V SA/Wa 1115/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia ... maja 2009 r. nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej o przyznaniu płatności na zalesienie gruntów rolnych oraz odmowa przyznania tych płatności; I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z ...stycznia 2009 r. nr ... i postanowienie tegoż Kierownika o wznowieniu postępowania z ....06.2008 r. Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z [...] stycznia 2009 r. w sprawie uchylenia dotychczasowej decyzji w całości oraz o odmowie przyznania płatności na zalesianie. Decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zapadła w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] lipca 2005 r. G. K. złożyła wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, położonych w E. o powierzchni 2.02 ha. Postanowieniem z [...] listopada 2005 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (zwany dalej Kierownikiem Biura) stwierdził, że G. K. spełniła niezbędne warunki do przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych. W postanowieniu tym zawarte zostało pouczenie dotyczące wykonania zalesienia. Decyzją z [...] czerwca 2006 r. nr [...] Kierownik Biura przyznał G. K. płatność z tytułu wsparcia na zalesienie w wysokości 9204 zł. jednorazowo po wykonaniu zalesienia, premię pielęgnacyjną w wysokości 848,40 zł płatną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesiania i premię zalesieniową w wysokości 2828 zł. płatną corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia – razem 12 880,40 zł. W związku z uwzględnieniem wniosku w całości na podstawie art. 107 § 4 kpa Kierownik odstąpił od uzasadnienia decyzji wskazując jedynie, że podstawę prawną decyzji stanowiły art. 5 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Wnioskiem z [...] marca 2008 r. G. K. wystąpiła do Kierownika Biura w S. "o wycofanie" działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...] o powierzchni 0.57 ha położonych w E. objętych planem zalesieniowym z [...] lipca 2005 r. sporządzonym przez Nadleśnictwo w S. Wnioskodawczyni wskazała, że za działki te, które zostały już zalesione zwróci pobrane należności, które otrzymała z tytułu zalesienia na podstawie decyzji z [...] czerwca 2006 r. Jednocześnie wskazała, że wyraża zgodę na zmianę decyzji w trybie art. 155 kpa. W dniu [...] czerwca 2008 r. wnioskodawczyni złożyła wniosek o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2008 wskazując w nim, że kontynuuje program zalesienia gruntów na podstawie decyzji oraz zgodnie z wytycznymi zawartymi w planie zalesienia z [...] lipca 2005 r. Postanowieniem z [...] czerwca 2008 r. Kierownik Biura wznowił postępowanie w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych wskazując jako podstawę art. 149 § 1 w związku z art. 155 kpa i w związku z § 3 ust. 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. nr 187 poz. 1929 z późn. zm.). Pismem z [...] grudnia 2008 r. Kierownik Biura zawiadomił G. K. , że wypłata premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej w ramach złożonego wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych została wstrzymana. Decyzją z [...] stycznia 2009 r. nr [...] Kierownik Biura na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 ustawy kpa oraz § 10 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych, uchylił decyzję własną w sprawie przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych nr [...] z [...] czerwca 2006 r., oraz na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich... i na podstawie § 7 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych... odmówił przyznania płatności na zalesianie. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Biura wskazał, że rozporządzenie Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. nie przewiduje możliwości wycofania części wniosku na zalesianie gruntów rolnych. Płatność podlega wstrzymaniu i zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi w przypadku likwidacji uprawy przed upływem 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie, chyba, że wojewoda wydał decyzję zmieniającą przeznaczenie gruntu zgodnie z przepisami o ochronie gruntów leśnych, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Od decyzji tej wnioskodawczyni złożyła odwołanie. W odwołaniu wnioskodawczyni wskazała, że decyzję uważa za niesłuszną. Stwierdziła, że mimo złożenia wniosku dotyczącego ograniczenia planu zalesienia o 3 działki o pow. 0.57 ha umowa nadal jest wykonywana, ponieważ na całej powierzchni objętej pierwotnym wnioskiem, którego dotyczyła decyzja Kierownika Biura z [...] czerwca 2006 r. trwa uprawa a sytuacja nie uległa zmianie. W tej sytuacji wniosek swój uważa za bezzasadny. W związku z treścią odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wezwał wnioskodawczynię do wykazania przy pomocy określonych dokumentów, że nadal posiada działki o nr. [...],[...]i [...]. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawczyni wyjaśniła, że zbyła wspomniane działki innej osobie a jej pisemny wniosek "o wycofanie" z planu zalesienia tych 3 działek poprzedziły ustne konsultacje z pracownikami Biura Kierownika. Uzyskała wówczas zapewnienie, że możliwa jest sprzedaż części zalesionego gruntu, zaś kontynuowanie obowiązków związanych z zalesieniem pozwoli na otrzymywanie przez nią dopłat do pozostałej, mniejszej powierzchni, przy jednoczesnym zwrocie części płatności dotyczącej zbytej powierzchni gruntów. Decyzją z [...] maja 2009 r. nr [...] Dyrektor Oddziału utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. Dyrektor w uzasadnieniu decyzji podkreślił, że wnioskodawczyni była wzywana do złożenia dokumentów, które miały wykazać status prawny spornych działek, ponieważ wnioskodawczyni stwierdziła, że zbyła je lecz nie wykazała kiedy miało to miejsce. Organ wskazał, że składając wniosek o przyznanie płatności na zalesienie wnioskodawczyni potwierdziła, że znane są jej zasady przyznawania związanej z tym płatności. Z treści § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wynika obowiązek pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od czasu wykonania zalesienia zgodnie z planem zalesienia, co nie jest w jej wypadku możliwe ponieważ zbyła część należącej do uprawy. W tym stanie rzeczy należało uznać, że uchylenie przez organ I instancji decyzji przyznającej płatność i odmowa przyznania tej płatności jest zgodna z prawem. Od decyzji tej G. K. złożyła skargę. W skardze zarzuciła naruszenie prawa w szczególności § 11 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. 187, poz.1929) oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 czerwca 2007 r.(Dz.U. 114, poz.786). Skarżąca podniosła, że jej następca z aktu notarialnego przyjął na siebie wszystkie obowiązki dotyczące działek przewidziane tymi przepisami w terminie do końca 2009 r. po czym po tym terminie zwróci je dotychczasowemu właścicielowi. Jako dowód przedłożyła pisemne oświadczenie nabywcy działek nr [...],[...] i [...] J. Z. z [...] czerwca 2009 r. i kopię aktu notarialnego z [...] czerwca 2008 r. dotyczącego wspomnianych działek o pow. 0.59 ha. W piśmie procesowym z [...] września 2009 r. skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora. Ponownie podkreśliła, że sprzedała sporne działki w przeświadczeniu, że jest to możliwe i że spowoduje to jedynie zmniejszenie dopłat. Była o tym przekonana ze względu na treść ustnych informacji jakich jej udzielono w Biurze Kierownika co spowodowało, że złożyła pisemny wniosek w sprawie zmniejszenia upraw objętych planem zalesienia. Wskazała, że wszystkie działki są zalesione a ona sama wywiązuje się z obowiązków nałożonych decyzją. Uznaje, że skoro przepisy dopuszczają sprzedaż części upraw leśnych to fakt, że nabywca nie wystąpił o przyznanie mu dopłaty, nie powinien mieć znaczenia dla wypłacenia jej płatności do upraw stanowiących jej własność. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem materialnym jak i przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy p.p.s.a. Sąd nie jest przy tym związany zakresem i zarzutami skargi. Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że należy ją uwzględnić jakkolwiek nie z powodów w niej wskazanych. Rozpoznając sprawę trzeba przede wszystkim mieć na uwadze czego ona dotyczy i jaka jest treść wniosku podlegającego rozpoznaniu. W przedmiotowej sprawie chodzi o przyznanie dopłat na zalesienie gruntów rolnych a wniosek podlegający rozpoznaniu dotyczył zmiany decyzji o przyznaniu płatności na zalesienie. Tymczasem organ I instancji wydał w sprawie postanowienie o wznowieniu postępowania a następnie wydał w tym trybie decyzję z [...] stycznia 2009 r., wskazując jako podstawę treść art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Podstawa ta nie jest wystarczająca ponieważ organ I instancji nie wskazał w decyzji przesłanki wznowienia. Przesłanki te wymienione są w treści art. 145 i 145a kpa. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy i treść wniosku należy uznać, że skoro podstawą wniosku była sprzedaż części gruntów, które zostały zalesione jedyną przesłanką jaką organ mógł mieć na względzie, była przesłanka określona w art. 145 § 1pkt 5 kpa, który stanowi, że "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję". W niniejszej sprawie istnieją nowe okoliczności ale są to okoliczności, które zaistniały już po wydaniu decyzji ostatecznej, co powoduje, że nie mogą one stać się podstawą wznowienia. W tych okolicznościach faktycznych sprawy brak było podstaw do wznowienia postępowania i wydania zarówno decyzji I jak i II instancji. Jedyną zatem drogą rozstrzygnięcia o żądaniu strony było rozpoznanie wniosku w innym w trybie nadzwyczajnym wskazywanym przez nią a polegającym na zmianie decyzji ostatecznej, na podstawie której strona nabyła prawo. W tym stanie rzeczy konieczne stało się uchylenie obydwu decyzji oraz postanowienia wydanego przez Kierownika Biura o wznowieniu postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany rozpoznać wniosek zgodnie z jego rzeczywistą treścią określoną żądaniem wnioskodawczyni. Nie przesądzając czy wniosek strony jest uzasadniony czy też nie, WSA zwraca jedynie organom administracyjnym uwagę na konieczność wnikliwego zwrócenia uwagi na treść rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. 187 z późn. zm.). Zdaniem Sądu rozporządzenie to prawidłowo zostało wskazane w podstawie prawnej decyzji organów administracyjnych jako podstawa orzekania, ponieważ rozporządzenie to wydane zostało na podstawie ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej i dotyczy wydatkowania tych środków. Brak jest podstaw do zastosowania w sprawie dotyczącej takich środków rozporządzenia z 18 czerwca 2007 r. (Dz. U.114, poz.786) ponieważ wydane ono zostało na podstawie art. 29 ust.1 pkt 1 ustawy z 27 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem Środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.64,poz.427), która wydana została w wykonaniu Rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005. W art. 94 tego rozporządzenia zawarty jest zapis, że ma ono zastosowanie do wsparcia wspólnotowego dotyczącego okresu programowania rozpoczynającego się w dniu 1 stycznia 2007 r., co nie dotyczy przedmiotowej sprawy. Mając powyższe fakty na uwadze należy przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że jak słusznie podniesiono w skardze niezależnie od treści § 3 ust. 1 pkt 2 treść rozporządzenia z 11 sierpnia 2004 r. (a nie rozporządzenia z 2002 r. jak pomyłkowo wskazała skarżąca), w § 11 przewiduje możliwość przeniesienia własności lub współwłasności całości lub części gruntów na rzecz innego producenta rolnego, który w warunkach określonych tym przepisem, może złożyć stosowny wniosek o przyznanie płatności, przy czy zbycie tych działek i złożenie takiego wniosku przez następcę producenta rolnego, może także nastąpić w warunkach przewidzianych w ust. 4 tego paragrafu – czyli wtedy gdy zbycie nastąpiło po dniu wydania decyzji o zalesieniu. Z treści § 11 wynika zatem, że następca producenta może ale nie musi złożyć swój wniosek o płatność również wtedy, gdy stanie się właścicielem lub współwłaścicielem jedynie części gruntów objętych dotychczasowym wnioskiem o płatność na zalesienie. Należy w tej sytuacji rozważyć dlaczego sytuacja dotychczasowego producenta rolnego, który pozostawił sobie część gruntów ma być odmienna i czy nie naruszona zostanie wówczas zasada równości podmiotów pozostających w zbliżonej lub takiej samej sytuacji. Ponadto zwrócić należy uwagę na to, że rozporządzenie przewiduje możliwość odmowy przyznania płatności ale tylko w warunkach określonych treścią § 7 i 10, zaś § 13 stanowi albo o zmniejszeniu płatności gdy m.in. producent nie realizuje planu zalesienia albo wstrzymaniu i zwrotowi płatności na zalesienie w warunkach określonych w ust. 3 § 13. Tak więc przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany poprawnie ustalić stan faktyczny i rozstrzygnąć o sprawie zgodnie z treścią przepisów mających zastosowanie w sprawie. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik postępowania w związku z czym działając na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.