V SA/Wa 1108/13
WyrokWSA w Warszawie2014-06-10
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Piotr Kraczowski, Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił rozłożenia na raty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, powołując się na art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005, który ogranicza możliwość odzyskania kwot do 4 lat od daty pierwszego ustalenia administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej dokonały błędnej wykładni przepisów dotyczących rozłożenia należności na raty. Artykuł 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 nie stanowi przeszkody do rozłożenia należności na raty w terminach innych niż wskazane w tym przepisie, ponieważ reguluje on jedynie kwestię współodpowiedzialności finansowej Państwa Członkowskiego i Unii Europejskiej za nieodzyskanie kwot, a nie stosunki między państwem a beneficjentem pomocy. Przepisy wspólnotowe nie regulują odzyskiwania należności, pozostawiając tę kwestię państwom członkowskim, które powinny dochodzić należności zgodnie z przepisami krajowymi.Stan faktyczny
Skarżąca M. B. wniosła o umorzenie i rozłożenie na raty należności w wysokości ponad 41 tys. zł, ustalonej jako nienależnie pobrane płatności z tytułu renty strukturalnej w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Organy administracji odmówiły umorzenia i rozłożenia na raty, powołując się m.in. na przepisy unijne ograniczające możliwość odzyskania kwot do 4 lat od pierwszego ustalenia administracyjnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów poprzez odmowę rozłożenia należności na raty.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zasądzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. B. kwoty 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2013r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2012r., nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. B. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez M. B. (dalej: Skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] października 2012 r. o odmowie umorzenia w części i rozłożenia na raty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa ustalił M. B. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 41 583,63 zł. Skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa i zwróciła się do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże Prezes ARiMR decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. Decyzja Prezesa ARiMR Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. stała się prawomocna wobec niezłożenia skargi do sądu administracyjnego.
W dniu 31 lipca 2012 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w R. wpłynął wniosek M. B. o umorzenie w pięćdziesięciu procentach należności ustalonej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., oraz o rozłożenie drugiej połowy tej kwoty na raty po 400 zł miesięcznic.
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Prezes ARiMR odmówił Skarżącej umorzenia w części i rozłożenia na raty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.
W dniu 23 października 2012 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w R. wpłynęło skierowane do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odwołanie M. B. od decyzji Prezesa ARiMR nr [...] z dnia [...] października 2012 r. W odwołaniu Skarżąca wniosła o umorzenie należności. Uzasadniając odwołanie podniosła, że znajduje się w złej sytuacji materialnej, a także podkreśliła, iż zaistniała sytuacja jest skutkiem błędu popełnionego przez ARiMR w M. oraz Ośrodek Doradztwa Rolniczego w B. oraz Zespół Doradztwa w M.. W odwołaniu Skarżąca użyła stwierdzenia "zwracam się z ogromną prośbą o umorzenie mi płatności", w związku z tym organ odwoławczy pismem z dnia 24 stycznia 2013 r. wezwał M. B. do czytelnego, pisemnego sprecyzowania treści żądania i jednoznacznego wypowiedzenia się, czy wnosi ona o umorzenie nienależnie pobranych płatności, czy też wnosi odwołanie od decyzji Prezesa ARiMR nr [...] o odmowie umorzenia w części i rozłożenia na raty należności. Strona skarżąca wyjaśniła, iż wnosi o umorzenie wraz z odsetkami należności ustalonej decyzją z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...]. Skarżąca wskazała również, że znajduje się w złej sytuacji zdrowotnej i materialnej.
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR Nr [...] z dnia [...] października 2012 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 258, poz. 1747) należność pieniężna umarzana jest z urzędu, o ile należność ta nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52, z późn. zm.). Z przepisu art. 11 w związku z art. 8 pkt f rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 wynika natomiast, iż kurs wymiany euro to ostatni kurs wyznaczony przez Europejski Bank Centralny (EBC) przed pierwszym dniem miesiąca, w którym wydana została decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranej płatności.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, jak wskazał organ, iż ustalona decyzją Prezesa ARiMR [...] z dnia [...] maja 2012 r. kwota nienależnie pobranych płatności wynosiła 41 583,63 zł. Kwota ta przekroczyła zatem równowartość 100 euro, ponieważ wyznaczony przez Europejski Bank Centralny kurs euro na dzień 29 lutego 2012 r. wynosił 4,1212 zł. Przedmiotowe należności mogłyby być zatem umorzone, jeśli byłyby równe lub mniejsze od kwoty 412,12 zł. Stwierdzono również, iż zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r., Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, może z urzędu umarzać w całości lub w części należności z tytułu wypłaconych przez agencję środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, a także z tytułu zabezpieczeń i kar nieobjętych klasyfikacją budżetową Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich, w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy organ wskazał, iż środki pobrane przez M. B. pochodzą z EFRROW i są realizowane w ramach PROW 2007-2013. Dlatego też, w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r., zgodnie z którym powołany wyżej przepis § 3 ust. 1 pkt 5 ma zastosowanie również do należności z tytułu wypłaconych przez agencje płatnicze środków pochodzących z EFRROW oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tego funduszu po zakończeniu realizacji PROW 2007-2013. Tak więc, w świetle powyższego przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia mogłaby zostać pozytywnie rozpatrzona po zakończeniu PROW 2007-2013.
Minister wskazał ponadto, że zarówno agencja płatnicza, jak również Instytucja Zarządzająca - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zobligowane są do ochrony interesów budżetu wspólnotowego, zapobiegania i należytego traktowania każdej nieprawidłowości popełnionej przez beneficjenta pomocy. Przepis art. 5a rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006 r., str. 90, z późn. zm.), wskazuje na uprawnienie państwa członkowskiego do podjęcia decyzji o niekontynuowaniu windykacji, jeżeli kwota nienależnie wypłacona rolnikowi nie przekracza 100 euro w ramach jednego programu pomocy. Z analizy powyższego wynika, iż państwo członkowskie zobowiązane jest do bezwzględnego dochodzenia należności. Należy również stwierdzić, iż zgodnie z § 6 ww. rozporządzenia, w przypadku, gdy zachodzą przesłanki dla umorzenia należności, o których mowa w § 3-5, umorzenie obejmuje również umorzenie odsetek za zwłokę naliczonych od należności oraz poniesionych kosztów dochodzenia należności, przy czym w stosunku do umorzenia należności, o którym mowa w § 4 ust. 1, umorzenie odsetek nie może przekroczyć kwoty stanowiącej równowartość 50 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem wymienionym w § 4 ust. 1.
Biorąc pod uwagę powyższe Minister stwierdził, iż umorzenie odsetek za zwłokę może nastąpić tylko w sytuacji, w której spełnione zostały przesłanki do umorzenia należności głównej, a skoro w przedmiotowej sprawie nie zaszły przesłanki umorzenia należności głównej, co powoduje, iż zgodnie z jednoznacznym przepisem § 6 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie miał możliwości umorzenia odsetek za zwłokę.
Odnosząc się do rozstrzygnięcia w zakresie rozłożenia na raty spłaty należności Minister zauważył, że stosownie do § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r., w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi prezes agencji płatniczej, na wniosek dłużnika, może odroczyć termin spłaty całości lub części należności lub rozłożyć płatność całości lub części należności na raty, biorąc pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika. Przesłanki, o których mowa w powyższym przepisie mają charakter indywidualny, a to czy zostały one spełnione, w świetle powołanego przepisu, pozostawione zostało uznaniowej decyzji Prezesa ARiMR. Uznaniowość ta nie oznacza jednak dowolności, gdyż organ przy rozpatrywaniu wniosku związany jest rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i wydawania decyzji. W szczególności organ II instancji kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności.
Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie Skarżąca wniosła o rozłożenie spłaty należności na raty w wysokości 400 zł miesięcznie, gdyż ze względu na stan zdrowia i złą sytuację materialną nie jest w stanie spłacać wyższych kwot. W ocenie organu odwoławczego ustalenie takiego sposobu spłaty należności nie jest możliwe z uwagi na obowiązujące przepisy art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.09.2005, str. 1 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli odzyskanie kwoty nie nastąpiło w terminie 4 lat od daty pierwszego ustalenia administracyjnego lub sądowego lub w terminie 8 lat, w przypadku gdy odzyskanie jest przedmiotem postępowania przed sądami krajowymi, konsekwencje finansowe nie odzyskania ponosi w 50 % zainteresowane Państwo Członkowskie, a w 50 % budżet wspólnotowy.
Minister stwierdził zatem, biorąc powyższe pod uwagę, że rozłożenie na raty istniejącego zadłużenia w warunkach zaproponowanych przez Skarżącą spowodowałoby, że kwota nienależnie pobranych płatności byłaby spłacana przez okres dłuższy niż 4 lata, a w konsekwencji powodowałoby konieczność poniesienia przez Skarb Państwa konsekwencji finansowych. Organ stwierdził więc, że organ I instancji prawidłowo orzekł w powyższym zakresie, podkreślając, iż Prezes ARiMR właściwie zastosował przepis § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. i decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 roku słusznie odmówił rozłożenia na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, przy jednoczesnym wskazaniu, iż wniosek dłużnika mógłby być pozytywnie rozpatrzony, w przypadku zaproponowania przez stronę spłaty zadłużenia w znacznie krótszym okresie, tj. maksymalnie do 21 marca 2016 r.
W skardze z dnia 15 marca 2013 r. na decyzję Ministra z dnia [...] lutego 2013 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła w całości tę decyzję, zarzucając jej naruszenie art. 6 k.p.a. w związku z § 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej poprzez odmowę rozłożenia na raty należności obciążającej mnie względem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z uwagi na dyspozycję art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.09.2005 r.), podczas gdy treść wymienionego przepisu nie stanowi przesłanki rozłożenia na raty należności wobec Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Skarżąca wniosła o rozłożenie należności wobec Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w wysokości 41 583,63 zł na raty w wysokości 400 zł miesięcznie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób, które miał wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu.
Szczegółowe zasady i tryb umarzania przez właściwy organ należności od osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej reguluje obowiązujące w sprawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, wydane na podstawie art. 209 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.; dalej: ustawa o finansach publicznych).
Sąd stwierdza, że organy dokonały nieprawidłowej wykładni przepisów dotyczących rozłożenia należności na raty, ponieważ orzekając w tym zakresie ograniczyły możliwość rozłożenia na raty należności do 4 lat od dnia pierwszego ustalenia administracyjnego.
Powyższe nie jest zasadne, gdyż wbrew twierdzeniom organów obu instancji, przepisy Unii Europejskiej nie regulują zagadnienia związanego z odzyskiwaniem należnych kwot. Powołany art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 również nie jest tym przepisem. Zgodnie z ww. przepisem jeżeli odzyskanie nie nastąpiło w terminie czterech lat od daty pierwszego ustalenia administracyjnego lub sądowego lub w terminie ośmiu lat, w przypadku gdy odzyskanie jest przedmiotem postępowania przed sądami krajowymi, konsekwencje finansowe nieodzyskania ponosi w 50 % zainteresowane Państwo Członkowskie oraz w 50 % budżet wspólnotowy.
Z treści tego przepisu wynika, że reguluje on jedynie instytucję współodpowiedzialności finansowej Państwa Członkowskiego i Unii Europejskiej za nieodzyskanie kwot należnych ze względu na nieprawidłowości lub zaniedbania. Należy podkreślić, że z preambuły tego rozporządzenia, a w szczególności motywu 25 i 26 wynika, że celem tego uregulowania była ochrona interesów budżetu wspólnotowego poprzez stworzenie sytemu odpowiedzialności finansowej (stworzono procedurę pozwalającą Komisji chronić interesy budżetu wspólnotowego poprzez podejmowanie decyzji o obciążeniu danego Państwa Członkowskiego częścią kwot, które zostały utracone w wyniku nieprawidłowości i które nie zostały odzyskane w rozsądnym terminie). Zatem powołany art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 nie reguluje stosunków pomiędzy Państwem Członkowskim a producentem rolnym, który nienależnie pobrał płatności. Co więcej terminy wskazane w tym przepisie nie mają charakteru bezwzględnie obowiązującego, gdyż akapit piąty tego przepisu przewiduje (po spełnieniu dodatkowych warunków), że Komisja może, na wniosek Państwa Członkowskiego, przedłużyć te terminy o nie więcej niż 50% długości terminów początkowych. Ustawodawca unijny w motywie 27 preambuły przewidział, że procedury windykacji stosowane przez Państwa Członkowskie mogą opóźniać odzyskiwanie środków o wiele lat oraz wskazał w akapicie trzecim art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 na obowiązek Państwa Członkowskiego w kontynuowaniu procedur windykacji (po okresie wskazanym w akapicie pierwszym art. 32 ust. 5), a kwoty odzyskane w ten sposób są w 50% przeznaczane na rzecz EFRG, po zastosowaniu potrącenia przewidzianego w ust. 2 art. 32.
Należy zatem podkreślić, że argument organów wskazujący, że Polska po okresie 4 lat od pierwszego ustalenia będzie zobowiązana do poniesienia konsekwencji finansowych odnosi się w równej mierze do instytucji rozłożenia na raty, jak i przymusowego ściągnięcia (egzekucji). Z akt administracyjnych wynika także, że Skarżąca nie ma wystarczających środków finansowych do jednorazowego uregulowania należności, zatem – przyjmując rozumowanie organów – w celu odzyskania należności ARiMR będzie zobowiązana wszcząć postępowanie egzekucyjne, które będzie polegało na zastosowaniu wobec Skarżącej środków egzekucyjnych (najprawdopodobniej z zajęcia świadczenia rentowego), które z uwagi na wysokość zadłużenia przeciągnie się ponad wskazany okres i w tym też wypadku Polska poniesie konsekwencje finansowe.
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że powołany przez organy art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 nie stanowi przeszkody do wyrażenia zgody Skarżącej na rozłożenie na raty należności w terminach innych, niż wskazane w tym przepisie. Trzeba bowiem ponownie podkreślić, że przepisy wspólnotowe nie regulują odzyskiwania należności pozostawiając tę kwestię Państwom Członkowskim. O zasadności powyższej tezy świadczy rozporządzenie Komisji (WE) nr 885/2006, które w Rozdziale 1a "Windykacja długów" art. 5b "Sposób odzyskiwania" wskazuje, że bez uszczerbku dla wszelkich innych działań mających na celu egzekwowanie prawa przewidzianych przez przepisy krajowe, państwa członkowskie odliczają wszelkie zaległe należności dłużnika, których wysokość została ustalona zgodnie z krajowym ustawodawstwem, od wszelkich płatności wypłacanych mu przez agencję płatniczą, odpowiedzialną za odzyskanie długu od tego samego beneficjenta. Zatem dochodzenie należności winno odbywać się zgodnie z przepisami krajowymi, co również zostało potwierdzone w wyroku Sądu (dawniej Sądu Pierwszej Instancji) z 22 kwietnia 2010 r. w sprawie Republika Włoska przeciwko Komisji Europejskiej (sprawy połączone T-274/08 i T-275/08, http://eur-lex.europa.eu), który w motywie 49 wyroku wskazał, że cyt. "spory dotyczące zwrotu kwot wypłaconych nienależnie w świetle prawa wspólnotowego powinny, wobec braku przepisów wspólnotowych, być rozstrzygane przez sądy krajowe na podstawie ich prawa krajowego z zastrzeżeniem ograniczeń, jakie nakłada prawo wspólnotowe, w efekcie czego zastosowanie szczegółowych zasad wynikających z prawa krajowego nie może prowadzić do uniemożliwienia w praktyce wykonania przepisów wspólnotowych (...)". W przedmiotowej sprawie przepisy krajowe nie wprowadzają żadnych ograniczeń w wykonaniu przepisów wspólnotowych.
Sąd wskazuje przy tym, iż w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym wypowiadał się wielokrotnie (patrz: wyrok WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2421/12; z dnia 24 października 2013r., sygn. akt V SA/Wa 1182/13; z dnia 5 listopada 2013r., sygn. akt V SA/Wa 438/13 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe organy przy rozpoznawaniu wniosku Skarżącej o rozłożenie na raty winny stosować przepis art. 209 ustawy o finansach publicznych w związku z § 7 rozporządzenia RM z 21 grudnia 2010 r., które to przepisy kompleksowo uregulowały przesłanki warunkujące możliwość rozłożenia należności na raty.
Oczywistym również jest, że rozpoznając wniosek Skarżącej w ramach uznania administracyjnego organ winien mieć na uwadze interes finansów publicznych Polski i to zarówno dotyczący konsekwencji finansowych nieodzyskania w terminie dochodzonych należności, jak również możliwość świadczenia pomocy przez państwo w utrzymaniu wnioskodawcy znajdującego się w ciężkiej sytuacji zdrowotnej i majątkowej. Dlatego też rozpoznając ponownie wniosek Prezes ARiMR winien uwzględnić wykładnię przepisów wskazaną przez Sąd oraz zważy wskazane powyżej interesy finansów publicznych i stosownie do poczynionych ustaleń faktycznych wyda określoną decyzję stosując art. 209 ustawy o finansach publicznych w związku z § 7 rozporządzenia RM z 21 grudnia 2010 r.
Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i art.135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, uchylając zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło