V SA/Wa 1080/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-26

Skład orzekający: Irena Jakubiec – Kudiura, Małgorzata Rysz, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, wydana na podstawie informacji niejawnych dotyczących zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa, może zostać uzasadniona w sposób ograniczony, z powołaniem się na art. 8 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a także czy wpis cudzoziemca do wykazu osób niepożądanych stanowi samodzielną podstawę do odmowy zezwolenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenia poczynione na podstawie materiałów niejawnych, które wykazały, iż pobyt cudzoziemca stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego, uzasadniały odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Sąd stwierdził, że odstąpienie od uzasadnienia decyzji w części dotyczącej tych informacji, na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, było uzasadnione ze względu na ochronę tajemnicy państwowej i służbowej. Ponadto, sąd uznał, że wpis cudzoziemca do wykazu osób niepożądanych nie był konieczny do rozpatrzenia sprawy, gdyż podstawą odmowy były inne, niejawne informacje.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Podstawą odmowy były względy bezpieczeństwa państwa, wynikające z informacji niejawnych. Skarżący kwestionował brak pełnego uzasadnienia decyzji oraz pominięcie okoliczności związanych z jego wpisem do wykazu cudzoziemców, których pobyt jest niepożądany.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Izabela Kucharczyk – Szczerba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... kwietnia 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; Oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez K. N. – obywatela ..., jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z ... kwietnia 2009 r. nr ... Decyzją tą, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), Szef Urzędu utrzymał w mocy decyzję Wojewody ... z ... lutego 2008 r. o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Podejmując takie rozstrzygnięcie w uzasadnieniu decyzji Szef Urzędu wskazał w pierwszej kolejności na stan faktyczny sprawy. Przede wszystkim podał, że kontrolowane postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z 7 listopada 2006 r., w którym wskazał on na zawarcie w 2002 r. związku małżeńskiego z obywatelką polską. Wniosek ten był trzykrotnie rozpoznawany przez organ I instancji – Wojewodę ... Dwie pierwsze decyzje tego organu, tj. decyzja z ... lutego 2007 r., a następnie z ... października 2007 r., negatywnie -dla skarżącego- załatwiające sprawę, zostały uchylone na skutek rozpatrzenia przez organ odwoławczy środka zaskarżenia, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (odpowiednio: decyzją Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z ... czerwca 2007 r., a następnie decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z ... listopada 2007 r.). Jednocześnie wskazać trzeba, iż w trakcie trwania postępowania przed organem I instancji, tj. w dniu ... stycznia 2007 r. (a więc przed wydaniem pierwszej z ww. decyzji organu I instancji), Wojewoda ... postanowił o wyłączeniu z akt sprawy dokumentów objętych ochroną tajemnicy służbowej ze względu na ważny interes państwowy. Na skutek rozpatrzenia zażalenia wniesionego na to postanowienie, Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców postanowieniem z ... marca 2007 r. utrzymał skarżone orzeczenie w mocy. Podstawę materialno-prawną ww. rozstrzygnięć Wojewody ... wydanych w sprawie stanowił art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 234, poz. 1694). Organ ten uznał bowiem, że udzielenie wnioskodawcy zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony spowodowałoby zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interesu Rzeczypospolitej Polskiej (co wyczerpuje dyspozycję ww. przepisu). W obu ww. decyzjach Wojewoda ... odstąpił - na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach- od ich uzasadnienia w części stwierdzając, że wymagają tego względy ochrony bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego oraz interes Rzeczypospolitej. W decyzji z ... listopada 2007 r., uchylając decyzję Wojewody ... z . października 2007 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia co do istoty sprawy należy żonie cudzoziemca jako stronie postępowania odmówić umożliwienia przeglądania akt objętych ochroną informacji niejawnych. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, iż odwołanie od pierwszej decyzji Wojewody ... z ... lutego 2007 r. wniósł pełnomocnik cudzoziemca oraz jego żony, działając w interesie obu mocodawców. W ocenie organu odwoławczego w toku postępowania jako stronę należało potraktować również małżonkę cudzoziemca, a to oznacza, że również tej osobie jako stronie postępowania należało zapewnić czynny udział w sprawie oraz rozważyć kwestię odmowy umożliwienia jej jako stronie postępowania przeglądania akt objętych ochroną informacji niejawnych. Wobec takich zaleceń organu odwoławczego, postanowieniem z ... stycznia 2008 r. -na podstawie art. 74 k.p.a.- Wojewoda ... odmówił żonie wnioskodawcy przeglądania dokumentów wyłączonych z akt sprawy jako objętych ochroną tajemnicy służbowej ze względu na ważny interes państwowy. Następnie, w dniu 27 lutego 2008 r. pełnomocnik żony cudzoziemca oświadczył do akt, iż rezygnuje z możliwości zapoznania się z aktami sprawy w imieniu mocodawczyni ze względu na to, iż z uwagi na wyrok Sądu Okręgowego ... z ... listopada 2007 r. orzekający jej rozwód z wnioskodawcą, odwołała ona wcześniej udzielone do występowania w sprawie pełnomocnictwo. I dalej: decyzją z ... lutego 2008 r. Wojewoda ..., ponownie na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach odmówił cudzoziemcowi udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach odstąpił zaś od uzasadnienia decyzji w całości. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik cudzoziemca podniósł, iż w dniu ... 2008 r. zawarł on związek małżeński z obywatelką polską, co nadal uzasadnia udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie pełnomocnik podtrzymał zarzuty zawarte we wcześniejszych odwołaniach, tj. m.in. zarzut dotyczący: -art. 47 i art. 71 § 1 Konstytucji RP, -braku możliwości odniesienia się do dokumentów niejawnych stanowiących podstawę odmowy udzielenia stronie przedmiotowego zezwolenia, -art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, -nieznajdującego uzasadnienia w stanie sprawy stwierdzenia istnienia przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, -niewyjaśnienia, które z zachowań cudzoziemca stanowi naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej i zagrożenie dla bezpieczeństwa i obronności państwa. W dniu 11 września 2008 r. cudzoziemiec ustanowił nowego pełnomocnika w sprawie (na miejsce poprzedniego, któremu to umocowanie zostało wypowiedziane). W piśmie z 29 sierpnia 2008 r., informując o udzielonym pełnomocnictwie, pełnomocnik wniósł o udostępnienie akt, celem zapoznania się z nimi. W odpowiedzi na to żądanie, Szef Urzędu w dniu ... września 2008 r. wydał postanowienie, którym odmówił cudzoziemcowi reprezentowanemu przez profesjonalnego pełnomocnika przeglądania dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej oraz dokumentów objętych ochroną tajemnicy służbowej. Postanowienie to, na skutek rozpatrzenia zażalenia, postanowieniem Szefa Urzędu z ... grudnia 2008 r. zostało utrzymane w mocy. Nadto wskazać trzeba, iż jako strona postępowania potraktowana w sprawie została -na etapie postępowania odwoławczego- druga żona cudzoziemca. Postanowieniem z ... marca 2009 r. Szef Urzędu odmówił ww. przeglądania dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej oraz dokumentów objętych ochroną tajemnicy służbowej. Po przedstawieniu powyższych okoliczności, Szef Urzędu w uzasadnieniu skarżonej decyzji przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Zaznaczył, iż cudzoziemiec w dniu ... 2002 r. zawarł związek małżeński z obywatelką polską. Małżeństwo to zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu z ... 2007 r. W dniu ... 2008 r. cudzoziemiec ponownie zawarł związek małżeński z obywatelką Polski. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniu 1 stycznia 2009 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 216 póz. 1367). Zgodnie z art. 23 tej ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Dalej wskazał na przepis art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego. Wskazał też, że na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej. I dalej, organ odwoławczy podał, że pozostające w jego dyspozycji dokumenty, zawierające informacje niejawne mają istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie i wskazują, iż pobyt cudzoziemca na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa i ochrony porządku publicznego. Dlatego też uznał, iż została wyczerpana dyspozycja art. 57 ust. 1 pkt 5 obligująca organ do odmowy udzielenia stronie wnioskowanego zezwolenia. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż mając na uwadze treść pozostających w dyspozycji organu materiałów niejawnych, postanowienia art. 8 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2005 r., Nr 196, poz. 1631 ze zm.), zasadne jest odstąpienie od uzasadnienia przedmiotowego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podał, że organ administracyjny, w którego dyspozycji pozostają materiały niejawne dot. rozpatrywanej sprawy nie ma prawnych możliwości ujawnienia wnioskodawcy ich treści, w tym przypadku wyjaśnienia, które z zachowań cudzoziemca uzasadniają stwierdzenie, iż zachodzi wobec niego przesłanka z art. 57 ust. 1 pkt 5. Organ odwoławczy podał również, że z uwagi na ustalenia, iż wobec cudzoziemca zachodzi przesłanka z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, odstąpił od badania, czy wnioskodawca spełnia przesłankę z art. 53 ust. 1 pkt 6 oraz badania innych okoliczności faktycznych, gdyż nie miałyby one wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a prowadziłyby do naruszenia określonej w art. 15 zasady dwuinstancyjności. Na koniec organ odwoławczy podkreślił, iż wydana przez niego decyzja nie narusza art. 18 Konstytucji RP i art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności – gwarantujących ochronę i opiekę rodzinie, a także zakazujących nieuzasadnionych ingerencji władzy publicznej w życie rodzinne. Zgodnie z art. 7 k.p.a. należy bowiem przyjąć, że w sprawie zachodzi konieczność ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, która czyni ww. ingerencję całkowicie zasadną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z ... kwietnia 2009 r. skarżący – K. N., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie w całości, o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Wojewody ... z ... lutego 2008 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił: -naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 6, art.7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 127 § 2 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, tak w zakresie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego oraz poprzez całkowity brak ustalenia i wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego i niedokonanie ich oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oraz -naruszenie art. 57 ust. 1 pkt 5 stawy o cudzoziemcach, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia – poprzez przyjęcie, iż udzielenie skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony stanowiłoby zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego. W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności podniesiono, iż zaskarżona decyzja w istocie pozbawiona jest uzasadnienia faktycznego oraz prawnego. W tym kontekście zauważono, że poprzedzająca ją decyzja Wojewody ... w części motywacyjnej w ogóle nie spełnia ustawowych przesłanek. Poza przytoczeniem normatywnej treści art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, nie zawiera ona żadnego uzasadnienia, w tym wskazania z jakiego materiału i w oparciu o jakie dane organ podjął takie rozstrzygnięcie. Z treści tego uzasadnienia można jedynie domniemywać, że podstawą odmowy udzielenia zezwolenia było zajście wszystkich przesłanek określonych w ww. przepisie – a więc, że wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej. Tymczasem, w ocenie organu odwoławczego podstawą tą jest jedna przesłanka – tj. zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego. Rozwijając zarzut braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego wskazano także, że zaskarżona decyzja ogranicza się do arbitralnego stwierdzenia o zajściu negatywnej przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 5 z jednoczesnym uchyleniem się od uzasadnienia w oparciu o art. 8 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Wskazano, iż taki sposób procedowania stanowi nadużycie ww. art. 8 ust. 1 i nie może być zaakceptowany. Zauważono, że w ramach zebranego w sprawie materiału dowodowego są i takie dowody, i wynikające z nich okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, które nie mają charakteru informacji niejawnych. Zatem, w tym zakresie, w jakim przeprowadzono postępowanie dowodowe i organ dokonał ustaleń nieobjętych ochroną tajemnicy państwowej ani służbowej winien decyzję uzasadnić – zgodnie z wymogami art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Reasumując powyższe stwierdzono, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem art. 80 k.p.a., a ponadto wskazano, że postępowanie zmierzające do wydania ostatecznej decyzji jest obarczone ww. wadami – a to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W dalszej części uzasadnienia skargi zauważono, że Szef Urzędu podejmując decyzję w sprawie powołał się na bliżej nie określone dokumenty niejawne, zasłaniając się treścią art. 8 ust. 1. Zupełnie zaś pominął fakt, że dane cudzoziemca zostały wpisane i znajdują się w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany oraz to, że okoliczności związane z wpisem do wykazu w zakresie w jakim określa to art. 131a ustawy o cudzoziemcach nie są informacjami niejawnymi. Podniesiono dalej, iż pominięcie faktu znajdowania się w wykazie cudzoziemców danych skarżącego i nie wyjaśnienie okoliczności stanowiących podstawę wpisu, nie ustalenie daty jego dokonania oraz nie przyporządkowanie okresu wpisu do okoliczności - w realiach tej sprawy, nie jest obojętne i ma istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia. I dalej -w kontekście powyżej wskazanej okoliczności- podniesiono, że wydając pierwszą decyzję w sprawie w dniu ... lutego 2007 r. Wojewoda ... nie miał podstaw do zastosowania wobec skarżącego art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. Dopiero bowiem z postanowienia Szefa Urzędu z ... czerwca 2008 r. wynikało, iż dane skarżącego zostały umieszczone w wykazie osób niepożądanych na terytorium RP w dniu ... marca 2007 r., z terminem obowiązywania tego wpisu do ... grudnia 2010 r. Jednocześnie zaznaczono, iż w sprawie organy orzekające winny były wyjaśnić podstawę prawną wpisu danych skarżącego do ww. wykazu oraz okoliczności tejże sprawy. Ich wnikliwe i wszechstronne wyjaśnienie ma bowiem fundamentalne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W konsekwencji stwierdzono, iż w obecnym stanie sprawy, brak jest wystarczających podstaw do przyjęcia, że pobyt skarżącego na terytorium RP stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego, co zaś prowadzi do wniosku, że organ naruszył także art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. Niezależnie od powyższego podniesiono, iż strona skarżąca pozbawiona została w sprawie możliwości wszechstronnego zapoznania się z aktami w zakresie w jakim nie są one objęte informacjami niejawnymi – co ograniczyło jej uprawnienia i miało wpływ na rozstrzygnięcie. Zważywszy na fakt, że wyjaśnienie okoliczności związanych z wpisem ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, a strona nie miała możliwości wglądu do tej części materiału dowodowego, pozbawienie strony skarżącej możliwości zapoznania się z dokumentami dotyczącymi tego wpisu i w następstwie tego uniemożliwienie złożenia stosownych wyjaśnień oraz wniosków dowodowych, w sposób istotny ograniczyło prawa strony w tym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając niniejszą sprawę w ramach ww. przepisów i w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które winny skutkować wzruszeniem zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim, przed dokonaniem analizy sprawy i ustosunkowaniem się do zarzutów skargi wskazać trzeba, iż kontrolowana sprawa zainicjowana została wnioskiem skarżącego o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony z 7 listopada 2006 r. Tym samym zastosowanie w sprawie znajdowały przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1694), tj. w brzmieniu obowiązującym przed zmianami wprowadzonymi do ustawy, ustawą z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r., Nr 120, poz. 818). Zgodnie bowiem z art. 21 wskazanej ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1 (tj. ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694)), i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Jako podstawa materialno-prawna zaskarżonego orzeczenia wskazany został art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazany art. 57 ust. 1 enumeratywnie wymienia szereg przesłanek, których zaistnienie powoduje odmowę udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w tym również tą, na którą powołał się organ w zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie art. 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach należy do kategorii przepisów dla organu wiążących, a to oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu, skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru co do treści rozstrzygnięcia. Orzekając w niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, iż wobec skarżącego zastosowanie znajduje powyżej cytowany art. 57 ust. 1 pkt 5, albowiem jego pobyt na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego. Ustaleń w tym zakresie dokonano na podstawie dokumentów zawierających informacje niejawne i objętych z tego powodu odpowiednią klauzulą tajności. Dokumenty te zdaniem organów orzekających wskazywały na to, że wobec cudzoziemca zachodzi przesłanka z ww. art. 57 ust. 1 pkt 5 - obligująca do negatywnego załatwienia jego wniosku o udzielenie zezwolenia. Nadto, mając na uwadze treść tych materiałów niejawnych, a także obowiązujące regulacje prawne – m.in. art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 11, poz. 95 ze zm.) oraz art. 8 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, odstąpiono w obu instancjach od uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć. Mając na względzie przebieg kontrolowanego postępowania, zgromadzone w toku postępowania dowody (w tym materiały niejawne), a także treść skarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdza, iż nie dopatrzył się w sprawie takich nieprawidłowości w działaniu organów orzekających (niezależnie od podniesionych przez skarżącego zarzutów), które winny skutkować uwzględnieniem skargi. W ocenie Sądu ustalenia poczynione w sprawie na podstawie materiałów niejawnych pozostających w dyspozycji organów orzekających, uzasadniały negatywne załatwienie wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia. Po zapoznaniu się z tymi materiałami -przekazanymi do Sądu wraz z aktami administracyjnymi niniejszej sprawy- w trybie zgodnym z przepisami ustawy o ochronie informacji niejawnych Sąd uznał, iż prawidłowo ustalono stan faktyczny i zasadnie przyjęto, iż wobec skarżącego należy zastosować art. 57 ust. 1 pkt 5. Z uwagi zaś na bezpieczeństwo państwa i ochronę porządku publicznego Sąd stwierdza, iż zgodnie z przepisami prawa odstąpiono od uzasadnienia skarżonego orzeczenia i poprzedzającego go orzeczenia wydanego w I instancji. Możliwość taką przewiduje art. 8 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i -w ocenie Sądu- zastosowanie tego przepisu w sprawie -z uwagi na treść pozostających w dyspozycji organów orzekających materiałów objętych ustawową ochroną- było nie tylko możliwe, ale i konieczne. W tym miejscu zauważenia wymaga, iż objęcie dokumentów, na podstawie których dokonano istotnych w sprawie ustaleń, klauzulą tajności "tajne" i "poufne", obliguje organy orzekające (a także Sąd), do postępowania zgodnego z treścią przepisów ww. ustawy o ochronie informacji niejawnych. I tak, organy obu instancji orzekając w sprawie musiały przede wszystkim mieć na względzie, że na podstawie art. 20 ust. 1 omawianej ustawy informacje niejawne, którym przyznano określoną klauzulę tajności, z zastrzeżeniem ust. 2, są chronione zgodnie z przepisami ustawy, które dotyczą informacji niejawnych oznaczonych daną klauzulą tajności. Oznacza to w szczególności, że informacje takie mogą być udostępnione wyłącznie osobie uprawnionej do dostępu do informacji niejawnych o określonej klauzuli tajności; muszą być wytwarzane, przetwarzane, przekazywane lub przechowywane w warunkach uniemożliwiających ich nieuprawnione ujawnienie, zgodnie z przepisami określającymi wymagania dotyczące kancelarii tajnych, obiegu i środków fizycznej ochrony informacji niejawnych, odpowiednich dla przyznanej im klauzuli tajności; oraz muszą być chronione, odpowiednio do przyznanej klauzuli tajności, przy zastosowaniu środków określonych w rozdziałach 9 i 10. Nadto, zaznaczyć trzeba, iż organy orzekające w sprawie musiały mieć też na względzie, że ujawnienie wiadomości stanowiących tajemnicę państwową lub służbową osobom nie posiadającym odpowiedniego, ważnego upoważnienia - poświadczenia bezpieczeństwa, stanowi przestępstwo z art. 265 i 266 ustawy z dnia z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ze zm.). Zatem, kierując się treścią ww. przepisów oraz treścią mających istotne znaczenie w sprawie materiałów niejawnych stanowiących tajemnicę państwową i służbową, organy orzekające w obu instancjach słusznie zastosowały art. 74 § 1 k.p.a. i wydały w oparciu o ten przepis postanowienia o odmowie przeglądania materiałów niejawnych. Zasadnie uznały bowiem, że materiały te - ze względu na ważny interes państwowy, nie mogą być udostępnione do przeglądania stronom postępowania. Zasadnie też informacji wynikających z materiałów niejawnych, a przesądzających o wyniku sprawy, nie wskazały w uzasadnieniu wydanych decyzji – w oparciu o art. 8 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Organy orzekające były nie tylko uprawnione, ale także zobligowane okolicznościami sprawy do zastosowania się do dyspozycji ww. przepisu art. 8 ust. 1. W konsekwencji, Sąd stwierdza, iż za bezzasadne należało uznać zarzuty skargi, tak dotyczące naruszenia przepisów procesowych jak i prawa materialnego – tj. powyżej cytowanego art. 57 ust. 1 pkt 5. W pierwszej części uzasadnienia skargi skarżący -podnosząc zarzuty procesowe- próbuje wywieść, iż skarżona decyzja nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Sąd nie dopatrzył się jednak żadnych nieprawidłowości w tym zakresie. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy sprawy jest kompletny i uzasadniał wydanie skarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast organ odwoławczy mógł, a nawet powinien (z uwagi na okoliczności sprawy), odstąpić od uzasadnienia wydanej decyzji. Przy czym zaznaczyć należy, iż Szef Urzędu stosując w sprawie art. 8 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach uzasadnił swoją decyzję w takim zakresie, w jakim było to możliwe. Wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia (uściślając jednocześnie, która z przesłanek wynikających z art. 57 ust. 1 pkt 5 znajduje w sprawie zastosowanie), ogólnie (nie naruszając przy tym tajemnicy państwowej i służbowej) wskazał na ustalenia faktyczne, które zadecydowały o jego zastosowaniu oraz wskazał na przepis prawa, na podstawie którego odstąpił od uzasadnienia decyzji w tej części. Następnie wyjaśnił z jakiego powodu odstąpił od badania, czy wnioskodawca spełnia przesłankę z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, a więc czy zawarty przez niego związek małżeński z Polką uzasadnia pozytywne załatwienie jego wniosku. Stanowisko organu w tym zakresie jest, w ocenie Sądu, jak najbardziej prawidłowe. Prowadzenie postępowania w ww. przedmiocie w sytuacji, gdy organ (niezależnie od tego, czy cudzoziemiec spełniałby przesłankę pozytywną z ww. przepisu, czy też nie), i tak musiałby odmówić wydania wnioskowanego zezwolenia, należało uznać za zbyteczne. Zastosowanie art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach nie jest bowiem wyłączone w przypadku małżeństwa cudzoziemca z obywatelką polską, a materiały niejawne pozostające w dyspozycji organu były wystarczające do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o tenże przepis. Nadto, uzasadniając decyzję Szef Urzędu odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze. Reasumując, zaznaczyć trzeba, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu skarżonej decyzji przedstawił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wskazał te okoliczności sprawy, które mógł i przyczyny, dla których nie mógł przedstawić pozostałych. Wyjaśnił, iż niemożliwe było przytoczenie ustaleń faktycznych przemawiających za negatywną oceną sprawy, ponieważ ich źródłem były materiały objęte ustawową ochroną, stanowiące tajemnicę państwową i służbową. Z analogicznego powodu nie mógł także skonkretyzować zagrożenia, jakie może stwarzać skarżący. Szef Urzędu odniósł się jednocześnie do tych okoliczności sprawy, które nie wynikały z wyłączonego na podstawie art. 74 § 1 k.p.a. materiału. Wyjaśnił, iż odstąpił od zbadania sprawy w pełnym zakresie (a więc z uwzględnieniem okoliczności podnoszonych we wniosku - mających przemawiać za pozytywnym jego załatwieniem), z uwagi na to, iż znane mu były okoliczności obligujące go do wydania negatywnego rozstrzygnięcia. Analizując uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia oraz mając na względzie materiał dowodowy sprawy, w tym dokumenty objęte ustawową ochroną, Sąd stwierdza, iż nie znalazł podstaw do uznania za zasadny zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a także art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Działanie organu odwoławczego było -w ocenie Sądu- zgodne z prawem, w tym z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, i uzasadnione okolicznościami sprawy wynikającymi z materiałów niejawnych. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w toku postępowania odwoławczego ustalono i wyjaśniono wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności. Z przyczyn już powyżej wyjaśnionych nie mogły być one wskazane w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Nie świadczy to jednak o naruszeniu przez organ art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Takich naruszeń w sprawie Sąd nie stwierdził i również tych zarzutów podniesionych w skardze nie podzielił. W drugiej części uzasadnienia skargi skarżący podniósł, iż w sprawie nie uwzględniono istotnej okoliczności związanej z wpisem jego danych do wykazu cudzoziemców, których pobyt w Polsce jest niepożądany i w związku z tym uchybiono przepisom procesowym regulującym postępowanie dowodowe, a także bezpodstawnie zastosowano art. 57 ust. 1 pkt 5. Mając na uwadze tę część skargi jeszcze raz w tym miejscu wskazać trzeba, iż powodem wydania negatywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia były okoliczności wynikające z dokumentów objętych tajemnicą państwową i służbową, niezależne od wpisu danych skarżącego do ww. rejestru. Wpis danych skarżącego do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany nie miał żadnego znaczenia w sprawie i wpływu na jej wynik. Okoliczność ta nie została uwzględniona w I instancji, a wobec tego organ odwoławczy kierując się zasadą dwuinstancyjności słusznie odstąpił od analizy tej okoliczności również w swoim postępowaniu – a więc po raz pierwszy na etapie postępowania odwoławczego. Zatem, Szef Urzędu nie brał pod uwagę tego faktu i nie to było powodem wydania takiego, a nie innego orzeczenia. Zaznaczenia również wymaga, iż okoliczność ta -tj. dotycząca wpisania danych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany- stanowi odrębną, samodzielną i niezależną przyczynę odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony – zgodnie z brzmieniem art. 57 ust. 1 pkt 2. W niniejszej sprawie organy orzekające nie zajmowały się jednak tą okolicznością i wskazanego przepisu art. 57 ust. 1 pkt 2 nie zastosowały wobec skarżącego. O negatywnym rozstrzygnięciu dla cudzoziemca zadecydowały zupełnie inne przyczyny, niezależne od umieszczenia jego danych w ww. wykazie, a wynikające z pozostających w dyspozycji organów materiałów niejawnych. Tym samym Sąd za całkowicie niezrozumiałe uznał zarzuty skargi dotyczące nie przeprowadzenia w sprawie postępowania celem ustalenia wszelkich okoliczności związanych z zamieszczeniem danych skarżącego w ww. wykazie. Dla wydania rozstrzygnięcia w kontrolowanym postępowaniu, analiza sprawy w tym zakresie nie była potrzebna. Nie było konieczne zbadanie, czy rzeczywiście taki wpis w wykazie istnieje, a także jakie okoliczności zadecydowały o jego dokonaniu. Z tej samej przyczyny nie mógł też mieć w sprawie żadnego znaczenia fakt, iż w dniu wydania pierwszej decyzji przez Wojewodę ..., tj. w dniu ... lutego 2007 r., organ ten nie mógł powołać się na wpis danych skarżącego do ww. wykazu, albowiem tego wpisu dokonano dopiero z dniem ... marca 2007 r., na co wskazuje (jak podniesiono w skardze) postanowienie Szefa Urzędu z ... czerwca 2008 r. Nie ta okoliczność zadecydowała bowiem o wydaniu przez organ I instancji negatywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. Nadto, w kontekście powyższego Sąd nie mógł odnieść się do zarzutu skargi dotyczącego pozbawienia strony wszechstronnego zapoznania się z aktami sprawy dotyczącej wpisu danych skarżącego do ww. rejestru. Akta niniejszej sprawy administracyjnej nie zawierają bowiem dokumentów tej kwestii dotyczących. Konkludując, w ocenie Sądu skarżona decyzja jest prawidłowa – zgodna z prawem i wydana w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny. Szef Urzędu na podstawie informacji wynikających z materiałów niejawnych zasadnie zastosował wobec skarżącego art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach uznając, iż jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa i ochrony porządku publicznego. O tym, że wobec skarżącego zachodzi okoliczność przewidziana w art. 57 ust. 1 pkt 5 świadczą zgromadzone w sprawie dowody, których ze względu na ochronę tajemnicy państwowej i służbowej nie można było ujawnić w zaskarżonej decyzji. Nie mógł tego uczynić również Sąd w uzasadnieniu wyroku. Nadto, uznanie pobytu cudzoziemca za zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa i ochrony porządku publicznego nie jest uzależnione od dokonania wpisu danych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt w Polsce jest niepożądany – na co słusznie zwrócił uwagę Szef Urzędu w odpowiedzi na skargę. Z wymienionych powodów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło