V SA/Wa 110/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-05
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Barbara Mleczko-Jabłońska, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o nadanie statusu uchodźcy może zostać uznany za oczywiście bezzasadny, jeśli jego główną motywacją są względy bytowe i chęć legalizacji pobytu, a nie obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo rozpoznały wniosek o nadanie statusu uchodźcy jako oczywiście bezzasadny, ponieważ wnioskodawca nie wykazał obawy przed prześladowaniem z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej, a jedynie wskazał na problemy bytowe i chęć legalizacji pobytu. W związku z tym, odmowa nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Cudzoziemiec złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy po zatrzymaniu za nielegalny pobyt i umieszczeniu w ośrodku dla cudzoziemców. Wskazał na problemy bytowe w kraju pochodzenia i chęć legalizacji pobytu w Polsce. Organy administracji uznały wniosek za oczywiście bezzasadny, odmawiając nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany. Cudzoziemiec zaskarżył decyzję Rady do Spraw Uchodźców do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant spec. - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi N.P. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany oddala skargę.
N. P., obywatel A., deklarujący narodowość ormiańską wystąpił po raz pierwszy z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] kwietnia 1999r. W wyniku negatywnego rozstrzygnięcia przez Prezesa URiC decyzją z dnia [...] grudnia 1998r., wydaną w trybie odwoławczym, cudzoziemiec zwrócił się ze skargą do NSA, który wyrokiem z dnia 10 października 2002r. w sprawie sygn. akt V SA 322/02 skargę cudzoziemca oddalił.
Ponowny wniosek o nadanie statusu uchodźcy cudzoziemiec złożył po zatrzymaniu go za nielegalny pobyt na terytorium Polski i umieszczeniu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w celu wydalenia, w dniu 5 lipca 2011 r.
Wskazując na istotne przyczyny ubiegania sie o status uchodźcy cudzoziemiec poinformował, że w A. nie ma nikogo z rodziny, a jego jedyny syn mieszka w legalnie w Polsce, gdzie założył rodzinę. Ponadto cudzoziemiec oświadczył, że chce zostać legalnym obywatelem Polski, gdyż przebywa tu od długiego czasu i tu chce zostać.
W toku złożonych w wywiadzie statusowym wyjaśnień wskazał, że w kraju pochodzenia nie był prześladowany, nie brał udziału w działaniach wojennych, nie był poddawany przemocy fizycznej lub psychicznej, nie był również zatrzymany ani aresztowany, nie należał także do organizacji politycznych religijnych, kulturalnych, społecznych czy etnicznych. Do Polski przyjechał legalnie, na podstawie paszportu, w 1994r. i od tego czasu przebywa nieprzewrwanie na terytorium RP. W dniu 30 czerwca 2011r. został natomiast zatrzymany przez funkcjonariuszy policji za prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu, bez ważnego prawa jazdy i postanowieniem Sądu Rejonowego w S. umieszczony w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców.
Po przeprowadzonym postępowaniu Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2011 r. postanowił rozpatrzyć wniosek cudzoziemca jako oczywiście bezzasadny i odmówił wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i wydalił z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji uznał, że strona nie spełnia przesłanek, o których mowa w Konwencji Genewskiej, aby otrzymać status uchodźcy.
Od decyzji tej cudzoziemiec odwołał się do Rady do Spraw Uchodźców wnosząc o jej uchylenie w całości i udzielenie ochrony międzynarodowej. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 13 ust. 1, art. 15, art. 34 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 oraz art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 7 i art. 77 Kpa.
W uzupełnieniu odwołania wnioskodawca polemizując z oceną organu orzekającego skoncentrował się na wykazaniu, że mimo braku możliwości uprawdopodobnienia zagrożeń w kraju pochodzenia, powinna być udzielona mu jakaś forma ochrony międzynarodowej. Równocześnie podkreślił, że obecnie zamierza zawrzeć związek małżeński z obywatelką polską i jest w trakcie starań o uzyskanie zgody Sądu na zwolnienie z obowiązku przedstawienia wymaganych dokumentów stanu cywilnego.
Decyzją z [...] listopada 2011 r., nr [...] Rada do Spraw Uchodźców – po rozpatrzeniu złożonego przez cudzoziemca odwołania – utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, że w jego ocenie Szef Urzędu słusznie uznał wniosek cudzoziemca jako oczywiście bezzasadny. Wnioskodawca uzasadnił go bowiem okolicznościami związanymi z sytuacją bytową, a nie obawami przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych, przynależności do określonej grupy społecznej, czy ryzykiem doznania poważnej krzywdy, a ponadto wniosek został przez cudzoziemca złożony w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu, co w świetle art 34 ust 1 pkt 6 ustawy ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czyni go bezzasadnym.
Rada stwierdziła, że zarówno postępowanie przed organem I instancji, jak też postępowanie odwoławcze nie wykazały, że skarżący może być uchodźcą w rozumieniu art. 13 ust.1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Uzasadniając powyższe wskazała, ze stosownie do tego przepisu nadanie skarżącemu statusu uchodźcy uzasadnione byłoby w razie stwierdzenia, że w kraju pochodzenia był on narażony na prześladowanie z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, albo też byłby zagrożony takim prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Rada uznała, iż skarżący nie wykazał w trakcie postępowania, że w jego przypadku mogą występować uzasadnione obawy przed indywidualnymi prześladowaniami z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, albo grup byłby zagrożony takim prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia.
Wymienione przez niego przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia takie jak, ciężkie warunki życia w kraju pochodzenia z powodu braku pracy lub klęski żywiołowej czy też chęć uregulowania pobytu na terytorium RP, nie mogą stanowić żadnej podstawy dla stwierdzenia występowania uzasadnionych obaw przed indywidualnymi prześladowaniami z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej. W świetle powyższego Rada uznała, że przyczyną opuszczenia kraju pochodzenia przez skarżącego były wyłącznie problemy natury osobisto-bytowej, a nie obawy przed prześladowaniem z przyczyn wskazanych w Konwencji Genewskiej.
Rada podkreśliła, że aby uzyskać status uchodźcy, należy wykazać indywidualny charakter prześladowań lub obaw przed takimi prześladowaniami.
Wskazała także, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na problemy osobiste, warunki życia, stan zdrowia lub zamiar zawarcia związku małżeńskiego, lecz jedynie z uwagi na istniejące, realne i uzasadnione obawy prześladowania w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o taki status.
Rada zwróciła również uwagę na fakt, że negatywna decyzja w sprawie o nadanie statusu uchodźcy nie wynika z braku wiedzy organu orzekającego o sytuacji w kraju pochodzenia i stanie przestrzegania w tym regionie praw człowieka, lecz wyłącznie z oceny sytuacji osobistej wnioskodawcy i treści złożonych przez niego zeznań.
Wobec powyższego Rada uznała, że skarżący nie spełnia żadnych przesłanek, aby otrzymać status uchodźcy
Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynikały również, zdaniem organu odwoławczego, przesłanki dla udzielenia wnioskodawcy ochrony uzupełniającej.
W przypadku powrotu do kraju pochodzenia nie występuje bowiem, w ocenie Rady ryzyko doznania przez wnioskodawcę poważnej krzywdy lub orzeczenia kary śmierci, tortur, nieludzkiego traktowania, a także zagrożenia jego życia lub zdrowia.
W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Rady skarżący nie wykazał również, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z zagrożeniem praw chronionych przez Konwencję Rzymską z 1950 roku. W związku z tym Rada uznała nie występują przesłanki dla udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany. Nie ma, bowiem, jak przyjęto żadnych podstaw do twierdzenia, że w kraju pochodzenia mogłoby być zagrożone jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, że mógłby on zostać poddany torturom, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy, pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego, albo być ukarany bez podstawy prawnej.
Organ II instancji uznał, że według prawidłowych ustaleń Szefa Urzędu, w kraju pochodzenia wnioskodawcy nie odnotowano żadnych zjawisk, które mogłyby być źródłem powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej lub poważnego naruszania praw człowieka.
Ponadto w związku z przekonaniem skarżącego, że złożenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy może być podstawą dla legalizacji jego pobytu na terytorium Polski Rada wskazała, że przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie są właściwe dla regulacji pobytu cudzoziemca na terytorium RP. Rada podkreśliła, iż przyznanie pobytu tolerowanego na podstawie art. 97 ustawy o ochronie jest uzasadnione jedynie w przypadku zagrożenia w kraju pochodzenia praw chronionych przez prawo międzynarodowe, w tym konwencję Rzymską z 1950 r.
Zdaniem Rady, postępowanie w sprawie wnioskodawcy prowadzone było właściwie, w oparciu o dostępne możliwości ustalenia stanu faktycznego i odpowiednio zastosowane przepisy zarówno prawa materialnego, jak też postępowania administracyjnego. Wskazała, że organ I instancji dokonał również wnikliwej oceny aktualnej sytuacji wewnętrznej w kraju pochodzenia strony na podstawie bieżących informacji Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UC.
Wobec powyższego Rada do Spraw Uchodźców uznała za chybione zarzuty skarżącego o naruszeniu przez organ orzekający przepisów art. 13 ust. 1, art. 15, art. 34 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 oraz art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 7 i art. 77 Kpa.
W piśmie złożonym w dniu 28 grudnia 2011 r. cudzoziemiec zawarł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Rady do Spraw Uchodźców, zarzucając skarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 13, art. 14, art. 15, art. 34 oraz art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także podnosząc zarzut naruszenia, poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie, art. 7, art. 19 i art. 77 Kpa.
W konkluzji wniósł o uchylenie decyzji organów administracyjnych obu instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący, polemizując z oceną sprawy przez Radę do Spraw Uchodźców zarzucił , że organ orzekający błędnie rozpatrzył jego odwołanie w składzie trzyosobowym, a nie jednoosobowym jak określa to art. 34 ust. 2 pkt 5 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także niesłusznie odmówił mu udzielenia zgody na pobyt tolerowany z uwagi na jego wieloletni pobyt w Polsce oraz legalny pobyt tu jego syna z rodziną. Wskazał ponadto, że w sprawie organy uwzględniły również jego zamiaru zawarcia małżeństwa z obywatelką polską.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymała dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r.,Nr 270), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Sąd badając zaskarżone rozstrzygnięcie w granicach określonych przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz.U. nr 128, poz.1176 z późn. zm.) oraz Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 119, poz. 515) i Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz.U. z 1991 r., nr 119, poz. 517) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98 poz. 1071 ze zm.), doszedł do przekonania, że skargę należy oddalić.
W tym miejscu wskazać należy, że wniosek cudzoziemca o nadanie statusu uchodźcy rozpoznany został w trybie art. 34 ust 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Zgodnie z powyższą regulacją wniosek złożony przez wnioskodawcę, który:
- podał inne przyczyny złożenia wniosku niż obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, lub ryzyko doznania poważnej krzywdy albo nie podał żadnych informacji o okolicznościach związanych z obawą przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy;
- złożył wniosek w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji ; rozpatruje się w pierwszej kolejności jako wniosek oczywiście bezzasadny.
Postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy, w przypadku gdy wniosek jest oczywiście bezzasadny w myśl art. 34 ust 1 ustawy z 13 czerwca 2003r. prowadzi się według zasad określonych w ustawie z pewnymi odstępstwami określonymi, o czym mowa w art. 34 ust 2 - np. co do terminu wydania decyzji, krótszego terminu do złożenia odwołania czy też wymogu wskazania w decyzji, że wniosek był rozpatrywany jako wniosek oczywiście bezzasadny. Zgodnie natomiast z regulacją zawartą w art. pkt 5 tego przepisu rozpoznanie odwołania od decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy następuje w pierwszej kolejności w składzie jednoosobowym, co nie oznacza bezwzględnego wymogu rozpoznania sprawy jedynie w takim składzie bez uwzględnienia możliwości rozstrzygania sprawy w składzie właściwym dla Rady zgodnie z art. 89 z pkt 1 ustawy. tj. składzie trzyosobowym.
Skoro Rada rozpatrzyła odwołanie skarżącego w składzie trzyosobowym, właściwym dla rozpoznania, przez nią spraw, a nie jednoosobowym, w którym w pierwszej kolejności może rozpoznać odwołanie cudzoziemca od decyzji uznającej jego wniosek oczywiście bezzasadnym nie można mówić o naruszeniu art. 19 kpa. Przepis ten bowiem stanowiący o zasadzie przestrzegania właściwości z urzędu dotyczy obowiązku przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, a te w sprawie niniejszej nie zostały naruszone.
W ocenie WSA, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo rozpatrzyły wniosek cudzoziemca jako oczywiście bezzasadny uznając brak podstaw do przyznania wnioskodawcy ochrony międzynarodowej – statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany. Wobec treści wniosku i wyjaśnień cudzoziemca z których wynika, czego zresztą skarżący nie kwestionuje, że zasadniczymi okolicznościami z powodu których cudzoziemiec ubiega się o ochronę międzynarodową jest chęć zalegalizowania pobytu w kraju i założenie tu rodziny, zasadnym było przyjęcie, że cudzoziemiec wskazał na inne przyczyny wniosku aniżeli obawy przed prześladowaniem o których stanowi art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności i art. 1 Protokołu Nowojorskiego, a tym samym rozpoznanie wniosku jako oczywiście bezzasadnego. W tym miejscu wskazać należy, ze w myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w RP nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim.
Stosownie do postanowień art. 1 lit. A pkt 2 powołanej Konwencji i art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa, wskazuje, że - w świetle tych postanowień - chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa przez nie stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych.
Art.1 A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy i podkreślenia wymaga to, że wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym przesłanki do nadania statusu uchodźcy, wskazane w Konwencji Genewskiej, należy interpretować wąsko, nie nadaje się bowiem statusu uchodźcy ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia.
Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę; przyjmuje się powszechnie, iż w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości).
Rację mają organy orzekające, że skarżący nie wykazał w trakcie postępowania, że w jego przypadku mogą występować uzasadnione obawy przed indywidualnymi prześladowaniami z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, albo też byłby on zagrożony takim prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia. Cudzoziemiec jak sam przyznał nie był nigdy bezpośrednio zagrożony żadnymi represjami ze strony władz publicznych. Nie był także zatrzymany, poddawany przemocy, więziony lub skazany wyrokiem sądu.
Wymienione przez niego przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia takie jak, ciężkie warunki życia w kraju pochodzenia, czy też chęć uregulowania nielegalnego pobytu na terytorium RP, nie mogą stanowić żadnej podstawy dla stwierdzenia występowania uzasadnionych obaw przed indywidualnymi prześladowaniami z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej.
Skoro wnioskodawca ubiegając się o ochronę międzynarodową nie powołał się na obawę przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, czy też ryzyko doznania poważnej krzywdy, a jedynie wskazał na okoliczności związane ze swoją trudna sytuacją bytową, słusznie w świetle powołanych wyżej przepisów organy administracji odmówiły mu nadania statusu uchodźcy. Podkreślić należy, że zasadnie też organ administracyjny rozpoznając wniosek cudzoziemca zwrócił uwagę na okoliczności w jakich aplikujący zwrócił się o międzynarodową ochronę. Cudzoziemiec do Polski przyjechał bowiem w 1994r. i pozostał mimo, iż wygasła ważność jego dokumentów uprawniających go do pobytu na terytorium RP, nie uzyskawszy we wszczętym po raz pierwszy na wniosek złożony 10 kwietnia 1997r. postępowaniu - statusu uchodźcy. Z przedmiotowym natomiast wnioskiem aplikant wystąpił dopiero po zatrzymaniu go w dniu 30 czerwca 2011r. przez funkcjonariuszy policji za prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu, bez ważnego prawa jazdy i w związku z nielegalnym pobytem na terytorium kraju oraz postanowieniem Sądu Rejonowego w Siedlcach o umieszczeniu cudzoziemca w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców, co wskazuje, w powyższych okolicznościach sprawy na postępowanie aplikanta w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienie wykonania takiej decyzji, a zatem w świetle art. 34 ust 1 pkt 6 ustawy z 13 czerwca 2003r., jak słusznie podkreślił organ administracyjny również czyni wniosek o nadanie statusu uchodźcy bezzasadnym.
Organy obydwu instancji prawidłowo orzekły również co do braku zasadności udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany.
W art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP ustawodawca stanowi, że cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest również podstaw do twierdzenia, że po powrocie do kraju pochodzenia cudzoziemiec zostanie zatrzymany i w konsekwencji będzie poddawany torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Wnioskodawca nigdy nie był zatrzymany, aresztowany ani sądzony w kraju pochodzenia. Nie wskazał też na występowanie jakichkolwiek problemów ze strony władz. Z materiału dowodowego nie wynika również, by istniały powody dla których mógłby być prześladowany przez władze kraju pochodzenia.
Również sytuacja w jakiej obecnie znajduje się A. nie pozwala na przyjęcie, że wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki z art. 15 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W chwili obecnej nie można bowiem mówić o występującym tam zespole zjawisk stanowiących międzynarodowy bądź wewnętrzny konflikt zbrojny, który miałby być źródłem powszechnego stosowania w tym kraju przemocy względem ludności cywilnej. Zaznaczyć należy, że kraj ten mimo że nie zapewnia należytych warunków ekonomicznych, to tego typu okoliczności nie uprawniają do udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż nie mają żadnego związku z treścią art. 15 ww. Ustawy.
W związku z powyższym, organ administracji słusznie uznał, że cudzoziemiec nie potrzebuje międzynarodowej ochrony bowiem nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie go za uprawnionego do nadania statusu uchodźcy ani udzielenia mu ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Przechodząc natomiast do oceny istnienia w niniejszej sprawie przesłanek do udzielenia wnioskodawcy zgody na pobyt tolerowany wskazać należy, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;
2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
Organy administracyjne obydwu instancji badały, czy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia skarżący byłby zagrożony poddaniem torturom lub nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu, a także czy byłby zmuszony do pracy, pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego lub ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 roku, co też znalazło odzwierciedlenie w decyzji organów obydwu instancji.
Organ prawidłowo ocenił bowiem, że sytuacja panująca w A., poziom przestrzegania praw człowieka nie uzasadnia, że prawa osobiste cudzoziemca byłyby zagrożone. Słusznie oceniono również, że w istocie jedyną przyczyną wystąpienia skarżącego o nadanie statusu uchodźcy była chęć zalegalizowania wieloletniego nielegalnego pobytu na terytorium RP, a nie poszukiwanie ochrony międzynarodowej z powodu zagrożenia prześladowaniem w kraju pochodzenia.
Zgodzić należy się z organem odwoławczym że złożenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie może być podstawą dla legalizacji jego pobytu na terytorium Polski gdyż przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie są właściwe dla regulacji pobytu cudzoziemca na terytorium RP. Podkreślić należy, iż przyznanie pobytu tolerowanego na podstawie art. 97 ustawy o ochronie jest uzasadnione jedynie w przypadku zagrożenia w kraju pochodzenia praw chronionych przez prawo międzynarodowe, w tym konwencję Rzymską z 1950 r.
Udzielenie zgody na pobyt tolerowany jest ściśle powiązane z ochroną międzynarodową i może być rozpatrywane tylko w tym kontekście. Dlatego przepis ten może być stosowany tylko w powiązaniu z ochrona międzynarodową, a nie w celu legalizacji pobytu cudzoziemca na terytorium RP.
Nie istnieją również żadne przesłanki wskazujące na konieczność ochrony prawa do życia rodzinnego, gdyż jak słusznie przedstawił organ syn cudzoziemca jest osobą pełnoletnią i w pełni niezależną Prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, mieszka wraz z żoną ob. Polski i córką. Opuszczenie przez wnioskodawcę terytorium RP nie pozbawi ani nie umożliwi mu kontaktu z rodziną zwłaszcza, że wbrew temu co wnioskodawca podał w sprawie niniejszej o braku jakiejkolwiek bliższej rodziny poza Polską posiada on jeszcze dorosłe dzieci – syna i dwie córki zamieszkałe w Gruzji, a także żonę ( R. A.), z którą przyjechał do Polski i która również ubiegała się w 1997r o nadanie statusu uchodźcy. Nie polega zatem na prawdzie twierdzenie cudzoziemca, który będąc przesłuchiwany przed organem w sprawie swojego stanu cywilnego oświadczył, że jest wdowcem od 1981r. Ponadto mimo deklaracji o zamiarze zawarcia związku małżeńskiego z obywatelką polską, cudzoziemiec nie poczynił żadnych kroków celem zalegalizowania tego związku w świetle prawa polskiego jak również nie przedstawił żadnych dokumentów i dowodów by takie małżeństwo zostało lub miało być zawarte. Również powołanie się skarżącego na Dyrektywę 2004/38/WE w sprawie praw obywateli WE do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium Państw Członkowskich w przypadku skarżącego nie może mieć zastosowania, gdyż nie posiada on obywatelstwa Państwa Członkowskiego, a także uregulowanego pobytu na terytorium RP.
Reasumując, w ocenie Sądu, organ trafnie orzekł, w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że przytoczone przez skarżącego okoliczności nie dają podstaw uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, o których mówi art. 1 A pkt 2 Konwencji Genewskiej oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany, a wniosek złożony w sprawie jest oczywiście bezzasadny Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu, decyzja w niniejszej sprawie wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. - wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Nietrafne są zatem zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organ art. 7 i 77 k.p.a. Jak już wyżej wskazano również zarzut naruszenia art. 34 ust 1 i 6 ustawy o udzielaniu ochrony nie jest uzasadniony. Organy orzekające w sprawie, wbrew zarzutom skargi, miały podstawę, uznać wniosek za oczywiście bezzasadny mając na uwadze wskazane w nim powody i przyczyny ubiegania się przez skarżącego o ochronę międzynarodową. Zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadniał uznanie wniosku za oczywiście bezzasadny.
Rozpatrując całokształt sprawy należy przyjąć zatem, że prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie dał organom podstawę do odmowy przyznania skarżącemu przyznania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie rozstrzygnięcia odpowiadają prawu.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło