V SA/Wa 1064/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi "[...]"Sp. jawna w [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nadmiernie przyznanej pomocy finansowej oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] Spółka Jawna w [...] (dalej: skarżąca, spółka) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...] z dnia [...] października 2011 r. sprawie zwrotu nadmiernie przyznanej pomocy, w której określono kwotę nadmiernie przyznanych środków w wysokości 893,20 zł i zobowiązująca spółkę do jej zwrotu. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu 22 czerwca 2010 r. do Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...] wpłynął wniosek nr [...] spółki [...] Spółka Jawna o pomoc z tytułu udostępniania dzieciom w szkołach podstawowych owoców i warzyw w II semestrze roku szkolnego 2009/2010 w ramach programu "Owoce w szkole" na kwotę 19 669,54 zł. Wniosek ten został później zmieniony przez spółkę w dniu 22 lipca 2010r. W dniu [...] października 2010 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...] wydał decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy w części z tytułu dostarczonych owoców i warzyw do szkół podstawowych w ramach tego programu, na mocy której przyznał spółce pomoc na łączną kwotę 18 917,98 zł oraz odmówił przyznania pomocy w kwocie 751,56 zł. Przyznana na mocy wymienionej decyzji pomoc w wysokości 18 917,98 zł została wypłacona w dniu 25 listopada 2010 r. Następnie, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...], z uwagi na to, że wydając decyzję, o której mowa organ I instancji nie uwzględnił zmienionego przez stronę wniosku o pomoc. W następstwie tych działań Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...] w dniu [...] stycznia 2011 r. wydał decyzję nr [...] o umorzeniu wszczętego na wniosek strony z dnia [...] czerwca 2010 r. postępowania oraz w dniu [...] stycznia 2011 r., mając na uwadze wniosek z dnia [...] lipca 2010 r., wydał decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy w części z tytułu dostarczonych owoców i warzyw, na mocy której przyznał spółce pomoc na łączną kwotę 18 024,78zł. W dniu 27 stycznia 2011 r. spółka odwołała się od tej decyzji do Prezesa Agencji Rynku Rolnego. Prezes ARR w dniu [...] marca 2011 r. wydał decyzję nr [...], utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji w uzasadnieniu do decyzji wskazał, że organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2011r. prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz prawny i w konsekwencji słusznie przyznał pomoc w kwocie 18 024,78zł. Wobec powyższego, w dniu [...] maja 2011 r. Prezes Agencji wydał z urzędu decyzję nr [...] w sprawie zwrotu nadmiernie przyznanej pomocy, na mocy której ustalił, iż nadmiernie została wypłacona kwota 893,20 zł, wynikająca z różnicy między pierwotnie wypłaconą kwotą w wysokości 18 917,98 zł w ramach decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w [...] z dnia [...] października 2010 r., a kwotą pomocy w wysokości 18 024,78zl - przyznaną na mocy decyzji Prezesa ARR z dnia [...] marca 2011 r. W dniu 9 czerwca 2011 r. spółka odwołała się od tej decyzji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 15[...] września 2011 r. wydał decyzję nr RR.pro-ak-029/2011/(3930), uchylającą decyzję Prezesa ARR i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na naruszenie przez organ I instancji prawa czynnego udziału strony w postępowaniu (brak zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nadmiernie przyznanej pomocy). Prezes Agencji Rynku Rolnego pismem z dnia [...] października 2011 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu nadmiernie przyznanej pomocy, po czym w dniu [...] października 2011 r. wydał decyzję w sprawie zwrotu nadmiernie przyznanej pomocy. Organ ustalił, iż nadmiernie została wypłacona stronie kwota 893,20 zł, wynikająca z różnicy między kwotą w wysokości 18 917,98 zł pierwotnie wypłaconą na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w [...] z dnia [...] października 2010 r., a kwotą pomocy w wysokości 18 024,78zł - przyznaną na mocy decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] marca 2011 r. Spółka złożyła odwołanie od tej decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia 20[...] października 2011 r. W odwołaniu strona wyraziła ogólne niezadowolenie z treści skarżonej decyzji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] października 2011 r. sprawie zwrotu nadmiernie przyznanej pomocy, w której określono kwotę nadmiernie przyznanych środków w wysokości 893,20 zł i zobowiązującą spółkę do jej zwrotu. Organ II instancji w uzasadnieniu szczegółowo opisał stan faktyczny sprawy oraz wskazał na fakt, że kwota nadmiernie pobranych środków podlegających zwrotowi odpowiada różnicy pomiędzy kwotą pomocy w wysokości 18 917,98 zł - wypłaconą na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w [...] z dnia [...] października 2010 r., której nieważność stwierdził Prezes Agencji decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., a kwotą przyznaną w decyzji Prezesa ARR z dnia [...] marca 2011 r. - w wysokości 18 024,78zł, co oznacza, że została ustalona w prawidłowej wysokości. Decyzja ta została w całości zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] października 2011 roku. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. a także naruszenie prawa procesowego w postaci art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w treści decyzji do zarzutów stawianych rozstrzygnięciu Prezesa Agencji Rynku Rolnego. Skarżąca stwierdziła, że organ II instancji w ogóle nie odniósł się do treści stawianych przez spółkę zarzutów, a jedynie ograniczył się do lakonicznego i arbitralnego stwierdzenia, że zarzuty podnoszone przez stronę pozostają bez wpływu na wynik sprawy, bowiem dotyczą innego postępowania, które w ocenie organu drugiej instancji zostało zakończone decyzją ostateczną. Wskazano ponadto, że z uzasadnienia nie wynika, że kwestia nadmiernie przyznanej pomocy została ostatecznie rozstrzygnięta, a argumenty podnoszone przez stronę w odwołaniu mogły być podstawą do wzruszenia zaskarżonej decyzji, zarzucono ponadto, że obowiązek zwrotu dotyczy tylko tych płatności, które zostały wypłacone, a w ustaleniach organów nie ma takiego stwierdzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując w uzasadnieniu, że decyzją z dnia [...] października 2011 r., od której strona wniosła odwołanie, Prezes Agencji określił kwotę nadmiernie przyznanych spółce środków, czemu, wbrew twierdzeniom strony organ II instancji dał wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji. Kwota ta została określona jako różnica pomiędzy kwotą wypłaconą spółce na mocy decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w [...] z dnia [...] października 2010 r., której nieważność stwierdził Prezes Agencji decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., oraz kwotą przyznaną spółce na mocy ostatecznej decyzji Prezesa Agencji Rynku z dnia [...] marca 2011 r., której strona nie zaskarżyła. Organ podkreślił, że w chwili wydawania rozstrzygnięcia (tak przez organ I, jak i II instancji) obie decyzje, będące podstawą ustalenia w niniejszym postępowaniu kwoty nadmiernie przyznanych spółce środków tj. decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] grudnia 2010 r. (wydana w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2010 r. ), jak i decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia 11[...] marca 2011 r., posiadały walor ostateczności. Tym samym organ drugiej instancji uznał, że zarzuty spółki dotyczące jednej z tych decyzji tj. decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] marca 2011 r., pozostają bez wpływu na niniejszą sprawę. Organ podkreślił, że pomoc, której część ma być przedmiotem zwrotu, została uprzednio wypłacona. Wynika to niezbicie z ostatniego zdania drugiego akapitu uzasadnienia do decyzji Ministra, w którym stwierdzono, że pomoc przyznana na mocy decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w [...] z dnia [...] października 2010 r. (później unieważnionej przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego), w wysokości 18 917,98 zł, została wypłacona stronie w dniu 25 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 – dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Na wstępie Sąd zwraca uwagę, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się na podstawie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2012r. Nr 633 – dalej jako ustawa) oraz przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z p. zm. dalej: k.p.a.), przy czym wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy Prezes Agencji Rynku Rolnego ustala w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz krajowych, przeznaczonych na realizację Wspólnej Polityki Rolnej. W myśl przepisu art. 13 ust. 2 ustawy do należności, o których mowa m.in. w ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z p. zm.), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania płatności na raty. Na podstawie wskazanych przepisów Prezes Agencji Rynku Rolnego w dniu 20 października 2011 r. prawidłowo – zdaniem Sądu - wydał decyzję w sprawie zwrotu nadmiernie przyznanej pomocy, w której zasadnie ustalił skarżącej kwotę nadmiernie przyznanych środków w wysokości 893,20 zł oraz zobowiązał do jej zwrotu w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia tej decyzji, zaś Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo – zgodnie z dyspozycją art. 138 k.p.a. – decyzję tę po zakończeniu postępowania odwoławczego utrzymał w mocy. Kwota środków podlegających zwrotowi została ustalona w prawidłowej wysokości wynikającej z różnicy pomiędzy kwotą pomocy w wysokości 18 917,98 zł - wypłaconą na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w [...] z dnia [...] października 2010r., której nieważność stwierdził Prezes Agencji Rynku Rolnego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., a kwotą pomocy przyznaną w ostatecznej decyzji Prezesa Agencji z dnia [...] marca 2011 r. - w wysokości 18 024,78zł. Odnosząc się do zarzutów skarżącej co do tego, iż organ II instancji w ogóle nie odniósł się do treści stawianych przez spółkę zarzutów (dot. kwestii zmiany wysokości przyznanej pomocy), a jedynie ograniczył się do lakonicznego i arbitralnego stwierdzenia, że zarzuty podnoszone przez spółkę pozostają bez wpływu na wynik sprawy, bowiem dotyczą innego postępowania, które w ocenie Ministra zostało zakończone decyzją ostateczną - należy wskazać, że postępowanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest prawidłowe i zgodne z przepisami, albowiem decyzja Prezesa ARR określająca zwrot pomocy jest jedynie wynikiem matematycznego działania wykazania różnicy pomiędzy pomocą uzyskaną a pomocą przyznaną. W tym postępowaniu nie podlegają bowiem ocenie decyzje, na podstawie których pomoc zostaje uzyskana (świadczenie przyznane za dany okres w określonej kwocie) lub odebrana (np. decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej świadczenie, decyzja określająca po wznowieniu postępowania świadczenie w innej wysokości itd.), gdyż organowi dano – zgodnie z cytowanym przepisem ustawy – kompetencje ustalania w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków, które wynikają z innych, ostatecznych w trybie postępowania administracyjnego, decyzji organów Agencji Rynku Rolnego. Należy przy tym podkreślić, że skarżący nie kwestionował decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] grudnia 2010 r. dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego ARR ze [...] z dnia [...] października 2010 r., jak również nie zaskarżył do sądu administracyjnego decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] marca 2011 r., zatem obydwie decyzje, które były podstawą do ustalenia kwoty pozostającej do zwrotu przez spółkę posiadały walor ostateczności i nie mogły być przedmiotem rozstrzygania w postępowaniu dotyczącym zwrotu - toczącym się przed Prezesem ARR i Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Również Sąd nie mógł oceniać tych decyzji w toczącej się przed nim sprawie, bowiem postępowaniem skargowym jest objęta tylko i wyłącznie decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] października 2011 r. sprawie zwrotu nadmiernie przyznanej pomocy, w której określono kwotę nadmiernie przyznanych środków i zobowiązano spółkę do jej zwrotu. Zdaniem Sądu nie może być również uwzględniony zarzut postawiony w skardze, że w zaskarżonych decyzjach nie wykazano, że pomoc została wypłacona (a przecież obowiązek zwrotu – jak podkreśliła strona skarżąca - dotyczy tylko tych płatności, które zostały wypłacone), albowiem w decyzjach obydwu organów znajdują się informacje na ten temat (m.in. że wypłata nastąpiła w dniu 25 listopada 2010r.). W skardze wskazano ponadto na naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., a także naruszenie prawa procesowego w postaci art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w treści decyzji do zarzutów stawianych rozstrzygnięciu Prezesa Agencji Rynku Rolnego. Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. jest chybiony z uwagi na treść cyt. przepisu art. 7 ust. 1 ustawy, gdyż – jak już nadmieniono - ten przepis procedury administracyjnej został wyłączony ze stosowania w sprawach rozstrzyganych w trybie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych. Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organy przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinno prowadzić do uwzględnienia skargi, a w szczególności wskazywanych przez skarżącą art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.