V SA/Wa 1071/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... lutego 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; I. Uchyla zaskarżone postanowienie. II. Zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz Z. P. kwotę ... zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. którym odmówiono przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku złożonego przez obywatela [...] o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe postanowienie zostało podjęte w oparciu o następujące ustalenia i rozważania: W dniu [...] listopada Z. P. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce. Swój wniosek uzasadnił zamiarem wykonywania pracy na rzecz F. S.A. w K. Wojewoda [...] pismem z dnia 25 listopada 2009 r. wezwał go w trybie art. 64 § 2 kpa. do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku tj.: okazania oryginału wszystkich stron ważnego dokumentu podróży wraz z dwoma kopiami, czerech fotografii spełniających odpowiednie kryteria oraz dostarczenia tytułu prawnego do lokalu w którym zamierza przebywać. Termin do uzupełnienia wniosku upływał w dniu 7 grudnia 2009 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. Wojewoda [...] zawiadomił stronę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z uwagi na nie uzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych tj. niedostarczenie tytułu prawnego do wynajmowanego lokalu w którym cudzoziemiec przebywa. W powyższym piśmie wskazano, że umowa najmu została przesłana do organu I instancji faksem w dniu 8 grudnia 2009 r., natomiast oryginał tego dokumentu okazano w dniu 10 grudnia 2009 r. Z uwagi na fakt iż powyższy brak formalny został uzupełniony z naruszeniem 7-dniowego terminu zasadne było (w ocenie organu I instancji) pozostawienie tego wniosku bez rozpoznania. W dniu [...] grudnia 2009 r. Z. P. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych ww. wniosku wskazując iż: "dołączył umowę najmu w złej formie". Postanowieniem wydanym w I instancji (z dnia 30 grudnia 2009 r.) Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu. W zażaleniu na to postanowienie powołano się na konieczność przetłumaczenia wezwania z dnia 25 listopada 2009 r. dotyczącego braków formalnych wniosku oraz skompletowania wymaganych dokumentów m.in. umowy najmu. Wskazano również, że organ I instancji w dniu 4 grudnia 2009 r. odmówił przyjęcia oświadczenia F. S.A. w K. dotyczącego prawa do lokalu. Z uwagi na powyższe w dniu 4 grudnia 2009 r. sporządzono projekt umowy najmu zawartej pomiędzy Z. P. a wynajmującym tj. zarządem Firmy. Podpisanie tego projektu było możliwe dopiero w dniu 8 grudnia 2009 r. Tego samego dnia ww. umowę najmu przesłano listem poleconym na adres organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego powyższe zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Rozstrzygające znaczenie w kwestii przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku ma stwierdzenie czy uchybienie terminu nastąpiło z winy zainteresowanego, czy tez bez jego winy. W niniejszej sprawie bezsporne jest że Wojewoda [...] prawidłowo wezwał cudzoziemca do uzupełnienia braku formalnego wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, ponieważ umowa najmu stanowiła obligatoryjny załącznik do ww. wniosku. Poza tym Wojewoda [...] wskazał w jaki sposób należy złożyć brakujące dokumenty aby termin został zachowany. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia barków formalnych wniosku. O braku winy można bowiem mówić tylko w przypadku stwierdzenia że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Organ odwoławczy dodał jednocześnie, że strona obowiązana jest do dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Powołana przez cudzoziemca okoliczność dotycząca konieczności przetłumaczenia wezwania Wojewody [...] z dnia 25 listopada 2009 r. dotyczącego uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz niemożności podpisania umowy najmu przez zarząd Firmy w określonym terminie jest przyczyną subiektywną której strona przy zachowaniu należytej staranności mogła zaradzić. Zwrócono uwagę także na to że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika iż podczas postępowania toczącego się przed Wojewodą [...] zainteresowany został pouczony w języku [...] o procedurach legalizacji pobytu na terytorium RP oraz o konieczności usunięcia barków formalnych wniosku we wskazanym terminie jak również o konsekwencjach wynikających z braku ich usunięcia. W ocenie organu odwoławczego w zażaleniu nie uprawdopodobniono iż nieterminowe uzupełnienie barku formalnego wniosku w postaci tytułu prawnego do lokalu nastąpiło bez winy cudzoziemca. Skargę na postanowienie organu II instancji wniósł Z. P. zarzucając mu naruszenie: 1. art. 58 § 1 i 2 kpa. oraz 59 § 1 kpa. poprzez przyjęcie iż termin do uzupełnienia braków formalnych rozpoczął już bieg oraz przyjęcie iż brak jest podstaw do przywrócenia terminu, 2. art. 64 § 2 kpa. w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 7 ust. 1 tej ustawy poprze przyjęcie iż strona została należycie poinformowana o skutkach uchybienia terminu a tym samym brak podstaw do przywrócenia terminu lub uznania iż termin nie rozpoczął jeszcze biegu, 3. art. 7, 9 i art. 77 § 1 kpa. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności (nie wyjaśnienie stanu faktycznego) oraz brak należytego pouczenia o jej prawach i obowiązkach, 4. art. 80 kpa. poprzez wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego a w konsekwencji przyjęcie że skarżący uchybił terminowi do uzupełnienia braków formalnych, lub ewentualnie bark było podstaw do przywrócenie terminu, 5. art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie postanowienia sprzecznego z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto skarżący powołując się na treść art. 134 p.p.s.a. wniósł o wzięcie pod uwagę przez Sąd z urzędu (w granicach niniejszej sprawy) wszystkich naruszeń prawa dokonanych przez organ wydający zaskarżone postanowienie a niepodniesionych przez stronę skarżącą. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez właściwy organ administracji publicznej, ewentualnie o uchylenie obu zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ właściwy, oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że organ w ogóle nie uwzględnił faktu iż strona otrzymując wezwanie w pierwszej kolejności musiała udać się do tłumacza a następnie skompletować wszystkie dokumenty. Ponieważ Urząd odmówił przyjęcia w dniu 4 grudnia oświadczenia F. S.A. o prawie do lokalu skarżący musiał przygotować projekt umowy najmu. Data wskazana w tej umowie tj. 4 grudnia 2009 r. jest właśnie datą przygotowania tego projektu. Następnie skarżący podpisał umowę najmu, lecz w dalszej kolejności musiał ją przesłać do zarządu wynajmującego. Ponieważ dni 5 grudnia oraz 6 grudnia 2005 r. były odpowiednio sobotą i niedzielą dlatego też projekt umowy o której mowa został podpisany przez zarząd wynajmującego dopiero w dniu 8 grudnia 2009 r., a następnie niezwłocznie przesłany faksem oraz listem poleconym. Dowodzi to, że uchybienie terminu powstało bez winy strony czego organ właściwie nie rozważył. Organ też nie pouczył strony w zrozumiałym dla niej języku o obowiązkach wynikających z przesłanego wezwania, co powoduje naruszenie treści art. 10 ustawy o cudzoziemcach a w konsekwencji nie pozwala na zastosowanie konsekwencji wynikających z art. 64 § 2 Kpa. Ponadto wadliwe zastosowanie normy art. 64 § 2 Kpa doprowadziło do wadliwego zastosowania treści art. 58 § 1 i 2 Kpa oraz art. 59 Kpa. Okoliczność braku pouczenia wskazuje na naruszenie treści art. 9 Kpa, 6, 7 i 8 Kpa oraz art. 7 Konstytucji. Wezwanie strony do uzupełnienia braków oraz pouczenie jej w języku polskim nie mogło w myśl art. 7 w zw. z art. 10 ustawy o cudzoziemcach doprowadzić do skutku o jakim mowa w treści art. 64 § 2 Kpa, czyli pozostawienia wniosku cudzoziemca bez rozpatrzenia, co prowadzi do wniosku, że w sprawie można również przyjąć, że w ogóle nie doszło do uchybienia terminu do usunięcia braków wniosku o zezwolenie na zamieszkanie przez cudzoziemca. W ocenie skarżącego wadliwe było również to, że organ nie przyjął oświadczenia firmy Jago, że istnieje umowa najmu sporządzona z cudzoziemcem. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są trafne. Przede wszystkim brak jest podstaw ażeby uznać za zasadne stanowisko skarżącego w zakresie naruszenia treści art. 7 i art. 10 ustawy o cudzoziemcach z 13 czerwca 2003 r., których zaistnienie jego zdaniem, nie pozwalało na zastosowanie treści art. 64 § 2 Kpa. Zgodnie z treścią art. 7 ustawy o cudzoziemcach "do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej". Skoro treść tego artykułu wskazuje na konieczność stosowania przepisów Kpa wszędzie tam gdzie nie ma odrębnego uregulowania w ustawie o cudzoziemcach , stanowi on wystarczającą podstawę do stosowania treści art. 64 § 2 Kpa, który stanowi że" jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania". Ze stanowiskiem tym skarżący co do zasady nie polemizuje uznając, że brak podstaw do zastosowania wspomnianego przepisu w przedmiotowej sprawie wynika z treści art. 10 ustawy o cudzoziemcach biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne sprawy. Skarżący jest bowiem zdania, że treść art. 10 ustawy o cudzoziemcach nakłada na organy administracji obowiązek dokonywania wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku i pouczenia o trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i obowiązkach w zrozumiałym dla cudzoziemca języku. Jest to mylny pogląd. Treść art. 10 ustawy o cudzoziemcach w przypadku ubiegania się przez cudzoziemca m.in. o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, nakłada bowiem na organy administracji jedynie obowiązek pouczania cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym o trybie postępowania oraz o prawach i obowiązkach. W tym stanie rzeczy organ wzywając cudzoziemca w języku polskim do usunięcia braków formalnych wniosku działał zgodnie nie tylko z ustawą o cudzoziemcach ale i zgodnie z ustawą o języku polskim z 7 października 1997 r. Obowiązkiem organu było natomiast obok pouczenia w języku polskim doręczyć skarżącemu pouczenie również w języku chińskim – co wykonał. Jak wynika bowiem z treści pisma z 25 listopada 2009 r. zawierającego wezwanie do usunięcia braków oraz pouczenie dotyczące tej czynności w języku polskim, załącznikiem do niego, było również pouczenie w języku chińskim (pkt 9). Należy zauważyć przy tym, że w zażaleniu na postanowienie Wojewody [...]ego zarzut braku właściwego pouczenia nie pojawił się, jest w nim tylko mowa o konieczności przetłumaczenia wezwania, które jak już wyjaśniono zostało w sposób prawidłowy sporządzone i doręczone cudzoziemcowi. W tym stanie rzeczy zarzut dotyczący braku właściwego pouczenia, który pojawił się dopiero w skardze, nie może zostać uznany za trafny. Ze stanowiska skarżącego prezentowanego w toku postępowania administracyjnego wynika, że powodem nie wykonania obowiązku uzupełnienia braków wniosku była konieczność sporządzenia i podpisania umowy najmu, zaś wniosek o przywrócenie terminu został usprawiedliwiony dostarczeniem umowy najmu" w złej formie". W ocenie Sądu jeżeli wniosek ten wynikał z tego powodu, że pierwotnie strona złożyła zaświadczenie dotyczące zamieszkania sporządzone w dniu 4 grudnia 2009 r. przez firmę Jago, które nie zostało zaaprobowane przez organ, co spowodowało konieczność podjęcia starań ażeby złożyć właściwą umowę, to fakt ten wbrew stanowisku organu, nie przeczy okolicznościom, związanym ze sposobem i terminem jej podpisania przez strony. Odnosząc się w tym miejscu do wspomnianego zaświadczenia, które miało potwierdzić tytuł prawny cudzoziemca do lokalu należy wskazać, że zarzut skargi dotyczący tej kwestii, nie może być uwzględniony. Z wezwania wynikało jasno, że musi być złożona umowa najmu. Wbrew zarzutom skargi zaświadczenie pracodawcy będącego zarazem wynajmującym nie jest odpowiednikiem takiej umowy. Cudzoziemiec w dniu 8 grudnia 2009 r. nadał przez pocztę, co wynika z dokumentu nadania przesyłki poleconej umowę najmu a następnie złożył wniosek o przywrócenie terminu dokonania uchybionej czynności, co dowodzi, że nie miał wątpliwości, że termin do jej dokonania przekroczył. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw ażeby uznać w chwili obecnej za słuszne jego stanowisko zaprezentowane w skardze, że w istocie terminowi temu nie uchybił. Uznając, że taka okoliczność miała miejsce należy zbadać natomiast, czy uprawdopodobnił, że uchybienie to nie wynikało z jego winy. W ocenie Sądu okoliczność taką cudzoziemiec wykazał, ponieważ brak jest podstaw ażeby kwestionować jego twierdzenia co do sposobu jego komunikacji z wynajmującym mu lokal pracodawcą oraz okoliczności w jakich doszło do podpisania umowy, jeśli się zważy, że cudzoziemiec wykonuje pracę i zamieszkuje w innej miejscowości niż znajduje się siedziba firmy. Należy uznać, że okoliczność przesłania oryginału umowy oraz faksu zawierającego umowę w dniu 8 grudnia 2009 r. bezpośrednio z firmy Jago dowodzi twierdzeń skarżącego, że to właśnie w tym dniu umowa ta została podpisana przez upoważnionego członka Zarządu firmy. Trudno uznać, że skarżący miał możliwość wpłynięcia na wynajmującego ażeby dokonał podpisania umowy wcześniej, i że było to od niego zależne. W tym stanie rzeczy należało uznać, że doszło do naruszenia treści art. 7, 77 i 80 Kpa a w związku z tym doszło do naruszenia treści art. 58 § 1 i 2 Kpa. Sąd nie podziela natomiast stanowiska skarżącego co do tego, że organ naruszył ponadto treść art. 9, 64 § 2 Kpa w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 7 tej ustawy oraz treść art. 7 Konstytucji. Mając powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.