V SA/Wa 1098/08
WyrokWSA w Warszawie2008-07-10
Skład orzekający: Jolanta Bożek, Izabella Janson, Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przesunięcia środków finansowych pomiędzy poszczególnymi pozycjami kosztorysu w ramach dotacji celowej, przy jednoczesnym pełnym wykorzystaniu dotacji na realizację zleconego zadania publicznego na wysokim poziomie artystycznym, stanowią wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych?Ratio decidendi
Przesunięcia środków finansowych pomiędzy poszczególnymi pozycjami kosztorysu w ramach dotacji celowej, przy jednoczesnym pełnym wykorzystaniu dotacji na realizację zleconego zadania publicznego na wysokim poziomie artystycznym, nie stanowią wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, jeśli cel główny zadania został osiągnięty. Organ administracji publicznej powinien szczegółowo zbadać, czy cel udzielenia dotacji został zrealizowany, a nie opierać się jedynie na formalnym przekroczeniu limitów kwotowych dla poszczególnych imprez festiwalowych, zwłaszcza gdy istnieją dowody potwierdzające wysoki poziom realizacji zadania.Stan faktyczny
Fundacja F. otrzymała dotację z Funduszu Promocji Kultury na realizację zadania publicznego. W trakcie realizacji zadania doszło do przesunięć środków pomiędzy poszczególnymi pozycjami kosztorysu, co zostało zaakceptowane przez Departament Sztuki i Promocji Twórczości Ministerstwa. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją nakazał zwrot części dotacji, uznając te przesunięcia za wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem. Fundacja wniosła skargę, która została oddalona przez WSA. Następnie skarga kasacyjna Fundacji została uwzględniona przez NSA, który uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił decyzję Ministra, uznając, że przesunięcia środków nie stanowiły wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2006 r. Zasądza od Ministra na rzecz Fundacji koszty postępowania sądowego. Stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Nakazuje ściągnąć od Ministra na rzecz Skarbu Państwa kwotę nieuiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko- Jabłońska, Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2008 r. sprawy ze skargi Fundacji F. z siedzibą w Ł. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz Fundacji F. w Ł. kwotę 2900 zł (dwa tysiące dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 4. nakazuje ściągnąć od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 358 zł (trzysta pięćdziesiąt osiem złotych) tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez Fundację F. jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] sierpnia 2005 r. Minister Kultury zawarł z Fundacją F. umowę nr [...], zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz.27 z późn. zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 28 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków uzyskiwania dofinansowania realizacji zadań z zakresu kultury, trybu składania wniosków oraz przekazywania środków z Funduszu Promocji Kultury ( Dz.U. z 2005 r. Nr 24, poz. 200 ) na dofinansowanie realizacji zadania publicznego PN. "[...]" w kwocie 200.000 zł. Zgodnie z §1 ust.8 umowy Fundacja F. zobowiązała się wykonać prace objęte zadaniem, o którym mowa w §1 ust l umowy, w terminie od dnia 1 kwietnia do 5 listopada 2005 roku. W wyniku analizy przedłożonego raportu z realizacji zadania stwierdzono, iż podstawie Załącznika nr 1 do umowy [...] Szczegółowy zakres rzeczowy finansowy zadania w części realizowanej ze środków finansowych Ministra Kultury pochodzących z Funduszu Promocji Kultury na pozycję kosztorysu:
- G.I K. (honoraria) miała zostać przeznaczona kwota 60.000 zł ze środków FPK, wg rozliczenia wydatkowano 60.000 zł ze środków FPK –wydatek ten został zaakceptowany,
- Koncert J. A.P. K. (honoraria) miała zostać przeznaczona kwota 40.000 zł ze środków FPK, wg rozliczenia wydatkowano 41.630 zł ze środków FPK – wydatek ten został zaakceptowany do wysokości 40.000 zł
- R. (honoraria) miała zostać przeznaczona kwota 20.000 zł ze środków FPK, wg rozliczenia wydatkowano 21.800 zł ze środków FPK – wydatek ten został zaakceptowany do wysokości 20.000 zł,
- G. miała zostać przeznaczona kwota 20.000 zł ze środków FPK, wg rozliczenia wydatkowano 41.915,46 zł ze środków FPK, wydatek ten został zaakceptowany do wysokości 20.000 zł,
- Wieczór klubowy N. miała zostać przeznaczona kwota 30.000 zł ze środków FPK, wg rozliczenia wydatkowano 33.198,80 zł - wydatek ten został zaakceptowany do wysokości 30.000 zł,
– Koncert live (zakwaterowanie) miała zostać przeznaczona kwota 20.000 zł ze środków FPK, wg rozliczenia wydatkowano 0 zł ze środków FPK — wydatek ten został zaakceptowany do wysokości 0 zł,
- V.– koncert operowych przebojów chóralnych (honoraria): miała zostać przeznaczona kwota 10.000 zł ze środków FPK, wg rozliczenia wydatkowano 1.400,00 zł ze środków FPK – wydatek ten został zaakceptowany do wysokości 1.400 zł.
Łącznie uznano wydatki do wysokości 171.400 zł, do zwrotu zaklasyfikowano 28.600 zł
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego określił kwotę dotacji przypadającą do zwrotu w wysokości 28.600 zł, w tym 28.544,26 zł – złotym tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i 55,74 zł – z tytułu dotacji niewykorzystanej . W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zgodnie z §17 umowy zmiany zakresu rzeczowego i warunków realizacji zadania będącego przedmiotem umowy, w części realizowanej ze środków finansowych Ministra Kultury, w tym zakresu finansowego wymagały pisemnego aneksu i zgody obu Stron pod rygorem nieważności. Zleceniobiorca nie uzgodnił ze zleceniodawcą zmian w zakresie finansowym (i rzeczowym), a tym samym wykonał zadanie niezgodnie z warunkami określonymi w umowie. Środki FPK wydatkowane powyżej limitów określonych w Załączniku nr 1 do umowy Minister uznał za środki wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem.
Orzekając ponownie w wyniku złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] września 2006 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2006r.
W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, iż zgodnie z art. 106 ust. 2 ustawy o finansach publicznych dotacjami celowymi są dotacje podlegające szczególnym zasadom rozliczania. W związku z powyższym przeznaczenie ich powinno być ściśle określone - nie może być dowolności w ich wydatkowaniu. Dlatego w załączniku nr 1 dokładnie zostały określone pozycje kosztorysowe wraz kwotami, które Zleceniobiorca mógł sfinansować środkami Ministra. Minister ponownie podkreślił, iż godnie z § 17 umowy wszelkie zmiany umowy wymagały zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności. Zleceniobiorca nie uzgodnił ze Zleceniodawcą powstałych zmian w zakresie finansowym(i rzeczowym), a tym samym wykonał zadanie niezgodnie z warunkami określonymi w umowie, zatem środki budżetowe wydatkowane powyżej limitów określonych w ofercie będącej załącznikiem nr 1 do umowy uznane zostały za środki wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem. Odnosząc się do kwestii braku oznaczenia adresata decyzji Minister wskazał, że z treści uzasadnienia jak i wprost z decyzji wynika kto jest adresatem tej decyzji.
Ustosunkowując się do zarzutów natury procesowej Minister wskazał, iż dokonana ocena materiału dowodowego opierała się na dokumentach przedłożonych przez Fundację. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Stronie została zapewniona możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji stronie umożliwiono jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wydane zostało zawiadomienie o wszczęcia postępowania oraz zawiadomienie, że zebrany materiał daje podstawę do wydania decyzji.
Od powyższego rozstrzygnięcia Fundacja F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie oraz zasądzenia na jej rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie :
- art. 6 k.p.a. i 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt.1 i 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i – w konsekwencji nie usunięcia naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji – wydanie przez organ odwoławczy decyzji naruszającej prawo materialne i procesowe w zakresie wskazanym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zamiast obligatoryjnego w takiej sytuacji umorzenia postępowania administracyjnego,
- art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez wybiórcze ustosunkowanie się przez organ administracji publicznej tylko co do niektórych dowodów zgromadzonych w postępowaniu i w konsekwencji rażące odstępstwo zasady od swobodnej oceny dowodów, która przybrała formę oceny dowolnej jak również doprowadziła do naruszenia zasady przekonywania,
- art. 10 k.p.a. w związku z art. 73 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że stronie został zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania a przed wydaniem decyzji stronie umożliwiono wypowiedzenie się do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, iż w sprawie dokonano wszechstronnej oceny zebranego sprawie materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 316/07 oddalił skargę Fundacji F. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2006 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że Umowa zawarta przez Fundację – co podkreślono w decyzjach – zawierała postanowienia zobowiązujące skarżącą do wykorzystania otrzymanych środków w sposób zgodny z załącznikiem nr 1. Nadto w treści umów znalazły się zapisy mówiące o konieczności zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem – stosownie do brzmienia art. 145 ust. 1 pkt 1 u.f.p. Integralną część umów stanowiły załączniki precyzujące na co mają być wydane środki.
Sąd zauważył, że Fundacja miała obowiązek wykorzystać dotację zgodnie ze szczegółowymi warunkami zawartymi w umowie. Tłumaczenie Fundacji, że przecież liczy się tylko to, że ostatecznie dotacja została zużyta na cel, na który została przyznana tj. na organizację [...] nie mogło być przyjęte.
Nietrafne w ocenie Sądu okazały się również zarzuty skarżącej dot. naruszenia przepisów procedury tj. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 10 w związku z art. 73 § 1 k.p.a. Stan faktyczny sprawy został ustalony w oparciu o materiały i dane dostarczone przez Fundację i zarzuty Fundacji nie sprowadzają się do kwestionowania twierdzeń organu dot. wydatkowania środków pochodzących z dotacji. W ocenie Sądu Minister nie przekroczył także granic swobodnej oceny dowodów, co także należy uznać za zarzut niezrozumiały, skoro podstawą ustaleń było sprawozdanie i materiały dostarczone przez stronę. Także zarzut dot. uniemożliwienia stronie czynnego uczestnictwa w postępowaniu uznano za nietrafny.
Uwzględniając powyższe – stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a."] – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Postanowieniem z dnia 19 lipca 2007 r. Sąd uzupełnił wyrok z dnia 27 kwietnia 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 316/07 poprzez dodanie pkt 2 w brzmieniu: "oddala wniosek pełnomocnika Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych"
W skardze kasacyjnej powołując się na art. 173 § 1 p.p.s.a., Fundacja zaskarżyła wyrok WSA w całości.
Powołując się na art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniosła o uchylenie wyroku WSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uchylenie i merytoryczne rozstrzygnięcie oraz zasądzenie koszów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Powołując się na art. 174 p. 1 i p. 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną subsumcję ustalonego stanu faktycznego pod dyspozycję art. 145 ust. 1 p. 1 u.f.p. z dnia 30 czerwca 2005 r. i przyjęcie nietrafnego poglądu, że skarżąca wydatkowała dotację niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy w dacie udzielania dotacji i jej wykorzystania obowiązywała u.f.p. z dnia 26 listopada 1998 r., której art. 93 ust. 2 stanowił, że wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za wykonanie zadania, na które dotacja była udzielona. Prawidłowa subsumcja nie pozwala na stwierdzenie, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.
Fundacja zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 ust.1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i 141 § 4 p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi w następstwie nieuwzględnienia całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, który pozwoliłby Sądowi I instancji na stwierdzenie, że organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego. Zarzuciła również brak uzasadnienia rozstrzygnięcia "w kontekście błędnego uznania, że do ustalonego w sprawie stanu faktycznego mają zastosowanie przepisy u.f.p. z dnia 30 czerwca 2005 r., która weszła w życie 1 stycznia 2006 r. a więc już po udzieleniu i wydatkowaniu dotacji."
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Fundacja podniosła, że nie doszło do zrealizowania dyspozycji przepisu art. 145 ust. 1 pkt 1 u.f.p. i wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. W ocenie Fundacji zdefiniowane w art. 144 ust. 4 u.f.p. "wykorzystanie dotacji" następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona.
W sprawie powinna być zastosowana "stara" u.f.p. z 26 listopada 1998 r., która obowiązywała w dacie udzielenia i wydatkowania dotacji, a nie u.f.p. z 30 czerwca 2005 r., która weszła w życie 1 stycznia 2006 r. Do kwestii tej WSA nie odniósł się, czym dopuścił się naruszenia prawa materialnego.
Zdaniem Fundacji wydatkowanie dotacji "zgodnie przeznaczeniem" oznacza przeznaczenie jej na zapłatę za zrealizowane zadania zgodnie z art. 93 ust.2 u.f.p. z 26 listopada 1998 r. Przekraczanie limitów kwot na poszczególne wydarzenia artystyczne nie może wyłączać wykorzystania dotacji zgodnie z przeznaczeniem. W sprawie jest niesporne, że dotacja została wydana na zadania wskazane w umowie. Przekroczenie wysokości ustalonych limitów miałoby znaczenie, gdyby chodziło o nienależyte wykonanie postanowień kontraktu w rozumieniu prawa cywilnego.
Naruszenie przepisów postępowania przybrało postać oddalenia skargi, mimo naruszenia prawa materialnego, w następstwie nieuwzględnienia całokształtu materiału dowodowego i jego błędnej oceny.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wnosił o jej oddalenie i wskazał, że w czasie wydawania decyzji obowiązywała już ustawa nowa tj. ufp z 30 czerwca 2005 r., zatem skoro brak było przepisów przejściowych organ powinien działać w oparciu o obowiązujące prawo tj. w oparciu o przepisy nowe.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 marca 2008 r. Sygn. akt II GSK 420/07 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd II instancji podkreślił, że Sąd I instancji nie rozważył szczegółowo w oparciu o treść umowy i oferty, jaki w istocie był cel udzielenia dotacji i czy ten cel, w świetle dowodów zgromadzonych w sprawie, został przez Fundację zrealizowany. Tej najistotniejszej kwestii Sąd nie poświęcił w uzasadnieniu rozstrzygnięcia żadnej uwagi i nie wyjaśnił, dlaczego pominął w rozważaniach uzasadnienia znajdujące się w aktach sprawy materiały dotyczące oceny realizacji zadania. Te materiały to pisma Departamentu Sztuki i Promocji Twórczości /DSPT/ Ministerstwa z dnia 30 marca 2006 r. i z dnia 20 czerwca 2006 r. (k.114 i 125 akt administracyjnych). Należało rozważyć w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę czy i dlaczego wskazane dowody Sąd uznał za nieistotne przy ocenie, czy organ prawidłowo ustalił, że dotacja budżetowa została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.
Sąd II instancji stwierdził, że dla oceny, czy dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem była niezbędna dokładna analiza treści umowy. W szczególności rozważenia wymagała treść § 1 ust.1 umowy, który precyzuje zadanie publiczne wspierane środkami z FPK oraz treść § 7 umowy, w którym Zleceniobiorca zobowiązał się do wykorzystania środków finansowych zgodnie z celem na jaki je uzyskał i na warunkach określonych umową.
Brak takiej analizy sprawia, że nie wiadomo, dlaczego Sąd uznał stanowisko Ministra za prawidłowe i dlaczego przyjął, że dotacja wydana w całości na organizację Festiwalu została uznana za wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem. Nie jest jasne, wobec braku na ten temat rozważań w uzasadnieniu wyroku, dlaczego Sąd przyjął w ślad za organem, że przesunięcia środków finansowych z jednych imprez festiwalowych na inne, przy jednoczesnym wysoko ocenionym wykonaniu zadań objętych Załącznikiem i wykorzystaniu na nie całej kwoty dotacji z FPK, zostało uznane za wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem
W ocenie NSA sąd I instancji nie rozważył, co oznacza "wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem" i czy każde odstępstwo od umowy, przy niekwestionowanym należytym wykonaniu zadania objętego umową, stanowi wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Nie wyjaśnił też, dlaczego odstępstwo od przewidzianego w załączniku do umowy podziału środków na poszczególne imprezy [...], przy jednoczesnym pełnym ich wykorzystaniu na wykonanie zleconego zadania na bardzo wysokim poziomie artystycznym jest traktowane jako wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem, które pociąga za sobą obowiązek ich zwrotu.
NSA wskazał także, iż do oceny prawidłowości wykorzystania dotacji należało stosować te przepisy prawa, które obowiązywały w czasie udzielania i wydatkowania dotacji, gdyż to do nich powinna stosować się skarżąca w czasie organizacji [...].
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym strony pozostały przy dotychczasowym stanowisku w sprawie.
Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 420/07 wydanym w następstwie skargi kasacyjnej Fundacji.
Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że dotacją nazywane jest nieodpłatne przekazanie pewnej kwoty środków publicznych określonemu podmiotowi w celu realizacji zadań publicznych. Przekazanie to może nastąpić – tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie – na podstawie umowy zawartej z beneficjentem dotacji. Zawarcie umowy nie oznacza, że wszelkie stosunku pomiędzy podmiotami będą regulowane przez przepisy prawa prywatnego. W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się bowiem, że w takim przypadku przekazane środki nie tracą swego publicznoprawnego charakteru (np. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002 r., sygn. akt FPS 6/02, publ. ONSA 2003/1, poz. 8).
W przedmiotowej sprawie ocenę prawidłowości wykorzystania dotacji należało dokonać przy zastosowaniu tych przepisów prawnych, które obowiązywały w czasie udzielania i wydatkowania dotacji, gdyż to do nich powinna stosować się skarżąca w czasie organizacji [...]. Okoliczność, że nowa u.f.p. z dnia 30 czerwca 2005 r. weszła w życie 1 stycznia 2006 r. i nie zawierała przepisów przejściowych nie oznacza, że do oceny zdarzeń prawnych, które miały miejsce pod rządami ustawy dawnej, można stosować reguły nowe. Na marginesie należy zaznaczyć, że kwestie związane z wykorzystaniem dotacji celowych są w obu ustawach unormowane jednakowo.
Zgodnie z art. 93 ust. 1 u.f.p. z 26 listopada 1998 r. dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami. Art. 93 ust. 2 powołanej u.f.p. precyzuje w jaki sposób następuje "wykorzystanie dotacji" i wyjaśnia, że w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona albo w przypadku, gdy przepisy odrębne stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 28 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków uzyskiwania dofinansowania realizacji zadań z zakresu kultury, trybu składania wniosków oraz przekazywania środków z Funduszu Promocji Kultury opis i termin wykonania zadania oraz sposób rozliczenia środków określa umowa.
Przy takim brzmieniu przepisów dokładna analiza treści umowy była niezbędna dla oceny, czy dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu cytowanych przepisów u.f.p. W szczególności rozważenia wymagała treść § 1 ust.1 umowy, który precyzuje zadanie publiczne wspierane środkami z FPK oraz treść § 7 umowy, w którym Zleceniobiorca zobowiązał się do wykorzystania środków finansowych zgodnie z celem na jaki je uzyskał i na warunkach określonych umową.
Odwołując się do treści umowy nr [...], treści załącznika nr 1 "Szczegółowy zakres rzeczowy i finansowy zadania w części realizowanej ze środków finansowych Ministra Kultury pochodzących z Funduszu Promocji Kultury" Minister prawidłowo zauważył, że na określone zadania festiwalowe zostały wydane inne kwoty, niż w przewidziane w ofercie. Minister nie rozważył jednak szczegółowo w oparciu o treść umowy i oferty, jaki w istocie był cel udzielenia dotacji i czy ten cel, w świetle dowodów zgromadzonych w sprawie, został przez Fundację zrealizowany. Nie wyjaśnił co oznacza "wykorzystanie dotacji zgodnie z przeznaczeniem". W swoich rozważaniach pominął znajdujące się w aktach sprawy materiały dotyczące oceny realizacji zadania – pisma Departamentu Sztuki i Promocji Twórczości Ministerstwa z dnia z dnia 30 marca 2006 r. i z dnia 20 czerwca 2006 r. (k.114 i 125 akt administracyjnych). W pismach tych Departament ten wyjaśnił, że "zrealizowany program nadał imprezie rangę wydarzenia kulturalnego o wymiarze europejskim, które spotkało się z wielkim zainteresowaniem uczestników i odbiorców", "DSPT nie ma zastrzeżeń do zrealizowanego zadania", "cel umów został w pełni zrealizowany, gdyż festiwal został zrealizowany na bardzo wysokim poziomie artystycznym, co zasługuje na pozytywną ocenę merytoryczną". Minister powinien odnieść się do tych pism, nie czyniąc tego naruszył przepisy postępowania – art. 7, 77 §1 i 80 k.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika dlaczego Minister przyjął, że dotacja wydana w całości na organizację [...] i sfinansowanie określonych w umowie imprez [...] została uznana za wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem. Zadaniem zleconym do realizacji był [...] Zadanie to określono w umowie przez odesłanie do Załącznika nr 1. Ustalenie tego do czego w umowie zobowiązana była Fundacja możliwe będzie dopiero po zbadaniu treści tego Załącznika. Wymieniono w nim bowiem nazwy wszystkich imprez festiwalowych, które miały być współfinansowane z dotacji i określano kwoty, które miały być pokryte z FPK.
Nie jest też jasne dlaczego Minister przyjął, że przesunięcia środków finansowych z jednych imprez festiwalowych na inne, przy jednoczesnym wysoko ocenionym wykonaniu zadań objętych Załącznikiem i wykorzystaniu na nie całej kwoty dotacji z FPK, zostało uznane za wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 93 u.f.p. Nie wiadomo także, dlaczego odstępstwo od przewidzianego w załączniku do umowy podziału środków na poszczególne imprezy [...], przy jednoczesnym pełnym ich wykorzystaniu na wykonanie zleconego zadania na bardzo wysokim poziomie artystycznym jest traktowane jako wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem, które pociąga za sobą obowiązek ich zwrotu.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił decyzję w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i 223 §2 p.p.s.a. Jednocześnie na zasadzie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja w części uchylonej nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło