V SA/Wa 1111/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-20
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Andrzej Kania, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na ogrodzenie części gospodarstwa rolnego, w którym utrzymywane są świnie, mogą zostać zrefundowane w ramach pomocy finansowej, jeśli ogrodzenie to nie zabezpiecza w pełni budynków przed dostępem zwierząt domowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Ogrodzenie części gospodarstwa, które nie zapewnia fizycznego i kompleksowego zabezpieczenia budynków chlewni przed dostępem zwierząt domowych, nie spełnia wymogów określonych w § 13e ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów. W związku z tym, odmowa refundacji wydatków poniesionych na materiały do budowy takiego ogrodzenia była uzasadniona.Stan faktyczny
Producent rolny złożył wniosek o refundację wydatków na ogrodzenie chlewni, twierdząc, że poniosł wydatki w wysokości 13 700,28 zł i ubiega się o 75% refundacji. Organy administracji odmówiły refundacji części wydatków związanych z ogrodzeniem, uznając, że nie spełnia ono wymogów rozporządzenia dotyczącego zabezpieczenia budynków przed zwierzętami domowymi. Skarżący zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego i błędną interpretację przepisów, twierdząc, że ogrodzenie spełnia warunki rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy finansowej oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez P. D. (dalej: "Skarżący", "Strona") jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ II Instancji") z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. (dalej: "Kierownik ARiMR", "organ I Instancji") z [...] lutego 2019 r., nr [...] w części odmawiającej przyznania w refundacji wydatków poniesionych przez producenta rolnego.
Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] września 2018 r. Skarżący złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej o charakterze de minimis w rolnictwie na refundację do 75% wydatków poniesionych przez producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia. We wniosku oświadczył, że poniósł wydatki w wysokości 13 700,28 zł, w związku z czym ubiega się o udzielenie pomocy w wysokości 10 275,21 zł (tj. 75% wydatków). Do wniosku dołączył faktury VAT: nr [...] na zakup betonu, nr [...] na zakup urządzenia dezynfekującego, nr [...] na zakup siatki ogrodzeniowej.
W dniu [...] lutego 2019 r. Kierownik ARiMR wydał decyzję, w której przyznał pomoc finansową w części, wynoszącą łącznie 5 850,00 zł oraz odmówił pomocy finansowej w pozostałej części objętej wnioskiem, tj. w zakresie wykonanego zabezpieczenia budynków, w których utrzymywane są świnie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że odmowa udzielenia refundacji kosztów budowy ogrodzenia spowodowana była tym, iż nie spełnia ono warunków określonych w § 13 e ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 187 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie".
Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, w którym zakwestionował prawidłowość odmowy udzielenia pomocy finansowej w części dotyczącej refundacji kosztów budowy ogrodzenia.
Decyzją z [...] kwietnia 2019 r., Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 13e ust. 3 rozporządzenia budynek, w którym utrzymywane są świnie ma być zabezpieczony w taki sposób, aby nie było możliwości dostania się do niego zwierząt domowych, a ponadto zabezpieczenie powinno dotyczyć wyłącznie budynku przeznaczonego do utrzymywania w nim świń. Z przedstawionego zaś przez Stronę schematu ogrodzenia oraz z obrazu ortofotomapy dostępnej w systemie informacji geograficznej wynika, że na terenie ogrodzonym przez Stronę znajdują się nie tylko budynki chlewni lecz także inne budynki, albo wybudowane ogrodzenie łączy się z innymi budynkami, do których jest dostęp od strony siedliska. Powoduje to, że ogrodzenie chlewni, nie stanowi podstawowego zabezpieczenia budynku przed zwierzętami domowymi. Wobec powyższego Dyrektor ARiMR, podkreślając słuszność ustaleń organu I instancji, wskazał, że nie podlegają refundacji koszty związane z wykonaniem ogrodzenia całego gospodarstwa. Wobec powyższego Kierownik ARiMR słusznie nie zakwalifikował kosztów do przyznania płatności zadeklarowanych na podstawie faktur VAT nr [...] i [...], natomiast płatność została przyznana jedynie do urządzeń dezynfekujących zakupionych na podstawie faktury nr [...] na kwotę netto 7800,00 zł.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz błędną interpretację polegająca na przyjęciu, że wykonane ogrodzenie jest ogrodzeniem całego gospodarstwa. Wyjaśnił, że ogrodzenie spełnia warunki rozporządzenia i stanowi zabezpieczenie chlewni przed dostępem zwierząt domowych. Zaznaczył, że stan faktyczny sprawy ustalony został w oparciu o nieaktualną lub błędnie odczytaną mapę. Wskazał także, że wszelkie wątpliwości organu mogłaby rozstrzygnąć wizja lokalna przeprowadzona w gospodarstwie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR potrzymał prezentowane dotychczas stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U z 2018r. poz. 2096) – dalej jako k.p.a., lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Badając zaskarżone orzeczenie, zgodnie z powyższymi regulacjami sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Należy przypomnieć, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2017 poz. 2137 j.t., dalej ARiMR), wykonuje szereg zadań określonych w tej ustawie i z upoważnienia tej ustawy (delegacje do wydania przepisów wykonawczych). Zadania ARiMR ogólnie rzecz ujmując sprowadzają się do działań mających na celu wspieranie, pomaganie, poprawę i inicjowanie rozwoju rolnictwa, wsi, rynków rolnych, gospodarstw rolnych, rolników.
W ramach delegowanych uprawnień ustawowych zostało wydane przez Radę Ministrów, w dniu 27 stycznia 2015 r., rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zawierające materialnoprawny przepis § 13e stanowiący podstawę orzekania w niniejszej sprawie.
Zgodnie z § 13e rozporządzenia Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który prowadzi gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia (Sus scrofa). Powyższa pomoc jest udzielana w formie refundacji wydatków dla producentów rolnych będących rolnikami ryczałtowymi w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług - według ceny brutto, a dla pozostałych producentów rolnych - według ceny netto, poniesionych w danym roku kalendarzowym, na: 1) zakup mat dezynfekcyjnych; 2) zakup sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych; 3) zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego; 4) zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych (ust. 3 § 13e rozporządzenia). Przy czym wysokość pomocy, zgodnie z § 13e ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, nie może przekroczyć: 75% wydatków, o których mowa w ust. 3, na gospodarstwo i równowartości w złotych kwoty 15 000 euro ustalonej zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy wniosek, o którym mowa w ust. 6, został złożony w 2018 r.
W sprawie niesporne jest, że Skarżący wystąpił o udzielenie pomocy finansowej o charakterze de minimis w rolnictwie na refundację do 75% wydatków poniesionych na zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych (podstawa z § 13e ust. 3 pkt 4 rozporządzenia), przedkładając jednocześnie faktury VAT: nr [...] na zakup siatki ogrodzeniowej i [...] na zakup betonu, które to materiały, według oświadczenia Skarżącego, zostały użyte do wykonania ogrodzenia chlewni. Spór dotyczy natomiast odmowy udzielenia pomocy finansowej Skarżącemu, w formie refundacji, z tytułu wydatków poniesionych przez Skarżącego na wykonanie ogrodzenia, udokumentowanych powyższymi fakturami.
W ocenie sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności schemat sporządzony przez Skarżącego jak również obraz ortofotomapy - powołane przez Dyrektora ARiMR w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wskazuje, że wykonane przez Skarżącego ogrodzenie nie spełnia wymogu o którym mowa jest w § 13e ust. 3 pkt 4 rozporządzenia, ponieważ nie zabezpiecza ono fizycznie budynku w którym utrzymywane są świnie, przed dostępem zwierząt domowych. Użyte przez prawodawcę sformułowanie ,,zabezpieczenie budynków’’ odnieść należy do takiego działania, którego widocznym skutkiem jest uniemożliwienie zwierzętom domowym dostępu do budynków, w których utrzymywane są świnie. Prawodawca wprawdzie nie określił formy takiego działania, może nim być niewątpliwie wykonanie ogrodzenia właściwego terenu, pod warunkiem zapewnienia skutecznego zabezpieczenia budynków przed dostępem zwierząt domowych. Zauważyć należy, co potwierdzają powyższe dokumenty jak również sam Skarżący w skardze, że zbudowane ogrodzenie nie dotyczy całego gospodarstwa lecz jego części. Istotne przy tym jest to, że wybudowane przez Skarżącego ogrodzenie, zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym, nie ma charakteru kompleksowego w tym znaczeniu, że nie odgradza w pełnym zakresie objętych nim budynków od dostępu ze strony zwierząt domowych. Na tej podstawie można więc przyjąć, że pomimo zbudowania przez Skarżącego ogrodzenia możliwy jest dostęp zwierząt domowych do częściowo ogrodzonych budynków, niezależnie już nawet od tego czy wszystkie one służą do utrzymywania świń czy też nie. W tym kontekście, zdaniem sądu, prawidłowe jest stanowisko Dyrektora ARiMR w zakresie odmowy przyznania pomocy finansowej w formie refundacji wydatków na zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych. Wobec nie spełnienia przez Skarżącego warunku z § 13e ust. 3 pkt 4 rozporządzenia nie było podstaw do przyznania Skarżącemu pomocy w oparciu o faktury dokumentujące zakup betonu czy siatki ogrodzeniowej, z których to materiałów wykonano ogrodzenie.
Przedstawiając powyższe sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, bezzasadne natomiast są zarzuty skargi dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego i przyjęcia na tej podstawie, że wykonane przez Skarżącego ogrodzenie obejmuje całe gospodarstwo skarżącego. Podkreślić należy, że stan faktyczny sprawy ustalony został m. in. na podstawie schematu zbudowanego ogrodzenia, załączonego przez Skarżącego do wniosku o udzielenie pomocy finansowej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło