formie wielu spółek z tymi samymi udziałowcami. Jednak tam gdzie prawo ustala pewne ograniczenia (ilość członków grupy, limity pomocy) lub cele dla których ta pomoc jest przyznawana, organ ma prawo i obowiązek badać i oceniać zarówno przyczyny powstania Grupy, w skład której wchodzą podmioty ze sobą powiązane, jak i sposób prowadzenia przez te podmioty działalności produkcyjnej.
Sąd pierwszej instancji podniósł, że skoro organ oparł odmowę przyznania płatności na treści art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, to oceniając zgodność z prawem decyzji należy skonfrontować subsumcję tego przepisu z tymi elementami stanu faktycznego, które potwierdzają, że beneficjent, w tym wypadku, grupa producentów rolnych, stworzył sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, oraz z tymi ustaleniami, które wykazują cel ich stworzenia.
W ocenie Sądu obie kwestie zostały przez organ wyjaśnione i uzasadnione. Wyjaśniono zarówno dlaczego pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy Grupa nie realizuje celów wsparcia, zaś jej powstanie i sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa. Z kolei poprzez wykazanie wzajemnych powiązań między członkami Grupy, organ w sposób czytelny odniósł się do zamiaru uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia.
Grupa wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1977/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchyli wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2984/14 i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.
NSA uznał, że skarga kasacyjna Grupy miała usprawiedliwione podstawy, chociaż nie wszystkie jej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.
Za całkowicie chybione sąd kasacyjny uznał te zarzuty, które odnoszą się do "niepełnych akt sprawy", co to z kolei miało być związane z "nierozpatrzeniem dowodów" przez organ "z dokumentów zgromadzonych w pięciu segregatorach". W oparciu o akta sprawy NSA stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca nie składała wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentów "zgromadzonych w pięciu segregatorach", a wszelkie załączniki wymienione we wniosku o płatność, jak i dołączone do pism skarżącej składanych na wezwania organu znajdują się w aktach sprawy.
Odnosząc się do kwestii oceny przez WSA przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego sąd kasacyjny zaznaczył, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowadministracyjnym w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych na podstawie przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, albowiem to na stronie ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy. Wobec zobowiązania strony do przedstawienia wszystkich dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym, przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. W istocie więc na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania. W odniesieniu do treści art. 21 ust. 3 in fine ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nie może jednak umykać z pola widzenia, że to organ wywodzi skutki prawne (odmawiając płatności) z zarzutu sztucznego tworzenia warunków do otrzymania wsparcia i to na organie ciąży obowiązek wykazania tych okoliczności. Ustalenia takie winny zaś w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego, jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. W przeciwnym wypadku, ustalenia organów należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania sztucznego stworzenia przez dany podmiot warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia.
NSA uznał natomiast, że na uwzględnienie zasługiwały zarzuty naruszenia art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Sąd podał, iż przepisy rozporządzenia nr 65/2011 nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo. Wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 dokonał Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 12 września 2013 r. W sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencija.
Uwzględniając wykładnię dokonaną przez TSUE Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dla zastosowania art. 4 ust.8 rozporządzenia nr 65/2001 konieczne jest ustalenie przez organ trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazania sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia. Oznacza to, że stwierdzenie przez organ, iż doszło do sztucznego stworzenia przez skarżącą warunków do uzyskania płatności, możliwe jest dopiero w wyniku spójnego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony ubiegającej się o tę płatność. Konieczna jest także równoczesna wszechstronna i logiczna ocena tych wszystkich okoliczności wynikających z wniosku innego podmiotu czy podmiotów oraz ich innych działań, świadczących o zamiarze innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych ukierunkowanych wyłącznie na to, by osiągnąć zamierzony przez beneficjenta skutek prawny w postaci pomocy. Punktem odniesienia przeprowadzanej przez organ oceny powinny być cele ustanowione przez prawodawcę unijnego i krajowego, uzasadniające przyznanie płatności.
Dalej NSA zaznaczył, iż, obowiązkiem Sądu oceniającego zgodność z prawem decyzji w tym przedmiocie jest zbadanie czy organ wykazał w sposób staranny, wszechstronny, logiczny i przekonywujący, że miało miejsce sztuczne, pozorne w istocie, stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności, w celu uzyskania korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia. Konieczne jest zatem dokładne określenie nie tylko korzyści finansowej, którą miała zamiar osiągnąć skarżąca, ale również celu płatności, o którą ubiegała się skarżąca, a który zdefiniowany został w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005. Tymczasem oceniając prawidłowość subsumcji art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 Sąd pierwszej instancji pominął kwestię wynikającą z treści powołanego przepisu - przesłankę uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Z tego względu WSA powinien rozważyć w świetle wskazań zawartych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt: C-434/12 (w sprawie Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie"- Razplasztatelna agencija), czy Prezes ARiMR wywiązał się z konieczności precyzyjnego wykazania, że skarżąca sztucznie stworzyła warunki do otrzymania płatności w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a." sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten determinuje zatem zakres ocen prawnych możliwych do dokonywania przez wojewódzki sąd administracyjny przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
Wykładnia prawa, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.
Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę (art. 183 p.p.s.a.) i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Tak więc rozpoznając sprawę powtórnie, sąd pierwszej instancji musi interpretować i stosować art. 134 § 1 p.p.s.a. przy uwzględnieniu postanowień zawartych w art. 168, art. 183 § 1 i art. 190 p.p.s.a.
Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z Nr 88, poz. 983 ze zm.), dale: "ustawa o grupach producentów rolnych".
Stosownie do art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.
Treść art. 3 ustawy określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, między innymi zgodnie z ust. 1 pkt 1 ww. art. grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów. W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4).
W ramach delegacji zawartej w art. 6 ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. z 2013 , poz.642), dalej: "rozporządzenie z dnia 9 kwietnia 2008 r.". W punkcie 5 załącznika do tego rozporządzenia ustalono, że minimalna liczba członków grupy utworzonej ze względu na produkcję drobiu to 5 podmiotów a minimalna wielkość produkcji to 400 sztuk rocznie.
Na podstawie art. 7 ustawy o grupach producentów rolnych spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie o grupach producentów oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy czyli w ww. rozporządzeniu z dnia 9 kwietnia 2008 r., stwierdza w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy, który dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawuje marszałek województwa (art. 12 ustawy). Przepis ten uległ zmianie z dniem 18 grudnia 2015 r. i obecnie decyzję tę wydaje dyrektor oddziału terenowego ARiMR.
Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych", w ramach którego grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium RP reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r. poz. 173), dalej: "ustawa o wspieraniu" w tym w odniesieniu do grup producentów ( art. 5 ust. 1 pkt 10).
W treści art. 10 ust. 1 ustawy o wspieraniu przewidziano, że pomoc jest przyznawana, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy o wspieraniu, czyli w rozporządzeniu z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz.U. Nr 81, poz. 550 ze zm.).
Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r. pomoc jest udzielana grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.
Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidywały w chwili wydawania zaskarżonej decyzji kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR były związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa. Wobec uzyskania przez skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był więc uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych.
Jednakże wydając decyzję o płatności organy ARiMR są zobowiązane nie tylko sprawdzić czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty.
Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia (Rady) 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.
Zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że Grupa spełniła warunki formalne do otrzymania płatności.
Okoliczności te nie stoją jednak na przeszkodzie badania przez ARiMR zasadności przyznania płatności każdorazowo przy złożeniu przez Grupę wniosku o płatność. Wynika to z tego faktu, że wpisanie Grupy do rejestru grup producentów zależy od spełnienia przez nią wymogów formalnych określonych w treści art. 3 ustawy z 15 września 2000 r., zaś wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej, jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Tymczasem badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami nie tylko krajowymi ale i unijnymi. Dlatego też w ocenie Sądu, istnienie decyzji ustalającej prawo do wsparcia nie stoi na przeszkodzie późniejszemu powołaniu się na okoliczności przewidziane w art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011. Wskazuje na to chociażby treść tegoż przepisu: Nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. W ocenie Sądu ustalenie, że takie okoliczności zachodzą obliguje organ do odmowy udzielenia wsparcia, nawet bez wzruszania decyzji , o której mowa w § 5 rozporządzenia wykonawczego. Przepis art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 odnosi się bowiem do każdej płatności, która ma być dokonana i to niezależnie od możliwości wzruszenia ostatecznej decyzji ustalającej prawo do wsparcia.
Zgodnie z § 6 ust. 3 ww. rozporządzenia wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu.
Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, ażeby organy kwestionowały braki wniosku czy zgłaszały zastrzeżenia do ilości wyprodukowanej minimalnej ilości produktu. Organ oceniając okoliczności powstania Grupy oraz związki pomiędzy jej członkami. uznał, że zasadne jest postawienie zarzutu stworzenia przez nią warunków wymaganych do otrzymania płatności, o czym stanowi art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.
Pojęcie "stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności" było przedmiotem wykładni dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości w sprawie o sygn. akt C 434/12 ze skargi Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencija. Trybunał wyraził pogląd, iż artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.
Zdaniem Trybunału wniosek o płatność nie może zostać oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.
W ocenie Sądu organy w sposób prawidłowy wykazały zaistnienie obu wymienionych wyżej elementów.
Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:
a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;
b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;
c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu. Zrzeszanie się producentów w grupy ma polepszyć ich sytuację w stosunku np. do sieci handlowych. Ma też ułatwić inwestycje w infrastrukturę ułatwiającą proces produkcji, czy też przechowywania lub przygotowania do sprzedaży.
W przypadku Grupy "I." Sp. z o.o. zaistniała sytuacja stanowiąca zaprzeczenie tak sformułowanych celów działania grupy. Doszło bowiem przede wszystkim do podziału gospodarstwa A.W., K.P. oraz spółki "K." i "M." gospodarowały wyłącznie na gruntach wydzierżawionych od A.W., a początek ich działalności wiąże się bezpośrednio z powstaniem Grupy. Należy jeszcze dodać, że zgodnie ustaleniami organu gospodarstwo A.W. było w dobrym stanie technicznym, zaś ze znajdujących się w aktach wypisów z KRS Spółek "K.", "M." i "T." wynika, że nie dysponują one praktycznie żadnym majątkiem – kapitał zakładowy każdej z nich wynosi 10.000 zł. Wobec tego trudno mówić o istnieniu gospodarczych przesłanek do dekoncentracji funkcjonującej w sposób prawidłowy bazy produkcyjnej A.W., zatem wyjaśnienia strony i zarzuty skargi dot. istnienia racjonalnych powodów (poza uzyskaniem płatności) do podziału gospodarstwa nie są wiarygodne. Twierdzenia i zarzuty strony są zresztą tak ogólnie sformułowane , że nie sposób w sposób konkretny się do nich odnieść i ich zweryfikować. Oczywiście podział gospodarstwa rolnego i przekazanie jego części do innego podmiotu jest całkowicie zgodny z prawem i osoby fizyczne i prawne mają pełną swobodę gospodarowania swoim mieniem, ale nie zmienia to fakt, że w przypadku aplikowania o środki publiczne organy administracji mają obowiązek badać czy spełniony jest cel działania, na który te środki są przeznaczone .
Jest też rzeczą oczywistą, jak zasadnie podniósł Prezes ARiMR, że prawo nie zabrania prowadzenia działalności gospodarczej w formie wielu spółek z tymi samymi udziałowcami. Jednak tam gdzie prawo ustala pewne ograniczenia (ilość członków grupy, limity pomocy) lub cele dla których ta pomoc jest przyznawana, organ ma prawo i obowiązek badać i oceniać zarówno przyczyny powstania Grupy, w skład której wchodzą podmioty ze sobą powiązane jak i sposób prowadzenia przez te podmioty działalności produkcyjnej.
Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się bardzo obszernie do kwestii powiązań pomiędzy poszczególnym członkami Grupy "I.", a także Grup "I." oraz "B.", a Sąd podziela stanowisko organów w tej mierze. Nie powtarzając wszystkich ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji, które w całości Sąd akceptuje, należy w szczególności podkreślić następujące fakty:
- rozpoczęcie działalności rolniczej przez trzech członków Grupy (K.P., spółki "K." i "M.") dopiero po zawiązaniu Grupy,
- wspomniany już fakt, iż 3 członków Grupy posiada tylko i wyłącznie grunty dzierżawione od innego członka Grupy, zaś Spółka "T." gospodaruje na obiekcie wydzierżawionym od A.W. i M.W.,
- powiązania osobowe pomiędzy spółkami będącymi członkami Grupy oraz będącymi członkami Grupy "I." plus powiązania tych samych osób tworzących Grupę "B.",
- refakturowanie przez A.W. kosztów związanych z utrzymaniem wydzierżawionych kurników.
Sąd uważa za w pełni wykazany pogląd organu, że wyodrębnienie trzech grup producentów rolnych ("B.", "I." i "I.") w zakresie tej samej branży przez te same osoby miało na celu obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnej kwoty wsparcia w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych". Wnioski organu wysnute z przytoczonych faktów są logiczne i spójne.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że wyliczona zgodnie z przedstawionymi dokumentami przez reaktywowaną grupę "B." Sp. z o.o., "I." Sp. z o.o. oraz "I." Sp. z o.o. wartość rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wskazanych jako wytworzonych w gospodarstwach jej członków, w oparciu o ustalony kurs euro w wysokości 4,27320 zł, na podstawie § 8 ust. 3 rozporządzenia, pomoc finansowa w przypadku ww. Grup przekracza pułap określony jako maksymalny w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, tj. w drugim roku, stanowi obecnie równowartość kwoty 415.430 zł.
Tym samym mimo, że skarżąca Grupa formalnie spełnia warunki niezbędne do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, to jednakże w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie przez Grupę w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.
Uprawniony jest więc wniosek organu, że w istocie doszło do decentralizacji, a nie centralizacji produkcji między podmiotami będącymi członkami Grupy, co stanowi jeden z wymogów celu działania grupy producentów określonym w art. 35 ust. 1 pkt b rozporządzenia 1698/2005. Należy też podkreślić, że skoro zgodnie z art. 2 ustawy o grupach określone w nim podmioty prowadzące gospodarstwo rolne lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej, mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego, to jest jednoznaczne, że podmioty te "wchodząc" do Grupy, wnoszą do niej swój dotychczasowy potencjał produkcyjny, zatem można się spodziewać, że łącznie będzie on oscylował wokół sumy wszystkich tych potencjałów. Oczywiście konieczne jest jedynie uzyskanie zakładanej ilości produktów, która nie może być mniejsza niż minimalna. Tym niemniej swoiste "podzielenie się" zakresem produkcji przez A.W. dowodzi, że w istocie chodziło nie o samą produkcję i możliwość współpracy podmiotów tworzących Grupę w ramach wspólnego działania określonego zarówno w treści art. 35 ust. 1 pkt b rozporządzenia 1698/2005, jak i w treści art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych, ale o stworzenie sztucznych warunków umożliwiających uzyskanie płatności finansowej.
W tym miejscu należy także zwrócić uwagę na fakt, że skarżąca została wezwana przez organ pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. (dokument nr 12 w aktach administracyjnych) m.in. o wyjaśnienie przyczyn zawarcia przez A.W. i M.W. wieloletnich umów dzierżawy ze wchodzącymi w skład Grupy spółkami. W dniu [...] stycznia 2014 r. Grupa udzieliła na to pismo odpowiedzi, w której bardzo ogólnie wyjaśniła, że było to spowodowane koniecznością zapewnienia dużych środków finansowych na modernizację obiektów zakupionych od ANR, których to środków A.W. nie posiadała. Równocześnie pismo nie wyjaśnia jak te środki w bardziej skuteczny sposób mogły pozyskać spółki praktycznie bez zasobów finansowych i gospodarujące wyłącznie na obiektach należących bądź do A.W., bądź do A.W. i M.W. wspólnie. Tym samym Sąd podziela stanowisko Prezesa ARiMR, że w okolicznościach faktycznych sprawy, w szczególności dotyczących: struktury własnościowej, faktu braku prowadzenia (przed utworzeniem Grupy) przez trzech z członków działalności rolniczej w zakresie produkcji drobiu, wydzierżawienia przez A.W. części posiadanych obiektów hodowlanych innym członkom grupy, świadczą o dokonaniu sztucznego podziału potencjału produkcyjnego jednego członka Grupy, co doprowadziło do decentralizacji produkcji.
Tym samym należało uznać, że mimo formalnego spełnienia warunków uzyskania płatności, nie jest ona należna ze względu na to, że stoi temu na przeszkodzie treść art. 4 pkt 8 rozporządzenia 65/2011, gdyż powołana Grupa w żaden sposób nie spełnia celu określonego w art. 35 ust. 1 lit, b rozporządzenia 1698/2005.
Niezasadny jest więc zarzut błędnego zastosowania art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 i nieprzyznanie skarżącej środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych za drugi rok działalności, mimo że Grupa spełniła wszelkie warunki do uzyskania środków z tytułu pomocy finansowej. Organy ARiMR bowiem, mają zarówno uprawnienie jak i obowiązek badać, w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności (zarówno w pierwszym roku korzystania z pomocy, jak i następnych), czy spełnione są warunki do otrzymania płatności. Sam fakt formalnego istnienia Grupy, nie może stanowić wystarczającego warunku do uzyskania płatności. W wypadku wystąpienia przesłanki wskazującej na stworzenie przez stronę sztucznych warunków brak jest podstaw do przyznania płatności (podobnie NSA w wyroku z dnia 28 lutego 2013 r., II GSK 2138/11 – orzecznia.nsa.gov.pl).
NSA w wyroku z dnia 18 maja 2016 r. o sygn. akt I GSK 344/15 zasadnie zauważył, że cyt. "z punktu widzenia istoty spornego w sprawie zagadnienia nie sposób nie zwrócić uwagę i na ten jego aspekt, który w kontekście odnoszącym się do odzwierciedlanej w orzecznictwie Trybunały Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Trybunału Konstytucyjnego tożsamości podstaw aksjologicznych obowiązywania systemu prawa krajowego oraz systemu prawa unijnego nakazuje uwzględniać tę jego konsekwencję, że prawo unijne - a więc tak samo, jak i prawo krajowe - sprzeciwia się powoływaniu się na wprost wynikające z jego uregulowań, czy też wyinterpretowane z nich przez Trybunał Sprawiedliwości uprawnienia, w sytuacji gdy, polegać miałoby to wyłącznie na tworzeniu stanów faktycznych (stanów rzeczy) pozornie tylko odpowiadających tym uprawnieniom w celu skorzystania z nich i powoływania się na nie, przy jednoczesnym braku istnienia ku temu usprawiedliwionych oczekiwań i podstaw. To jest takich, które znajdowałyby uzasadnienie w prawnie chronionych wartościach. Znajduje to swoje potwierdzenie w tym stanowisku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, z którego wynika, że nikt nie może powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (por. np. wyrok z dnia 18 grudnia 2014 r. w połączonych sprawy C-131/13, C-163/13 i C-164/13). Ze stanowiskiem tym, koresponduje również orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C – 515/03 w którym wskazano, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie wymaga, z jednej strony, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w uregulowaniach wspólnotowych cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a z drugiej strony, wystąpienia subiektywnego elementu woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań wspólnotowych poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek".
Reasumując, w ocenie Sądu wszystkie kwestie sporne zostały przez organ wyjaśnione i uzasadnione w sposób zgodny z wykładnią prawa dokonaną również w przytoczonych orzeczeniach. Wyjaśniono zarówno dlaczego pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy Grupa nie realizuje celów wsparcia, zaś jej powstanie i sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa (o czym mowa była wyżej). Zaś poprzez wykazanie wzajemnych powiązań między członkami Grupy organ w sposób czytelny odniósł się do elementu subiektywnego - zamiaru uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia. Suma okoliczności faktycznych sprawy sprawia, że stanowisko organów o spełnieniu w realiach tej konkretnej sprawy sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy jest w pełni zasadne.
Sąd nie dopatrzył się nadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez skarżącą zarzuty. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew zarzutom skargi organy obydwu instancji prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., który stanowi, że, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, nadto, że organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z ust. 3 tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z treści ww. przepisu wynika, że organ działa na podstawie k.p.a., z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy brak związania treścią art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zatem zarzut dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a. nie jest zasadny. Obowiązkiem organu jest natomiast rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonały oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Organ II instancji wyjaśnił też dlaczego nie dał wiary twierdzeniom zgłaszanym przez Stronę. Tym samym należy uznać za spełniony wymóg udowodnienia faktów, z których organ wywodzi skutek prawny w postaci stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił bowiem na ustalenie, że zachodzi przesłanka do odmowy przyznania płatności określona w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.
Skarga nie zawiera również żadnych umotywowanych, konkretnych zarzutów dotyczących poczynionych przez organ ustaleń. Przyczyny, dla których Grupa powstała w tym konkretnym kształcie nadal są wskazywane bardzo ogólnikowo i trudno w sposób konkretny się do nich odnieść.
W ocenie Sądu obie kwestie zostały przez organ wyjaśnione i uzasadnione w sposób zgodny z wyżej przytoczonymi orzeczeniami. Wyjaśniono zarówno dlaczego pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy Grupa nie realizuje celów wsparcia, zaś jej powstanie i sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa (o czym mowa była wyżej). Zaś poprzez wykazanie wzajemnych powiązań między członkami Grupy organ w sposób czytelny odniósł się do elementu subiektywnego – zamiaru uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia.
W tym stanie rzeczy nie doszło do naruszenia treści wskazywanego przez skarżącą Grupę przepisu prawa materialnego w postaci art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, jak również przepisów prawa procesowego, w tym art. 7, art. 8, art. 11, art. 75, art. 80 i art. 107 k.p.a., ponieważ wbrew stanowisku skarżącej organ jednoznacznie wyjaśnił przesłanki, z powodu których odmówił przyznania płatności za drugi rok działania Grupy, zaś punktem spornym sprawy, była jedynie ocena zgromadzonego materiału dowodowego co do spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanej przez Grupę płatności.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło