V SA/Wa 1097/14

WyrokWSA w Warszawie2014-09-26

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Dorota Mydłowska, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, oparta na rozbieżności między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działek, jest zgodna z prawem, gdy rolnik kwestionuje sposób ustalenia tej powierzchni i zarzuca naruszenie przepisów proceduralnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o odmowie przyznania płatności bezpośrednich była zgodna z prawem. Stwierdzono, że organy prawidłowo ustaliły różnicę między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działek rolnych, stosując przepisy unijne dotyczące maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (PEG) i zasady wzajemnej zgodności. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym braku powołania biegłego czy wizji lokalnej, uznano za nieuzasadnione, ponieważ system kontroli przewidziany w przepisach UE obejmuje kontrole administracyjne i na miejscu, a ciężar udowodnienia zgodności powierzchni spoczywa na rolniku.
Stan faktyczny
Skarżąca M.R. wniosła o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności, stwierdzając znaczną różnicę między zadeklarowaną a faktycznie stwierdzoną powierzchnią działek rolnych, co skutkowało przekroczeniem dopuszczalnych limitów. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym brak przeprowadzenia wizji lokalnej czy powołania biegłego. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2014 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez M.R. była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu: W dniu 8 maja 2013 r. skarżąca wystąpiła do Kierownika BP Agencji o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów na rok 2013, obejmując wnioskiem m.in. działki ewidencyjne nr 153/1, 1/2 oraz 185. Kierownik Biura Powiatowego Agencji w dniu [...] stycznia 2014 r. wydał decyzję w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jako podstawę prawną decyzji podał art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012, poz. 1164, z późn. zm.); dalej: "ustawa o płatnościach", art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/209 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1) w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, z późn. zm.), a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.". W uzasadnieniu organ podał, że w wyniku kontroli ustalono różnicę między powierzchnią zadeklarowaną przez wnioskodawczynię (24,53 ha) a powierzchnią stwierdzoną, która kwalifikuje się do objęcia jednolitą płatnością obszarową, a wynoszącą 18,96 ha. Tą samą decyzją organ odmówił przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Jako uzasadnienie podał, że stwierdzono różnicę między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych (19,15 ha), a powierzchnią działek stwierdzonych do objęcia płatnością uzupełniającą, wynoszącą 13,76 ha. W odwołaniu z dnia 21 stycznia 2014 r. skarżąca podniosła, że zadeklarowała powierzchnie dokładnie takie, jakie otrzymała od Agencji. Wyjaśniła, iż nie dostała żadnego zawiadomienia np. z pomiarów, które wskazywałyby na tak duże różnice. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż fakt dostarczenia przez ARiMR formularza wniosku sporządzonego w oparciu o obszary określone w roku ubiegłym nie zwalnia wnioskodawcy z obowiązku dokonania weryfikacji czy obszary te w dalszym ciągu kwalifikują się do przyznania płatności w kolejnych latach. Analizując natomiast wni9osek złożony przez skarżącą oraz załączniki graficzne przedstawiające działki ewidencyjne o numerach 1/2, 185 i 153/1, należy, zdaniem organu, zauważyć, że rolnik nie wprowadził we wniosku i na załączniku graficznym żadnych zmian. Organ I instancji przeprowadzając kontrolę administracyjną dokonał ustalenia powierzchni działki rolnej na działce ewidencyjnej nr 1/2, według widocznych na ortofotomapie (data zdjęcia 24 lipca 2012 r.) granic uprawy pokrywających się ze wskazaniem rolnika przebiegu granicy działki rolnej B/B1 na załączniku graficznym działki 1/2. Powierzchnia ta wynosi 10,92 ha, wobec zadeklarowanej 16,31 ha. W przypadku działki ewidencyjnej nr 153/1, jak wynika ze zdjęcia ortofotomapy (data zdjęcia 8 marca 2013 r.) zmniejszeniu uległa powierzchnia użytkowana rolniczo. W stosunku do zdjęcia z roku 2010 (według którego określony był dotychczasowy PEG) zwiększyła się powierzchnia zadrzewień/zakrzaczeń na działce nr 153/1. Powierzchnia maksymalnego spójnego obszaru wynosi 0,35 ha (zadeklarowano 0,51 ha). W przypadku działki nr 185 zdjęcie ortofotomapy z 8 marca 2013 r. wskazuje na powiększenie powierzchni zakrzaczonych/zadrzewionych na działce (w części północnej) co spowodowało wyznaczenie PEG w wysokości 0,48 ha, tj. o 0,02 ha mniej niż PEG wyznaczony w oparciu o ortofotomapę z roku 2010. Organ podkreślił, iż podając we wniosku powierzchnie, które zawierały powierzchnie zadrzewione czy zakrzaczone i nie stanowiące uprawy, rolnik zadeklarował powierzchnie nie kwalifikujące się do przyznania płatności. W skardze M. R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach poprzez błędne ustalenie, iż przedmiotowy obszar nie jest utrzymywany zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, w sytuacji gdy obszar ten jest utrzymywany zgodnie z normami przez cały rok, 2) art. 124 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16) poprzez błędne ustalenie powierzchni kwalifikującej się do objęcia jej jednolitą płatnością obszarową, 3) art. 58 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez błędne ustalenie różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do przyznania jednolitej płatności obszarowej we wniosku i obszarem stwierdzonym, 4) art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy strona złożyła wniosek zgodny ze stanem faktycznym, 5) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym oparcie decyzji o jedyny dowód w sprawie, tj. na ortofotomapie wykonanej w dniu 8 marca 2013 r. , 6) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, 7) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym w szczególności nieprzeprowadzenie wizji lokalnej, 8) art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezwrócenie się do biegłego o wydanie opinii w sytuacji gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, 9) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i sporządzenie uzasadnienia faktycznego decyzji, które w szczególności nie zawiera przyczyn, z powodu których organ nie przeprowadził innych dowodów poza dowodem z ortofotomapy przedmiotowego gruntu z dnia 8 marca 2013 r. W piśmie procesowym z 12 września 2014 r. wyjaśniono, iż z przedstawionego obecnie przez skarżącą operatu technicznego jasno wynika, iż obszar działki nr 1/2 został przez nią uporządkowany zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki, a powierzchnia użytków rolnych spełniająca warunki do objęcia jej płatnością wynosi 16,18 ha. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie odwołując się do treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa, v. art.145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Na wstępie należy przypomnieć, że zasady przyznawania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej, zostały uregulowane, w zakresie przepisów krajowych, w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W ust. 2 wskazano, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W myśl ust. 3 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W przywołanych wyżej przepisach w sposób odmienny niż w Kodeksie postępowania administracyjnego ustalone zostały reguły dowodowe: organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku zebrania materiału dowodowego, a jest zobowiązany jedynie rozpatrzyć w sposób wyczerpujący zebrany materiał dowodowy, przedstawiony przez stronę. To na stronie spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z której wywodzi skutki prawne. Przesłanki przyznania jednolitej płatności obszarowej zostały określone w art. 7 ustawy o płatnościach. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym dla płatności dotyczących 2013 r., rolnikowi przysługiwała jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, jeżeli: 1) posiadał w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne były utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzegał wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Stosownie do ust. 1a jednolita płatność obszarowa przysługiwała do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W myśl ust. 2 rolnikowi, który w danym roku spełniał warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługiwały płatności uzupełniające do określonych powierzchni upraw, do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. Z prawidłowo ustalonego przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR stanu faktycznego wynika, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana przez skarżącą we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w 2013 r. wynosiła 24,53 ha oraz 19,15 ha do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych. Co do kwestii zmniejszenia powierzchni wymienionych wyżej działek rolnych wobec uwzględnienia dla nich maksymalnego kwalifikowalnego obszaru powierzchni ewidencyjno-gospodarzcej PEG, to stosownie do przywołanego wyżej art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych. Art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 stanowi, że na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. GIS (system informacji geograficznej) funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. W przypadku gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne. Zgodnie z art. 12 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w celu identyfikacji uprawnień do płatności jednolitej wcześniej ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, zawierają identyfikację uprawnień do płatności zgodną z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 niniejszego rozporządzenia. W ust. 3 art. 12 wskazano, iż w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit. d), wcześniej ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto, materiały geograficzne przekazane rolnikowi zgodnie z tym przepisem określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jeśli nastąpiły jakiekolwiek zmiany, szczególnie odnośnie do przeniesień uprawnień do płatności zgodnie z art. 43 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 lub jeśli jakakolwiek informacja podana we wcześniej ustalonym formularzu, o którym mowa w ust. 2 i 3, jest błędna, przy składaniu wniosku rolnik wprowadza poprawki w formularzu. Jeśli poprawki dotyczą powierzchni działki referencyjnej, rolnik podaje zaktualizowaną powierzchnię każdej z odnośnych działek rolnych, a w stosownych przypadkach wskazuje nowe granice działki referencyjnej. Pismem z dnia 20 września 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poinformował stronę, że zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jednolita płatność obszarowa zostanie przyznana do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar wyznaczony dla danej działki ewidencyjnej. Stronie przedstawiono wykaz zawierający maksymalny kwalifikowalny obszar PEG dla zgłoszonych przez nią we wniosku z 2013 r. działek (k.7 akt adm.). Wnioskodawczyni nie wykazała, aby obszar ten został ustalony nieprawidłowo. Jak wynika z informacji dołączonej przez skarżącą do wniosku powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru dla działki ewidencyjnej nr 1/2 wynosiła 10,92 ha (zadeklarowano zaś 16,31 ha). W przypadku działek ewidencyjnych nr 185 i 153/1 powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności została ustalona w oparciu o pomiar powierzchni kwalifikowanej PEG wykonany na aktualnej ortofotomapie i wynoszący, odpowiednio, 0,48 ha i 0,35 ha. Wobec powyższego określenie przez organy ARiMR powierzchni kwalifikowalnej do przyznania płatności zgodnie z maksymalnym kwalifikowalnym obszarem PEG Sąd uznał za zgodne ze wskazanymi przepisami oraz stanem faktycznym sprawy. Wyliczona procentowo różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 29,38%. Zgodnie z art. 58 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20 procent, lecz nie więcej niż 50 procent powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. Jednocześnie organ odmówił skarżącej przyznania płatności uzupełniającej do powierzchniach upraw podstawowych, także z uwagi na różnicę pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. W deklaracji zawartej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 skarżąca wpisała do uzupełniającej płatności 19,15 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła 13,76 ha. Różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych a powierzchnią stwierdzoną wyniosła zatem 39,17 procent, co oznaczało, zgodnie z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, z późn. zm.) i cyt. art. 58 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, konieczność odmowy płatności uzupełniającej. Za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego z uwagi na brak powołania biegłego celem wydania opinii do oceny stanu gruntu oraz nieprzeprowadzenie wizji lokalnej na przedmiotowym gruncie. Należy wyjaśnić, iż w rozdziale 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, zatytułowanym, Zintegrowany system administrowania i kontroli, został umieszczony art. 20, który dotyczy weryfikacji warunków kwalifikowalności. Stanowi on w ust. 1, że państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy. Kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy. W tym celu państwa członkowskie sporządzają próbę kontrolną zawierającą listę gospodarstw rolnych. Państwa członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego systemu nawigacji satelitarnej w celu przeprowadzania kontroli działek rolnych na miejscu (ust. 2 art. 20). Z przepisu tego wynika zdaniem Sądu, że ustawodawca unijny przewidział dwa uzupełniające się środki kontroli: kontrolę administracyjną i kontrolę na miejscu, wobec których ustanowił szczegółowe wymogi gwarantujące prawidłowość i rzetelność dokonanych pomiarów. Wymogi te zwarte są w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009. System kontroli został skonstruowany w tytule trzecim tego rozporządzenia, gdzie wprowadzono dwa rodzaje kontroli ze względu na jej zakres, a więc kontrolę kwalifikowalności (rozdział II) w którym wyodrębniono ze względu na sposób przeprowadzania kontrole administracyjne (sekcja I) i kontrole na miejscu (sekcja II), a także kontrole dotyczące wzajemnej zgodności (rozdział III), które również zostały podzielone na kontrole administracyjne (sekcja II) i kontrole na miejscu (sekcja III). Niezależnie zatem, czy organ przeprowadzał będzie kontrolę w zakresie kwalifikowalności, czy przestrzegania zasady wzajemnej zgodności, przedmiotowe rozporządzenie przewiduje, że może być ona prowadzona w formie kontroli administracyjnej, albo kontroli na miejscu. Zakres kontroli administracyjnej w ramach kontroli odnośnie kryteriów kwalifikowalności opisany został w art. 28 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 i przewiduje on, że kontrole administracyjne, o których mowa w art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrywanie za pomocą narzędzi informatycznych, w tym kontroli krzyżowych, które: a) dotyczą odpowiednio zadeklarowanych uprawnień do płatności i zadeklarowanych działek, pozwalają uniknąć nienależnego wielokrotnego przyznania tej samej pomocy odnośnie do tego samego roku kalendarzowego lub gospodarczego oraz nienależnej kumulacji pomocy przyznawanej w ramach systemów pomocy obszarowej wymienionych w załącznikach I i VI do rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009; b) obejmują sprawdzenie istnienia uprawnień do płatności i kwalifikowalność do pomocy; c) dotyczą zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy; d) dotyczą zgodności między uprawnieniami do płatności a obszarem zatwierdzonym i w celu sprawdzenia, czy uprawnieniom towarzyszy odpowiednia liczba kwalifikowalnych hektarów, zgodnie z definicją w art. 34 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Z powyższego wynika więc, że dwa podstawowe rodzaje kontroli realizowane przez ARiMR to kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Pierwszą i podstawową kontrolą jest kontrola administracyjna, której poddawany jest każdy wniosek o przyznanie płatności. Co więcej, jak wynika z powyższego, kontrola w terenie jest kontrolą, która uzupełnia kontrolę administracyjną. Należy podkreślić, iż z uwagi na regulację zawartą w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, zadaniem wnioskodawczyni było poinformowanie organu o dokonaniu uporządkowania gruntu w miesiącu marcu i kwietniu 2013 r., co winno również znaleźć odzwierciedlenie w przebiegu granic działek rolnych wskazanym na załącznikach graficznych składanych wraz z wnioskiem o płatność. Skarżąca na etapie postępowania administracyjnego nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie faktu, iż zgłaszane przez nią powierzchnie działek rolnych były zgodne ze stanem faktycznym. W ocenie Sądu, uprawnione jest stanowisko organu II instancji, iż dopiero w sytuacji gdy rolnik wskaże na załączniku graficznym, że dany obszar został poddany rekultywacji (usunięto np. zakrzaczenia), organ Agencji wobec takiej informacji dokonuje weryfikacji PEG w terenie w celu ustalenia tzw. nowego PEG. Skarżąca nie weryfikując powierzchni uprawianej rolniczo na działce 1/2 przyjęła dane z wniosku spersonalizowanego, deklarując w ten sposób powierzchnie nieuprawnione do przyznania płatności. W konsekwencji nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. przez brak wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych w sprawie zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Wszystkie istotne okoliczności sprawy z punktu widzenia przesłanek warunkujących przyznanie lub odmowę przyznania płatności bezpośrednich do gruntów, określone w art. 7 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o płatnościach zostały należycie wyjaśnione i procesowo wykazane, z zachowaniem reguł procedury zawartych w art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-4 ustawy. Należy również wskazać, iż organ odwoławczy wywiązał się z obowiązku należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Przedstawiono w niej stan faktyczny sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem powierzchni działek, co do których dokonano zmniejszenia powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni zgłoszonej we wniosku oraz przedstawiono przyczyny zmniejszenia czy nieuznania powierzchni poszczególnych działek. Przedstawiono również szczegółowe wyliczenie zmniejszenia płatności oraz wysokości zastosowanej sankcji. Organ orzekający prawidłowo powołał i zacytował przepisy, które miały zastosowanie w sprawie. W szczególności obszernie uzasadnił zasady wyznaczania powierzchni ewidencyjno-gospodarczej działek z uwzględnieniem ortofotomapy jako instrumentu weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności. Z wyżej wyłożonych przyczyn, Sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną. ----------------------- 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło