V SA/Wa 1078/14
WyrokWSA w Warszawie2014-10-29
Skład orzekający: Krystyna Madalińska - Urbaniak, Izabella Janson, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie warunków umowy o dofinansowanie poprzez przedwczesne podpisanie protokołu zdawczo-odbiorczego wadliwych form ciśnieniowych, bez przeprowadzenia próbnych odlewów, stanowi podstawę do żądania zwrotu środków unijnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedwczesne podpisanie protokołu zdawczo-odbiorczego wadliwych form ciśnieniowych, bez przeprowadzenia niezbędnych próbnych odlewów potwierdzających ich jakość i zgodność z projektem, stanowi naruszenie warunków umowy o dofinansowanie. Brak należytej staranności Beneficjenta w tym zakresie, a także niepoinformowanie instytucji wdrażającej o potencjalnych problemach z realizacją zadania, uzasadnia żądanie zwrotu środków unijnych.Stan faktyczny
Beneficjent otrzymał dofinansowanie na realizację projektu ze środków unijnych. W ramach projektu zamówił wykonanie form ciśnieniowych. Przedwcześnie podpisał protokół zdawczo-odbiorczy tych form, mimo że nie przeprowadzono próbnych odlewów, które miały potwierdzić ich jakość. Później okazało się, że formy są wadliwe i zostały zezłomowane. Instytucja wdrażająca (PARP) wypowiedziała umowę o dofinansowanie i zażądała zwrotu środków. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję PARP. Beneficjent zaskarżył decyzję Ministra do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych; oddala skargę.
Przedmiotem skargi A.F. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A.F.- K. (dalej: Strona, Skarżący lub Beneficjent) jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej: Minister, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] lutego 2014r., nr [...], znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: IW lub organ I instancji) z [...] września 2013r., nr [...] określającą kwotę środków do zwrotu w wysokości 893.700 zł wraz z odsetkami. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Na postawie umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości przyznała firmie K. A.F. z siedzibą w K. , zwanej dalej "Beneficjentem", dofinansowanie na realizację Projektu pn. "X". Projekt był realizowany ze środków publicznych w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (PO IG). Dofinansowanie zostało przyznane Projekt zgłoszony przez Beneficjenta w trybie konkursowym.
W przypadku zrealizowania Projektu zgodnie z zapisami Umowy o dofinansowanie, PARP zobowiązała się przekazać Beneficjentowi dofinansowanie w maksymalnej kwocie 943 700,00 zł.
Na podstawie informacji zebranych w wyniku kontroli realizacji projektu nr [...] przeprowadzonej w dniu 29 grudnia 2011 r. przez Regionalną Instytucję Finansującą – Małopolską Agencję Rozwoju Regionalnego S.A.(MARR), działającą w imieniu PARP, oraz w oparciu o dokumentację zgromadzoną w toku działań pokontrolnych - PARP stwierdziła naruszenie przez Beneficjenta § 2 ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 15 oraz § 8 ust. 3 umowy o dofinansowanie.
W ramach projektu Beneficjent zaplanował do realizacji cztery zadania. Zgodnie z Harmonogramem rzeczowo-finansowym Projektu do dnia 30 września 2011 r. miały zostać zrealizowane wszystkie zadania przewidziane w projekcie obejmujące: opracowanie nowego wzoru linii krzeseł, wykonanie modeli oraz wykonanie form ciśnieniowych.
Beneficjent w dniu [...] września 2011 r. złożył w PARP wniosek o płatność nr [...] oraz przedłożył do rozliczenia dokumenty potwierdzające zakończenie realizacji projektu - faktury i dokumenty potwierdzające poniesienie wydatków na zakup form ciśnieniowych oraz protokół zdawczo- odbiorczy z dnia 31 sierpnia 2011 r. stwierdzający wykonanie usługi zgodnie z umową z dnia [...] marca 2010 r. W pozycji 13 wniosku o płatność "Postęp rzeczowo-finansowy realizacji projektu" odnośnie Zadania 3 i 4 dotyczących wykonania form ciśnieniowych Beneficjent podał następujące informacje: "Zrealizowano. " W pozycji 15 ww. wniosku "Wskaźniki realizacji projektu" podał informację, że wszystkie wskaźniki produktu zostały zrealizowane w 100%:
- Wskaźnik Zestaw form ciśnieniowych osiągnięto 8 szt. z planowanych 8 szt.;
- Wskaźnik Nowy wzór linii krzeseł (prototypy) osiągnięto 3 szt. z planowanych 3 szt.;
- Wskaźnik Opracowanie projektu nowoczesnej linii wzorniczej osiągnięto 3 szt. z planowanych 3 szt. Ponadto, w pozycji 16 powyższego wniosku Informacja na temat problemów napotkanych w trakcie realizacji projektu Beneficjent stwierdził, iż w trakcie realizacji zadania 3 wystąpił problem związany z koniecznością utworzenia zadania 4. Okazało się, iż wyprodukowanie form w tak krótkim czasie jak założony w harmonogramie jest niemożliwe.
Przedstawiona dokumentacja wskazywała, iż realizacja projektu została zakończona.
Beneficjent w dokumentacji przedłożonej w dniu 30 września 2011 r. nie podał żadnej informacji sygnalizującej problemy z formami.
Realizacja projektu była przedmiotem kontroli na miejscu, przeprowadzonej przez Regionalną Instytucję Finansującą (RIF) - Małopolską Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. w dniu [...] grudnia 2011 r. Podczas kontroli potwierdzono, iż Beneficjent nie posiada zakupionych w ramach projektu form ciśnieniowych, które zgodnie z umową z dnia [...] marca 2010 r. zostały wykonane przez C. Sp. z o.o. Beneficjent wyjaśnił, iż opierając się na dotychczasowym doświadczeniu, dnia 16 sierpnia 2011 r. zwrócił się z prośbą do Wykonawcy o wykonanie próbnych odlewów w celu sprawdzenia jakości wykonania form. Dnia 31 sierpnia 2011 r. firma C. Sp. z o.o. zobowiązała się do dnia 15 listopada 2011 r. wykonać próbne odlewy w celu sprawdzenia wykonania jakości form odlewniczych. W związku z planowaną przez RIF kontrolą. Beneficjent pismem z dnia 10 listopada 2011r. zwrócił się do Wykonawcy o udzielenie odpowiedzi, czy termin 15 listopada 2011 r. zostanie dotrzymany. Beneficjent otrzymał informację, iż z uwagi na wadliwość wykonanych form, zostaną one zmodyfikowane w terminie do dnia 15 kwietnia 2012 r.
Pismem z dnia 16 sierpnia 2011 r. Beneficjent zwrócił się do Wykonawcy z prośbą o wykonanie próbnych odlewów w celu sprawdzenia jakości wykonania form. uzasadniając prośbę faktem, iż opierając się na dotychczasowym doświadczeniu próbne odlewy są niezbędne do potwierdzenia jakości i zgodności z projektem. W dniu 31 sierpnia 2011 r. Beneficjent podpisał Protokół Zdawczo-Odbiorczy bez uwag, mimo iż nie dokonano weryfikacji jakości wykonanych form, aby można było potwierdzić prawidłowość wykonania umowy przez Wykonawcę. Ponadto w dniu podpisaniu Protokołu, Wykonawca zobowiązał się do wykonania próbnych odlewów do dnia 15 listopada 2011 r.
Pomimo podpisania Protokołu Zdawczo-Odbiorczego, formy te nadal znajdowały się u Wykonawcy. Protokół Likwidacyjny form ciśnieniowych podpisano 21 listopada 2011 r. Fakt zezłomowania form ciśnieniowych został potwierdzony przez Beneficjenta w piśmie z dnia 18 listopada 2011 r. Dokumenty OT przyjęcia środków trwałych, zostały datowane na dzień 31 sierpnia 2011 r. Z kart środków trwałych wynikało, iż narzędzia do odlewów zostały przyjęte do użytkowania w dniu 31 sierpnia 2011 r., a od 1 września 2011 r. rozpoczęto naliczanie amortyzacji,
Beneficjent w złożonym wniosku o płatność końcową w dniu 30 września 2011 r. potwierdził, iż projekt został zrealizowany w pełnym zakresie, zarówno finansowym, jak i rzeczowym.
Beneficjent nie poinformował o trudnościach związanych z uzyskaniem form ciśnieniowych. Wniosek o aneks dotyczący przesunięcia terminu osiągnięcia wskaźnika "Zestaw form ciśnieniowych" został złożony w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w dniu 25 stycznia 2012 r., tj. po okresie kwalifikowalności Projektu oraz po dokonaniu kontroli przez Regionalną Instytucję Finansującą.
Pismem z dnia 22 czerwca 2012 r. PARP wypowiedziała umowę o dofinansowanie nr [...] ze skutkiem natychmiastowym wskazując za podstawę § 12 ust. 3 pkt 2 oraz § 12 ust. 3 pkt 8 Umowy. Pismo zawierało wezwanie do zwrotu środków publicznych otrzymanych na realizację Projektu. W dniu 20 sierpnia 2012 r., w odpowiedzi na odwołanie Beneficjenta z dnia 20 lipca 2012 r., PARP skierowała do Beneficjenta pismo ponownie wzywające do zwrotu kwoty dofinansowania otrzymanego w związku z realizacją projektu. W dniu 10 grudnia 2012 r. do Beneficjenta zostało skierowane kolejne pismo wzywające do zwrotu kwoty dofinansowania w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia.
W wyznaczonym terminie Beneficjent nie dokonał zwrotu środków i wobec tego PARP pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r. wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków pochodzących z Umowy nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.
Decyzją nr [...] Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości zobowiązała Skarżącego do zwrotu środków w wysokości 893,700 zł wraz z odsetkami.
W uzasadnieniu decyzji wskazała iż, Beneficjent naruszył § 2 ust. 2 pkt 1 Umowy o dofinansowanie zgodnie z którym zobowiązał się do zrealizowania Projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w § 5 ust. 3, z należytą starannością, zgodnie z Umową i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami.
Podniosła, iż Beneficjent zgodnie z §7 ust. 15 Umowy o dofinansowanie obowiązany był niezwłocznie poinformować Instytucję Wdrażającą/Instytucję Pośredniczącą II stopnia o wszelkich zagrożeniach oraz nieprawidłowościach w realizacji Projektu.
Wskazała, iż § 8 ust. 3 Umowy o dofinansowanie stanowił, iż przypadku zaistnienia okoliczności mogących opóźnić realizację zadania, określonego w Harmonogramie rzeczowo-finansowym, który stanowił załącznik do wniosku o dofinansowanie, nie później niż 30 dni przed dniem upływu okresu realizacji zadania. Beneficjent był zobowiązany wystąpić z pisemnym wnioskiem o wydłużenie okresu realizacji zadania. Wraz z wnioskiem Beneficjent był zobowiązany złożyć pisemne uzasadnienie przyczyn niedotrzymania terminu realizacji zadania, aktualny Harmonogram rzeczowo - finansowy oraz aktualny Harmonogram płatności (nie wymagała zmiany w formie aneksu do Umowy zmiana okresu realizacji zadania, o ile nie powodowało to zmiany okresu kwalifikowalności wydatków, określonego w § 5 ust. 3.
Jak podniosła stosownie do treści art. 207 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają one zwrotowi przez Beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.
Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zgodnie z art. 184 u.o.f.p.: Wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Jednocześnie, zgodnie z art. 206 ust. 1 u.o.f.p.: szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W związku z powyższymi przepisami, procedurami, o których mowa w art. 184 u.o.f.p. będą m.in. procedury określone w Umowie o dofinansowanie. Na podstawie analizy treści decyzji PARP, organ odwoławczy stwierdził, że zarzut niewskazania procedur, które zostały przez Stronę naruszone jest bezpodstawny, gdyż PARP w decyzji z dnia [...] września 2013 r. (str.3) wskazała i uzasadniła, które przepisy Umowy o dofinansowanie naruszył Beneficjent, tj. § 2 ust 2 pkt. 1, § 7 ust. 15 oraz § 8 ust. 3 umowy o dofinansowanie nr [...]:
Wskazał, iż Beneficjent złożył w dniu [...] września 2011 r. wniosek o płatność nr [...] wraz dokumentami potwierdzającymi poniesienie wydatków, w tym fakturami o numerach: [...], na łączną kwotę [...] PLN. Faktury obejmowały zakup form ciśnieniowych. Dodatkowo Beneficjent załączył do wniosku protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 31 sierpnia 2011 r., potwierdzający wykonanie usługi zgodnie z umową z dnia [...] marca 2010 r., zawartą pomiędzy firmą K. a C. Sp. z o.o. W pozycji nr 15 we wniosku o płatność - Wskaźniki realizacji projektu - Beneficjent wskazał, że wszystkie wskaźniki produktu zostały zrealizowane w 100 %, w tym Zestaw form ciśnieniowych - 8 sztuk.
Następnie, w odpowiedzi na pismo Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego - Regionalnej Instytucji Finansującej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie zaplanowanej wizyty kontrolnej, Beneficjent poinformował pismem z dnia 14 października 2011 r., że formy są w trakcie wykonywania prób na odlewni w celu sprawdzenia jakości ich wykonania. Jednocześnie, Strona dodała w ww. piśmie, że próbne odlewy potwierdzą jakość i zgodność form z projektem. Pismem z dnia 18 listopada 2011 r. Beneficjent poinformował MARR, że podczas wykonywania przez firmę C. Sp. z o.o. odlewów próbnych, mających na celu sprawdzenie poprawności i jakości wykonania form, w dniu 14 listopada 2011 r. stwierdzono, że narzędzia nie działają prawidłowo. Doszło do uszkodzeń form, które nie mogą być ponownie wykorzystane, w związku z tym narzędzia i wkładki zostały zezłomowane.
Zdaniem organu II instancji, wyjaśnienia Strony, że w momencie podpisania protokołu Beneficjent nie mógł przypuszczać, że formy są wadliwe, gdyż ich wady miały charakter wad ukrytych, oraz że nie miał on żadnych podstaw do przyjęcia, że odlew może wykazać wadliwość form, były niewystarczające. Zdaniem Organu II instancji, w momencie podpisania protokołu Beneficjent mógł i powinien przypuszczać, że formy mogą być wadliwe, gdyż nie dokonano jeszcze zaplanowanych odlewów próbnych form. Beneficjent, przed odbiorem przedmiotowych form ciśnieniowych, zaplanował wykonanie odlewów próbnych w celu potwierdzenia ich jakości i zgodności z projektem, o czym świadczy pismo z dnia 16 sierpnia 2011 r. do Wykonawcy C. Sp. z o.o., w którym stwierdza, że opierając się na dotychczasowym doświadczeniu próbne odlewy są niezbędne do potwierdzenia jakości i zgodności z projektem. Zdaniem organu odwoławczego, skoro Strona wiedziała, że tylko odlewy próbne potwierdzą ostatecznie poprawność wykonania form, to niezrozumiałe jest, dlaczego podpisała protokół zdawczo-odbiorczy bez weryfikacji jakości przedmiotowych form. Takie działania Strony dowodzą, że nie dochowała należytej staranności w celu otrzymania produktu zgodnego z umową z dnia [...] marca 2010 r. zawartą pomiędzy firmą K. a C. Sp. z o.o. Beneficjent nie powinien był podpisać protokołu zdawczo-odbiorczego przed ostateczną weryfikacją jakości wykonanych form, skoro doświadczenie Strony wskazywało na to, że jest to niezbędne do jej potwierdzenia. W związku z tym, organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Strony, że Beneficjent nie miał żadnych podstaw do przyjęcia, że formy są wadliwe. Organ II instancji stwierdza, że zachowanie przez Stronę należytej staranności i sprawdzenie jakości form przed ich odbiorem uchroniłyby Stronę przed niepotrzebnymi wydatkami.
Wskazał, iż zgodnie z § 8 ust. 3 umowy o dofinansowanie w przypadku zaistnienia okoliczności mogących opóźnić realizację zadania, określonego w Harmonogramie rzeczowo-finansowym, stanowiącym załącznik do wniosku o dofinansowanie, nie później niż 30 dni przed dniem upływu okresu realizacji zadania, Beneficjent jest zobowiązany wystąpić z pisemnym wnioskiem o wydłużenie okresu realizacji zadania. W związku z powyższym, Strona, po otrzymaniu pisma z dnia 31 sierpnia 2011 r. od Wykonawcy, który poinformował, że weryfikacja jakości wykonanych form zostanie wykonana do dnia 15 listopada 2011 r., czyli po terminie zakończenia projektu, powinna o tym fakcie niezwłocznie poinformować PARP oraz wnioskować do IW o przesunięcie terminu osiągnięcia wskaźnika "Zestaw form ciśnieniowych". W związku z tym, że opóźniony termin weryfikacji jakości form należy uznać za okoliczność opóźniającą realizację zadania określonego w Harmonogramie rzeczowo-finansowym, organ odwoławczy uznał, że Beneficjent nie dopełnił obowiązku wynikającego z umowy. Jednocześnie, jak wskazał, Strona miała świadomość, co potwierdziło pismo z dnia 16 sierpnia 2011 r. do Wykonawcy, że próbne odlewy są niezbędne do weryfikacji jakości form. Tłumaczenie Strony, że ujawnienie niezawinionych przez Beneficjenta wad form po ich odbiorze, nie daje podstawy do zarzutu niewłaściwej realizacji projektu, w opinii organu II instancji było niewystarczające. Zdaniem organu lI instancji, ujawnienie wad ukrytych form, po złożeniu wniosku o płatność do IW, tylko podkreśla, że Beneficjent, na etapie odbioru form, zaniechał działań, które powinny być podjęte przed ich odbiorem i przed złożeniem wniosku o płatność, w którym ujęto koszty ich wykonania. Beneficjent, powinien, albo wykonać odlewy próbne form, które potwierdziłyby ich jakość w trakcie realizacji zadania, albo poinformować IW o opóźnieniu w realizacji tego zadania w terminie zaplanowanym w Harmonogramie rzeczowo-finansowym zgodnie z postanowieniem § 8 ust. 3 Umowy i wystąpić o wydłużenie okresu realizacji zadania.
Wskazał, iż w związku z naruszeniem postanowień Umowy o dofinansowanie, IW miała podstawę i obowiązek wezwać Beneficjenta do zwrotu środków dofinansowania. W opinii organu odwoławczego, zarzut Strony, że IW spowodowała sytuację niepewności jest bezpodstawny, gdyż Beneficjent został poinformowany o konieczności zwrotu dofinansowania, na jaką kwotę i w jakim terminie powinien zwrócić środki, a więc posiadał wiedzę na temat tego, jakie działania musi podjąć w związku z naruszeniem ww. postanowień Umowy o dofinansowanie. Natomiast, decyzja o tym, czy Strona ma domagać się wykonania formy w ramach roszczeń z tytułu rękojmi, czy żądać od Wykonawcy zwrotu wynagrodzenia, nie należy do PARP, a jedynie do Strony.
PARP nie zakwestionowała czynności przenoszenia własności formy, a jedynie podkreśliła fakt, że zgodnie z dokumentacją Beneficjenta, w dniu 31 sierpnia 2011 r. przyjęto jako środek trwały narzędzia do odlewów, a od 1 września 2011 r. rozpoczęto naliczanie ich amortyzacji, co oznacza, że przedmiotowe formy powinny być użytkowane zgodnie z założonymi celami. Jednakże, jak wskazał, nie można przyjąć, że formy były użytkowane, skoro Strona sama potwierdziła w odwołaniu, iż pozostawiła formy w czasowym posiadaniu u Wykonawcy. Zatem organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, że pomimo rozpoczętego naliczania amortyzacji, formy odlewnicze nie były użytkowane. Zauważył też, że w aktach sprawy nie widnieje żaden dokument potwierdzający pozostawienie tych form u Wykonawcy, który regulowałby warunki ich pozostawienia oraz okres, na jaki formy mają u niego pozostać.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w sprawie, ponieważ z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, że "Zestaw 8 form ciśnieniowych", który miał służyć do produkcji krzeseł, nie został wykonany prawidłowo, zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie.
W związku z tym, IW miała podstawę do wypowiedzenia umowy o dofinansowanie nr [...] ze skutkiem natychmiastowym na podstawie § 12 ust. 3 pkt 2 umowy.
Beneficjent wskazał we wniosku o płatność nr [...] na wykonanie 8 form ciśnieniowych, pomimo, że nie miał podstaw do przyjęcia, że zestaw 8 form ciśnieniowych został wykonany prawidłowo. Wykonanie odlewów próbnych form potwierdzających jakość i ich zgodność z projektem Strona zaplanowała w późniejszym czasie, tj. po zakończeniu terminu realizacji projektu. Jednocześnie, Beneficjent nie poinformował o tym fakcie IW, co stanowiło naruszenie postanowień z umowy o dofinansowanie.
W opinii organu II instancji kiedy Beneficjent podpisał protokół zdawczo-odbiorczy bez weryfikacji jakości form, oraz kiedy zdecydował się na odlew próbny form w tak późnym terminie, przez co nie zdołał wytworzyć nowych sprawdzonych form, wziął na siebie ryzyko z tytułu niezrealizowania celu i wskaźników projektu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego :
a/ art. 98 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 w zw. z pkt 61 oraz pkt 66 preambuły tego Rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię w kontekście umowy [...] zawartej z PARP i uznanie, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do żądania od Beneficjenta zwrotu uzyskanej dotacji, wobec niezrealizowania Projektu, w sytuacji gdy Projekt został zrealizowany dnia 31 sierpnia 2011 r.;
b/ art. 207 ust 1 pkt 2 w związku z art. 184 ustawy o finansach publicznych, poprzez ich wadliwe i nieuzasadnione zastosowanie, w sytuacji, gdy Organy nie wskazały żadnych konkretnych procedur, które zostałyby naruszone w związku z wykorzystaniem przez Stronę środków pochodzących z dotacji;
c/ wadliwe zastosowanie art. 207 ust 1 pkt 2 u.o.f.p. do sytuacji zrealizowania projektu, w którym bez winy Beneficjenta istniały wady, jednak które Beneficjent mógł wykryć dopiero w okresie użytkowania infrastruktury (8 form ciśnieniowych do produkcji krzeseł) i w odniesieniu do których wystąpił z roszczeniami z tytułu rękojmi do Wykonawcy;
d/ art. 643 k.c. w zw. z art. 638 k.c. w zw. z art. 556-576 k.c. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że Beneficjent przyjął 8 form ciśnieniowych (w formie odbioru dzieła w rozumieniu przepisów KC o odbiorze dzieła) gdyż wedle zapewnień Wykonawcy były one wykonane należycie i dlatego, że nie miały żadnych widocznych wad, natomiast z roszczeniami z tytułu rękojmi wystąpił dopiero po ich ujawnieniu w trakcie próbnych odlewów, natomiast w porozumieniu z wykonawcą zastrzegł, że uzupełniające zbadanie dzieła (relewantne w świetle kwestii ew. utraty roszczeń z rękojmi - por. art. 563 § 1 k.c. w zw. z art. 638 k.c.) w zakresie wad ukrytych (niedostrzegalnych przy odbiorze dzieła dnia 31 sierpnia 2011 r.) nastąpi w dacie wykonania pierwszych odlewów, których w swoim zakładzie Skarżący nie mógł wykonać, lecz które mogły być dokonane dopiero w specjalnie w tym celu zakontraktowanym zakładzie metalurgicznym;
e/ art. 471 k.c. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że Skarżący wykonywał Projekt z niezachowaniem należytej staranności przyjętej w obrocie;
f/ art. 355 k.c. poprzez nieuwzględnienie przy ocenie należytej staranności zwyczajów istniejących w obrocie (zamawianiu u wykonawców form ciśnieniowych do produkcji metalurgicznej elementów metalowych w sposób przemysłowy), w świetle których należy uznać, że Beneficjent działał z zachowaniem należytej staranności.
2) przepisów prawa o postępowaniu administracyjnym, mających wpływ na rozstrzygnięcie:
a/ art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a., poprzez sprzeczną z zasadami postępowania administracyjnego wykładnię postanowień Umowy [...] zawartej z PARP, błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie następujących jej postanowień, skutkującą dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych:
• §2 ust 2 pkt 1, §7 ust. 15 oraz §8 ust 3 Umowy, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na wadliwych ocenach, iż Beneficjent naruszył postanowienia Umowy i niezrealizował Projektu, w sytuacji, gdy :
- zrealizował on projekt w pełnym zakresie w terminie wskazanym w § 5 ust 3 umowy, z należytą starannością, zgodnie z umową i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami;
- ponieważ zamówił on zaprojektowanie i wykonanie form objętych dotacją, wykonane formy odebrał w terminie oraz zapłacił za nie w terminie. Ujawnienie niezawinionych przez Beneficjenta wad form po ich odbiorze, nie daje podstawy do zarzutu niewłaściwej realizacji projektu przez Beneficjenta w sytuacji, gdy umowa z PARP nie określała żadnej procedury dokonywania odbioru form, której realizacja mogłaby pozwolić na wykrycie wad ukrytych ujawnionych po odbiorze;
- Beneficjent nie naruszył obowiązku informowania instytucji wdrażającej o wszelkich zagrożeniach oraz nieprawidłowościach w realizacji projektu, gdyż po jego stronie żadne nieprawidłowości nie wystąpiły, a o wadach w Projekcie poinformował PARP niezwłocznie po ustaleniu ich istnienia. Do wykonania i odbioru form doszło w terminie, natomiast brak jest podstaw do przyjęcia, że realizacja przez Beneficjenta uprawnień z tytułu rękojmi w związku z wadami form ujawnionymi po ich przyjęciu, kwalifikuje się jako zagrożenie bądź nieprawidłowość w realizacji projektu;
- nie wystąpiła okoliczność mogąca opóźnić realizację zadania określonego w harmonogramie rzeczowo finansowym - formy zostały bowiem wykonane i odebrane w terminie. Ujawnienie wad ukrytych po ich przyjęciu było zdarzeniem, które nastąpiło po realizacji zadania i po złożeniu przez Beneficjenta wniosku o płatność z dnia 30 września 2011, a więc nie mogło opóźnić jego realizacji - tym samym nie podlegało regulacji zawartej w § 8 ust 3;
- zaskarżona decyzja w sposób nieuprawniony kwalifikuje zdarzenia, które miały miejsce po realizacji zadania w postaci wykonania form, jako elementu realizacji projektu, podczas gdy realizacja uprawnień związanych z wadami nie mieści się w tym zakresie, zaś ani umowa ani przepisy prawa nie zawierają żadnych regulacji, które dotyczyłyby kwestii obowiązków Beneficjenta w przypadku stwierdzenia wad rzeczy nabytej ze środków pochodzących z dotacji;
- nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez pominięcie przez Organ faktu, że Beneficjent po ujawnieniu wadliwości form dokładał wszelkich starań w celu uzyskania nowej, wolnej od wad formy w celu spełnienia wymogu trwałości projektu, zaś stanowisko Organu I instancji domagającego się w takiej sytuacji zwrotu środków z dotacji uniemożliwia mu te działania;
- wadliwość ustalenia, że Beneficjent nie otrzymał od Wykonawcy opłaconych form ciśnieniowych opartą wyłącznie na fakcie, że po podpisaniu protokołu zdawczo-odbiorczego formy te znajdowały się w dalszym ciągu u Wykonawcy - w sytuacji gdy protokolarne przyjęcie zamówionej formy ciśnieniowej przenosi zarówno własność jak i posiadanie samoistne tej formy (jako rzeczy oznaczonej co do tożsamości), w następstwie czego Zamawiający staje się jej właścicielem jak i posiadaczem samoistnym, zaś posiadanie Wykonawcy zmienia swój status na posiadanie zależne;
- całkowicie dowolne ustalenia dokonane przy odniesieniu do zapisów pkt C.1.6 biznes planu będącego załącznikiem do umowy o dofinansowanie, że beneficjent nie podjął odpowiednich działań mających na celu zweryfikowanie np. cech fizycznych zaprojektowanych form ciśnieniowych, w sytuacji gdy próbny odlew nie należał do działań przewidzianych w biznes planie zaakceptowanym przez PARP, zaś Organ nie stwierdził i nie opisał w uzasadnieniu niepodjęcia jakichkolwiek działań mających na celu zagwarantowanie prawidłowości formy, które byłyby przewidziane w biznes planie;
- błędne ustalenie, że we wniosku o płatność Beneficjent podał informacje nie odpowiadające stanowi faktycznemu - będące wynikiem błędnych ustaleń i ocen prawnych;
- wadliwe ustalenie co do skuteczności wypowiedzenia umowy dokonanego przez PARP w sytuacji nieistnienia podstaw do jej wypowiedzenia z § 12 tejże umowy.
• § 7 ust. 15 Umowy poprzez ich błędną wykładnię polegającą na wadliwych ocenach, iż Beneficjent na etapie odbioru 31 sierpnia 2011 r. nie powiadomił PARP o zagrożeniach w wykonaniu Projektu, w sytuacji gdy w tej dacie w ocenie Beneficjenta formy były wykonaneprawidłowo, natomiast niezwłocznie (listopad 2011 r.) po ujawnieniu się wad form ciśnieniowych, Beneficjent niezwłocznie poinformował o tym PARP.
• §8 ust. 3 Umowy poprzez błędne przyjęcie, że Beneficjent "niezrealizował "zadania" w rozumieniu Umowy, w sytuacji gdy nie wykazano w jakim zakresie Beneficjent miał go niezrealizować, skoro odebrał dnia 31 sierpnia 2011 r. formy, które nie miały wówczas żadnych widocznych wad, a próbne odlewy (z uwagi na czas potrzebny na wynajęcie stosownego zakładu metalurgicznego) mogły być dokonane dopiero po paru miesiącach;
b/ art. 8 k.p.a., tj. naruszenie zasady zaufania go organów państwa poprzez przyjęcie różnych wymagań co do odbioru analogicznych przedmiotów finansowanych z dotacji - w przypadku form na stół, objętych projektem dofinansowanym przez PARP na podstawie umowy [...], PARP nie wymagał próbnego odlewu i nie uznał jego braku za nieprawidłowy.
c/ art. 138 §2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuchylenie decyzji PARP w całości, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego, bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy (i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie) mających wykazać, czy projekt należy uznać za "zrealizowany" w rozumieniu Umowy;
d/ art. 136 k.p.a. w zw. Z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieuzupełnienie postępowania dowodowego w wystarczającym zakresie umożliwiającym ocenę, czy doszło w niniejszej sprawie do zaistnienia przesłanek z art. 207 ust 1 pkt 2 w związku z art. 184 ustawy o finansach publicznych oraz art. 57 ust. 1 akapit 1 i art. 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ;
e/ art. 107 k.p.a. w zw. z art. 8,9,11 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zupełne pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustaleń co do tego, czy w świetle Umowy z PARP oraz umowy zawartej przez Beneficjenta z Wykonawcą, był on uprawniony do dokonania odbioru formy bez próbnych odlewów;
f/ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i art. 140 k.p.a. poprzez nie przedsięwzięcie wystarczających czynności dowodowych w celu zweryfikowania czy Projekt należy uznać za wykonany z dniem 31 sierpnia 2011 r. oraz w celu zweryfikowania, czy Beneficjent z należytą starannością wykonywał Umowę;
g/ art. 84 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który na podstawie wiedzy specjalnej mógłby stwierdzić, czy przyjęcie przez Beneficjenta w niniejszej sprawie dnia 31 sierpnia 2011 r. 8 form ciśnieniowych - z zastrzeżeniem uprawnienia do zgłoszenia wad po pierwszych odlewach - było działaniem zgodnym ze zwyczajami występującymi w obrocie gospodarczym w zakresie zlecenia wykonania form przemysłowych.
Powyższe zarzuty skarżący rozwinął z obszernym uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Podstawa prawna zaskarżonej decyzji nie budzi wątpliwości.
Zgodnie z art. 207 u.o.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja, o której mowa w ust. 9, stała się ostateczna, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.o.f.p. "Wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Jednocześnie, zgodnie z art. 206 ust.1 u.o.f.p "Szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (...)".
W związku z powyższymi przepisami, procedurami, o których mowa w art. 184 u.o.f.p. są procedury określone w Umowie o dofinasowanie.
Beneficjent w dniu [...] września 2011 r. złożył wniosek o płatność nr [...] wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesienie wydatków, w tym fakturami o numerach: [...], na łączną kwotę [...] PLN. Faktury obejmowały zakup form ciśnieniowych. Dodatkowo załączył do wniosku protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 31 sierpnia 2011 r., potwierdzający wykonanie usługi zgodnie z umową z dnia [...] marca 2010 r. zawartą pomiędzy firmą K. a C. Sp. z o.o. W pozycji nr 15 ww. wniosku o płatność – "Wskaźniki realizacji projektu" Beneficjent wskazał, że wszystkie wskaźniki produktu zostały zrealizowane w 100 %, w tym Zestaw form ciśnieniowych.
Następnie, w odpowiedzi na pismo Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego i Regionalnej Instytucji Finansowej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie zaplanowanej wizyty kontrolnej, poinformował MARR, w piśmie z dnia 14 października 2011 r., że formy są w trakcie wykonywania prób na odlewni w celu sprawdzenia jakości ich wykonania. Jednocześnie, dodała też, że próbne odlewy potwierdzą jakość i zgodność form z projektem. Pismem z dnia 18 listopada 2011 r. poinformował MARR, że podczas wykonywania przez firmę C. Sp. z o.o. odlewów próbnych, mających na celu sprawdzenie poprawności i jakości wykonania form, w dniu 14 listopada 2011 r. stwierdzono, że narzędzia nie działają prawidłowo. Doszło do uszkodzeń form, które nie mogą być ponownie wykorzystane, w związku z tym narzędzia i wkładki zostały zezłomowane.
Słuszne jest zatem stanowisko organu, iż wyjaśnienia Strony, że w momencie podpisania protokołu Beneficjent nie mógł przypuszczać, że formy są wadliwe, gdyż ich wady miały charakter wad ukrytych, oraz że nie miał on żadnych podstaw do przyjęcia, że odlew może wykazać wadliwość form, są niewystarczające. W momencie podpisania protokołu Beneficjent mógł i powinien przypuszczać, że formy mogą być wadliwe, gdyż nie dokonano jeszcze zaplanowanych odlewów próbnych form.
Skarżący przed odbiorem przedmiotowych form ciśnieniowych, zaplanował wykonanie odlewów próbnych w celu potwierdzenia ich jakości i zgodności z projektem, o czym świadczy pismo z dnia 16 sierpnia 2011 r. do Wykonawcy C. Sp. z o.o., w którym wskazał, iż opierając się na dotychczasowym doświadczeniu próbne odlewy są niezbędne do potwierdzenia jakości i zgodności z projektem. Zatem skoro Strona wiedziała, że tylko odlewy próbne potwierdzą ostatecznie poprawność wykonania form podpisanie protokołu zdawczo-odbiorczego bez weryfikacji jakości przedmiotowych form jest przedwczesne. Takie działania Strony świadczą, że nie dochowała należytej staranności w celu otrzymania produktu zgodnego z umową z dnia [...] marca 2010 r. zawartą pomiędzy firmą K. a C. Sp. z o.o. Beneficjent nie powinien był podpisać protokołu zdawczo-odbiorczego przed ostateczną weryfikacją jakości wykonanych form poprzez odlewy próbne, skoro jej doświadczenie wskazywało na to, że jest to niezbędne. Ponadto Beneficjent nie powinien był przedstawić tego wydatku we wniosku o płatność, gdyż nie miał pewności, że jest on zgodny z projektem.
Strona sama przyznała, że dopiero próbne odlewy, które miały być wykonane do dnia 15 listopada 2011 r., mogły potwierdzić zgodność form z projektem. W związku z tym oświadczenie Beneficjenta, zawarte w piśmie z dnia 14 października 2011 r. wskazuje, że formy odebrane przez Stronę w dniu 31 sierpnia 2011 r., nie były zgodne z Umową o dofinansowanie, ponieważ nie zweryfikowano jakości ich wykonania. Zatem nie było możliwe, na tym etapie, potwierdzenie ich zgodności z projektem.
W dniu 31 sierpnia 2011 r. Beneficjent podpisał protokół bez uwag mimo, że nie dokonano weryfikacji jakości wykonanych form. Pomimo braku weryfikacji wykonanych form poprzez wykonanie odlewów, Beneficjent przedstawił we wniosku o płatność potwierdzenie wykonanej usługi zgodnie z Umową oraz opłacił całość faktur wynikających z Umowy z Wykonawcą - C. Sp. z o.o.
Zgodnie z § 8 ust. 3 Umowy o dofinansowanie w przypadku zaistnienia okoliczności mogących opóźnić realizację zadania, określonego w Harmonogramie rzeczowo-finansowym, który stanowi załącznik do wniosku o dofinansowanie, nie później niż 30 dni przed dniem upływu okresu realizacji zadania, Beneficjent jest zobowiązany wystąpić z pisemnym wnioskiem o wydłużenie okresu realizacji zadania.
Strona, po otrzymaniu pisma z dnia 31 sierpnia 2011 r. od Wykonawcy, który poinformował, że weryfikacja jakości wykonanych form zostanie wykonana do dnia 15 listopada 2011 r., czyli po terminie zakończenia projektu, powinna o tym fakcie niezwłocznie poinformować PARP oraz wnioskować do IW o przesunięcie terminu osiągnięcia wskaźnika "Zestaw form ciśnieniowych". W związku z tym, opóźniony termin weryfikacji jakości form należy uznać za okoliczność opóźniającą realizację zadania określonego w harmonogramie rzeczowo-finansowym, a to oznacza, że Beneficjent nie dopełnił obowiązku wynikającego z Umowy, Strona miała świadomość, co potwierdziło pismo z dnia 16 sierpnia 2011 r. skierowane przez nią do Wykonawcy, że próbne odlewy są niezbędne do weryfikacji jakości formy. Ujawnienie wad ukrytych form, po złożeniu wniosku o płatność do IW podkreśla, że Beneficjent, na etapie odbioru form, zaniechał działań które powinny być podjęte przed ich odbiorem i przed złożeniem wniosku o płatność, w którym ujęto koszty ich wykonania. Beneficjent, powinien albo wykonać odlewy próbne form, które potwierdziłyby ich jakość w trakcie realizacji zadania, albo poinformować IW o opóźnieniu w realizacji tego zadania w terminie zaplanowanym w Harmonogramie rzeczowo-finansowym, zgodnie z postanowieniem § 8 ust. 3 umowy i wystąpić o wydłużenie okresu realizacji zadania.
Wyjaśnienia skarżącego, że Beneficjent na etapie odbioru form 31 sierpnia 2011 r. nie powiadomił PARP o zagrożeniach w wykonaniu projektu, w sytuacji gdy w ocenie Skarżącego formy były wykonane prawidłowo, natomiast niezwłocznie listopadzie 2011 r. i po ujawnieniu się wad form ciśnieniowych, poinformował o tym PARP nie mogą zostać uznane za wystarczające.
Beneficjent w dokumentacji przedłożonej w dniu 30 września 2011 r., nie podał żadnej informacji, że istnieją problemy czy zagrożenia z formami, w tym przypadku o planowanych odlewach próbnych potwierdzających jakość form. Ponadto, pismem z dnia 18 listopadach 2011 r. W sprawie zaplanowanej kontroli Strona poinformowała o odlewach próbnych, które zakończyły się zezłomowaniem przedmiotowych narzędzi (w odpowiedzi na pismo RIF z dnia 11 października 2011 r.)
Tym samym naruszone zostały § 2 ust 2 pkt. 1, § 7 ust. 15 oraz § 8 ust. 3 Umowy o dofinansowanie nr [...].
Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 Umowy o dofinasowanie, Beneficjent zobowiązał się do zrealizowania projektu w pełnym zakresie zgodnie z umową i jej załącznikami, w tym przypadku do wytworzenia 8 form ciśnieniowych służących do produkcji krzeseł.
Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, że Umowa nie określa żadnej procedury dokonywania odbioru form, której realizacja mogłaby pozwolić na wykrycie wad ukrytych ujawnionych po odbiorze. Beneficjent powinien ustalić taką procedurę z wykonawcą przedmiotu zamówienia, aby otrzymać wykonaną usługę bez wad oraz w terminie wynikającym z umowy o dofinansowanie.
Wady ukryte form zostały przez Wykonawcę ujawnione na etapie dokonywania odlewów próbnych. Strona, mając świadomość, że wykonanie tych odlewów jest niezbędne do potwierdzenia ich jakości, powinna, przy zachowaniu należytej staranności, tak zaplanować podpisanie protokołu zdawczo-odbiorczego, aby odbył się on po dokonaniu odlewów próbnych mając pewność przy podpisaniu protokołu, że odlewy próbne nie potwierdziły żadnych wad. Strona zaś podpisała protokół odbioru form i przedstawiła wydatki do refundacji przed ostatecznym upewnieniem się co do ich jakości.
Działania Strony w celu uzyskania nowej formy bez wad, od 18 listopada 2011 r., tj. od dnia zezłomowania form, do momentu złożenia przez Stronę odwołania, to:
- wyrażenie zgody na zaproponowany przez Wykonawcę termin wykonania nowych form tj. 15 kwietnia 2012 r. oraz
- porozumienie z czerwca 2012 r., w którym Wykonawca zobowiązał się do wykonania form w nowym terminie do listopada 2012 r.
C. Sp. z o.o. nie dotrzymała żadnego z powyższych terminów wykonania prawidłowych form ciśnieniowych. Nie ma też dokumentów stwierdzających to, że Strona aktywnie działała na rzecz uzyskania nowych wolnych od wad form. Bierne zgadzanie się na terminy zaproponowane przez Wykonawcę, co słusznie podkreślił organ, nie może być uznane za dochowanie wszelkich starań w celu uzyskania przedmiotowych form.
Podczas kontroli przeprowadzonej przez MARR w dniu 29 grudnia 2011 r. ujawniono, że Beneficjent nie otrzymał od Wykonawcy opłaconych form, pomimo podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego oraz że protokół likwidacyjny form ciśnieniowych podpisano dopiero po 21 listopada 2011 r.
Fakt zezłomowania form ciśnieniowych został potwierdzony przez Beneficjenta wcześniej, co wynika z pisma z dnia 18 listopada 2011 r.
Zgodnie z dokumentacją Beneficjenta, w dniu 31 sierpnia 2011 r. przyjęto jako środek trwały narzędzia do odlewów, a od 1 września 2011 r. rozpoczęto naliczanie ich amortyzacji, co oznacza, że przedmiotowe formy powinny być użytkowane zgodnie z założonymi celami. Jednakże, nie można przyjąć, że formy były użytkowane, skoro Strona sama potwierdziła, że pozostawiła formy w czasowym posiadaniu u Wykonawcy, na co zasadnie wskazał organ.
Mając na względzie treść pkt C.1.6 Biznes planu będącego załącznikiem do Umowy o dofinansowanie, należy stwierdzić, że odlew próbny nie należał do działań przewidzianych w biznes planie, natomiast zaprojektowanie formy o niewystarczających walorach estetycznych lub fizycznych było wymienione jako ryzyko mogące wystąpić w projekcie. W związku z tym Beneficjent już na etapie wniosku o dofinansowanie wiedział, że może wystąpić ryzyko związane z zaprojektowaniem formy o niewystarczających walorach fizycznych, jednakże nie podjął odpowiednich działań mających na celu zweryfikowanie zaprojektowanych form przed ich odbiorem.
Tym samym organy w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny w sprawie, ponieważ z zebranego materiału dowodowego wynika, że "Zestaw 8 form ciśnieniowych", który miał służyć do produkcji krzeseł, nie został wykonany prawidłowo, zgodnie z zapisami Umowy o dofinansowanie. Organy, na podstawie zebranego materiału dowodowego zasadnie wykazały, że Strona naruszyła zapisy umowy o dofinansowanie. W związku z tym IW miała podstawę do wypowiedzenia umowy o dofinansowanie ze skutkiem natychmiastowym na podstawie § 12 ust. 3 pkt 2. umowy.
W aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających zapewnienia Wykonawcy co do jakości form, a pisma strony z dnia 17 sierpnia 2011 r. do Wykonawcy – C. Sp. z o.o. z prośbą o wykonanie odlewów w celu sprawdzenia jakości wykonania form oraz pismo Wykonawcy z dnia 31 sierpnia 2011 r., w którym zobowiązał się do weryfikacji jakości form odlewniczych w terminie do 15 listopada 2011 r., świadczą o tym, że skoro Beneficjent przed odbiorem przedmiotowych form ciśnieniowych zaplanował wykonanie odlewów próbnych w celu potwierdzenia ich jakości i zgodności z projektem, nie można przyjąć, że odebrane formy przez Stronę przed wykonaniem odlewów próbnych były wykonane należycie i mogły być na tym etapie odebrane przez stronę.
Stąd wyjaśnienie Strony, iż odlewy próbne, z uwagi na czas potrzebny do wynajęcia stosownego zakładu metalurgicznego, mogły być dokonane dopiero po kilku miesiącach i nie mogą zostać uwzględnione. W dniu 17 grudnia 2009 r. Beneficjent podpisał z IW Umowę o dofinansowaniu projektu, Strona zaś podpisała Umowę z Wykonawcą – C. Sp. z o.o. w dniu [...] marca 2010 r.
Tym samym nie zostały naruszone przepisy art. 643 k.c. w zw. z art. 556-576 K.c. bowiem strona miała wystarczająco dużo czasu, aby zaplanować odlewy próbne w terminie do 30 września 2011 r., tj. do dnia zakończenia projektu.
Również zarzut naruszenia art. 471 k.c. poprzez przyjęcie, że Skarżący wykonywał projekt z zachowaniem należytej staranności przyjętej w obrocie jest bezpodstawny. Beneficjent nie powinien podpisywać protokołu zdawczo – odbiorczego przed ostateczną weryfikacją jakości wykonanych form poprzez odlewy próbne, skoro "doświadczenie" Strony wskazywało na to, że jest to niezbędne do jej potwierdzenia, na co wskazuje korespondencja pomiędzy Stroną a Wykonawcą. W zakresie umowy o dofinasowanie takie działania Skarżącego świadczą tylko, że nie dochował należytej staranności w celu otrzymania produktu zgodnego z umową z dnia [...] marca 2010 r. zawartą pomiędzy firmą K. a C. Sp. z o.o.
Nie naruszony został również art. 355 k.c. poprzez nieuwzględnienie przy ocenie należytej staranności zwyczajów istniejących w obrocie bowiem Beneficjent mając doświadczenie w realizacji podobnych przedsięwzięć oraz znając zwyczaje istniejące w obrocie powinien tak zaplanować zlecenie wykonania usługi z Wykonawcą aby móc wywiązać się ze zobowiązania zawartego w Umowie o dofinansowanie w terminie wskazanym w jej § 6 ust. 3, tj. do 30 września 2011 r. z należytą starannością zgodnie z Umową i jej załącznikami.
Beneficjent wykazał we wniosku o płatność nr [...] wykonanie 8 form ciśnieniowych, pomimo że nie miał podstaw do przyjęcia, że zestaw 8 form ciśnieniowych został wykonany prawidłowo. Wykonanie odlewów próbnych form potwierdzających ich jakość i zgodność z projektem Strona zaplanowała w późniejszym czasie, tj. po zakończeniu terminu realizacji projektu. Jednocześnie Beneficjent nie poinformował o tym fakcie IW, co stanowi naruszenie postanowień Umowy o dofinansowanie.
W momencie kiedy Beneficjent podpisał protokół zdawczo-odbiorczy bez weryfikacji jakości form oraz kiedy zdecydował się na odlew próbny form w tak późnym terminie, przez co nie zdołał wytworzyć nowych sprawdzonych form, wziął na siebie ryzyko z tytułu niezrealizowania celu i wskaźników projektu.
W toku prowadzonego postępowania cały materiał dowodowy został przez oba organy zbadany w sposób wyczerpujący. Organ I instancji ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów przekazanych przez Stronę podczas kontroli projektu. W aktach sprawy znajdują się dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia Strony, w tym korespondencja prowadzona pomiędzy Beneficjentem a IW oraz Beneficjentem a Wykonawcą. Nie było zatem potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów.
Niezasadny jest zarzut, co do istnienia różnych wymagań w przypadku innych projektów bowiem każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie, na podstawie właściwych przepisów i złożonych dokumentów.
W związku z tym, że na podstawie zebranego materiału dowodowego zostało potwierdzone przez organy orzekające w sprawie, że wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.o.f.p., to tym samym doszło do nieprawidłowości w projekcie w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, który wskazuje, że nieprawidłowość, to jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.
Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 7 w zw. z art. 77 i art. 140 k.p.a. oraz art. 136 w zw. z art. 7 i. 77 k.p.a. oraz art. 8, 9, 11 i 107 k.p.a.)
Organy, rozstrzygając sprawę i wydając decyzję, przestrzegały zasady zaufania do organów władzy państwowej oraz należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Świadczą o tym pisma kierowane do Beneficjenta. W pismach tych Beneficjent był poinformowany o okolicznościach i faktach, jakie zachodzą w sprawie, a także o okolicznościach prawnych, jakie z niuch wynikają. Wobec powyższego podejmował niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, badając cały materiał dowodowy.
Również należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż wydając decyzję z dnia [...] lutego 2014 r. nie naruszył też art.84 k.p.a. To organ ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy w sprawie są jeszcze jakieś wątpliwości i czy zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia i jeżeli uzna, że sprawę może rozstrzygnąć na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego, to nie musi powoływać dodatkowych dowodów. Ponadto, Strona nie złożyła wniosku o powołanie ww. biegłego na etapie postępowania przed Organem I instancji oraz przed Organem II instancji, co mogła uczynić w ramach przysługujących jej uprawnień. W niniejszej sprawie jednak powołanie biegłego nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ informacje i dokumenty zebrane podczas postępowania wskazały, że projekt nie został zrealizowany zgodnie z warunkami określonymi w Umowie.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło