V SA/Wa 1075/09

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. W. - [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o refundację wywozową wyższą od stosowanej oraz zobowiązania do jej zapłaty; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi A. W. wystąpił z wnioskiem (złożonym po terminie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi) na urzędowym formularzu PPF z 5 sierpnia 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i córką, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1400 złotych oraz wynagrodzenia za pracę żony w wysokości 3500 złotych. Oświadczył, iż prawomocnym wyrokiem został skazany na karę [...] oraz naprawienie szkody jaką w wyniku jego działania poniosła [...]. Łącznie z tego tytułu uregulował należności w kwocie 170.000 złotych. Ponadto dokonał zapłaty kary orzeczonej przez [...] w wysokości 352.000 złotych. Wyjaśnił, iż zapłata powyższych należności skutkowała zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Stwierdził, iż córka jest uczennicą i nie posiada żadnego majątku, natomiast żona posiada nieruchomość, którą otrzymała w spadku po rodzicach. Skarżący oświadczył, iż posiada samochód osobowy marki [...] z 2003 roku, innych ruchomości, nieruchomości i zasobów pieniężnych nie posiada. Wyjaśnił, że obecnie spłaca pożyczki zaciągnięta na spłatę wymierzonych kar oraz kosztów z tym związanych. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 2 września 2009 r. wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku o posiadane dokumenty. Wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy 8 września 2009 r. (potwierdzenie doręczenia, k. 39 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie nie złożył on dodatkowego oświadczenia zgodnie z powyższym zarządzeniem. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. - ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF, było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.