V SA/Wa 1102/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. M. na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2010 r. Nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżąca złożyła - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z synem i córką, zamieszkują w domu o pow. ... m². Skarżąca posiada gospodarstwo rolne o pow. ... ha oraz budynki gospodarcze, nie posiada przedmiotów wartościowych i oszczędności pieniężnych, a jej miesięczne dochody z gospodarstwa rolnego wynoszą około ... zł brutto. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżąca wskazała, iż obecnie mieszka sama, dzieci prowadzą samodzielne gospodarstwa domowe. Gospodarstwo rolne skarżącej wynosi ... ha przeliczeniowych, a dochody roczne z niego wynoszą ... zł (... miesięcznie). Skarżąca uzyskuje również dopłaty do gruntów rolnych, które za 2009 r. wyniosły ... zł. Ponadto skarżąca otrzymuje rentę ... w wysokości ... zł miesięcznie. Z przedmiotów wartościowych skarżąca posiada samochód osobowy. Roczne wydatki skarżącej związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego wynoszą około ... zł tj. około ... zł miesięcznie. Wydatki związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych skarżącej wynoszą ... zł rocznie tj. ... zł miesięcznie ( w tym: leki – ... zł, środki czystości -... zł, żywność ... zł, ubranie ... zł). Utrzymanie samochodu kosztuje ... zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Analiza podanych przez skarżącą okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku, gdyż skarżąca nie wykazała iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po pierwsze zauważyć należy, iż skarżąca prowadzi sama gospodarstwo domowe, nie mając innych osób na utrzymaniu. Posiada stabilne źródło dochodów, uzyskując co miesiąc dochody z pracy w gospodarstwie rolnym oraz świadczenie rentowe ... (łącznie ponad ... zł). Ponadto skarżąca otrzymuje dopłaty do gruntów rolnych tj. ... zł rocznie. Taka wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącej, pomimo wskazanych nakładów związanych z produkcją rolną, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Nie można bowiem uznać, iż wnioskująca należy do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Zważyć również należy, iż skarżąca przedstawiła wyłącznie zaświadczenie o wysokości dochodów z gospodarstwa rolnego, rozliczenie zużycia wody i energii oraz decyzje w sprawie podatku rolnego. Nie przedstawiła natomiast żadnych rachunków potwierdzających zakup środków do produkcji rolnej oraz opału we wskazanej wysokości (ponad ... zł) . Ponadto skarżąca nie wykazała w swoim oświadczeniu by środki finansowe pozostające w jej dyspozycji były pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne) związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca ujawniła w swoim oświadczeniu posiadanie majątku ruchomego w postaci samochodu. Nie można uznać za niezbędny koszt utrzymania wydatków związanych z eksploatacją samochodu tj. rejestracją, naprawą, ubezpieczeniem, zakupem paliwa itp. Wskazać bowiem należy, iż o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza. Dodatkowo wskazać należy, iż nadesłana historia rachunku bankowego obejmuje wyłącznie historie przeprowadzonych transakcji, nie obrazuje natomiast w żadnym miejscu salda początkowego ani końcowego na dzień jej sporządzenia, zatem nie można ocenić czy skarżąca posiada (w jakiej wysokości) czy też nie posiada zgromadzonych na rachunku środków finansowych. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącej jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżąca nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika jak i ewentualne przyszłe koszty sądowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.