V SA/Wa 1093/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-21
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Jarosław Stopczyński, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wiążącej informacji taryfowej została wydana prawidłowo, w szczególności czy zachodzi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, w którym organ nie rozstrzyga co do meritum sprawy, lecz jedynie weryfikuje, czy decyzja jest dotknięta jedną z enumeratywnie wymienionych wad, w tym rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa, gdyż decyzja organu była zgodna z przepisami i oparta na prawidłowej wykładni, a zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych powinny być rozpatrywane w postępowaniu zwyczajnym. Wobec tego skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Szefa Służby Celnej z lutego 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej z sierpnia 2010 r., który odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z listopada 2007 r. dotyczącej klasyfikacji taryfowej tkanin impregnowanych. Skarżący zarzucał wadliwość decyzji, wskazując na błędną klasyfikację towaru, naruszenie przepisów prawa celnego i podatkowego oraz ograniczenie dostępu do akt postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi J. M. - PHU [...] na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wiążącej informacji taryfowej; - oddala skargę.
Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Decyzja organu odwoławczego została oparta na następujących ustaleniach i rozważaniach:
W dniu 23 marca 2010 r. do Izby Celnej w [...] wpłynął, wniosek o stwierdzenie nieważności czterech decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...], tj:
[...] z dnia [...] listopada 2007 r.
[...] z dnia [...] listopada 2007 r.
[...] z dnia [...] listopada 2007 r.
[...] z dnia [...] listopada 2007 r.
W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że decyzje które dotyczą klasyfikacji tkanin [...],[...],[...],[...], są w sposób oczywisty wadliwe, ponieważ kod 5407613 nie dotyczy tkanin impregnowanych. Zdaniem strony w tych sprawach naruszono wszelkie zasady postępowania, przedłożono interes publiczny nad interes przedsiębiorcy, a organ celny kierował się interesem materialnym, fiskalnym Państwa zmierzając do nałożenia cła antydumpingowego. Ponadto organ celny był zobligowany w tych sprawach do:
1. zinterpretowania wszelkich wątpliwości na korzyść importera,
2. dokonania wykładni nieprecyzyjnych sformułowań Taryfy celnej na korzyść importera,
Zdaniem strony kwestionowane decyzje zostały wydane wbrew ewidentnym dowodom w postaci ekspertyzy rzeczoznawcy, który wskazał wprost kod celny, inny niż w decyzji WIT, badaniom Instytutu Włókiennictwa w Łodzi oraz oświadczeniom odbiorców, którzy wskazywali, że tkaniny należą do impregnowanych, w których efekt impregnacji jest widoczny gołym okiem.
Zdaniem strony objęcie tkanin impregnowanych w klasie tkanin jedynie barwionych narusza ten przepis; importer w żaden sposób bowiem nie jest w stanie wykazać zbieżności tkaniny z treścią wiążącej informacji taryfowej. Zdaniem strony ta okoliczność rodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwych decyzji.
W przedmiotowej sprawie dochodzi także do naruszenia rozporządzenia Komisji (WE) nr 1549/2006 z dnia 17 października 2006 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, a także rozporządzenia Rady (WE) nr 1487/2005 nadającego ostateczne cło antydumpingowe oraz ostatecznie pobierające tymczasowe cło nałożone na przewóz niektórych wykończonych tkanin z włókien poliestrowych pochodzących z [...].
W dniu [...] sierpnia 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] wydał decyzję którą odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...].
Organ odwoławczy uznał, iż rozstrzygnięcie to jest trafne podnosząc jednocześnie, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, istotą którego jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej.
W art. 247 ustawy "Ordynacja podatkowa" został określony katalog przesłanek, zaistnienie których uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji, której dotyczą. Jest to tryb nadzwyczajny w którym możliwe jest wzruszenie jedynie ostatecznej decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 247 § 1 organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która:
1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości;
W niniejszej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczy decyzji WIT, którą wydał Dyrektor Izby Celnej w [...]. Podstawą prawną dla określenia właściwości rzeczowej jest rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie wyznaczenia Dyrektora Izby Celnej w [...] do prowadzenia niektórych spraw celnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 87, poz.830). Na mocy tego rozporządzenia Dyrektor Izby Celnej w [...] został wyznaczony jako organ właściwy do wydawania, m. in. wiążącej informacji taryfowej WIT.
2) została wydana bez podstawy prawnej;
W przypadku decyzji WIT, która jest przedmiotem niniejszego postępowania, jako podstawy prawne należy wskazać art. 12 ust 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. L 302 z 19 października 1992, str. 1) oraz przepisy Wspólnej Taryfy Celnej określonej w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1549/2006 z dnia 17 października 2006 r. zmieniającym załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej.
3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
Kryterium rażącego naruszenia prawa jest nieostre. W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworzędnego państwa.
"Rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży. Takie znaczenie pojęcia "rażące naruszenie prawa" powoduje, że stwierdzenie nieważności decyzji z tej przyczyny może nastąpić w przypadku zastosowania w kwestionowanym rozstrzygnięciu normy prawnej, której znaczenie można ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny. Nie może być zatem podstawą do takiego działania norma prawa, co do której treści istnieją rozbieżności co do interpretacji.
Podkreślono, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z powodu rażącego naruszenia prawa należy kierować się przed wszystkim gramatyczną wykładnią tego pojęcia. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisem prawa poprzez proste ich zestawienie ze sobą. Oznacza to, że w sytuacji kiedy rozstrzygnięcie sprawy zależy od oceny jej stanu faktycznego przez organy administracji publicznej bądź też kiedy mamy do czynienia z różną wykładnią przepisu prawa, nie może dojść do "rażącego" naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Zwrócono uwagę na to, że zarówno we wnioskach pełnomocnika strony, jak i w odwołaniu zgłaszane argumenty dotyczą dokonanych przez organ celny ustaleń faktycznych, tj. co do właściwości tkaniny, do której klasyfikację ustalono w decyzji WIT. Te właśnie ustalenia faktyczne pełnomocnik strony kwestionuje i dowodzi, że subsumcja dokonana w tej sprawie przez Dyrektora Izby Celnej w [...] rażąco narusza szereg przepisów, ponieważ w opinii strony klasyfikacja spornego towaru powinna być inna. Takie zarzuty wskazują, że pełnomocnik wnioskując o tryb nadzwyczajny wskazuje zarzuty, które należało podnieść w trybie odwoławczym.
Bezsporne jest bowiem że, przedmiot postępowania nadzwyczajnego nie jest tożsamym z przedmiotem postępowania zwykłego.
4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
W niniejszej sprawie taka przesłanka nie zachodzi, gdyż w przedmiocie klasyfikacji towaru o nazwie [...] istnieje tylko jedna decyzja WIT.
5) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie;
Przedmiotowa decyzja WIT została skierowana do tej samej osoby, która złożyła wniosek o wydanie WIT.
6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z wiążącą informacją o klasyfikacji taryfowej towarów wydaną przez uprawiany organ celny. Tej informacji nadano szczególną formę decyzji. Decyzja wydana w takim trybie nie podlega egzekucji, także posługiwanie się nią przez posiadacza takiej decyzji nie jest obligatoryjne w obecnym stanie prawnym.
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa;
W niniejszej sprawie brak jest wskazania przepisu, na postawie którego możliwe byłoby stwierdzenie nieważności decyzji WIT.
8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
Z założenia rolą decyzji WIT jest zapewnienie bezpieczeństwa prawnego posiadaczowi WIT. Zatem użycie decyzji WIT, która została wydana zgodnie z przepisami, przez jej posiadacza nie wiąże się w żaden sposób i nie może wiązać się z sankcjami karnymi.
Odnośnie do zarzutu obrazy art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust 1 ustawy Prawo celne poprzez odmowę przekazania przez organy celne akt postępowania do Urzędu Celnego w [...] w celu umożliwienia wnioskodawcy zapoznania się z całością akt postępowania, zwrócono uwagę na to, że strona była informowana na każdym etapie postępowania o treści art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Ponadto pełnomocnik strony został poinformowany w trakcie postępowania odwoławczego, że zgodnie z art. 178 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzenia z nich notatek, kopii lub odpisów a prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania oraz, że te czynności, w tym udostępnienie akt sprawy stronie, mogą mieć miejsce wyłącznie w siedzibie organu, w godzinach jego urzędowania.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżyło [...] z siedzibą w [...] zarzucając jej:
I. obrazę art. 247 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. "Ordynacja podatkowa" (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w zw. z art. 73 ust 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. "Prawo celne" (Dz. U. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.), poprzez jego niezastosowanie w sytuacji w której decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] narusza zdaniem wnioskodawcy w sposób rażący postanowienia przepisów prawa, w szczególności dyspozycję art. 12 ust 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. "ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny" zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 648/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 kwietnia 2005 r. "zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny", ewentualnie obrazę art. 9 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. "ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny", poprzez jego niezastosowanie, a to wobec nie cofnięcia decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] pomimo jej ewidentnych wad w zakresie określenia kodu celnego, a nadto obrazę art. 121 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. "Ordynacja podatkowa" (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w zw. z art. 73 ust 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. "Prawo celne" (Dz. U. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a to wobec dokonywania swobodnych ustaleń w sprawie, rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść strony, co w konsekwencji daje asumpt do twierdzenia, że celem organu było przede wszystkim dążenie do obciążenia importera stawką cła antydumpingowego;
II. obrazę art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. "Ordynacja podatkowa" (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w zw. z art. 73 ust 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. "Prawo celne" (Dz. U. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to wobec nie odniesienia się przez organ celny w uzasadnieniu decyzji do meritum sprawy, a więc zakwalifikowania tkaniny impregnowanej do kodu celnego przewidzianego dla tkanin nieimpregnowanych.
III. obrazę art. 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. "Ordynacja podatkowa" (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w zw. z art. 73 ust 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. "Prawo celne" (Dz. U. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to wobec nie umożliwienia wnioskodawcy zapoznania się z całością akt postępowania, będące następstwem nieuwzględnienia wniosków o przekazanie akt sprawy celem jej analizy przez wnioskodawcę Urzędowi Celnemu w [...], jak również wobec doręczenia wnioskodawcy kopii pism Wydziału Wiążących Informacji WIT i WIP Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2010 r. oraz pisma Wydziału Prawnego z dnia [...] czerwca 2010 r. wraz z zaskarżoną uprzednio decyzją organu administracji I instancji;
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Szefa Służby Celnej z dnia [...] lutego 2011 r. wydanej w sprawie o sygnaturze [...],[...], jak również poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] wydanej w sprawie [...] w dniu [...] sierpnia 2010 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Sąd zważył co następuje:
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Szefa Służby Celnej z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] (z dnia [...] sierpnia 2010 r.) którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji tegoż organu z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...].
Przede wszystkim podkreślić jednak należy, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej jest trybem nadzwyczajnym postępowania stanowiącym swoisty wyłom od zasady stabilności decyzji przewidzianej w art. 16 § 1 k.p.a.
Z tego też względu ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe.
Należy również pamiętać o tym, że celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji w kontekście tego czy jest ona dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej która :
1. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości;
2. została wydana bez podstawy prawnej;
3. została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
4. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
5. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie;
6. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
7. zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa;
8. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
Oczywistym jest, że organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygnięcia sprawy co do meritum tzn. nie może rozpatrywać jej tak jak w postępowaniu odwoławczym albowiem orzeka wyłącznie kasacyjnie stwierdzając nieważność decyzji, a w przypadku braku przesłanek do wydania takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia jej nieważności (art. 247 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej).
Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w cytowanym wyżej art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej jest m. in. rażące naruszenie prawa.
Na istnienie tej właśnie przesłanki powołuje się strona skarżąca. Należy jednak pamiętać, że obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z tej właśnie przyczyny jest wyraźne wskazanie jaki przepis prawa został naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie organ obowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania rozstrzygnięcia objętego wnioskiem.
W judykaturze oraz nauce prawa przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wówczas gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Co istotne jako rażącego nie można traktować takiego rozstrzygnięcia które wynika z odmiennej interpretacji danej normy.
Rażące naruszenie prawa musi być bowiem wyrazem ewidentnego błędu w interpretowaniu prawa.
Podkreślenia wymaga, że z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde nawet oczywiste naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak jak gdyby od początku nie została wydana.
Cechą rażącego naruszenia prawa jest więc to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienia ze sobą. Chodzi tu zatem o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że kwestionowane rozstrzygnięcie nie budzi wątpliwości. Organy orzekające w obu instancjach nie znalazły bowiem podstaw do uznania, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2007 r. [...] jest dotknięta którąkolwiek z wad wskazanych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, w tym zwłaszcza wadą wskazaną w pkt 3 tego przepisu. Zdaniem sądu z argumentacją przedstawioną w tej materii należy się zgodzić.
Dyrektor Izby Celnej (w decyzji z dnia [...] listopada 2007 r.) wskazał bowiem w opisie towaru że jest nim tkanina z włókien ciągłych poliestrowych barwionych impregnowana poliuretanem, przy czym warstwa impregnująca nie daje się dostrzec gołym okiem.
To ostatnie twierdzenie (warstwa impregnująca nie daje się dostrzec gołym okiem) jest niezmiernie istotne ze względu na treść uwagi. 2a pkt 1 do działu 59 Tabeli stawek celnych. Otóż wynika z niej że pozycja 5903 obejmuje tekstylia impregnowane, powleczone, pokryte lub laminowane tworzywami sztucznymi bez względu na ich masę powierzchniową i bez względu na postać tworzywa sztucznego inne niż materiały których impregnacja, powleczenie lub pokrycie nie jest widoczne gołym okiem.
Jeżeli zatem impregnacja nie była widoczna gołym okiem organ miał uzasadnione podstawy aby zaklasyfikować sporny towar do kodu 54076130 co też de facto uczynił.
Twierdzenie skarżącego, że było to błędne także ze względu na dowody powołane w skardze a mianowicie ekspertyzę rzeczoznawcy J. P., badania Instytutu Włókiennictwa w [...], oświadczenia odbiorców towaru mogłoby mieć znaczenie jednakże w postępowaniu zwyczajnym, nie zaś nieważnościowym. Jak już bowiem podkreślono wcześniej w ostatnim z wymienionych postępowań organy nie przeprowadzają postępowania wyjaśniającego ani też nowych dowodów choćby wcześniej nieznanych.
Z powyższych względów skargę jako bezzasadną oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło