V SA/Wa 1069/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-10
Skład orzekający: Michał Sowiński, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo określił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, pomijając wyjaśnienia podatnika dotyczące niższej ceny zakupu i stanu technicznego pojazdu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Organ podatkowy nie odniósł się do argumentacji podatnika dotyczącej przyczyn niższej ceny zakupu samochodu, a także nie zbadał konsekwencji cenowych stanu technicznego pojazdu, co narusza zasadę zaufania do organów podatkowych i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.Stan faktyczny
Skarżący nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy i zadeklarował podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym w kwocie 5300 zł. Organy podatkowe uznały, że kwota ta znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej pojazdu i określiły ją na 8155 zł, nie uwzględniając wyjaśnień skarżącego dotyczących złego stanu technicznego pojazdu i niskiej ceny zakupu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom nierozpatrzenie jego argumentacji i przedłużanie postępowania, co uniemożliwiło mu obronę.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Przedmiotem skargi z 2 kwietnia 2014 r. wniesionej przez T. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie z [...] maja 2013 r. nr [...] określającą wysokość podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego marki [...] i zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie 1517 zł.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
T. J., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą T., W., ul. M. (dalej: Skarżący), zgodnie z umową kupna-sprzedaży z [...] lipca 2010 r. nabył w państwie członkowskim pojazd marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2000, pojemność skokowa silnika 2148 cm ³ za kwotę 1300 euro. W dniu [...] sierpnia 2010 r. Skarżący złożył deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U, której został nadany numer [...], w której podatnik określił podstawę opodatkowania w wysokości 5.300,00 zł i zadeklarował podatek akcyzowy w kwocie 986 zł.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego II w Warszawie wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu marki [...] nr VIN: [...], pojemność silnika 2184 cm³, rok prod. 2000.
Następnie decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] organ I instancji określił wysokość podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym nabytego wewnątrzwspólnotowo 30.07.2010 r. przedmiotowego samochodu osobowego w kwocie 8.155,00 zł oraz zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu tego nabycia w wysokości 1.517,00 zł. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 207 w związku z art. 21 § 1 pkt 1, §3, art. 51 §1, art. 53 §1 i §4, art. 54 §1 pkt 5, art. 55 §1, art. 56 §1 i §3, art. 63 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) w związku z art. 2 pkt 9, art. 6, art. 10 ust. 1, art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 8, ust. 9, i ust. 11, art. 105 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626, z późn. zm.); dalej: "u.p.a.".
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zadeklarowana przez podatnika podstawa opodatkowania przedmiotowego samochodu tj. jego wartość przedstawiona w umowie kupna-sprzedaży i zadeklarowana w deklaracji AKC-U nie odzwierciedla jego rzeczywistej wartości, zatem uzasadnione było ponowne określenie podstawy opodatkowania i zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z uwzględnieniem całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ wyjaśnił, iż niska cena przedmiotowego pojazdu nie została przez podatnika w należyty sposób wyjaśniona i udokumentowana. Przedstawione dowody m.in. dokumentacja fotograficzna nie potwierdzała, że dotyczyła spornego pojazdu. Ponadto pojawiły się, zdaniem organu, uzasadnione wątpliwości co do wysokości przebiegu pojazdu. Zdaniem organu, z powyższych względów nie można było dać wiary przedstawionym przez podatnika dowodom. Jednocześnie organ wskazał, iż nową wartość pojazdu w wysokości 8155 zł ustalono w oparciu o system EurotaxGlass i uwzględniała ona przebieg wskazany przez podatnika oraz że brak książki serwisowej oraz ilość kluczyków pozostaje bez wpływu na wartość samochodu określaną według tego systemu.
Pismem z 16 maja 2013 r. T. J. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż zakupiony samochód był w złym stanie technicznym i stosowne wyjaśnienie co do ceny podanej w umowie Skarżący złożył w toku postępowania 3 lata wcześniej. Obecnie nie ma możliwości przedstawić samochodu celem potwierdzenia jego stanu technicznego, a organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie.
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zaznaczył, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż zadeklarowana przez podatnika w deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego podstawa opodatkowania samochodu osobowego marki [...] odbiega od średniej wartości rynkowej tego pojazdu na rynku krajowym i nie istnieją uzasadnione przyczyny dla takiego stanu rzeczy. Organ podatkowy był zatem uprawniony do określenia podstawy opodatkowania i zobowiązania podatkowego w oparciu o średnią wartość rynkową w trybie art. 104 ust. 8, ust. 9 i ust. 11 u.p.a. Organ wyjaśnił przy tym, iż samo powoływanie się na zły stan techniczny samochodu w dniu nabycia, bez przedstawienia na tę okoliczność jakiegokolwiek dowodu (załączone fotografie nie pozwalały na jednoznaczną identyfikację samochodu) uniemożliwiało dokonanie weryfikacji rzeczywistej wartości rynkowej pojazdu w sposób uzasadniający przyjęcie podstawy opodatkowania, wynikającej z kwoty jaką wykazał w złożonej deklaracji podatnik. Na uwzględnienie nie zasługuje również wskazana przez podatnika 20% korekta z uwagi na "nienajlepszy stan techniczny pojazdu".
Pismem z dnia 2 kwietnia 2014 r. T. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż w dniu 2 sierpnia 2010 r. złożył deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego z tytułu przemieszczenia samochodu [...] nr VIN: [...], pojemność silnika 2184 cm³, rok prod. 2000 z terytorium Niemiec do Rzeczypospolitej Polskiej. Zadeklarował podstawę opodatkowania 5300 zł, kwota podatku została wyliczona na 986 zł. W piśmie z 17 marca 2011 r. został wezwany do skorygowania deklaracji podatkowej lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ww. podstawy opodatkowania – według II Urzędu celnego znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej. W piśmie z 28 marca 2011 r. przedstawił argumenty potwierdzające jego wycenę – zgodną z umową zakupu auta. Po miesiącu zgłosił się do Urzędu, aby uzyskać informacje w sprawie, ponieważ nie otrzymał informacji zwrotnej. Nie było wówczas żadnej decyzji, a urzędnik wydał mu zaświadczenie. Skarżący podniósł, iż uważa postępowanie jako niezgodne z prawem, ponieważ Urząd Celny w żaden sposób nie ustosunkował się do jego argumentów, które przedstawił w piśmie z 28 marca 2011 r. Dopiero w dniu 12 lutego 2013 r., po prawie dwóch latach zostało wszczęte kolejne postępowanie. Dodatkowo Skarżący wskazał, iż jest zgłoszony do Urzędu Celnego jako osoba prowadząca działalność gospodarczą polegającą na imporcie i sprzedaży samochodów. Nie jest prawdopodobne, aby tyle czasu trzymał samochód i go nie sprzedał, dlatego jakakolwiek możliwość przedstawienia samochodu jako dowodu czy uzupełnienie wniosków czy braków w dokumentacji zdjęciowej jest niemożliwe. Przedłużając postępowanie i nie udzielając żadnej odpowiedzi w 2011 roku Urząd Celny zamknął mu jakakolwiek drogę do obrony własnych argumentów. Nie posiada już bowiem samochodu i nie jest w stanie uwiarygodnić stanu samochodu z 2010 r. (czyli momentu sprowadzenia samochodu).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontrolowanego postępowania było określenie prawidłowej wysokości podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, dokonane w oparciu o przepisy u.p.a.
W myśl art.100 ust. 1 pkt 2 u.p.a. w przypadku samochodu osobowego przedmiotem opodatkowania akcyzą jest nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Przy czym pod pojęciem "nabycia wewnątrzwspólnotowego" należy rozumieć stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 pkt 9 u.p.a. przemieszczenie wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju.
Obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, w myśl art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a., powstaje z dniem przemieszczenia samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju.
Zgodnie z art. 102 ust. 1 u.p.a., podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 lub 2, tj. między innymi podmiot, który dokonuje nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
W przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić (art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a.).
Jednak, jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 ustawy, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (art. 104 ust. 8 u.p.a.).
Natomiast, w razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określa wysokość podstawy opodatkowania (art. 104 ust. 9 u.p.a.).
Przedstawiona powyżej regulacja prawna wskazuje, że proces weryfikacji podstawy opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego może przebiegać w dwóch etapach.
W pierwszym – w razie powzięcia przez organ podatkowy wątpliwości, co do podanej podstawy opodatkowania, podatnik jest zobowiązany do wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej. W tej fazie postępowania, inicjatywa dowodowa należy do podatnika, co oznacza, że powinien on przedstawić okoliczności uzasadniające obniżenie wartości pojazdu. Z kolei obowiązkiem organu jest dokonanie ich oceny pod względem wiarygodności i zasadności.
W drugim – gdy podatnik nie przedłoży przekonywujących wyjaśnień i nie dokona zmiany podstawy opodatkowania, organ podatkowy jest zobowiązany do wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego w celu określenia podstawy opodatkowania oraz należnego podatku akcyzowego, w prawidłowej wysokości, z reguły w kwocie innej niż wskazana przez podatnika. W tym postępowaniu organ jest zobowiązany do wykazania, że wartość nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego "bez uzasadnionej przyczyny" "znacznie odbiega" od "średniej wartości rynkowej".
Jednocześnie, zgodnie z 104 ust. 11 u.p.a., średnia wartość rynkowa samochodu osobowego jest ustalona na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy.
Przed przystąpieniem do wyłożenia motywów zapadłego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż w orzecznictwie wskazuje się na wątpliwości interpretacyjne, jakie pojawiają się na tle art. 104 ust. 8 u.p.a. (wcześniej 82a ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z 2004r), które są wynikiem wprowadzonych w tym przepisie pojęć nieostrych, takich jak: "bez uzasadnionej przyczyny", "znacznie odbiega" od "średniej wartości rynkowej".
W wyroku z 14 marca 2013 r. o sygn. akt I GSK 1609/11 Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, na tle art. 82a ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z 2004r., iż wyznacznikiem prawidłowego rozumienia powołanego przepisu jest odkodowanie znaczenia tych pojęć.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak ustawowego określenia zwrotu "bez uzasadnionej przyczyny" oznacza, że mamy do czynienia z otwartym katalogiem przyczyn, z powodu których może dojść do obniżenia wartości pojazdu, co wymaga każdorazowo ich zbadania. Nie oznacza to jednak, że można tego dokonać w sposób całkowicie dowolny i abstrakcyjny, a jedynie, że mamy do czynienia z różnorodnością powodów mogących wpływać na obniżenie ceny nabycia samochodów osobowych. Jako okoliczność uzasadniającą niższą podstawę opodatkowania najczęściej wskazuje się w orzecznictwie gorszy od przeciętnego stan techniczny spowodowany nadmiernym lub niewłaściwym użytkowaniem pojazdu, uszkodzenia mechaniczne powstałe na skutek wypadku lub innych zdarzeń losowych. Podane przykłady nie wyczerpują jednak katalogu przyczyn wpływających w sposób uzasadniony na wartość pojazdu. Przykładowo można wskazać nietypową konstrukcję nabywanego samochodu, wymagającą dostosowania do norm technicznych obowiązujących w danym kraju, względnie to, że w krajach bardziej rozwiniętych technicznie samochody szybciej tracą na wartości niż w Polsce lub są mniej opłacalne ze względu na inne rygory prawne (np. opłatę ekologiczną) nakładane w tych państwach. [...] co do zasady sytuacja panująca na innych rynkach samochodowych niż krajowy może być rozpatrywana w kategoriach obniżenia ceny nabycia samochodu osobowego. Należy jednak pamiętać, iż wykazanie przyczyn, z powodu których cena nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej należy do sfery faktów, a nie wykładni prawa.
Kolejnym niezdefiniowanym przez ustawodawcę pojęciem jest zwrot "znacznie odbiega", co nakłada na organ obowiązek podjęcia czynności procesowych w celu wykazania tej okoliczności. Może to nastąpić, wobec braku odmiennej regulacji, jeśli podatnik nie dokona zmiany podstawy opodatkowania, jedynie w ramach postępowania podatkowego. Z uwagi na fakt, iż poddany wykładni przepis nie zawiera żadnych wskazówek, w tym zakresie, jak też brak jest jakiejkolwiek innej legalnej definicji wyjaśniającej co należy rozumieć przez "znacznie odbiega", to należałoby przyjąć, iż organ powinien każdorazowo ustalić różnicę między tymi wartościami, a następnie wykazać, iż jest ona znaczna.
Natomiast, z inną sytuacją mamy do czynienia, jeśli chodzi o ostatni ze zwrotów wprowadzonych w art. 82a ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym z 2004r. (obecnie art. 104 ust. 8 u.p.a.). Mimo, że został on określony w sposób nieprecyzyjny, to zawiera wyraźną wskazówkę, iż przy określaniu "średniej wartości rynkowej" należy kierować się "notowaniami na rynku krajowym", co wyklucza możliwość posługiwania się przy określaniu średniej wartości innymi notowaniami niż krajowe (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż poza sporem pozostaje okoliczność dokonania przez skarżącego czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Czynnością tą było nabycie wewnątrzwspólnotowe, które polegało na przemieszczeniu niezarejestrowanego w kraju samochodu osobowego z terytorium innego państwa członkowskiego UE na terytorium Polski. Niesporne jest też, że czynność ta została dokonana przez skarżącego, w związku z czym musi być on uznany za podatnika, na którym ciąży obowiązek zapłaty podatku. Poza sporem jest także wysokość stawki akcyzy zastosowanej do obliczenia tego podatku.
Przedmiotem sporu jest natomiast określenie wysokości podstawy opodatkowania akcyzą, od której należy obliczyć ten podatek.
W ramach postępowania podatkowego organy uznały, że w sprawie znajduje zastosowanie norma określona w art. 104 ust. 8 u.p.a., bowiem wskazana przez podatnika podstawa opodatkowania (5.300 zł) nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego znacznie odbiega od średniej wartości pojazdu tej samej marki i o podobnych parametrach na rynku krajowym. Jak ustalił ostatecznie organ odwoławczy, średnia wartość pojazdu według elektronicznej wersji katalogów EUROTAX Informator Rynkowy Samochody Osobowe – Wydawnictwa EurotaxGlass's Polska Sp. z o.o. wynosiła 11.800 złotych.
Tym samym zasadniczą przesłanką dopuszczającą postępowanie w tym trybie jest stwierdzenie, że wskazana przez podatnika podstawa opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej. W przypadku, gdy organ na podstawie notowań na rynku krajowym, stwierdzi znaczne odstępstwo między wartością deklarowaną a notowaniami, określa wartość podstawy opodatkowania a więc wartość konkretnego samochodu osobowego.
Jednak dopiero wyjaśnienie, co stanowi zasadę przy określeniu podstawy opodatkowania nabywanych wewnątrzwspólnotowo samochodów osobowych, co zaś wyjątek od tej zasady, pozwoli rozważyć, co powinno być przedmiotem ustaleń, a w rezultacie, czy ustalenia były prawidłowe i czy są wystarczające dla omawianego przepisu.
Podkreślić należy, że to podatnik ma wskazać i uprawdopodobnić "uzasadnioną przyczynę" omawianej różnicy między ceną a średnią wartością rynkową pojazdu, bowiem to on wie najlepiej, dlaczego zapłacił za pojazd znacznie mniej niż wynosi jego wartość rynkowa na rynku krajowym. Jeżeli "uzasadniona przyczyna" spowodowana jest zakupem pojazdu na rynku, gdzie używane pojazdy, są znacznie tańsze niż na rynku polskim, to podatnik powinien wskazać konkretne okoliczności, z których to wynika np. przedstawić stosowne ekspertyzy lub powołać odpowiednie katalogi zagraniczne i zawarte w nich ceny pojazdu o zbliżonych parametrach.
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że w niniejszej sprawie organ pismem z 17 marca 2013 r. wezwał stronę do wykazania przyczyn uzasadniających wartość, znacznie odbiegającą od średniej wartości rynkowej tego pojazdu. Podatnik w piśmie z 28 marca 2011 r. wyjaśnił przyczyny niskiej ceny nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu, przedstawiając w załączeniu szczegółową dokumentację fotograficzną, potwierdzającą istnienie śladów korozji wyszczególnionych elementów pojazdu oraz przywołanych w treści pisma uszkodzeń auta (k. 16-39 akt adm.).
W ocenie Sądu, mając na względzie zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji ocenę, że przedstawione fotografie nie dotyczą przedmiotowego samochodu jedynie z uwagi na brak fotografii przedstawiającej bryłę pojazdu oraz numeru identyfikacyjnego VIN należy uznać, iż pominięcie i nie przeanalizowanie stanowiska strony skarżącej oznacza, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, nie odniesienie się do argumentacji podatnika i narusza zasadę zaufania do organów podatkowych.
Skarżący zasadnie wskazał, iż brak wezwania do uzupełnienia wniosku, a przede wszystkim wszczęcie postępowania podatkowego po upływie blisko dwóch lat od dnia udzielenia odpowiedzi na wezwanie organu, mając na względzie rodzaj wykonywanej działalności gospodarczej (sprzedaż używanych samochodów osobowych), uniemożliwiły uzupełnienie braków w dokumentacji zdjęciowej.
Ponieważ zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, to pominięcie konsekwencji cenowych stanu technicznego samochodu na rynku nabycia stanowi naruszenie wskazanego przepisu.
Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził w niniejszej sprawie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego opierając się na art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło