V SA/Wa 1105/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-14
Skład orzekający: Barbara Mleczko – Jabłońska, Joanna Zabłocka, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymujące w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego stwierdzające bezzasadność zarzutów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym i niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o kontynuowaniu egzekucji, zostało wydane z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem zasad postępowania, ponieważ organy nie odniosły się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą. W szczególności, organy pominęły kwestię prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji wobec spółki, podczas gdy decyzja nakładająca karę pieniężną wskazywała jako zobowiązanego jedynie jednego ze wspólników. Brak odniesienia się do tego zarzutu, mimo że był on podnoszony już na etapie pisma inicjującego postępowanie przeciwegzekucyjne, uzasadnia uchylenie zaskarżonych postanowień.Stan faktyczny
Spółka cywilna "A." S.C. została obciążona karą pieniężną, co doprowadziło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Pełnomocnik spółki zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, kwestionując m.in. prawidłowość wystawienia tytułu wykonawczego i brak doręczenia upomnienia. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uznał zarzuty za bezzasadne, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał to postanowienie w mocy, jednocześnie stwierdzając niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o kontynuowaniu egzekucji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się uchylenia zaskarżonych postanowień.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. N. i B. N. wspólników "A." S.C. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia bezzasadności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie w zakresie stanowiska co do kontynuowania egzekucji administracyjnej; 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].11.2008 r. nr [...], 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J. N. i B. N. wspólników "A." S.C. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi J. N. i B. N. - wspólników spółki cywilnej A.s. c. jest postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2009r. Nr [...]. Zaskarżonym orzeczeniem Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 34 § 2 w związku z art. 17 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) w pkt I - utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2008r. w zakresie stwierdzenia bezzasadności zarzutów zobowiązanych oraz w pkt II - stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego w zakresie stanowiska wierzyciela co do kontynuowania egzekucji administracyjnej.
Postanowienie to, wydane zostało w następującym stanie faktycznym:
Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2007r. nałożono na B. N. wspólnika spółki cywilnej A. karę pieniężną w kwocie [...] zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.). Jako podstawę prawną orzeczenia wskazano art. 93 ww. ustawy. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzją wydaną tego samego dnia umorzono postępowanie w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym przez J. N. uznając ,że nie jest ona stroną postępowania.
Jak wynika z akt sprawy, wobec nieuiszczenia ww. wymierzonej kary pieniężnej w zakreślonym terminie przez B. N. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wystawił [...] września 2008r. tytuł wykonawczy nr [...], wskazując jako zobowiązanego - spółkę nie posiadającą osobowości prawnej A. s.c. B. N. i J. N., na podstawie którego Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął postępowanie egzekucyjne dokonując zajęcia na rachunku bankowym spółki A.. S. c. B. J. N..
Profesjonalny pełnomocnik wspólnika Spółki w piśmie z [...] października 2008r., skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zgłosił "zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z wnioskiem o umorzenie postępowania" . Jako podstawę prawną wskazał art. 33 pkt 1 oraz pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) i wniósł o umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Podniósł , że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej mimo, iż zawiera rygor natychmiastowej wykonalności została zaskarżona i toczy się postępowanie w sprawie, a zatem nie może być egzekwowana. Ponadto skarżący zarzucił ,że skoro nie doręczono upomnienia dla niego, to zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucja nie może być wszczęta, zaś jeśli została wszczęta winna być umorzona. Zarzucił również iż przystępując do czynności organ egzekucyjny nie doręczył wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 32 ustawy tytułu wykonawczego. Również w opinii pełnomocnika Wojewódzki Inspektorat nie jest organem administracji, a jedynie urzędem pomocniczym dla wykonywania zadań przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, w związku z tym nie może on wystawić tytułu wykonawczego. Podobnie jak, zdaniem składającego zarzuty w ramach uprawnień Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nie mieści się możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego, zatem wszczęte postępowanie winno zostać umorzone, a kwota zajęta na poczet tytułów wykonawczych winna z powrotem wrócić do zobowiązanych, pod rygorem wszczęcia postępowania odszkodowawczego. Na koniec zwrócił uwagę na kwestię, iż tytuł wykonawczy będący przedmiotem sprawy wystawiony został w konsekwencji wydania przez [...] Inspektora Transportu Drogowego decyzji z [...] grudnia 2007r. o nałożeniu kary pieniężnej jedynie na B. N.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przekazał ww. pismo do wierzyciela celem zajęcia stanowiska w trybie określonym w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Postanowieniem z [...] listopada 2008r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w pkt I - uznał zarzuty dłużnika spółki cywilnej A. S.c. B. N., J. N. za bezzasadne, w pkt II - wniósł o kontynuowanie egzekucji administracyjnej.
W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnił, iż pełnomocnik podważył zasadność prowadzenia egzekucji i wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, z czym organ I instancji się nie zgodził.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego podniósł, iż uregulowanie art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazuje, że przesłanką dopuszczalności wszczęcia postępowania jest dołączenie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, a jeśli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podanie w tytule wykonawczym podstawy prawnej braku tego obowiązku. Natomiast § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001r., w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001r., nr 137 poz. 1541 z późn.zm.) w związku z art. 15 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowi że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia dłużnikowi, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Zdaniem organu taka właśnie sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2007r., zawiera określenie należności pieniężnej w wysokości [...] zł., a przepis § 13 reguluje ogólną zasadę i stąd nie wymienia expressis verbis kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Przepisami szczególnymi, jak dalej w uzasadnieniu podał organ I instancji regulującymi prowadzenie egzekucji administracyjnej jest rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rozporządzenie to zostało wydane m.in. z delegacji zawartej w art. 15 § 5 ww. ustawy, zgodnie z którą Minister Finansów uzyskał uprawnienie do określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Wykorzystując tę właśnie delegację, Minister Finansów w § 13 rozporządzenia zawarł katalog zwolnień z doręczenia upomnienia określając, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu.
Tym samym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uznał stanowisko pełnomocnika zobowiązanych za niezasadne bo wskazujące na obowiązek pisemnego doręczenia upomnienia dla pełnomocnika.
Organ nie podzielił zarzutu jakoby tytuł wykonawczy wystawiony został przez organ nieuprawniony.
W świetle obowiązujących przepisów, jak nadmienił organ I instancji, art. 51 ust. 1 ustawy z 6 września 2001r., o transporcie drogowym wskazuje, iż organem wykonującym zadania Inspekcji Transportu Drogowego jest Główny Inspektor Transportu Drogowego oraz wojewoda działający za pośrednictwem (nie - w imieniu), wojewódzkiego inspektora transportu drogowego, jako kierownika wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej. Nie ma zatem podstaw, jak wskazał daje organ do kwestionowania ciągłości uprawnień Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu upoważnionego do podejmowania kroków w celu wyegzekwowania swoich orzeczeń oraz wystawiania decyzji administracyjnych w oparciu o art. 93 ww. ustawy. Przepis art. 51 ust. 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym wskazują, że organy wymienione w ust. 1 cytowanego art. 51 wykonują zadania Inspekcji zgodnie z kompetencjami określonymi w ustawie i przepisach odrębnych, a w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji jest Wojewódzki Inspektor, a organem wyższego stopnia – Główny Inspektor.
Dalej organ I instancji wskazał, że jego decyzja nakładająca na zobowiązanego karę pieniężną posiada rygor natychmiastowej wykonalności, zatem podlega wykonaniu.
W zażaleniu na ww. postanowienie pełnomocnik skarżących wspólników spółki cywilnej wniósł o jego uchylenie zarzucając mu naruszenie art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie niedoręczenia pełnomocnikowi spółki upomnienia przed wszczęciem egzekucji. Nadto naruszenie art. 18 ww. ustawy w związku z art. 40 § 2 kpa oraz art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie niedoręczenia tytułu wykonawczego pełnomocnikowi spółki. Składający zażalenie podniósł również naruszenie art. 39 kpa i art. 26 § 5 pkt 1, art. 33 pkt 6 i 7 i art. 51 ustawy postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 51 ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu złożonego zażalenia podniósł na wstępie ,że przedmiotowa egzekucja nie może być kontynuowana bowiem zgodnie z decyzją [...] z [...] grudnia 2007r. postępowanie administracyjne przeciwko J. E. N. w sprawie o nałożenie kary pieniężnej zostało na zasadzie art. 104 kpa umorzone Wobec powyższego brak jest podstaw do prowadzenia egzekucji wobec niej.
Dalej zarzucił, iż tytuł wykonawczy pochodzi od nieuprawnionego do jego złożenia organu. Wskazał, iż art. 22 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej znowelizował art. 51 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Od 1 stycznia 2007 r., organem uprawnionym do wydawania decyzji jest wojewoda, a inspektor wydaje decyzje tylko w jego imieniu. Tym samym wszelkie czynności egzekucyjne jako mające charakter techniczny mogą być wykonywane tylko przez wojewodę.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z [...] maja 2009r., utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji oraz stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie w zakresie stanowiska wierzyciela co do kontynuowania egzekucji administracyjnej.
W ocenie organu odwoławczego zarzut podniesiony przez pełnomocnika zobowiązanych, iż odpis tytułu wykonawczego nie został doręczony pełnomocnikowi, nie zasługuje na aprobatę. Postępowanie egzekucyjne w administracji, mające na celu doprowadzenie do realizacji przez dłużnika konkretnego obowiązku, ma charakter szczególny. W myśl mającego odpowiednie zastosowanie art. 32 kpa, strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Przy dokonywaniu czynności egzekucyjnych tj. działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego udział zobowiązanego jest niezbędny, ponieważ czynności te skierowane są bezpośrednio do jego majątku z art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wynika że organ egzekucyjny lub egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego. Przemawia to za tym, że czynność doręczenia tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego wymaga osobistego udziału strony. Pełnomocnik może natomiast reprezentować zobowiązanego w odrębnych postępowaniach administracyjnych prowadzonych w toku postępowania egzekucyjnego, zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych.
Również za bezzasadny uznał organ argument pełnomocnika skarżących poddany w treści zażalenia, dotyczący braku upomnienia przed wszczęciem egzekucji skierowanego do zobowiązanych. Organ odwoławczy zwraca uwagę na fakt, iż przesłanie upomnienia nie stanowi nieograniczonego obowiązku i ma zastosowanie w takiej sytuacji, gdy przepis szczególny nie wyłącza go w odniesieniu do określonego rodzaju egzekucji. Przepisem szczególnym jest, powołane wcześniej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym rozporządzenie Ministra Finansów z 22 listopada 2001r., w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, określa że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia m.in. w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że wierzycielem w sprawie jest [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Wynika to zarówno z przepisów ustawy o transporcie drogowym (m.in. art. 93) jak i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1). Zatem tytuł wykonawczy spełnia wymagania ustawowe i nie ma podstaw do odstąpienia organu egzekucyjnego od egzekucji, a tym samym do zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi. Wskazał, też na uregulowania szczególne zawarte w ustawie o transporcie drogowym, dotyczące kwestii wykonalności decyzji nakładającej karę pieniężną (art. 93 ust. 3 i ust. 4).
Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż przedmiotowa egzekucja nie może być kontynuowana przeciwko J. N. z uwagi na umorzenie stosunku do niej postępowania administracyjnego o nałożenie kary pieniężnej, organ wskazał, że zarzut ten wychodzi poza zarzuty zgłaszane Naczelnikowi Urzędu Skarbowego i nie był on przedmiotem rozpatrzenia przez organ I instancji. Tym samym organ odwoławczy nie jest uprawniony do merytorycznego rozpatrzenia ww. zarzutu.
Następnie Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że w postanowieniu wierzyciel wniósł w pkt II o kontynuowanie egzekucji, jednakże rozstrzygnięcie to - chociaż zawarte w sentencji postanowienia - jest niezaskarżalne, tj. nie przysługuje na nie zażalenie. Dlatego też w tej części organ II instancji uznał zażalenie skarżącej za niedopuszczalne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego profesjonalny pełnomocnik skarżących wniósł o jego uchylenie w całości z powodu naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 22 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. z 2005 r. Nr 175, poz. 1462), w związku z art. 51 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 z późn.zm.);
- art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 22 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej;
-naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez
- błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 59§1 pkt 2 oraz pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie stanowiska co do dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej przeciwko J. N.
-błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 40§2 kpa w zw z art. 18 i art. 32 oraz art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie nie- doręczenia zobowiązanemu jak i pełnomocnikowi strony pisemnego upomnienia do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym
-błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 27 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie wszczęcia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego, do którego nie dołączono upomnienia.
-błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie §13 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących zarzucił ,że skoro w stosunku do skarżącej J. N. nigdy nie istniał obowiązek zapłaty kary pieniężnej nałożonej na podstawie ustawy o transporcie drogowym, to tym samym tytuł wykonawczy nie może określać jej jako dłużniczki, a zatem egzekucja administracyjna nie może być przeciwko niej prowadzona. Uzasadnia to w ocenie pełnomocnika skarżącej wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na zasadzie art. 59 §1 pkt2 i pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadto podtrzymał swoje stanowisko w sprawie co do tego, że tytuł wykonawczy nie pochodzi od wierzyciela. Wskazał, iż [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jest organem nieuprawnionym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Powołał się przy tym na zmiany wprowadzone do art. 51 ustawy o transporcie drogowym obowiązujące od 1 stycznia 2007 r. Stwierdził, że jedynie właściwym podmiotem w zakresie prowadzenia egzekucji na podstawie prawomocnej decyzji jest w niniejszej sprawie Wojewoda [...]. Podtrzymał również swoje dotychczasowe stanowisko co do nieprawidłowego prowadzenia egzekucji wobec braku doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego oraz upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku .
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał w całości swoje stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, mimo, że z częścią podniesionych w niej argumentów zgodzić się nie sposób.
W tym miejscu wskazać należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie – stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa- art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że orzeczenie to wydane zostało z naruszenie zasad postępowania- art. 7, 77kpa w zw z art. 18 i art. 34 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim zaznaczyć należy, iż kontrolowane postępowanie zostało wszczęte pismem skarżącego z [...] października 2008r., zatytułowanym "Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego ", które zgodnie z jego treścią zostało prawidłowo zakwalifikowane przez organ egzekucyjny jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Postępowanie to toczyło się zatem w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Oba postanowienia wydane w sprawie, tj. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] listopada 2008r. oraz Głównego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] maja2009r., stanowiły więc stanowisko wierzyciela co do zgłoszonych przez skarżących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wszczętym tytułem wykonawczym nr [...]. Jak wynika z ww. pisma pełnomocnika skarżącego z 1[...] października 2008r. oraz z treści zażalenia na postanowienie z [...] listopada 2008 r., zarzuty te oparte zostały na art. 33 pkt 1 , 6 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podstawa prawna zarzutów wskazana została wyraźnie w petitum zarzutów i zażaleniu. Ich uzasadnienie natomiast w piśmie z [...] października 2008r. Rozpoznając skargę Sąd nie znalazł podstaw, aby w tej sprawie odnosić się do argumentów zawartych w skardze, a skierowanych pod adresem organu egzekucyjnego, w tym dotyczących niezastosowania przez ten organ art. 59 § 1 pkt 2, pkt 4 i pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez umorzenie postępowania. Sąd nie badał bowiem postępowania organu egzekucyjnego. Kontrolował jedynie pod względem zgodności z prawem zajęte przez wierzyciela stanowisko w postępowaniu egzekucyjnym.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w powyższym zakresie Sąd nie podzielił argumentacji organu odwoławczego odnośnie braku podstaw do merytorycznego rozpoznania zarzutu skarżących, iż przedmiotowa egzekucja nie może być kontynuowana przeciwko J. N. W ocenie organu powyższy zarzut nie był przedmiotem rozpatrzenia przez wierzyciela, zatem organ II instancji nie był uprawniony do jego merytorycznego rozpoznania.
W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd zgadza się ze stanowiskiem według którego wyłączne prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przesądza o tym, że organ nie ma obowiązku z urzędu badać, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego. Z tego względu powołanie nowego zarzutu np w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji wydane w przedmiocie zarzutów nie może świadczyć o wadliwości tego postanowienia.
W ocenie Sądu w sprawie niniejszej sytuacja taka jednakże nie zachodzi. Faktem jest że w piśmie z [...] października 2008r. jako podstawę zarzutów skarżący wyraźnie wskazał przepis art. 33 pkt 1 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji natomiast w uzasadnieniu swego wniosku przedstawił również dodatkowo inne argumenty przeciwko prowadzonemu postępowaniu uzasadniające przyjęcie, ze zgłoszone przez niego zarzuty można oprzeć o inne określone tym przepisem podstawy - art. 33 pkt 10 ( zarzut, iż Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nie jest organem uprawnionym do wystawienia tytułu wykonawczego ), czy art. 33 pkt 4 ustawy (błąd co do osoby zobowiązanego) gdy skarżący podnosi kwestię wystawienia tytułu wykonawczego w oparciu o decyzję nakładającą jedynie na B. N. kary pieniężnej.
Stanowisko wierzyciela [...] Inspektora Transportu Drogowego wyrażone w postanowieniu z [...] listopada 2008r. uznające zarzuty za bezzasadne odnosi się do argumentów skarżącego w zakresie zarzutu prowadzenia egzekucji bez skierowanego uprzednio upomnienia, zarzutu wystawienia tytułu wykonawczego przez , zdaniem pełnomocnika, organ nieuprawniony , jak również prowadzenia egzekucji w oparciu o nieprawomocną decyzję. Pomija natomiast milczeniem okoliczność wskazaną w zarzutach, iż tytuł wykonawczy [...] wystawiony został w konsekwencji wydania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji o nałożeniu na B. N. kary pieniężnej w wys. [...]. Tymczasem wspomniany wyżej tytuł wykonawczy jako rodzaj zobowiązanego wskazuje spółkę nie posiadającą osobowości prawnej A. s.c. B. N. J. N. Pomimo tego że zarzut ten nie został w piśmie skarżącego precyzyjnie wyartykułowany poprzez wskazanie przez niego podstawy prawnej wymagał, w ocenie Sądu odniesienia się do podniesionej przez skarżącego kwestii wskazanego w tytule egzekucyjnym osoby dłużnika i osoby zobowiązanej do spełnienia świadczenia wskazanej w tytule wykonawczym. Zdaniem Sądu brak odniesienia się zarówno w postanowieniu wierzyciela z [...] listopada 2008r. jak i orzeczeniu organu II instancji- do kwestii prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji w stosunku do spółki poprzez zajęcie jej majątku, w sytuacji gdy tytuł egzekucyjny ( decyzja administracyjna z [...] grudnia 2007r. o nałożeniu kary pieniężnej) jako zobowiązanego wskazuje B. N., uzasadnia uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć celem ponownego rozpoznania zgłoszonych zarzutów, w tym w szczególności zarzutu prowadzenia egzekucji wobec błędnie, co zarzucają skarżący wskazanej osoby dłużnika ( art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Fakt szerokiego uzasadnienia tego zarzutu istotnie dopiero w zażaleniu nie uzasadniało przyjęcia przez organ odwoławczy, iż zarzut ten zgłoszony został dopiero na tym etapie postępowania, skoro w piśmie z [...] października 2008r. inicjującym postępowanie przeciwegzekucyjne skarżący również podnosi tę kwestię.
Sąd nie podzielił natomiast pozostałych argumentów skarżących dotyczących zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego
W ocenie Sądu nie mają racji skarżący podnosząc niedopuszczalność egzekucji na skutek wystawienia tytułu wykonawczego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Ich zdaniem od 1 stycznia 2007 r., z uwagi na zmiany wprowadzone do art. 51 ustawy o transporcie drogowym, wierzycielem jest Wojewoda lub Główny Inspektor Transportu Drogowego, a nie Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Tym samym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nie mógł wystawić tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie. Mógł to uczynić tylko Wojewoda [...].
Analizując ten zarzut Sąd stwierdza, że stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu jest zasadne i zgodne z obowiązującymi przepisami.
Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, od 1 stycznia 2007 r. wojewódzki inspektor transportu drogowego jest kierownikiem wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej.
Zgodnie zaś z art. 51 ust. 6 ww. ustawy, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor, a organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. - Główny Inspektor.
Należy też zauważyć, iż zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2001 r., Nr 80, poz. 872 ze zm.), administrację rządową na obszarze województwa wykonują m.in. działający pod zwierzchnictwem wojewody kierownicy zespolonych służb, inspekcji i straży, wykonujący zadania i kompetencje określone w ustawach, w imieniu własnym, jeżeli ustawy tak stanowią.
Stosownie do art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1 (w tym: inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego), mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 93 ust. 1a decyzja, o której mowa w ust. 1, wydawana jest w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli.
Należy też wskazać, iż stosownie do art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji użyte w tej ustawie pojęcie "wierzyciel" oznacza podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Z treści art. 5 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej wynika natomiast, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 (w tym dotyczących kar pieniężnych wymierzanych przez organy administracji publicznej – pkt 2), jest właściwy do orzekania organ I instancji, z zastrzeżeniem pkt 4.
Powyższe jednoznacznie wskazuje na to, że pomimo zmian wprowadzonych do ustawy o transporcie drogowym wojewódzki inspektor transportu drogowego nadal może wydawać decyzje i dochodzić ich wykonania.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jest więc uprawniony w sprawie wydanej w dniu 14 grudnia 2007r. decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie ustawy o transporcie drogowym - do wystawienia tytułu wykonawczego. Skoro zobowiązany nie wykonał w zakreślonym terminie obowiązku wynikającego z tej decyzji, której to - zgodnie z przepisami prawa - nadano rygor natychmiastowej wykonalności, to uzasadnione i możliwe jest wszczęcie przez ten organ postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się natomiast do sporu między stronami, czy wierzyciel miał obowiązek uprzedniego doręczenia upomnienia stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym, na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne albo podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2 tejże ustawy, naruszających jej przepisy oraz przepisy wymienione w art. 92 ust. 1 może być, w drodze decyzji administracyjnej, nałożona kara pieniężna. Decyzji tej z mocy art. 93 ust. 3 nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, z zastrzeżeniem ust. 4 stanowiącego, że przedsiębiorca krajowy uiszcza nałożoną karę pieniężną w terminie 21 dni od dnia jej wymierzenia. Spoczywa też na nim obowiązek niezwłocznego przekazania dowodu uiszczenia kary organowi, który ją nałożył.
Zasadą wynikającą z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest poprzedzenie egzekucji administracyjnej doręczeniem zobowiązanemu pisemnego upomnienia. Minister właściwy do spraw finansów publicznych upoważniony został do określenia, w drodze rozporządzenia, należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Określając te należności minister ma przy tym obowiązek kierować się rodzajem należności oraz sposobem ich powstawania (art. 15 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Przepis § 13 rozporządzenia z dnia 22 listopada 2001 r. stanowi, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach: gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu (pkt 1); zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 3a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (pkt 2); egzekucja dotyczy należności z tytułu: grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, grzywien wymierzonych mandatem karnym i innych należności pieniężnych orzeczonych w postępowaniu karnym skarbowym, kar pieniężnych i kosztów postępowania orzeczonych w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, odszkodowań orzeczonych w sprawach o naprawienie szkód wyrządzonych przez skazanych w mieniu zakładów karnych i aresztów śledczych i grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym (pkt 3), a także egzekucja dotyczy kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych (pkt 4).
O tym, że przedmiotowe kary mieszczą się w pojęciu "należności pieniężne" w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji świadczy treść art. 2 tejże ustawy, gdzie w § 1 pkt 2 wymieniono grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej. Wskazać tu należy na treść art. 2 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zaliczającego do należności podlegających egzekucji administracyjnej "należności pieniężne, inne niż wymienione w pkt 1 i 2...". Wynika stąd, że grzywny i kary pieniężne nie tworzą kategorii odmiennej od "należności pieniężnych" w rozumieniu przepisów o egzekucji administracyjnej.
Z powyższego wynika, że przedmiotowe kary pieniężne są należnościami pieniężnymi, o jakich mowa w § 13 pkt 1 rozporządzenia z dnia 22 listopada 2001 r. Kary te nakładane są w drodze decyzji administracyjnych.
Błędny jest zatem pogląd, że przedmiotowe kary pieniężne mieszczą się wśród wymienionych w § 13 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego należności pieniężnych, co do których zobowiązany ma ustawowy obowiązek ich obliczenia lub uiszczenia bez wezwania.
Oczywistym jest, że zobowiązany nie ma obowiązku kary tej obliczyć. Z kolei obowiązek jej uiszczenia nie wynika z ustawy, a z decyzji karę tę nakładającą.
Sąd zauważa również, iż zaskarżone postanowienie w części dotyczącej stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w zakresie, w jakim zażalenie to dotyczy postanowienia wierzyciela o kontynuowaniu egzekucji, jest błędne.
Zdaniem składu orzekającego, organ I instancji również błędnie w sentencji swojej decyzji zawarł wniosek o kontynuowanie egzekucji. Był obowiązany jedynie odnieść się w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do zarzutów dłużnika zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym w oparciu o art. 33. Jedynie w takim zakresie ponownie rozstrzygając sprawę orzeknie (tj. zajmie stanowisko) co do zarzutów dłużnika .
Skoro, co jak wyżej wskazano, wydane w sprawie postanowienia- zarówno organu pierwszej instancji jak i drugiej nie ustosunkowują się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego należało stwierdzić, że naruszają one przepisy art. 6 - 9, art.77§ 1, 107 §3 , 124 §2 kpa w zw z art. 18 i art. 34§1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji( Dz.U 2005 Nr 229 poz.1954 ze zm. ) w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co uzasadnia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. rozstrzygnięcie jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu oraz wynagrodzenie pełnomocnika - radcy prawnego, Sąd orzekł na podstawie art. 200p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło