V SA/Wa 11/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-02

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wskazuje na trudną sytuację materialną, uzasadniającą zwolnienie od kosztów sądowych, może również liczyć na ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że trudna sytuacja materialna skarżącego, wynikająca z niskich dochodów emerytalnych i wysokich kosztów utrzymania (leczenie, mieszkanie), stanowi podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obejmuje to zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata), co jest zgodne z przepisami PPSA dotyczącymi prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego). W uzasadnieniu wskazał na niskie dochody emerytalne, wysokie koszty leczenia i utrzymania mieszkania, co uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi i wynagrodzenia pełnomocnika. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi I. L. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... listopada 2009 r. Nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie płatności do gruntów rolnych oraz odmowy przyznania tych płatności p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W dniu ... lutego 2019 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący wystąpił na urzędowym formularzu PPF z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w wysokości brutto ... zł. Skarżący posiada mieszkanie o pow. ... m², nie posiada przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Ponadto skarżący oświadczył, iż miesięczne koszty wykupu lekarstw dla dwóch osób wynoszą ... zł lub są wyższe, skarżący jako cukrzyk ma specjalną dietę, koszty utrzymania mieszkania (czynsz, energia, gaz i telefon) wynoszą ... zł. Ze względu na wiek (.... lata ) skarżący nie jest w stanie dorabiać aby ponosić tak wysokie koszty. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Z uwagi na wskazany przez skarżącego zakres wniosku o przyznanie prawa pomocy tj. zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata należało przyjąć, iż skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany w niniejszej sprawie składają się wpis od skargi - 200 zł (zgodnie z §2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Zauważyć w tym miejscu należy, iż skarżący zainicjował także drugie postępowanie sądowe o sygn. V SA/Wa 10/10, gdzie wpis sądowy od skargi wynosi również 200 zł. Mając powyższe na względzie oraz przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wysokość bowiem dochodów skarżącego i jego małżonki z tytułu otrzymywanych świadczeń emerytalnych w wysokości około ... zł netto z uwzględnieniem wskazanych kosztów utrzymania mieszkania i leczenia (... zł) pozwoli wyłącznie na zaspokojenie pozostałych potrzeb życiowych tj. wyżywienie i ubranie, nie pozwoli natomiast na opłacenie jakichkolwiek kosztów sądowych tj. 400 zł z tytułu wpisów od skarg i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem skarżącemu prawa do sądu należało uznać, iż zarówno udział adwokata w sprawie jak i zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione. Wobec faktu, iż skarżący wniósł o ustanowienie adwokata i radcy prawnego, referendarz sądowy uznając, iż wystarczająca jest w sprawie pomoc jednego profesjonalnego pełnomocnika postanowił ustanowić dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokata i oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło