V SA/Wa 1090/20

WyrokWSA w Warszawie2020-08-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji), gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie miał istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd uznał, że nie zaistniały przesłanki do zastosowania tego przepisu, ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie miał istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie, a organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozpoznać sprawę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Spółki S. z o.o. od decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która uchyliła decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej zatwierdzającą taryfę dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. Wniosek o wznowienie postępowania złożyła Gmina Miasto N. S., zarzucając Spółce podanie nieprawdziwych informacji dotyczących przeznaczenia zysków. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji zatwierdzającej taryfę, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, co Spółka zaskarżyła sprzeciwem.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie i zasądził od Prezesa na rzecz Spółki S. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. sp. z o.o. w N. od decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia ... maja 2020 r. nr .... w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz S. sp. z o.o. w N. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem sprzeciwu S. W. [...] w N. S. (dalej: Strona, Spółka lub Skarżąca) jest decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] (dalej: Prezes, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] maja 2020 r. nr [...] uchylająca w całości decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] w K. (dale: Dyrektor lub organ I instancji) z [...] listopada 2019 r. nr [...] i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], Dyrektor – na wniosek Spółki - orzekł o zatwierdzeniu taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Miasta N. S., Miasta i Gminy S. S. oraz gmin N., K. W., K., C., G., Ł. na okres 3 lat. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, organ regulacyjny stwierdził o pozytywnej ocenie projektu taryfy oraz jej uzasadnienia. Wnioskiem z dnia [...] września 2019 r. Gmina Miasto N. S., reprezentowana przez Prezydenta Miasta N. S., wystąpiła do Dyrektora o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją. W odpowiedzi na wezwanie Dyrektora o uzupełnienie podania poprzez właściwe oznaczenie strony, Prezydent Miasta N. S. (dalej: Prezydent), pismem z dnia [...] września 2019 r., wskazał siebie, jako wnioskodawcę w przedmiotowej sprawie. We wniosku jako przesłankę wznowienia postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. ze zm.; dalej: k.p.a.), tj. ujawnienie okoliczności istotnych dla sprawy, które nie były znane organowi w chwili wydania decyzji. Podano, że Spółka we wniosku o zatwierdzenie taryfy wskazała, że cały zysk z usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w wysokości ponad [...] mln zł, zaplanowany w kalkulacji taryfy, zostanie przeznaczony na sfinansowanie zadań inwestycyjnych wynikających z "Wieloletniego planu modernizacji i rozwoju urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych". Natomiast zdaniem Prezydenta z widniejącego na stronie internetowej oświadczenia Zarządu Spółki, datowanego na dzień [...] sierpnia 2019 r. wynika, że w rzeczywistości intencją Spółki było wykorzystanie zysku w sposób inny niż podany we wniosku o zatwierdzenie taryf. W treści oświadczenia poinformowano bowiem, że "zysk spółki jest w całości wykorzystywany na spłatę kredytów i obligacji". Wnioskodawca wskazał ponadto, iż podane we wniosku taryfowym przeznaczenie zysku jest niezgodne z ustaleniami "Wieloletniego planu modernizacji...", w którego treści wskazane zostało, że modernizacja i rozwój sieci finansowane będą ze środków własnych Spółki pochodzących z odpisów amortyzacyjnych. Postanowieniem z [...] października 2019 r., znak: [...], Dyrektor wznowił postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie: Miasta N. S., Miasta i Gminy S. S., gmin: N., K. W., K., C., G., Ł. na okres 3 lat, zakończone ostateczną decyzją Dyrektora z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...]. W piśmie z dnia [...] października 2019 r. Spółka odniosła się do pojęcia marża zysku, wyjaśniając, że należy je rozumieć jako zysk generowany stricte z działalności w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, w odróżnieniu od pojęcia zysk, mającego szersze znaczenie i obejmującego wszystkie wpływy z działalności przedsiębiorstwa. Ponadto wyjaśniono, że na powstanie zysku odnotowanego przez przedsiębiorstwo złożyły się: powstanie przychodu operacyjnego związanego z rozliczeniem dotacji unijnej, którą uzyskała Spółka oraz powstanie przychodu operacyjnego związanego z rozwiązaniem rezerw. Wyjaśniono także, że odpisy amortyzacyjne, które wg treści "Wieloletniego planu modernizacji..." mają generować środki finansowe dla realizacji inwestycji, nie mogą być ich źródłem, gdyż amortyzacja, jako operacja księgowa, nie generuje rzeczywistego przychodu. Przedsiębiorstwo zadeklarowało przy tym, że realizowane inwestycje finansuje ze środków własnych. W piśmie z dnia [...] października 2019 r. Spółka ponownie odniosła się do wniosku o wznowienie postępowania, podnosząc i argumentując brak zasadności przedstawionych w nim argumentów oraz wnosząc o wydanie rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r. Prezydent, pismem z dnia [...] listopada 2019 r. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora z [...] kwietnia 2018 r. oraz o wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy poprzez odmowę zatwierdzenia taryfy i nałożenie na Spółkę obowiązku przedłożenia poprawionego projektu taryfy. Ponadto ponownie podniósł argumenty i zarzuty sformułowane we wniosku z dnia [...] września 2019 r. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, Dyrektor decyzją z [...] listopada 2019 r. o wskazanym powyżej numerze odmówił uchylenia decyzji Dyrektora z dnia [...] kwietnia 2018 r. zatwierdzającej na okres 3 lat taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie: Miasta N. S., Miasta i Gminy S. S. oraz gmin: N., K. W., K., C., G., Ł.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołał treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który przewiduje, jako podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję ostateczną. Odnosząc się do, powołanego we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, oświadczenia Zarządu Spółki z dnia [...] sierpnia 2019 r. o przeznaczeniu zysków na spłatę kredytów i obligacji oraz twierdzenia, iż zamiar takiego przeznaczenia zysków istniał w dniu wydania decyzji zatwierdzającej taryfę, Dyrektor stwierdził, że okoliczność ta nie została wykazana w toku postępowania, gdyż brak jest dowodów na poparcie tego twierdzenia. Poza tym powołane oświadczenie nie mieści się w katalogu dokumentów podlegających weryfikacji i analizie prowadzonej przez organ zatwierdzający taryfę. Oceniając drugą okoliczność powołaną we wniosku o wznowienia postępowania, tj. zapis "Wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych" zgodnie z którym modernizacja i rozwój sieci finansowane mają być ze środków własnych Spółki pochodzących z odpisów amortyzacyjnych, Dyrektor podkreślił, że przyczyną wznowienia mogą być tylko okoliczności oraz dowody nieznane organowi, natomiast powyższy plan rozwoju i modernizacji, jako obligatoryjny załącznik do wniosku o zatwierdzenie taryfy, znany był Dyrektorowi wydającemu kwestionowana decyzję. Reasumując organ I instancji stwierdził, że wobec braku zaistnienia przesłanek wznowieniowych wynikających z art. 145 § 1, art. 145a § 1 oraz art. 145b § 1 k.p.a. należało na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówić uchylenia decyzji ostatecznej z [...] kwietnia 2018 r. Uzasadniając zaskarżoną sprzeciwem decyzję z [...] maja 2020 r., wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., Prezes stwierdził, że wady postępowania oraz wady decyzji podjętej przez organ I instancji uniemożliwiają dokonanie oceny wiarygodności i prawidłowości rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego, postępowanie organu I instancji było wadliwe, począwszy od pisma organu z dnia [...] października 2019 r., w którym zwrócono się do Spółki o odniesienie się do zarzutów Prezydenta oraz o złożenie wszelkich stosownych dowodów w sprawie. Organ I instancji nawet nie dokonał kwalifikacji prawnej tego pisma, poprzez oznaczenie go jako wezwanie Strony do odpowiedniego zachowania się pod ustawowo przewidzianym rygorem; po drugie: organ "wniósł" o przedłożenie wszelkich stosowanych dowodów, podczas, gdy obowiązkiem organu jest konkretyzacja materiału dowodowego. Organ odwoławczy wskazał, że podejmując czynność procesową wezwania, czy to na podstawie art. 27b ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, czy to na podstawie art. 50 k.p.a., należy pouczyć wzywanego o rygorze, czyli o skutkach prawnych niezastosowania się do wezwania. W ocenie Prezesa wydając decyzję organ I instancji przeprowadził postępowanie z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i § 2, art. 80, art. 107 § 1 k.p.a., co powoduje, że decyzja nosi znamiona dowolności. Zaznaczył przy tym, że rozpatrzenie przez organ administracji publicznej całokształtu materiału dowodowego oraz dokonanie jego wszechstronnej oceny, zgodnie z wymaganiami art. 80 k.p.a., jest możliwe dopiero po wyczerpaniu wszystkich ujawnionych w toku postępowania administracyjnego możliwości dowodowych, dotyczących istotnych okoliczności faktycznych. Zdaniem organu odwoławczego, wobec zaistnienia na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego poważnych naruszeń mających wpływ na wynik postępowania, konieczna jest ponowna ocena przez Dyrektora materiału dowodowego oraz rozważenie, czy owy materiał jest kompletny i miarodajny dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W tym względzie, organ I instancji winien sam określić zakres materiału dowodowego zarówno w formie dokumentów, jak również w postaci wyjaśnień stron postępowania. Przy czym, w zakresie tego pierwszego środka dowodowego, organ wydający decyzję administracyjną, winien dokładnie sformułować, jakie informacje, okoliczności, dane i fakty strona winna udokumentować. Organ odwoławczy podkreślił, iż określenie w postaci "przedłożenia wszelkich stosownych dowodów w sprawie" nie ma nic wspólnego z racjonalnym i rzetelnym procesem administracyjnym. Natomiast w odniesieniu do środka dowodowego w formie wyjaśnień rzeczą organu I instancji jest określenie zakresu informacji, które strona winna przekazać. Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że po dokonaniu ustaleń w sprawie Dyrektor wyda odpowiadający stwierdzonym faktom i zgodny z przepisami prawa akt administracyjny załatwiający sprawę. W sprzeciwie wniesionym od powyższej decyzji Spółka zarzuciła decyzji naruszenie przepisów postępowania, a to: 1. art. 138 § 2 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - poprzez wydanie przez Prezesa decyzji kasatoryjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, mimo że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie; 2. art. 12 § 1 in fine w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. - poprzez wydanie przez Prezesa decyzji kasatoryjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, mimo możliwości jej merytorycznej oceny przez organ II Instancji; 3. art. 107 § 3 in principe w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 in principe w zw. z art. 140 k.p.a. - poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu decyzji "zakresu sprawy", który wywierać ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a nie został, jakoby, wyjaśniony przez organ I instancji. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw jest zasadny. Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości decyzji objętej sprzeciwem przypomnieć należy, że decyzja ta została wydana na podstawie 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: k.p.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zakres kontroli sadowoadministracyjnej w niniejszej sprawie określony został w art. 64e p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest zatem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasacyjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma zatem charakter formalny. Innymi słowy, instytucja sprzeciwu służy jedynie skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu drugiej instancji została oparta na przesłankach jej wydania, określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie ma natomiast podstaw prawnych, aby – kontrolując decyzję kasacyjną w tak ustalonym zakresie – odnosić się do zarzutów merytorycznych podnoszonych w skardze. Nie może również zastąpić organu odwoławczego w dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiałubdowodowego i rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji. Instytucja sprzeciwu służy zatem wyłącznie skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu drugiej instancji została oparta na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Pamiętać jednakże należy, iż decyzja organu odwoławczego wydana w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. nie kształtuje stosunku materialnoprawnego, ale stanowi wręcz przeszkodę do jego ostatecznego ukształtowania. Następstwem wydania decyzji kasacyjnej jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem I instancji. Ponowne postępowanie, jakie się będzie przed nim toczyć, nie jest jednak dalszym ciągiem ani "przedłużeniem postępowania" odwoławczego. Sprawa wraca bowiem do poprzedniego stanu i postępowanie przed organem I instancji toczy się od początku. Na nowo zostaje ustalony stan sprawy, zarówno faktyczny, jak i prawny. Dodać także należy, że polski ustawodawca w art. 138 § 2a k.p.a. wskazał, że jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów. Mając na uwadze powyższe regulacje, stwierdzić należy, że zasadą jest, iż organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Natomiast odstępstwem od tej ogólnej zasady jest, wynikające z art. 138 § 2 k.p.a., uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji ciężar ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji. Podkreślić przy tym trzeba, iż w sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne – jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności – jest wydanie decyzji kasacyjnej. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji było dotknięte niewielkimi brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. Przesłankami do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji jest zatem: 1) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Co więcej samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, nie jest samodzielną przesłanką do wydania decyzji kasatoryjnej, niezbędnym bowiem jest dodatkowo wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tym samym z powyższych przepisów wynika, że w zasadzie organ odwoławczy powinien ponownie merytorycznie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę uprzednio rozpoznaną przez organ I instancji. Jeżeli zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, to w pierwszej kolejności organ odwoławczy powinien rozważyć zastosowanie art. 136 k.p.a, który stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Tego w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie uczynił. Wracając do dalszej analizy sprawy podkreślenia wymaga, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie, oczywiście możliwe kroki, do merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że w sprawie nie zaistniała sytuacja prawna wyczerpująca dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a., a organ odwoławczy z naruszeniem powyższego przepisu uchylił się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy to w jego kompetencji leży ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją prowadzone było w tzw. trybie wznowieniowym, jego wszczęcie - postanowieniem z [...] października 2019 r. - związane było z wnioskiem Prezydenta z [...] września 2019 r. skierowanym do Dyrektora, jako organu właściwego w tej sprawie, o wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2018 r. o zatwierdzeniu taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Miasta N. S., Miasta i Gminy S. S. oraz gmin N., K. W., K., C., G., Ł. na okres 3 lat. Prezydent występując o wznowienie postępowania - na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - wskazał, że Skarżąca we wniosku o zatwierdzenie taryfy zadeklarowała, że cały zaplanowany zysk z usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę zostanie przeznaczony na cele inwestycyjne zgodnie z Planem Rozwoju, jak wynika natomiast z oświadczenia Skarżącej z [...] sierpnia 2019 r. zysk Spółki jest w całości wykorzystywany na spłatę kredytów i obligacji, co oznacza, że informacje podane we wniosku były nieprawdziwe i wprowadziły w błąd organ regulacyjny. Prezydent w swym wniosku stwierdził ponadto, że przeznaczenie zysku podane we wniosku było sprzeczne z Planem Rozwoju, co również nie było znane Dyrektorowi. Należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydawania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (149 § 2 k.p.a.). Stosownie do art. 151 § 1 k.p.a. organ właściwy w sprawie wznowienia po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wyda nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, decyzją z [...] listopada 2019 r. Dyrektor na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] kwietnia 2018 r. (zatwierdzającej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków), tłumacząc w uzasadnieniu decyzji powody podjętego rozstrzygnięcia, zarówno co do istnienia podstaw wznowieniowych, jak również co do rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Natomiast organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję w trybie art. 138 § 2 k.p.a. nie sformułował zarzutów procesowych, które można byłoby odnieść do realiów rozpoznawanej sprawy, prowadzonej w trybie wznowieniowym, według powyżej wskazanych reguł, tj. powinności organu w zakresie ustalenia podstaw wznowieniowych jak i rozstrzygnięcia o meritum sprawy. Organ odwoławczy, pomimo dość obszernego uzasadnienia, przedstawił jedynie ogólne uwagi dotyczące wymogów prowadzenia postępowania dowodowego czy też uzasadnienia decyzji, nie odnosząc ich w ogóle do trybu w jaki było prowadzone postępowanie oraz do zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego na który składają się dowody zgromadzone w toku sprawy o zatwierdzenie taryfy zakończonej decyzją ostateczną z [...] kwietnia 2018 r. oraz dokumenty zgromadzone przez organ już po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania i wszczęciu postępowania wznowieniowego, które potwierdzają stanowisko i argumenty zaprezentowane przez Prezydenta jak i Skarżącą w odniesieniu do wznowionego postępowania. Organ odwoławczy nie miał podstaw do kwestionowania zgromadzonego materiału dowodowego w oparciu o wystąpienie przez Dyrektora do Skarżącej (pismo z [...] października 2019 r.) o odniesienie się do zarzutów wniosku o wznowienie postępowania i przedłożenie dowodów, ponieważ zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Natomiast Prezes w żaden sposób nie odmówił wiarygodności tak zgromadzonemu materiału dowodowego zarzucając, że wezwanie powyższe pozbawione było rygoru prawnego, co jednakże nie miało żadnego znaczenia w sprawie. Organ odwoławczy nie ocenił także subsumpcji prawnej poczynionej przez Dyrektora na gruncie poczynionych ustaleń faktycznych. W końcu organ odwoławczy nie wykazał w ogóle jaki to zakres sprawy, nie wyjaśniony przez organ I instancji, ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a także jakie okoliczności powinien wziąć pod uwagę organ I instancji ponownie prowadząc postepowanie i wydając decyzję. W świetle powyższych rozważań, sąd uznał sprzeciw za zasadny, gdyż nie istniały przesłanki zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. w odniesieniu do decyzji organu I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu organ odwoławczy powinien mieć na uwadze, że może powołać się na przepis art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas gdy wykaże, iż przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest uzasadnione zakresem sprawy wymaganym do wyjaśnienia. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z tych względów sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. O kosztach sąd orzekł opierając się na treści art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło