V SA/Wa 108/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... listopada 2009 r. Nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu ... lutego 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) L. K. wystąpiła z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż nie ma regularnych dochodów i utrzymuje małoletnie dziecko. Pozostaje bez pracy, pomagają jej rodzice: ojczym jest na zasiłku (... zł netto), matka jest bezrobotna bez prawa do zasiłku. We wskazanych okolicznościach skarżąca nie jest w stanie pokryć opłat za postępowanie przed sądem bez poważnego uszczerbku dla swojej rodziny. Skarżąca wskazała ponadto, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje oprócz rodziców i synka, jeszcze jej siostra i matka ojczyma, która uzyskuje dochody ze świadczenia emerytalnego w wysokości ... zł netto. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżąca wskazała, iż zarówno ona jak i jej matka i siostra pozostają bez pracy. Koszty utrzymania mieszkania (woda, gaz, prąd – ... zł) opłaca jej ojczym i jego matka. Reszta ich pieniędzy tj. ... zł wydają na wyżywienie dla 6 osób, w tym jednego dziecka. Skarżąca podkreśliła, iż nie posiada żadnych dochodów, nie może podjąć pracy z uwagi na nieuregulowany prawnie pobyt. Na szczęście wraz z synkiem nie chorują, gdyż na leczenie i ubranie pieniędzy im nie wystarcza. Skarżąca ani żadna z osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiada rachunku bankowego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącej jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 300 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Nadesłane dokumenty oraz złożone oświadczenia potwierdzają, iż wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącej z uwzględnieniem wskazanych kosztów utrzymania mieszkania pozwala wyłącznie na zaspokojenie wskazanych podstawowych potrzeb życiowych 6 osób. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.