V SA/Wa 1100/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant - specjalista Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2011 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany oddala skargę "O." Sp. z o.o. (zwana dalej: skarżącą) [...] lutego 2011 r. złożyła w OT ARR wniosek o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowy wniosek spełniał wymogi niezbędne do przyznania dopłaty, Dyrektor OT ARR w P. – w myśl art. 40 d ust. 1 oraz art. 40 c ust. 4 i 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1702, ze zm.) – wydał decyzją nr [...] z [...] marca 2011 r. o przyznaniu dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany. Przedmiotowa decyzja w całości uwzględniała żądanie strony. Skarżąca [...] marca 2011 r. złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o zmianę uzasadnienia tej decyzji poprzez wykreślenie z jej treści, wyrażenia "[...] z dnia 2010-05-[...] otrzymał dopłatę z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany w wysokości [...] zł brutto ([...] euro); dopłata ta miała charakter pomocy de minimis w rolnictwie i została udzielona na podstawie art. 40 d ust. 1, art. 40c ust. 4 i 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1702, ze zm.)." Skarżąca nie kwestionowała faktu uzyskania pomocy de minimis przyznanej decyzją z [...] maja 2010 r. Jednakże – zdaniem Skarżącej – pomoc ta, mimo że wypłacona spółce w 2010 r., nie może być kwalifikowana do pomocy de minimis otrzymanej przez spółkę w 2010 r. Jest to bowiem pomoc, do której spółka nabyła prawo w 2008 r. (a nawet w 2007 r.) na wniosek złożony w grudniu 2007 r., a zatem pomoc publiczna otrzymana na podstawie decyzji z [...] maja 2010 r. powinna być zakwalifikowana do limitu pomocy de minimis w 2008 r. Skarżąca wskazała, że na jej wniosek z grudnia 2007 r., decyzją z [...] stycznia 2008 r. Dyrektor OT ARR w P. przyznał spółce dopłatę z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany w kwocie [...] zł i tą samą decyzją odmówił natomiast przyznania dopłaty we wnioskowanej przez Spółkę kwocie [...] zł. Po trwającym ponad dwa lata postępowaniu administracyjno-sądowym Naczelny Sąd Administracyjny przyznał rację spółce (wyrok z 26 lutego 2010 r. sygn. akt II GSK 283/09); wykonując wyrok NSA Dyrektor OT ARR w P. wydał decyzję z [...] maja 2010 r., przyznając spółce pomoc w pełnej kwocie wnioskowanej przez spółkę w 2007 r. Pomoc tę spółka fizycznie otrzymała jednak dopiero w połowie 2010 r., a więc ze znacznym opóźnieniem z winy ARR. Spółka nie pozwała ARR o naprawienie szkody, choćby w formie odsetek za ponad dwuletnie opóźnienie w uzyskaniu pomocy. Skarżąca dodała, że cała wartość wnioskowanej w 2007 r. pomocy przez spółkę mieściła się w limicie pomocy de minimis przypadającym spółce w 2008 r. Gdyby więc Dyrektor OT ARR w P. nie popełnił błędów przy wydawaniu decyzji z [...] stycznia 2008 r. naprawionych dopiero w wyniku orzeczenia sądowego, spółka otrzymałaby tę pomoc w 2008 r., a nie w 2010 r. W ten sposób organ ograniczył spółce limit pomocy de minimis w latach 2009 - 2011 oraz 2010 - 2012. Prezes ARR decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OT ARR. W jej uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z ustawową definicją – art. 2 pkt. 11 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r., Nr 59 poz. 404 ze zm.) – przez dzień udzielenia pomocy należy rozumieć dzień, w którym podmiot ubiegający się o pomoc publiczną nabył prawo do otrzymania tej pomocy, a w przypadku gdy udzielenie pomocy w formie ulgi podatkowej następuje na podstawie aktu normatywnego, bez wymogu wydania decyzji: a. dzień, w którym zgodnie z odrębnymi przepisami upływa termin złożenia deklaracji albo innego dokumentu określającego wartość pomocy, z zastrzeżeniem lit. b, b. dzień, w którym zgodnie z odrębnymi przepisami upływa termin złożenia zeznania rocznego - w przypadku udzielenia pomocy w formie ulgi w podatku dochodowym, c. dzień faktycznego przysporzenia korzyści finansowych - w przypadku braku obowiązku złożenia deklaracji albo innego dokumentu określającego wartość pomocy - chyba, że przepisy odrębne stanowią inaczej. Formułując powyższą definicję ustawodawca dokonał zatem rozróżnienia sytuacji, w której pomoc wymaga wydania decyzji, a kiedy nie wymaga takiej decyzji i wynika wprost z aktu normatywnego. Dopłata z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany przyznawana jest w drodze decyzji administracyjnej, przez Dyrektora OT ARR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę producenta rolnego (art. 40 d ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych) i to właśnie w chwili wydania takiej decyzji wnioskodawca nabywa prawo do otrzymania tej pomocy. Pomoc wnioskowana przez skarżącą w grudniu 2007 r., w zakresie kwoty [...] PLN ([...] euro) została jej przyznana na podstawie decyzji z [...] maja 2010 r. i żadne wykreślenie tej pomocy z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie zmienia faktu, iż w ww. dacie podmiot taką pomoc o charakterze de minimis w rolnictwie otrzymał. Tym samym kwota powyższa nie może być kwalifikowana do limitu pomocy na lata 2008-2010, tylko do limitu pomocy de minimis w rolnictwie przypadającego na lata 2009-2011. Prezes ARR zwrócił uwagą, że aż do czasu wydania przez NSA wyroku z 6 stycznia 2010 r. uchylającego wyrok WSA w Warszawie oraz decyzję Prezesa ARR i decyzję Dyrektora OT ARR w P., w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja z [...] marca 2008 r., odmawiająca skarżącej pomocy w wysokości [...] PLN. Dopiero z dniem wydania decyzji – [...] maja 2010 r. podmiot nabył uprawnienia co do kwoty [...] PLN i uzyskał dopłatę. Prezes ARR zwrócił uwagę, że kwotowe limity pomocy de minimis określane są w euro, gdzie wartość udzielonej pomocy przeliczana jest według średniego kursu NBP z dnia udzielenia pomocy, a zatem właśnie z dnia wydania decyzji (art. 11 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej). Reasumując, za datę przyznania pomocy de minimis należy uznać moment, w którym podmiot uzyskuje prawo przyjęcia takiej pomocy zgodnie z obowiązującym, krajowym systemem prawnym. Prawo do przyjęcia takiej pomocy w zakresie mechanizmu dopłat z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany podmiot uzyskuje z chwilą wydania przez właściwego miejscowo Dyrektora OT ARR decyzji w tym zakresie. Skarżąca złożyła 6 maja 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ARR. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1535/2007 z 20 grudnia 2007 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (Dz. Urz. UE L 337 z 21.12.2007 r.) określających, że pomoc do wysokości 7.500 euro przysługuje każdemu pojedynczemu beneficjentowi w okresie kolejnych trzech lat, tj. że dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy ustalić łączną kwotę pomocy de minimis w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych; art. 2 pkt 11 oraz art. 11 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach pomocy publicznej stanowiący, że dniem udzielenia pomocy jest dzień, w którym podmiot ubiegający się o pomoc publiczną nabył prawo do otrzymania tej pomocy, a nie dzień wydania decyzji konkretyzującej tę pomoc - co ma bezpośredni wpływ na limit pomocy publicznej de minimis w rolnictwie; art. 40 d ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, gdyż jako pomoc de minimis otrzymaną przez spółkę w okresie trzech lat podatkowych (tu w latach 2009 - 2011) uwzględnił pomoc de minimis należną spółce w 2008 r. (tj. pomoc wynikającą z decyzji z [...] maja 2010 r., do której spółka nabyła prawo w 2008 r.). W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nie podziela poglądu Prezesa ARR co do terminu rozpoznania daty udzielenia pomocy. Z art. 2 pkt 11 ustawy o postępowaniu w sprawach pomocy publicznej wynika wprost, że "przez dzień udzielenia pomocy należy rozumieć dzień, w którym podmiot ubiegający się o pomoc publiczną nabył prawo do otrzymania tej pomocy (...) chyba, że odrębne przepisy stanowią inaczej". Spółka w 2008 r., spełniała wszystkie warunki do otrzymania pomocy de minimis (co potwierdził NSA), a zatem w 2008 r. nabyła prawo do tej pomocy wprost z mocy aktu normatywnego. Zdaniem spółki decyzja administracyjna wydawana przez właściwy organ ARR na postawie art. 40 d ustawy o Agencji Rynku Rolnego nie definiuje daty udzielenia pomocy publicznej (tę definicję zawiera ustawa o postępowaniu w sprawach pomocy publicznej), lecz jedynie określa zasady wydawania decyzji o przyznaniu pomocy. Decyzja wydana na podstawie art. 40 d ustawy o Agencji Rynku Rolnego jest wyłącznie konkretyzacją prawa wynikającego a ustawy o postępowaniu w sprawach o pomocy publicznej. Tym samym decyzja konkretyzująca prawo wynikające z ustawy o postępowaniu w sprawach pomocy publicznej nie jest decyzją kształtującą prawa wnioskodawcy, lecz decyzją potwierdzającą spełnienie warunków do uzyskania pomocy i określającą jej wysokość w konkretnym przypadku (zasady określania wysokości pomocy określają przepisy prawa) i stanowi podstawę wypłaty środków finansowych przez Agencję. Z datą wydania decyzji oraz z datą wypłaty środków pomocowych de minimis w rolnictwie przepisy ustawy o postępowaniu w sprawach pomocy publicznej ani żaden przepis ustawy o Agencji Rynku Rolnego nie wiążą terminu udzielenia pomocy – jest nim dzień, w którym podmiot ubiegający się o pomoc publiczną nabył prawo do tej pomocy, gdyż spełnił wszystkie warunki do jej uzyskania i prawidłowo złożył stosowny wniosek. W konsekwencji pomoc, do której spółka nabyła prawo w 2008 r, winna bić zaliczana do limitu pomocy publicznej de minimis w rolnictwie w 2008 r. a nie w roku 2010. W odpowiedzi na skargę Prezes ARR wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, z jakim dniem producent rolny nabywa prawo do otrzymania pomocy publicznej de minimis, którą jest dopłata z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany. Zdaniem skarżącej za dzień w którym producent rolny nabył prawo do pomocy de minimis jest moment spełnienia wszystkich warunków do otrzymania pomocy tj. dzień złożenia w organie kompletnego wniosku. Natomiast w opinii organu tym dniem jest dzień wydania decyzji przez Dyrektora Oddziału Terytorialnego ARR przyznającą wnioskowaną pomoc de minimis. Zdaniem Sądu prawidłowo stanowisko prezentuje organ w zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r., Nr 59 poz. 404 ze zm.) – przez dzień udzielenia pomocy należy rozumieć dzień, w którym podmiot ubiegający się o pomoc publiczną nabył prawo do otrzymania tej pomocy, a w przypadku gdy udzielenie pomocy w formie ulgi podatkowej następuje na podstawie aktu normatywnego, bez wymogu wydania decyzji: a. dzień, w którym zgodnie z odrębnymi przepisami upływa termin złożenia deklaracji albo innego dokumentu określającego wartość pomocy, z zastrzeżeniem lit. b, b. dzień, w którym zgodnie z odrębnymi przepisami upływa termin złożenia zeznania rocznego - w przypadku udzielenia pomocy w formie ulgi w podatku dochodowym, c. dzień faktycznego przysporzenia korzyści finansowych - w przypadku braku obowiązku złożenia deklaracji albo innego dokumentu określającego wartość pomocy - chyba, że przepisy odrębne stanowią inaczej. Formułując powyższą definicję ustawodawca dokonał zatem rozróżnienia sytuacji, w której pomoc wymaga wydania decyzji, a kiedy nie wymaga takiej decyzji i wynika wprost z aktu normatywnego. Powyższy przepis art. 2 pkt 11 przewiduje także szczególne rozwiązanie w zakresie wyznaczenia dnia udzielenia pomocy w przypadku, gdy następuje ono na podstawie aktu normatywnego, bez wymogu wydania decyzji i dodatkowo norma ta ogranicza zastosowanie tego rozwiązania do jednej formy wsparcia - ulgi podatkowej. Wskazać należy, że zgodnie z art. 40 lit. d ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych – Dyrektor oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę producenta rolnego przyznaje, w drodze decyzji, dopłatę z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany na wniosek producenta rolnego. Sąd nie podziela zarzutu skargi, że powyższy przepis ma charakter jedynie deklaratoryjny (potwierdzający) a nie konstytutywny (kształtujący). Świadczy o tym wykładnia językowa cytowanego przepisu, gdzie wyraźnie zaznaczono, że Dyrektor przyznaje dopłatę, a nie potwierdza spełnienie warunków do jej uzyskania. Tak więc z chwilą wydania takiej decyzji i jej doręczenia (bądź ogłoszenia) wnioskodawca nabywa prawo do otrzymania tej pomocy. Powyższa interpretacja jest zgodna z punktem 12 preambuły rozporządzenia Komisji (WE) nr 1535/2007 z 20 grudnia 2007 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (Dz. U.UE L z 21 grudnia 2007 r., w myśl którego – zgodnie z zasadami regulującymi kwestie dotyczące pomocy, o której mowa w art. 87 ust. 1 Traktatu, za datę przyznania pomocy de minimis należy uznać moment, w którym przedsiębiorstwo uzyskuje prawo do przyjęcia takiej pomocy zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi. Tak więc trafnie organ uznał, że skoro pomoc wnioskowana przez skarżącą w grudniu 2007 r., w zakresie kwoty [...] PLN została jej przyznana na podstawie decyzji z [...] maja 2010 r. to tym samym kwota powyższa nie może być kwalifikowana do limitu pomocy na lata 2007-2009, tylko do limitu pomocy de minimis w rolnictwie przypadającego na lata 2009-2011. Reasumując, za datę przyznania pomocy de minimis należy uznać moment, w którym podmiot uzyskuje prawo przyjęcia takiej pomocy zgodnie z obowiązującym, krajowym systemem prawnym. Prawo do przyjęcia takiej pomocy w zakresie mechanizmu dopłat z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany podmiot uzyskuje z chwilą wydania przez właściwego miejscowo Dyrektora OT ARR decyzji w tym zakresie. Natomiast niewątpliwie spóźnionego wydania decyzji w zakresie przyznania wnioskowanej pomocy w 2007 r. skarżąca może dochodzić na drodze cywilno prawnej w drodze odszkodowania. Ponadto Sąd zauważa, że żądanie skargi dotyczące "zmiany zaskarżonej decyzji i uznanie, że pomoc de minimis przyznana spółce decyzją (...) z [...] maja 2010 r. nie powinna być zakwalifikowana do limitu pomocy de minimis w 2010 r. (...)" nie znajduje oparcia w przepisach ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.). Bowiem sąd administracyjny orzeka jedynie kasatoryjnie, co oznacza, że zgodnie z art. 145 p.p.s.a. może jedynie uchylić decyzję, ale nie może jej zmienić, tak jak tego żąda skarżąca. Przy czym wskazać należy, że zaskarżona decyzja z [...] kwietnia 2011 r. utrzymująca w mocy z [...] marca 2011 r. jest dla skarżącej korzystna i jej uchylenie przez Sąd spowodowałoby pozbawienie skarżącej spółki przyznanych dopłat za 2011 r. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.