V SA/Wa 1073/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-11

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca niskie dochody, posiadanie domu obciążonego kredytem hipotecznym, gospodarstwa rolnego i starego samochodu, a także utrzymywanie rodziny z dwójką niepełnosprawnych dzieci, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niskimi dochodami, koniecznością utrzymania rodziny z niepełnosprawnymi dziećmi, posiadaniem domu obciążonego kredytem hipotecznym oraz brakiem oszczędności, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oznacza to zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 PPSA, gdyż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący E. M. został wezwany do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W odpowiedzi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oraz radcy prawnego. W uzasadnieniu przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, posiadanie domu z kredytem hipotecznym, gospodarstwa rolnego, starego samochodu oraz utrzymywanie rodziny z dwójką niepełnosprawnych dzieci.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. E. M. wezwany do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 29 czerwca 2011r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oraz radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i trójką małoletnich dzieci. Wyjaśnił, że z dniem 30 czerwca 2011r. wygasa umowa o pracę i zakład jej nie przedłuży, gdyż znajduje się w stanie upadłości. Oświadczył, że posiada dom o powierzchni 105 m2, na który zaciągnął kredyt hipoteczny w wysokości 290.000 złotych, gospodarstwo rolne o powierzchni 1,2705 ha i samochód osobowy [...] z 1988 roku. Cała rodzina utrzymuje się z dochodów z zasiłku chorobowego skarżącego w wysokości 691 złotych i z gospodarstwa rolnego w wysokości 220 złotych miesięcznie. Podał również, że dwoje dzieci posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych. Należy wskazać, że posiadany dochód, po uwzględnieniu kosztów związanych z koniecznym utrzymaniem pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż zainteresowany nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wobec faktu, iż skarżący wniósł o ustanowienie adwokata i radcy prawnego uznając, iż wystarczająca jest w sprawie pomoc jednego profesjonalnego pełnomocnika postanowiono ustanowić dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokata i oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło