V SA/Wa 1082/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2016 r. sygn.akt V SA/Wa 1082/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji sprawy ze skargi P.O. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2016 r. sygn.akt V SA/Wa 1082/16 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z 25 lipca 2016 r. strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Finansów z [...] lutego 2016 r. nr [...] W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że sporna kwota ponad dwóch i pół miliona złotych nie została uwzględniona i wyszczególniona w budżecie Powiatu. Powiat zauważył, że kwota przyznanej subwencji oświatowej była niewystarczająca dla realizacji celów, na które została przyznana. Z tej przyczyny Powiat zmuszony był do pokrycia kosztów związanych z kształceniem niepełnosprawnych dzieci z własnych środków. Tym bardziej, zdaniem skarżącego, wykonanie decyzji spowoduje po stronie skarżącej trudne do odwrócenia skutki. Postanowieniem z 21 września 2016 r. sygn.akt V SA/Wa 1082/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z 3 października 2016 r. strona skarżąca złożyła zażalenie na to postanowienie i wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia wskazano m.in. na rozbieżność pomiędzy sentencją a uzasadnieniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżonej postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie zażalenie jest oczywiście uzasadnione. Stosownie do treści art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine ustawy p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677). Wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawca uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. w przypadku wyegzekwowania przez organ kwoty przypadającej do zwrotu. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem zwrotu przez Powiat do budżetu państwa należności w wysokości [...] zł może spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty możliwości realizacji zadań publicznoprawnych nałożonych na stronę skarżącą, która jest jednostką samorządu terytorialnego. Sąd miał na uwadze, że utrata możliwości realizacji zadań może wystąpić zwłaszcza z uwagi na fakt, że przyznana subwencja oświatowa wedle oświadczenia Powiatu była niewystarczająca dla realizacji celów, na które została przyznana. Utrata możliwości realizacji zadania w postaci niemożności kształcenia niepełnosprawnych dzieci może z kolei skutkować nieodwracalnymi konsekwencjami, których w większości Powiat nie będzie mógł odwrócić nawet w sytuacji uwzględnienia skargi. Sąd miał również na względzie, że Powiat jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jego swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13). Mając wskazane okoliczności sprawy na uwadze, na podstawie art. 195 § 2 oraz art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Finansów.