V SA/Wa 1114/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska – Szary, Protokolant - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi M. Ż. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na operację "[...]" oddala skargę M.Ż. złożył w dniu [...] sierpnia 2009 r. w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o dofinansowanie w zakresie środka 1.5 "Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury. Przeprowadzona weryfikacja formalna wniosku o dofinansowanie oraz załączonych do niego dokumentów wykazała, iż wymaga on usunięcia braków formalnych, w szczególności dostarczenia dokumentów potwierdzających zatrudnienie na statku rybackim na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie. W związku z tym pismem [...] z dnia [...] października 2009 r. [...] Oddział Regionalny ARiMR wezwał Skarżącego do usunięcia braków formalnych we wniosku. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniach [...] listopada 2009 r., do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęły pisma Skarżącego, w których Skarżący oświadczył, że nie może dostarczyć dokumentów potwierdzających zatrudnienie na statku rybackim w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, ponieważ w dniu [...] sierpnia 2009 r. nie wykonywał zawodu rybaka. Po zakończeniu weryfikacji formalnej wniosek o dofinansowanie został poddany ocenie merytorycznej, podczas której stwierdzono, iż wniosek kwalifikuje się do odmowy przyznania pomocy, ponieważ wnioskodawca nie spełniał kryteriów określonych przepisami prawa. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił M. Ż. przyznania pomocy finansowej na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury w zakresie środka 1.5 "Rekompensaty społeczno- gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odmownego wskazano, iż w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie wnioskodawca nie spełniał warunku określonego w § 21 ust. 1 rozporządzenie MRiRW z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w Programie Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840, z późn, zm.), tj. nie był rybakiem w rozumieniu art. 3 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z 15 sierpnia 2006 r., str. 1). Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. Skarżący wniósł za pośrednictwem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odwołanie do Prezesa ARiMR od decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., wskazując na nieprawidłowość wydania rozstrzygnięcia odmownego w niniejszej sprawie. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] grudnia 2009 r. o odmowie przyznania Skarżącemu pomocy finansowej na operację dotyczącą wcześniejszej emerytury. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z § 21 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 (Dz.U nr 101 poz. 840 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem krajowym, zgodnie z którym: pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty, rybakowi, który: 1. trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka; 2. ukończył co najmniej 55 rok życia; 3. pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim co najmniej 10 lat. Następnie organ podkreślił, że zgodnie z art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z dnia 15.08.2006 r.), zwanego dalej rozporządzeniem wspólnotowym, rybak to osoba, której zajęciem - uznanym przez państwo członkowskie - jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego, co oznacza że musi być zatrudniony na dzień składania wniosku o dofinansowanie. Poza tym zgodnie z pkt 3 ust. 5 załącznika nr I do rozporządzenia krajowego, należy przedłożyć zobowiązanie ubiegającego się o dofinansowanie do zaprzestania wykonywania zawodu rybaka, co dodatkowo sugeruje, że w dniu składnia wniosku wnioskodawca powinien czynnie wykonywać zawód. Zdaniem organu powyższe jest zgodne ze Stanowiskiem MRiRW pełniącego funkcję Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nabrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", z dnia [...].08.2009 r. znak [...] oraz z dnia [...].09.2009 r. znak [...], zgodnie z którym beneficjenci powinni być czynni zawodowo na moment złozenia wniosku. Mając na uwadze powyższe, Prezes ARiMR stwierdził, że osoby które w chwili składania wniosku o dofinansowanie trwale zaprzestały wykonywania zawodu nie mogą zostać uznane za rybaków w myśl art. 3 lit. b rozporządzenia wspólnotowego. Dalej organ podkreślił, że w związku z faktem iż, dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę nie odpowiadały warunkom określonym w treści załącznika do rozporządzenia oraz określonym w § 21 rozporządzenia krajowego a także z art. 3 rozporządzenia wspólnotowego, Oddział Regionalny w dniu [...].10.2009 r. Wezwał M.Ż. do usunięcia braków formalnych we wniosku o dofinansowanie [...] złożonego w dniu [...].08.2009 r. Organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy oraz ze złożonego odwołania wynika, że M.Ż. zaprzestał wykonywania zawodu rybaka od lipca 2008 r., co potwierdza fakt, że na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie nie był żatrudniony jako rybak. Dodatkowo organ zaznaczył, że w odpowiedzi na pismo [...] w sprawie uzupełnienia braków formalnych w dniu [...].11.2009 r. wpłynęło oświadczenie wnioskodawcy z którego wynika że na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie nie był on zamustrowany na statku rybacki oraz nie wykonywał pracy. Zważywszy na fakt iż, wnioskodawca w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego złożył w dniu [...].11.2009 r. nowy wniosek o dofinansowanie znak [...], dotyczący tego samego rodzaju operacji z dodatkowymi załącznikami, [...] OR przekazał w dniu [...].02.2010 r. do [...] dodatkową dokumentację i wyjaśnienia złożone wraz z kolejnym wnioskiem w celu połączenia spraw. Nowy wniosek został uzupełniony przez wnioskodawcę o zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, oświadczenie o zatrudnieniu na [...] na dzień [...].11.20009 r., zaświadczenie z ZUS o opłaceniu składek na ubezpieczenia społeczne za okres 07 do 11/2009 r. oraz wyciąg pływania. Prezes ARiMR stwierdził, że zgodnie z postępowaniem administracyjnym, złożenie w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego przez stronę tego postępowania nowego wniosku dotyczącego dokładnie tej samej operacji z dodatkowymi załącznikami, powinno: a) prowadzić do połączenia obu postępowań; b) zostać zakwalifikowane jako przedłożenie w organie dodatkowych środków dowodowych w toczącym się postępowaniu. Organ wyjaśnił, że połączenie postępowań może nastąpić tylko w sytuacjach w których toczą się równolegle dwa postępowania zmierzające do rozstrzygnięcia merytorycznego w tożsamych podmiotowo (w sprawach występuje ta sam strona) i przedmiotowo (tożsama podstawa prawna i stan faktyczny oraz prawa i obowiązki strony, które z nich wynikają) sprawach. W wyniku analizy odwołania oraz analizy dokumentów dołączonych do drugiego wniosku, organ odwoławczy stwierdził, że pomimo tożsamej podstawy prawnej nie zachodzą przesłanki do połączenia obu postępowań, ponieważ stan faktyczny z uwagi na dzień złożenia wniosku jest inny w obu postępowaniach. W świetle wyżej przedstawionych faktów, zadniem organu odwoławczego, wnioskodawca nie może uzyskać rekompensaty w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" dotyczącej operacji wcześniejszej emerytury, ponieważ nie potwierdził wykonywania pracy jako rybak na czynnym statku rybackim w chwili składania wniosku o dofinansowanie, tym samym nie spełnia warunków przyznania pomocy zgodnie z § 21 ust.1 rozporządzenia krajowego. Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż Program PO Ryby 2007-2013 ma na celu przeprowadzenie restrukturyzacji sektora rybołówstwa, a przyznawana pomoc ma zrekompensować pracownikom skutki tej restrukturyzacji. Dlatego ww. pomoc jest skierowana do rybaków, którzy mają zamiar trwale zaprzestać wykonywania zawodu rybaka w związku z realizacją programu. W skardze na powyższą decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. M.Ż. wniósł o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez przyznanie mu pomocy finansowej, której przyznania mu odmówiono. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną przyznania pomocy finansowej na realizację środka 1.5 Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką, objętego osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", stanowiącego załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lipca 2009 r. w sprawie Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (M. P. Nr 51, poz. 739), stanowi Rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. UE L 223 z 15.08.2006, str. 1), w którym ustanowiono Europejski Fundusz Rybacki (dalej zwany "EFR") oraz określono ramy wsparcia wspólnotowego na rzecz zrównoważonego rozwoju sektora rybactwa, obszarów zależnych głównie od rybactwa, a także rybołówstwa śródlądowego. Zgodnie z art. 21 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 wsparcie z EFR mające na celu dostosowanie wspólnotowej floty rybackiej dotyczy rekompensaty społeczno-gospodarczej w celu zarządzania wspólnotową flotą rybacką zgodnie z art. 27. Stosownie do art. 27 ust. 1 lit. d rozporządzenia EFR może mieć udział w finansowaniu środków społeczno-gospodarczych proponowanych przez państwa członkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa, które to środki obejmują wcześniejsze odejście z sektora rybactwa, w tym wcześniejsze emerytury. W art. 3 lit. b rozporządzenia zawarto przy tym definicję rybaka jako osoby, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego. Należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 Komisja i państwa członkowskie zapewniają spójność pomocy udzielanej z EFR z politykami, priorytetami i działaniami Wspólnoty oraz jej komplementarność z innymi instrumentami finansowymi Wspólnoty. Ta spójność i komplementarność znajduje swoje odbicie w programie operacyjnym, który, stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia, jest opracowywany przez każde z państw członkowskich w celu realizacji polityki i priorytetów, które mają być współfinansowane z EFR. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 2 rozporządzenia dla każdej osi priorytetowej określonej w tytule IV państwo członkowskie ustanawia w ramach swego programu operacyjnego warunki i procedury ich stosowania. W powyższym kontekście wskazać należy, iż w dziale VI Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", który został zatwierdzony przez Komisję Europejską decyzją z 16 października 2008 r., w opisie środka 1.5 Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką wyjaśniono, iż restrukturyzacja polskiej floty, planowana na okres programowania 2007-2013, wiązała się będzie z dalszym ograniczeniem potencjału połowowego tak, by najlepiej dostosować go do dostępnych zasobów, i będzie miała niekorzystny wpływ na zatrudnienie i sytuację społeczno-ekonomiczną na obszarach rybackich. W związku z tym konieczne jest podjęcie towarzyszących działań społeczno-ekonomicznych w celu zrównoważenia niekorzystnych efektów Planu Dostosowania Nakładu Połowowego, udzielanie wsparcia, różnicowanie działalności na obszarach dotkniętych problemem. Główny typ wsparcia dotyczył będzie m.in. rekompensat za wcześniejsze odejście z zawodu rybaka, w tym wcześniejszych emerytur, jako kontynuacji mechanizmów i projektów Finansowego Instrumentu Wspierania Rybołówstwa. Jako beneficjentów tego środka wskazano rybaków. Należy również zauważyć, iż warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym, w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej zostały określone w ustawie z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619, z póżn. zm.). Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy, w ramach osi priorytetowej 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, na podstawie delegacji zawartej w art. 19 ustawy, w której wytycznych wskazano m.in., iż regulacje podustawowe mają zapewnić prawidłową realizację programu oraz mieć na względzie istotę i cel poszczególnych środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840 i Nr 129, poz. 1064). W § 21 ust. 1 powołanego rozporządzenia wskazano, iż pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty, rybakowi, który trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, ukończył co najmniej 55 rok życia oraz pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim co najmniej przez 10 lat. W ocenie Sądu organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni powyższego przepisu wskazując, iż określone w nim warunki, w szczególności trwałe zaprzestanie wykonywania zawodu rybaka, wnioskodawca musi spełnić na dzień wydania decyzji przyznającej pomoc. Istotą pomocy w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest bowiem, zarówno w świetle prawa wspólnotowego, jak i regulacji krajowych, ochrona socjalna czynnych zawodowo pracowników sektora rybołówstwa dotkniętego skutkami realizacji programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Organy orzekające w sprawie, opierając się na treści na treści dokumentów dokumentach zgromadzonych w aktach administracyjnych i przede wszystkim na treści oświadczenia wnioskodawcy z [...] listopada 2009 r. ustaliły w sposób bezsporny, iż wnioskodawca nie wykonywał zawodu rybaka w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie. Konsekwencją dokonanych ustaleń faktycznych było zatem uznanie, iż udzielanie pomocy osobie, która nie wykonuje zawodu rybaka, nie byłoby zgodne z celem tego programu. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.