V SA/Wa 108/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; oddala skargę Przedmiotem skargi z dnia 8 grudnia 2009r., wniesionej przez L. K. jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2009r nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: L. K., obywatelka U., złożyła w dniu [...] lipca 2009r. wniosek do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wskazała: "Chciałabym bardzo zamieszkać, pracować i założyć rodzinę w Polsce, tak jak moja mama, która wyszła za mąż za Polaka i mieszka w Polsce. Na U. nie mam pracy, nie mam domu, domu-mieszkania i rodziny". W pkt III wniosku wskazała, że na terytorium Polski zamieszkują następujący członkowie jej rodziny: G. K. – matka, L.K.– ojczym, O. K. – siostra, L. K. – syn. W załączonych do wniosku wyjaśnieniach wnioskodawczyni podniosła, iż przez urzędniczkę Konsulatu we L. została wprowadzona w błąd, co do daty ważności wizy. Wojewoda [...], po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. odmówił wnioskodawczyni wydania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. W uzasadnieniu podkreślił, że cudzoziemka ostatnio legitymowała się wizą pobytową Nr [...] o symbolu [...] ważną w okresie od dnia [...].03.2009r. do dnia [...].03.2010r., określająca czas pobytu na 90 dni. Pomimo upływu ważności wizy nie opuściła terytorium Polski. Organ wskazał także, że przedmiotowy wniosek aplikująca uzasadniła chęcią zamieszkania, pracy oraz założenia rodziny w Polsce. Przytaczając treść art.53a ust.2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006r. Nr 234, poz.1694 ze zm. – dalej "ustawa o cudzoziemcach") Wojewoda [...] stwierdził, iż cudzoziemka nie wykazała, że w stosunku do niej zachodzą okoliczności określone w art.53a ust.2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Podkreślił także uznaniowy charakter decyzji. W dniu [...] sierpnia 2009r. cudzoziemka wniosła odwołanie od powyższej decyzji, w którym podnosi, że została wprowadzona w błąd przez urzędniczkę z Konsulatu we L., a przekraczając granicę polsko-u. w dniu [...] lipca 2009r. była przekonana, że posiada wizę ważną na kilka miesięcy. Całe nieporozumienie wyszło na jaw przy próbie zameldowania jej przez ojczyma Polaka. Wówczas udała się do Urzędu Wojewódzkiego i tam poinformowano ją, że w tej sytuacji powinna wystąpić z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Podniosła, że w sytuacji w której się znalazła, nie może przebywać z rodziną w Polsce, ani nie może przekroczyć granicy, gdyż prawdopodobnie grozi jej deportacja. Decyzją z dnia [...] listopada 2009r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...], uznając iż brak jest podstaw do jej zmiany na korzyść strony. W uzasadnieniu wskazał, że ustawa o cudzoziemcach przewiduje możliwość udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony tylko w przypadku wystąpienia zdarzenia niezależnego od woli cudzoziemca i uniemożliwiającego mu opuszczenie terytorium Polski. Wskazano, że zezwolenie udzielane w trybie art. 53a ust. 2 służy legalizowaniu wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców, którzy znaleźli się w wyjątkowych, niezależnych od nich sytuacjach, a ich pobyt w Polsce jest uzasadniony względami humanitarnymi lub losowymi, a w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z taka sytuacją. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podkreślił, że nielegalny pobyt na terytorium RP jest jedną z przesłanek wydalenia (art. 88 ust 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach) i nie może być uznany za wyjątkową okoliczność uzasadniającą udzielenie L. K. wnioskowanego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ponadto organ podniósł, iż wyjaśnienia wnioskodawczyni dotyczące wprowadzenia w błąd przez urzędniczkę Konsulatu we L. są mało wiarygodne, gdyż w oficjalnych źródłach informacyjnych Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej we L., powszechnie udostępnionych znajdują się informacje dotyczące m.in. zasad wjazdu na terytorium RP. W dniu [...] grudnia 2009r. L. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 53a ust 2 pkt. 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne przyjęcie, że nie spełnia wymogów udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 2. istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. a. art. 7, 77 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) powoływanej dalej jako "k.p.a.", poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego; b. art. 80 k.p.a. określającego obowiązek swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów przez organy administracyjne. Rozwijając motywy skargi skarżąca podniosła, iż w dniu [...] lipca 2009r. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na czas oznaczony na terytorium RP na podstawie art.53a ust.2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto powtórzyła argumenty dotyczące wprowadzenia jej w błąd przez urzędniczkę Konsulatu we L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 – dalej: p.p.sa.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. W myśl art. 53a ust.2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach - stanowiącego materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji - zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium RP nielegalnie, jeżeli wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W sprawie istotnym było zatem ustalenie, czy wobec cudzoziemki zachodzą uzasadnione wyjątkowe okoliczności stanowiące podstawę udzielenia jej wnioskowanego zezwolenia. Ustawodawca wprowadził bowiem możliwość legalizacji pobytu na powyższej podstawie jedynie w przypadku wystąpienia zdarzenia niezależnego od woli cudzoziemca i uniemożliwiającego mu opuszczenie terytorium Polski. Zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art.53a ust.2 służy legalizowaniu wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców, którzy znaleźli się w wyjątkowych, niezależnych od nich sytuacjach, a ich pobyt w Polsce jest uzasadniony względami humanitarnymi lub losowymi. Wyjaśnić również należy, iż ustawodawca zawarł w cyt. powyżej przepisie określenie "zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi", wskazujące jednoznacznie na uznaniowy charakter tego przepisu. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość udzielenia takiego zezwolenia, a nie prawny obowiązek jego przyznania.. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku skarżąca wskazała na względy rodzinne oraz chęć zamieszkania w Polsce. W dodatkowych wyjaśnieniach podniosła, iż została wprowadzona w błąd przez urzędniczkę z Konsulatu we L. co do daty ważności posiadanej wizy i z tego względu jej pobyt w Polsce stał się nielegalny. W ocenie Sądu, organy orzekające obu instancji trafnie wskazały, iż cudzoziemka nie powołała żadnych szczególnych okoliczności uniemożliwiających opuszczenie terytorium Polski, a wnioskowane zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony ma umożliwić skarżącej uniknięcie konsekwencji dotychczasowego nielegalnego pobytu w Polsce. Nielegalny pobyt na terytorium RP jest jedną z przesłanek wydalenia i nie może być uznany za szczególną okoliczność uzasadniającą udzielenie L. K. wnioskowanego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Rację należy także przyznać organowi, iż wyjaśnienia wnioskodawczyni dotyczące wprowadzenia w błąd przez urzędniczkę Konsulatu we L. są mało wiarygodne, gdyż w oficjalnych źródłach informacyjnych Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej we L., powszechnie udostępnionych znajdują się informacje dotyczące m.in. zasad wjazdu na terytorium RP. Stwierdzić zatem należy, iż skarżąca mimo upływu uprzednio posiadanej wizy nie opuściła terytorium RP i jednocześnie nie wskazała dostatecznie uzasadnionego powodu takiego zachowania. W takiej sytuacji nie można mówić o niezależnej woli cudzoziemca, która mogłaby prowadzić do wydania decyzji korzystnej dla strony. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń. Strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Organ nie dopuścił się także złamania zasady legalizmu wynikającej z ustawy zasadniczej. Analiza akt nie wskazuje dowolności w ustaleniach faktycznych, niekorzystnej, pozbawionej logiki rozumowania interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego czy też wybiórczego traktowania zgromadzonego materiału dowodowego. Ustalenia organu są stanowcze, oparte na materiale dowodowym i wystarczające do merytorycznego orzekania w sprawie (art. 80 k.p.a.). Wyjaśnić również należy, iż wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony – doznaje ograniczenia. Zastosowanie w/w zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa. W ocenie Sądu, organ rozstrzygający sprawę wywiązał się należycie z obowiązków procesowych nałożonych kodeksem postępowania administracyjnego. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu i z tych względów na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.