V SA/Wa 1095/13

WyrokWSA w Warszawie2013-11-08

Skład orzekający: Piotr Kraczowski, Beata Krajewska, Barbara Mleczko - Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednostka samorządu terytorialnego może potrącić z bieżących dochodów budżetowych należnych Skarbowi Państwa kwotę nadmiernie przekazanych dochodów w latach poprzednich?
Ratio decidendi
Jednostka samorządu terytorialnego nie może potrącić z bieżących dochodów budżetowych należnych Skarbowi Państwa kwoty nadmiernie przekazanych dochodów w latach poprzednich. Przepisy ustawy o finansach publicznych, w szczególności art. 255 ust. 1, jasno określają, że potrącenia mogą dotyczyć wyłącznie dochodów przysługujących jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania konkretnych zadań w danym okresie rozliczeniowym. Nie ma podstaw prawnych do rozszerzającej wykładni tych przepisów ani do stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w celu zaliczenia nadpłaty z lat ubiegłych na poczet bieżących należności.
Stan faktyczny
Miasto B. pobrało w latach 2007-2010 dochody z tytułu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa, które następnie przekazało do budżetu państwa. W 2012 roku Miasto B. dokonało potrącenia z bieżących dochodów budżetowych należnych Skarbowi Państwa kwoty rzekomo nadmiernie przekazanej w latach poprzednich. Wojewoda oraz Minister Finansów uznali te potrącenia za nielegalne i wydali decyzje nakazujące zwrot środków. Miasto B. wniosło skargę do sądu administracyjnego, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako niezasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Miasta B. na decyzję Minister Finansów z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu do budżetu państwa; oddala skargę Decyzją z [...] grudnia 2012 r., nr [...], Wojewoda [...] określił Miastu B. do zwrotu do budżetu państwa kwotę dochodów budżetowych pobranych w okresie od 21 marca 2012r. do 10 czerwca 2012r., w związku z gospodarowaniem nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa i nieprzekazanych przez Miasto B. do budżetu państwa, w łącznej wysokości 2.033.547,93 zł. wraz z odsetkami. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody [...], Prezydent Miasta B. pismem z 16 marca 2012r. poinformował, że od dnia 23 marca 2012r. rozpocznie dokonywanie potrąceń z bieżących dochodów pobieranych na rzecz Skarbu Państwa kwoty ok. 2.000.000 zł., która w latach 2007-2010 została przekazana przez Miasto B. jako dochody Skarbu Państwa uzyskane z tytułu gospodarowania nieruchomościami. Autor pisma wskazał, że przekazywane dotychczas należności jako dochody Skarbu Państwa, powinny być należne budżetowi Miasta B. Wojewoda [...] pismem z 23 kwietnia 2012r. poinformował Prezydenta Miasta B., że dokonywanie przez jednostkę samorządu terytorialnego potrąceń z dochodów należnych budżetowi państwa pozbawione jest podstaw prawnych. Kolejnymi pismami z 14 maja, 15 maja, 21 maja , 25 maja, 11 czerwca, 15 czerwca 2012r. Prezydent Miasta B. przedłożył Wojewodzie [...] rozliczenia dochodów dotyczących realizacji powierzonych zadań. Na podstawie tych dokumentów Wojewoda [...] w decyzji z [...] grudnia 2012r. stwierdził, że Miasto B. pobrało dochody w związku z nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa i nie przekazało do budżetu państwa kwoty 2.033.547,93 zł. wraz z odsetkami. Organ I instancji wskazał, że jedynym tytułem uprawniającym do pomniejszania dochodów odprowadzanych na rachunek państwa jest przysługujący jednostkom samorządu terytorialnego udział 5% lub 25% w dochodach uzyskiwanych w danym roku. Natomiast dokonywanie przez Miasto B. potrącania z dochodów budżetowych uzyskanych w 2012r. jest pozbawione podstaw prawnych. Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Finansów decyzją z [...] lutego 2012 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Minister Finansów przywołał treść art. 255 ustawy o finansach publicznych i wskazał, że kwestie przyczyny braku dokonania zwrotu dochodów budżetowych, kwestie winy, zaniedbania czy powodów nieprawidłowości nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy uznał, że pozbawione jest podstaw prawnych pomniejszenie dochodów budżetowych uzyskanych w okresie od 21 marca -10 czerwca 2012r., z realizacji zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego, o kwoty dochodów, które w latach 2007-2010 zostały przekazane przez Miasto B., jako dochody Skarbu Państwa uzyskane z tytułu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa, które spełniały przesłanki komunalizacji. Minister Finansów podkreślił, że pomniejszenie należności może dotyczyć jedynie ściśle określonych dochodów, pobranych w ściśle określonym okresie rozliczeniowym, ujętych w sposób procentowy. W skardze na decyzję Ministra Finansów z [...] lutego 2013 r. pełnomocnik Miasta B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz skontrolowanie decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 23 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię, a przez to uznanie, że Prezydent Miasta wykonując zadania starosty, nie miał uprawnienia do rozliczenia ze Skarbem Państwa należności z tytułu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa z uwzględnieniem kwot nadmiernie przekazanych Skarbowi Państwa w poprzednich okresach, art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez jego błędną wykładnię, a przez to uznanie, że zarząd jednostki samorządu terytorialnego nie może pomniejszać pobranych dochodów budżetowych związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami w sytuacji, gdy dochody te zostały odprowadzone w okresach wcześniejszych, art. 255 ust. 4 ustawy o finansach publicznych poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy - jak wskazano - nie zaistniały przesłanki jego stosowania, § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych (Dz.U. z 2010 r. Nr 241, poz. 1616) przez jego niezastosowanie w sprawie, art. 75 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 479, z późn. zm.) w związku z art. 60 oraz art. 67 ustawy o finansach publicznych poprzez niezastosowanie tych przepisów, pomimo wskazania przez skarżącego na istnienie nadpłaty i chęci jej rozliczenia, art. 78 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w związku z art. 60 i art. 67 ustawy o finansach publicznych poprzez ich niezastosowanie, a przez to niezaliczenie nadpłaty należności Skarbu Państwa z poprzednich okresów (za lata 2007-2010) na poczet należności z tytułu dochodów Skarbu Państwa wynikających z gospodarowania przez Gminę B. nieruchomościami Skarbu Państwa za okres od 21 marca 2012 r. do 10 czerwca 2012 r. W rozwinięciu motywów skargi, jej autor wskazał, że Prezydent Miasta ma kompetencje do ustalania wysokości należności odprowadzanych na rzecz Skarbu Państwa i korygowania dokonanych rozliczeń ze Skarbem Państwa. Zdaniem pełnomocnika zapisy ustawy o finansach publicznych nie rozróżniają pomniejszenia należności bieżącej i tych odprowadzanych w okresach poprzednich, a Miasto B. powinno uzyskać zaliczenie nadpłaconej należności w okresie 2007-2010 na należność z okresu 21 marca - 10 czerwca 2012r. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia Sąd stanął na stanowisku, iż organy administracji zarówno przy wydawaniu decyzji w I jak i w II instancji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd oddalił skargę jako niezasadną podzielając w całości stanowisko i argumentację przedstawione przez Ministra Finansów w zaskarżonej decyzji. Kwestią sporną jest wyłącznie ustalenie, czy potrącenie przez Miasto B. z należnych Skarbowi Państwa dochodów pobranych w 2012r. kwoty nadmiernie przekazanych dochodów przez Miasto B. za lata 2007-2010r. z tytułu gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa, było zgodne z prawem. Miasto B. przekazało w latach 2007-2010 jako dochody Skarbu Państwa należności uzyskane z tytułu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa, które spełniają przesłanki komunalizacji z mocy prawa w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32, poz. 191 ze zm.). Stosownie do przepisu art. 255 ust.1 pkt 1 ustawy 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157 poz. 1240 ze zm.), zarząd jednostki samorządu terytorialnego zobowiązany jest do przekazania pobranych dochodów budżetowych związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszonych o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, według stanu określonego na: 1) 10 dzień miesiąca – w terminie do 15 dnia danego miesiąca, 2) 20 dzień miesiąca – w terminie do 25 dnia danego miesiąca. Nie ulega więc wątpliwości, że skarżący powinien przekazać pobrane w 2012r. dochody do budżetu państwa, stosując odpowiednie pomniejszenia dochodów budżetowych wyłącznie o dochody przysługujące jednostce samorządu terytorialnego, związane z wykonaniem konkretnych zadań, zrealizowanych we wskazanym w niniejszej sprawie okresie. Powyższy przepis jest jasny i nie można go stosować przy pomocy wykładni rozszerzającej. Nie może więc stanowić podstawy prawnej do dokonania potrąceń ewentualnych należności przysługujących jednostkom samorządu terytorialnego z tytułu innych zadań, wykonanych w innym okresie. Jedynym tytułem uprawniającym do pomniejszania dochodów odprowadzanych na rachunek budżetu państwa z tytułu realizacji zadań jest przysługujący jednostkom samorządu terytorialnego udział 5% lub 25% w dochodach uzyskiwanych w danym okresie rozliczeniowym. Tak więc, zdaniem Sądu, organ zasadnie uznał za nieprawidłowe dokonanie przez skarżącą potrącenia dochodów, które zostały przekazane przez Miasto B. w latach 2007-2010 z należnych budżetowi w roku bieżącym 2012. W związku z tym prawidłowe było wydanie decyzji określającej kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i termin, od którego naliczane są odsetki - na podstawie przepisu art. 255 ust. 4 ustawy o finansach publicznych. Należy przy tym pamiętać, że podstawą gospodarki finansowej państwa w danym roku budżetowym jest ustawa budżetowa uchwalona na okres roku budżetowego, a podstawą gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego jest uchwała budżetowa na rok budżetowy. Nie może być tak, że w każdym czasie można dokonać potrącenia z dochodów budżetowych uzyskanych w danym roku, jakichś kwot przysługujących w latach ubiegłych. Tu dokonano potrącenia z dochodów uzyskanych w okresie od 21 marca 2012r. do 10 czerwca 2012r, w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego, kwoty dochodów przekazanych za lata 2007-2010. Odnosząc się w tym miejscu do zawartych w skardze zarzutów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, że art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych nie daje podstaw do modyfikacji sposobu rozliczenia z uwagi na fakt, że określone środki zostały już przekazane w latach wcześniejszych. Podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 255 ust. 4 ustawy o finansach publicznych, a zatem w żadnej mierze, zdaniem Sądu nie można wskazać jak uczynił to pełnomocnik skarżącego, że treść tego przepisu nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Treść zaskarżonej decyzji potwierdza jedynie kwotę należności przypadającą do zwrotu oraz termin od którego są liczone odsetki, natomiast zaległość powstała z mocy prawa. Przepisy ustawy o finansach publicznych nie przewidują podstaw do odstąpienia od wydania decyzji z uwagi na - wskazaną na etapie postępowania administracyjnego - błędną interpretację przepisów w zakresie ustalenia stanu własnościowego nieruchomości przyjętą przez Prezydenta Miasta B., podobnie jak okoliczność, że Wojewoda [...] nie jest obciążony kosztami utrzymania nieruchomości, które były przedmiotem komunalizacji. Ponadto tut. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 23 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż kwestie przekazywania dochodów i tryb ich pomniejszania o określone w odrębnych ustawach (w tym w ustawie o gospodarce nieruchomościami) reguluje art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Odnosząc się do pozostałych zarzutów naruszenia § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych oraz art. 75 § 1 i 4 i art. 78 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa to wskazać należy, że nie miały one zastosowania w sprawie. Zgodnie z zapisem § 18 ust. 2 ww. rozporządzenia państwowa jednostka budżetowa zalicza nadpłaty na inne wymagalne należności przypadające od tego samego dłużnika, a w razi braku takich należności - zwraca je uprawnionej osobie. Wskazać należy, że rozszerzanie zasad dotyczących zagadnień podatkowych do trybu zwrotu należności do budżetu państwa, nie ma podstaw prawnych. Z tego też względu organ nie mógł oprzeć rozstrzygnięcia na wskazanych wyżej przepisach ordynacji podatkowej, pomimo odmiennego stanowiska prezentowanego w skardze. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło