V SA/Wa 1103/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... lutego 2010 r., nr ... w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia wobec stwierdzenia braku okoliczności uzasadniających udzielenie zgody na pobyt tolerowany; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. ... tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę ... zł (... złotych ... groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (... złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... zł (... złotych ... groszy). Przedmiotem skargi z dnia [...] kwietnia 2010 r. wniesionej przez A. G., obywatela G., jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2009 r., nr [...], o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] sierpnia 2009 r. A. G., deklarujący narodowość [...], wystąpił z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż stracił ojca, został bez mieszkania i bez pracy. Wstąpił do opozycji co spowodowało, że został pobity, grożono mu, że go zabiją, podjął więc decyzję o przyjeździe do Polski. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] października 2009 r. postanowił rozpatrzyć wniosek A. G. o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej jako oczywiście bezzasadny, odmówić nadania statusu uchodźcy, odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalić z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż ustosunkowując się do oświadczeń złożonych przez Wnioskodawcę, stwierdzono, iż nie wykazał on faktów czy okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem. Władze państwowe kraju pochodzenia ani też inne podmioty, określone w art. 16 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie podejmowały wobec niego działań krzywdzących na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, poglądów politycznych. Ponadto organ I instancji wskazał, iż A. G. nie brał nigdy udziału w konflikcie zbrojnym, nie należał do żadnej organizacji, w której działalność mogłaby zostać uznana za opozycyjną wobec władz kraju pochodzenia. Nie był również zatrzymywany, aresztowany, sądzony. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zeznania Cudzoziemca dotyczące udziału w mityngach przeciwko obecnym władzom G. oraz bicia i zastraszania przez nieznanych ludzi są nieprawdopodobne. Nawet jednak, gdyby uznać, iż miały one rzeczywiście miejsce nie nosiły, zadaniem organu, znamion prześladowania. Odnosząc się natomiast do wskazanych przez Aplikanta przyczyn wyjazdu z G., takich jak trudna sytuacja ekonomiczna, brak pracy czy własnego mieszkania, organ wyjaśnił, iż art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, zwiera zamknięty katalog przesłanek nadania statusu uchodźcy, który nie obejmuje opuszczenia kraju pochodzenia z przyczyn o charakterze ekonomicznym. Organ I instancji stwierdził w konkluzji, iż całokształt materiału dowodowego w żaden sposób nie daje podstaw do twierdzenia, że A. G. mógłby w sposób zasadny obawiać się prześladowania ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Zdaniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców brak było również podstaw do udzielenia Skarżącemu ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany. Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, decyzją z [...] lutego 2010 r., nr [...], utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Rada wskazała, iż w zaistniałym stanie faktycznym nie znalazła podstaw do objęcia Cudzoziemca ochroną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu nie ma bowiem podstaw by twierdzić, że O. są prześladowani lub zagrożeni w G., szczegółowe ustalenia organu I instancji wskazują, iż nie napotykają oni na żadne problemy na tle polityczno-społecznym. Aktualnie władze nie prowadzą polityki wymierzonej w jakąkolwiek mniejszość etniczną lub religijną. Nie notuje się żadnych ataków lub agresji wymierzonej w O. Zdaniem organu odwoławczego Cudzoziemiec nie wskazał żadnych okoliczności, które mogłyby być podstawą do nadania statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, nie zaistniały również przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] lutego 2010 r. A. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2009 r. zarzucając naruszenie: 1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 13, art. 14, art. 15, art. 34 ust. 1 pkt 5, art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (DZ.U. Nr 128, poz. 1176 ze zm); 2. prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie a wynikających z art.7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż jego obawa przed prześladowaniem jest w pełni uzasadniona, Skarżący jest przekonany, że w przypadku powrotu do kraju będzie ponownie bity, zastraszany i czego obawia się najbardziej –jego prześladowcy spełnią kierowane w stosunku do jego osoby groźby. Organ prowadzący postępowanie naruszył – jego zdaniem – przepisy proceduralne tj. art. 7 i 77 Kpa, bowiem nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności i zbyt pochopnie uznał zeznania Skarżącego za nieprawdopodobne. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie decyzji. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż materiał dowodowy, zgodnie z art. 77 kpa, został zebrany i rozpatrzony wnikliwie, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji spełniających wymogi art. 107 § 3 kpa. Podkreślenia wymaga szerokie omówienie przyczyn nie dania wiary Skarżącemu co jego związków z opozycją, które mogłyby uzasadniać powstanie dla niego indywidualnego zagrożenia. Organ zasadnie przyjął, jak wymaga art. 80 kpa, na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, iż Cudzoziemiec nie wykazał faktów czy okoliczności mogących uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem z powodu przesłanek konwencyjnych. Należy mieć na uwadze, że Cudzoziemiec jest człowiekiem młodym /w chwili składania wniosku o nadanie statusu uchodźcy miał 21 lat/, ojciec zmarł po operacji nerek, jak wyjaśnił w toku rozprawy w G. ma matkę i brata. Swoje zaangażowanie w działalność opozycji określił jako jej wspieranie, nie był formalnym członkiem żadnej organizacji politycznej, nie opłacał składek. Wobec powyższego oraz uwzględniając aktualną sytuację w kraju pochodzenia, w ocenie Sądu, organy nie dając wiary Cudzoziemcowi co do istnienia rzeczywistych przyczyn indywidualnego zagrożenia nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów, do której są uprawnione z mocy art. 80 kpa. Na gruncie przedstawionych przez Stronę dowodów ocenie tej nie można przypisać cech dowolności. Na tle stanu faktycznego sprawy i roszczeń Skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny widzi konieczność zaakcentowania szczególnej istoty instytucji nadania statutu uchodźcy. Zgodnie z definicją wyrażoną w art. 1.a (2) Konwencji z 1951 r. uchodźcą jest osoba, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu poglądów politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem oraz nie może lub nie chce z powodu tych obaw skorzystać z ochrony tego państwa. Istotne jest, iż orzeczenie o przyznaniu statusu uchodźcy ma charakter deklaratoryjny. Termin "uzasadniona obawa przed prześladowaniem" jest zasadniczym składnikiem definicji "uchodźcy", przy ustalaniu którego należy mieć na uwadze elementy subiektywne i obiektywne tzn. odczucia osoby zainteresowanej i rzeczywistą sytuację panującą w kraju pochodzenia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Rada do Spraw Uchodźców w toku prowadzonego postępowania, przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji a także w jej uzasadnieniu kierowała się zasadami i trybem ustalania statusu uchodźcy wynikającymi z obowiązujących aktów międzynarodowych i przepisów krajowych. Wbrew zarzutom skargi, organ odmawiając Stronie udzielenia ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany należycie rozważył przesłanki z art. 15 i 97 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w okolicznościach tej konkretnej sprawy brak jest jakichkolwiek podstaw do obaw, że w następstwie wydalenia zagrożone byłoby prawo Strony do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, Cudzoziemiec mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i 77 § kpa, został zebrany i rozpatrzony wnikliwie, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji spełniających wymogi art. 107 § 3 kpa. Wyprowadzone przez organy obu instancji wnioski Sąd ocenia jako w pełni prawidłowe. Do wyjazdu z G. skłoniły Cudzoziemca złe warunki ekonomiczne a incydenty związane z pobiciem i groźbami były konsekwencją udziału w manifestacjach czy mityngach politycznych, podczas których osoby biorące w nich udział muszą liczyć się z tym, niezależnie od kraju i panujących w nim standardów demokratycznych, że sytuacja może wymknąć się spod kontroli organów porządkowych i mogą stać się ofiarą agresji uczestników takiego zgromadzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla także, iż zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rozpatruje się w pierwszej kolejności jako oczywiście bezzasadny wniosek złożony przez Wnioskodawcę, który przedstawił niespójne, sprzeczne, nieprawdopodobne lub niewystarczające wyjaśnienia na potwierdzenie faktu prześladowania. Z powyższego zapisu w żadnej mierze nie wynika, by dla oceny wniosku jako oczywiście bezzasadnego wyjaśnienia Strony powinny zawierać wszystkie te cechy. Dlatego też ocenienie przez organ wyjaśnień Cudzoziemca składanych w toku postępowania administracyjnego jako "niewystarczających na potwierdzenie faktu prześladowania" stanowiło już wystarczającą podstawę do oceny wniosku jako oczywiście bezzasadnego, bez konieczności przypisania wyjaśnieniom Skarżącego niespójności, sprzeczności, nieprawdopodobieństwa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.