V SA/Wa 107/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-19

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wydane w sytuacji zmiany okoliczności sprawy, może zostać uchylone i zmienione w celu przyznania prawa pomocy w całości?
Ratio decidendi
Postanowienie o umorzeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, wydane w sytuacji zmiany okoliczności sprawy, podlega uchyleniu i zmianie na podstawie art. 165 PPSA, nawet jeśli było prawomocne. W przypadku wykazania zmiany okoliczności sprawy, postanowienie powinno zostać rozszerzone o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, co skutkuje koniecznością uchylenia orzeczenia o umorzeniu postępowania w tej części.
Stan faktyczny
Skarżący E. M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Wnioskiem z dnia 3 listopada 2016 r. ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wcześniej, postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r., przyznano mu prawo pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r. umorzono postępowanie o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Skarżący złożył skargę kasacyjną, a następnie referendarz sądowy dokonał ponownej oceny wniosku o prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono punkt 1 postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2016 r. o sygn. akt V SA/Wa 107/16. Zmieniono punkt 1 postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2016 r. o sygn. akt V SA/Wa 107/16 w ten sposób, iż przyznano skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia ... listopada 2015 r. nr ... w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym postanawia: 1. uchylić punkt 1 postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2016 r. o sygn. akt V SA/Wa 107/16. 2. zmienić punkt 1 postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2016 r. o sygn. akt V SA/Wa 107/16 w ten sposób, iż przyznać skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz odmówił ustanowienia radcy prawnego. Wnioskiem – sporządzonym na formularzu PPF z dnia 3 listopada 2016 r. – skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie umorzył postępowanie o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wobec czego rozpoznanie kolejnego wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne. Podniesiono jednocześnie, iż skarżący nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, w tym występując ze skargą kasacyjną. Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Pełnomocnik z urzędu sporządził w dniu 22 sierpnia 2017 r. skargę kasacyjną, w której wskazał, iż skarżący został zwolniony w postępowaniu od kosztów sądowych. Referendarz sądowy zauważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarżący został zwolniony – mocą postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 kwietnia 2016 r. – jedynie od wpisu sądowego od skargi. Następnie wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r., wydanym w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1359; zwanej dalej: "p.p.s.a."), referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącego z uwagi na wykazanie zmiany okoliczności sprawy oraz zmienił postanowienie z dnia 15 kwietnia 2016 r. w zakresie przyznania stronie radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie umorzył postępowanie w pozostałej części dochodząc do przekonania, że rozpoznanie kolejnego wniosku w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne. Zauważyć jednakże należy, iż wobec tego, że skarżący wykazał zmianę okoliczności sprawy, postanowienie z dnia 15 sierpnia 2016 r. podlegało zmianie również w zakresie orzeczenia o kosztach sądowych. W ocenie referendarza sądowego rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 postanowienia z dnia 15 sierpnia 2016 r. winno zostać rozszerzone poprzez przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Powoduje to jednocześnie konieczność uchylenia orzeczenia z dnia 21 listopada 2016 r. o umorzeniu postępowania w tej części, bowiem w dacie wydania tego orzeczenia zaistniała podstawa do zmiany oceny sytuacji majątkowej skarżącego, dokonanej w prawomocnym postanowieniu z dnia 15 kwietnia 2016 r. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 165 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło