V SA/Wa 108/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie uzyskuje dochodów i utrzymuje się z dochodów innych osób, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która nie uzyskuje własnych dochodów, utrzymuje się z ograniczonych środków innych osób i ponosi koszty utrzymania gospodarstwa domowego, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca L. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Wnioskodawczyni wskazała, że nie uzyskuje dochodów, utrzymuje się z dochodów ojczyma i emerytury babci, a koszty utrzymania mieszkania ponoszą jej ojczym i babcia. Podkreśliła, że nie może podjąć pracy z uwagi na nieuregulowany prawnie pobyt. Wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata;
Postanowieniem z 16 marca 2010r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wnioskiem z 24 sierpnia 2010r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z rodzicami, babcią, siostrą i małoletnim synem. Wyjaśniła, iż nie uzyskuje dochodów. Utrzymuje się z dochodów ojczyma w wysokości 1600 złotych brutto i emerytury babci w wysokości 1300 złotych brutto. Wskazała, iż mieszka w domu należącym, do ojczyma i babci o powierzchni 110 m2.
W aktach sądowych znajduje się pismo skarżącej z 9 marca 2010r. w którym wnioskodawczyni podała, iż zarówno ona jak i jej matka i siostra pozostają bez pracy. Koszty utrzymania mieszkania (woda, gaz, prąd – 300 zł) opłaca jej ojczym i jego matka. Resztę ich pieniędzy wydają na wyżywienie dla 6 osób, w tym jednego dziecka. Skarżąca podkreśliła, iż nie posiada żadnych dochodów, nie może podjąć pracy z uwagi na nieuregulowany prawnie pobyt. Skarżąca ani żadna z osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiada rachunku bankowego.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe.
Sytuacja materialna skarżącej jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata. Nadesłane dokumenty oraz złożone oświadczenia potwierdzają, iż wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącej z uwzględnieniem wskazanych kosztów utrzymania mieszkania pozwala wyłącznie na zaspokojenie wskazanych podstawowych potrzeb życiowych 6 osób.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło