V SA/Wa 1077/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-04
Skład orzekający: Izabella Janson, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca może zostać obciążony kosztami badań laboratoryjnych próbek pobranych podczas kontroli, jeśli badania wykazały niezgodność artykułu rolno-spożywczego z deklaracją producenta?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, przedsiębiorca, u którego przeprowadzono kontrolę i pobrano próbki, jest obowiązany do wniesienia opłaty za badania laboratoryjne, jeśli kontrola wykazała niezgodność produktu z deklaracją producenta. Wysokość opłaty może być ustalona proporcjonalnie na podstawie faktury za badania wykonane na kilku próbkach, a zarzuty co do wysokości opłaty i braku faktury nie zostały uznane za zasadne.Stan faktyczny
W sierpniu 2007 roku Wojewódzki Inspektorat JHARS pobrał próbkę octu od przedsiębiorcy S.K. w P.P.H. "A." w Warszawie w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych. Badania wykazały, że produkt nie był octem spirytusowym, jak deklarowano, lecz esencją octową syntetyczną. Organ wydał decyzję nakazującą zmianę oznakowania oraz nałożył mandat za nieprawidłowe oznakowanie. Następnie wystawił rachunek za badania laboratoryjne, który nie został opłacony, co skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego. S.K. złożył zarzuty co do zasadności i wysokości opłaty, które zostały oddalone przez organ i sąd.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, , Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2011 r. sprawy ze skargi S.K. na postanowienie Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne; oddala skargę
Wojewódzki Inspektorat JHARS w W., w ramach kontroli doraźnej w zakresie jakości handlowej octu, pobrał w sierpniu 2007 roku w P.P.H. "A." w W. próbkę octu w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych na zgodność z wymaganiami określonymi przez producenta wg PN-EN 13188 "Ocet. Produkt otrzymany z surowców pochodzenia rolniczego. Definicje, wymagania, znakowanie" Próbka została pobrana zgodnie z Polską Normą PN-72/A-75050 "Przetwory owoców warzywne, wina i miody pitne. Pobieranie próbek". Z pobrania próbki został w dniu 6 sierpnia 2007 roku sporządzony protokół, który podpisał bez uwag S.K..
Pełne badania laboratoryjne próbki octu w oparciu o pomiar aktywności izotopu C14 zostały wykonane w Instytucie Fizyki Politechniki [...] w G.. Za przeprowadzę badania laboratoryjne, Politechnika [...]. wystawiła dla Głównego Inspektora JHARS, fakturę VAT nr [...] na kwotę [...] zł. Z uwagi na to, że badaniom laboratoryjnym poddano 7 próbek octu/zalewy octowej pobranych w różnych podmiotach gospodarczych, organ uznał, że koszt wykonania 1 badania laboratoryjnego wyniósł [...] zł.
Na podstawie wyniku badania laboratoryjnego próbki octu pobranej w P.P.H. "A." stwierdzono, że wbrew deklaracji producenta na etykiecie opakowania, w butelce zamiast octu spirytusowego znajdowała się tzw. esencja octowa, czyli kwas octowy pochodzenia chemicznego. Wojewódzki Inspektor JHARS w W. wydał decyzję w której nakazał poddanie zabiegowi poprawnego oznakowania "Octu spirytusowego" w liczbie 270 butelek o pojemności 0,5 l, poprzez usunięcie napisu "Ocet spirytusowy" i wyraźne zaznaczenie, że jest to produkt otrzymany z syntetycznej esencji octowej E-260. Jednocześnie S.K. został ukarany grzywną w drodze mandatu kredytowanego w wysokości 300 zł za nieprawidłowe oznakowanie "Octu spirytusowego" wprowadzające w błąd konsumenta. Producent nie odwołał się od decyzji, również nie wnioskował o przebadanie wtórnika próbki octu.
Na podstawie art. 39 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, Główny Inspektorat JHARS wystawił rachunek z dnia [...] stycznia 2008 roku, nr [...] dla P.P.H "A." na kwotę [...] zł. Wymieniona kwota nie została uregulowana w terminie, wobec czego wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] z [...].05.2008 r. i wszczęto postępowanie egzekucyjne w stosunku do S.K.. Pismem z dnia [...].11.2010 r. S.K. złożył zarzuty do Naczelnika Urzędu Skarbowego wskazując, iż niezasadnym jest obciążenie go opłatą w wysokości [...] zł. podczas gdy, jego zdaniem, badanie jednej próbki kosztuje od [...] zł.[...] zł. Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela w trybie art. 34 ustawy z dnia 7 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) o zajęcie stanowiska w sprawie w formie postanowienia.
Postanowieniem z [...] grudnia 2010 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uznał zarzuty za niezasadne.
Postanowieniem z [...] marca 2011r. , wydanym w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Głowy Inspektor JHARS utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że zarzuty nie znajdują żadnego uzasadnienia faktycznego ani prawnego, gdyż zgodnie z art. 39 ust. 1-2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przedsiębiorcy, u których organy Inspekcji przeprowadziły kontrolę, w tym pobrały próbki, są obowiązani wnieść opłaty za przeprowadzenie czynności związanych dokonaniem kontroli oraz przeprowadzeniem badań laboratoryjnych tych próbek, jeżeli w wyniku tej kontroli stwierdzono, że artykuły rolno-spożywcze nie odpowiadają wymaganiom w zakresie jakości handlowej wynikającym z przepisów o jakości handlowej lub wymaganiom dodatkowym zadeklarowanym, przez producenta; do niewniesionych w terminie opłat, o których mowa wyżej, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dalej organ wyjaśnił, iż przeprowadzona kontrola wykazała, że próbki octu pobrane w P.P.H. "A.", wbrew deklaracji producenta na etykiecie opakowania, nie były octem spirytusowym, lecz kwasem octowym pochodzenia chemicznego. Co za tym idzie Skarżący na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych zobowiązany jest do poniesienia kosztów przeprowadzonego badania. Obciążenie go zatem kosztami badania próbki octu jest uzasadnione. Przedmiotowe badanie zostało wykonane przez Politechnikę [...] w oparciu o izotopy. Politechnika S. wystawiła dla Głównego Inspektoratu JHARS, fakturę VAT nr [...] na kwotę [...] zł. Z uwagi na to, że badaniom laboratoryjnym poddano 7 próbek octu/zalewy octowej pobranych w różnych podmiotach gospodarczych, koszt wykonania 1 badania laboratoryjnego wyniósł [...] zł. W oparciu o powyższą fakturę VAT obciążono S.K. kwotą [...] zł. Dalej organ podniósł, że Strona nie udowodniła i nie zostało to w żaden sposób potwierdzone, że pracownik Wojewódzkiego Inspektoratu JHARS w W. poinformował Stronę, że nie będzie ona ponosiła żadnych kosztów badania oraz. że sprawa opłaty zostanie wyjaśniona, jak i to, że pracownicy Politechniki [...] przekazali telefoniczną informację, że koszt badania opartego na izotopach C14 dla jednej próbki wyniósł [...] zł. Zdaniem organu koszty, którymi został obciążony Skarżący odpowiadają faktycznym kosztom badań próbki octu. Obciążenie Skarżącego kwotą [...] zł, a w konsekwencji wystawienie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].05.2008 r. i prowadzenie na jego podstawie postępowania egzekucyjnego było więc, zdaniem organu, w pełni zasadne.
Od powyższego postanowienia S.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagał się w niej uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz tytułu wykonawczego z [...].05.2008 r. oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że w czasie kontroli poinformował kontrolerów o zawartości butelek tj. że zawierają kwas octowy spożywczy. Wskazał, że było dopuszczalne w świetle obowiązujących norm Unii Europejskiej w zakresie użytkowania w celach spożywczych. (Polska Norma PN-EN 13189 z października 2002 roku). Na podstawie tej informacji został ukarany karą grzywny za niezgodność w nazwie na opakowaniu produktu ( nazwa "ocet") oraz zobowiązany do zmiany nazwy na etykiecie na kwas octowy spożywczy, co też uczynił. Kontrola przeprowadzona przez. Instytut Fizyki Politechniki [...] nie wykazała żadnej niezgodności próbki z obowiązującymi normami ( np. co do stężenia) oraz potwierdziła zawartość zadeklarowaną przeze Stronę, czyli że jest to kwas octowy wchodzenia nieorganicznego. W świetle powyższych faktów, zdaniem Skarżącego, Główny Inspektor JHARS nie miał żadnych podstaw do obciążania go opłatą za wykonanie badania.
Podniósł też, że wysokość kwoty którą go obciążono jest wygórowana. Jego zdaniem kwota ta powinna być kilkakrotnie niższa, a ponadto organ nigdy nie przedstawił mu faktury za wykonane badanie. Uważa też, że bezpodstawny i nieuprawniony jest argument, że cena badania wychodzi poprzez podzielenie wszystkich wykonanych badań przez Instytut uwidocznionych na jednej fakturze przez liczbę tych badań, albowiem z niczego nie wynika, że cena wszystkich badań jest jednakowa. Podał, że z informacji uzyskanych przez niego w Instytucie Fizyki Politechniki [...] badanie takie kosztuje ok. [...] zł. Ponadto z informacji Instytutu Fizyki wynika, że do przeprowadzenia badania potrzebny jest 1 litr płynu, tymczasem pobrana od niego próbka była kilkakrotnie mniejsza. Nasuwa to, w ocenie Strony, wątpliwość co do faktu przeprowadzenia badania jego próbki.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"-"c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwanej: p.p.s.a.).
W następstwie kontroli zaskarżonego aktu Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania, że postanowienie Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych jest niezgodne z prawem.
Jak wynika z okoliczności rozpoznawanej sprawy, niniejsze postępowanie egzekucyjne zostało zainicjowane z urzędu wystawieniem przez wierzyciela - Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych., tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu kosztów badań laboratoryjnych próbek pobranych w zakładzie produkcyjnym Skarżącego.
Korzystając z przysługującego uprawnienia do wniesienia zarzutów, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, S.K., podniósł zarzuty braku podstaw do obciążenia go kosztami badania próbek substancji pobranej w jego firmie w czasie kontroli doraźnej ( art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) po pierwsze z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych Dz. U, z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.), po drugie z uwagi na nieudowodnienie wysokości poniesionych kosztów badania.
W ocenie Sądu oba zarzuty są niezasadne. Zgodnie z art. 39 ust. 1 w/w ustawy przedsiębiorcy, u których organy Inspekcji przeprowadziły kontrolę, w tym pobrały próbki, są obowiązani wnieść opłaty za przeprowadzenie czynności związanych z dokonaniem kontroli oraz przeprowadzeniem badań laboratoryjnych tych próbek, jeżeli w wyniku tej kontroli stwierdzono, że artykuły rolno-spożywcze nie odpowiadają wymaganiom w zakresie jakości handlowej wynikającym z przepisów o jakości handlowej lub wymaganiom dodatkowym zadeklarowanym przez producenta. Zgodnie zaś z art. 39 ust. 2 . do niewniesionych w terminie opłat, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Jak wynika z treści dokumentów przeprowadzonej kontroli substancja była oznaczona przez producenta na etykiecie jako ocet spirytusowy, podczas gdy badania wykazały, że jest wyprodukowana z esencji octowej. Po kontroli Wojewódzki Inspektor JHARS wydał w dniu [...] sierpnia 2008 r. decyzję w której nakazał zmianę oznakowania butelek ; decyzja ta , jak też fakt , że substancja znajdująca się w nich została wyprodukowana z syntetycznej esencji octowej nie byłą przez Stronę kwestionowana , przeprowadzone następnie w Instytucie Fizyki Politechniki [...] badania potwierdziły te okoliczności. Z tych też względów wierzyciel wykazał, że poddany badaniom artykuł rolno-spożywczy nie odpowiadał deklaracji producenta i producent winien ponieść koszt przeprowadzenia tych badań.
Co do wysokości opłaty to należy stwierdzić, iż wynika ona ze znajdujących się w aktach dokumentów tj. umowy o wykonanie badań ( k 41 ), faktury VAT z [...].11.2007 r. ( k 38) oraz sprawozdania z wykonanych badań ( k 36 ). Z dokumentów tych wynika, że badaniom poddano 7 próbek octu lub zalewy octowej tą samą metodą badawczą . Wobec powyższego były w ocenie Sądu podstawy do podzielenia sumy z faktury na 7 równych części. Należy też zgodzić się z wierzycielem, że twierdzenia Skarżącego, że telefonicznie był informowany o innym znacznie niższym koszcie badań nie jest w żaden sposób udowodniona i nie może być podstawą do kwestionowania w/w dokumentów.
Mając powyższe na uwadze i nie znajdując w świetle powyższego podstaw do uznania zarzutów skargi za uzasadnione, skargę jako nieuzasadnioną, należało oddalić na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło