V SA/Wa 1089/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.) Asesor WSA - Marian Wolanin Protokolant - Rafał Dul po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2007 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) listopada 2006 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy postanawia: - odrzucić skargę - W dniu 14 marca 2005 r. I. S. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. z prośbą o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy podnosząc, że nie jest w stanie ich uregulować z powodu kłopotów finansowych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją nr (...) z dnia (...) maja 2005 r odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od kwietnia do czerwca 2001 r. w łącznej kwocie (...) zł oraz składek na Fundusz Pracy za miesiąc październik 2001 r. w łącznej kwocie (...) zł. Po rozpoznania wniosku I. S. z dnia 25 maja 2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia (...) czerwca 2005 r. nr (...) , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1969 r. (zwanej dalej kpa) Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr (...) z dnia (...) maja 2005 r. I. S. pismem z dnia 24 czerwca 2005 r. (data pisma) zaskarżyła decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr (...) z dnia (...) czerwca 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, powołując się na swoją trudną sytuację finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2006 r. (sygn. akt III SA/Wa 2000/05) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z uwagi na wydanie decyzji nr (...) z dnia (...) czerwca 2005 r. z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 kpa). Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do którego na skutek orzeczenia WSA w Warszawie trafiła sprawa I. S., dokonując oceny jej wniosku z dnia 25 maja 2005 r. o ponowne rozpoznanie sprawy, wydał w dniu (...) września 2006 r. decyzję nr (...), którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr (...) z dnia (...) maja 2005 r. w części dotyczącej uzasadnienia odmowy umorzenia zaległych składek oraz zmienił ww decyzję w części dotyczącej określenia kwoty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W dniu 27 października 2006 r. (data nadania pisma) I. S. wniosła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skargę na decyzję nr (...) z dnia (...) maja 2005 r. i decyzję nr (...) z dnia (...) września 2006 r. celem jej przekazania przez organ administracyjny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznał, iż zaskarżona przez I. S. decyzja z dnia (...) września 2006 r. nr (...) jest nieprawidłowa, wobec czego nie nadał biegu skardze z dnia 27 października 2006 r. i na podstawie art. 154 § 1 kpa w dniu (...) listopada 2007 r. wydał decyzję nr (...), którą uchylił w całości decyzję z dnia (...) września 2006 r. nr (...). W decyzji tej zawarto pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie celem zaskarżenia przedmiotowej decyzji. Wobec uchylenia decyzji z dnia (...) września 2006 r. nr (...) będącej orzeczeniem drugiej instancji od decyzji z dnia (...) maja 2005 r. nr (...), Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu (...) listopada 2006 r. orzekając jako organ drugiej instancji rozpoznający odwołanie od decyzji z dnia (...) maja 2005 r. wydał decyzję nr (...) na mocy, której utrzymał decyzję z dnia (...) maja 2005 r. w części dotyczącej uzasadnienia odmowy umorzenia zaległych składek i uchylił decyzję z dnia (...) maja 2005 r. w części dotyczącej kwoty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Pismem z dnia 2 stycznia 2006 r. I. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia (...) listopada 2006 r. nr (...) oraz na decyzję z dnia (...) listopada 2007 r. nr (...). W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Zarządzeniem z dnia 1 marca 2007 r. wobec stwierdzenia zaskarżenia przez I. S. w jednym piśmie dwóch decyzji administracyjnych, rozdzielono do odrębnego rozpoznania skargę na decyzję nr (...) (stanowiącą przedmiot niniejszej sprawy) oraz skargę na decyzję nr (...) (rozpoznawaną przed tut. Sądem pod sygn. akt VSA/Wa 644/07). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania zarzutów merytorycznych w niej zawartych. Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; - dalej p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis ten wyraża generalną zasadę subsydiarności skargi sądowej. Jej wniesienie do sądu administracyjnego wymaga bowiem uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji, a w razie ich braku - skierowania do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W świetle powyższego podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja z dnia (...) listopada 2006 r. nr (...) wydana została przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w trybie art. 154 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Uznać zatem należy, iż zaskarżona decyzja nr (...) stanowi orzeczenie "porządkowe", mające na celu wyeliminowanie niezgodnej z prawem decyzji (tutaj dec. Nr (...) z dnia (...).09.2006r.) w drodze samokontroli organu administracyjnego. Zaskarżona decyzja nr (...) z dnia (...) listopada 2006 r. nie jest zatem orzeczeniem drugiej instancji zawierającym merytoryczne rozstrzygnięcie odwołania skarżącej od decyzji pierwszej instancji nr (...) z dnia (...) maja 2005 r. odnoszącej się do jej wniosku o umorzenie zaległości względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek. Uznać zatem należy, iż wbrew błędnemu pouczeniu zawartemu w zaskarżonej decyzji stronie skarżącej nie przysługuje prawo złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, bowiem zaskarżona decyzja nr (...) stanowi w istocie orzeczenie pierwszej instancji. Przedstawione stanowisko potwierdzone także zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazać tutaj należy, iż zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 1982 r., II SA 1188/81, GP 1982, nr 14, s. 5: "Decyzja zmieniająca w trybie art. 154 § 1 kpa decyzję ostateczną, jest decyzją wydaną w I instancji i jako taka nie może być zaskarżona do NSA". Także Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 grudnia 1984 r., III AZP 8/83, OSNCP 1985, nr 10, poz. 143; Prok. i Pr. 1985, nr 8-9, s. 23, przyjął, że: "Decyzja organu administracji państwowej uchylająca albo zmieniająca ostateczną decyzję tego organu lub organu niższego stopnia albo stwierdzająca jej nieważność (art. 154, 155, 161-163 oraz 156 kpa), jak również decyzja wydana w ramach przepisów o wznowieniu postępowania przez organ pierwszej instancji (art. 150 § 1 kpa) jest decyzją wydaną w pierwszej instancji". Mając powyższe na uwadze uznać należało, iż skarga na decyzję z dnia (...) listopada 2006 r. nr (...), która jest decyzją organu administracyjnego pierwszej instancji jest niedopuszczalna, bowiem jak wynika z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przysługuje jedynie na decyzje organu rozstrzygające sprawę w drugiej instancji. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu.