V SA/Wa 1121/17
WyrokWSA w Warszawie2017-09-06
Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Arkadiusz Tomczak, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo wznowiły postępowanie zakończone ostateczną decyzją o przyznaniu wsparcia finansowego, opierając się na nowych okolicznościach faktycznych, które nie zostały w sposób należyty wykazane jako nowe i istotne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty, iż ujawnione nowe okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę wznowienia postępowania, były rzeczywiście nowe, istotne oraz istniały w dniu wydania pierwotnej decyzji i nie były znane organowi. Brak odpowiedniej argumentacji organów w tym zakresie stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego (ARR) odmawiającej M. M. wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Decyzja ta została wydana w trybie wznowienia postępowania, po wcześniejszym przyznaniu wsparcia. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię definicji 'zielonych zbiorów' oraz nieuzasadnione wznowienie postępowania. Sąd pierwszej instancji, po wcześniejszych uchyleniach wyroków przez NSA, uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR, zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz M. M. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w [...] z dnia [...] listopada 2013 r.; 2. zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz M. M.kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi złożonej przez M. M. jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej: "Prezes ARR") z dnia (...) stycznia 2014 r. Nr (...) , utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G. W. (dalej: "Dyrektor ARR") z dnia (...) września 2013 r. Nr (...), którą po wznowieniu postępowania, uchylono decyzję z dnia (...) września 2011 r. Nr (...) w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC.
Z akt sprawy wynika, co następuje:
Decyzją z dnia (...) września 2011 r. Dyrektor ARR przyznał M. M. (dalej: "Strona", "Skarżący") wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC do 6,22 ha powierzchni uprawy pomidorów w szklarniach, na której przeprowadzono działanie "zielony zbiór", w wysokości 837.054,15 zł.
W dniach 10 października – 30 listopada 2012 r. przeprowadzona została kontrola na miejscu, podczas której stwierdzono, że powierzchnia upraw pomidora - 6,22 ha, podana przez producenta warzyw we Wniosku nie była zgodna z ustaleniami kontroli krzyżowej przeprowadzonej w Grupie Producentów Owoców i Warzyw "Gospodarstwo Ogrodnicze T. M." Sp. z o. o., gdzie powierzchnia uprawy została podzielona na powierzchnię upraw: pomidora – 6,17 ha; - ogórka - 0,05 ha. Kontrolujący ustalili również, że okres magazynowania produktu określony w trakcie kontroli krzyżowej (tj. 20 maja 2011 r. - 26 maja 2011 r.) jest niejednoznaczny z ustaleniami w trakcie kontroli ex post (tj. 20 maja 2011 r. – 17 czerwca 2011 r.).
Postanowieniem z dnia (...) lipca 2013 r. Dyrektor ARR wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia (...) września 2011 r. i w dniu (...) września 2013 r. wydał decyzję uchylającą decyzję z dnia [...] września 2011 r. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Prezes ARR decyzją z dnia (...) listopada 2013 r. uchylił orzeczenie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor ARR uznał, że producent warzyw nie dotrzymał warunków mechanizmu WPR "Wsparcie kryzysowe na rynkach owoców i warzyw" w zakresie działania "zielony zbiór" w rozumieniu przepisów prawa unijnego i krajowego i w dniu (...) listopada 2013 r. wydał decyzję o uchyleniu decyzji z dnia (...) września 2011 r. w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC, odmawiając producentowi warzyw udzielenia wsparcia z tytułu przeprowadzenia "zielonego zbioru" na powierzchni 6,22 ha uprawy pomidora.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia (...) stycznia 2014 r., Prezes ARR utrzymał w mocy ww. decyzję podkreślając, że decyzja została wydana w trybie wznowieniowym, z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 145 §1 pkt 5 K.p.a. Podstawą wznowienia postępowania było ujawnienie, na podstawie protokołu Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych w Z. G., dalej: "WIJHARS", z dnia (...) listopada 2012 r., nowych okoliczności faktycznych, tj. rozbieżności dotyczących powierzchni uprawy pomidora poddanego działaniom kwalifikującym się do wsparcia oraz prowadzenie na tej samej powierzchni, w okresie "zielonych zbiorów", zbioru pomidorów w celach handlowych.
Organ odwoławczy ustalił, że w okresie przeprowadzenia działania "zielony zbiór" na powierzchni zgłoszonej do objęcia wsparciem (tj. 6,22 ha), dokonywano równocześnie zbioru owoców dojrzałych (handlowych). Oznacza to, że działanie zakwalifikowane pierwotnie jako "zielony zbiór", faktycznie działaniem takim w rozumieniu przepisów regulujących kryzysowe wsparcie nie było. Strona, w ocenie Prezesa ARR, w ramach przedmiotowego działania nie dokonała łącznych (całkowitych, pełnych) zbiorów nienadających się do sprzedaży produktów na zadeklarowanym we wniosku o udzielenie wsparcia obszarze, ale na uprawie objętej działaniem "zielony zbiór" w tym samym okresie prowadziła również zbiór handlowy.
W ocenie Prezesa ARR istotną kwestią w niniejszej sprawie jest sposób przeprowadzenia przez Stronę działania "zielony zbiór" w zadeklarowanym okresie, tj. 27 maja 2011 r. – 17 czerwca 2011 r. Z oświadczenia Strony z dnia (...) października 2012 r., wyjaśnień oraz wniesionego odwołania od zaskarżonej decyzji wynika, że łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów obejmowały jednorazowy zbiór zdrowych zielonych owoców, a czynność tę przeprowadzono wraz ze zbiorem pomidorów dojrzałych. Świadczy to o tym, że producent warzyw nie dokonywał faktycznie "zielonego zbioru" w zadeklarowanym okresie, a dokonywał tylko jednorazowej czynności usunięcia z krzaków niedojrzałych owoców, którą to czynność przeprowadził w trakcie zbiorów dojrzałych owoców. W ocenie organu Strona nie dokonała właściwego działania "zielony zbiór", tylko przeprowadziła zabieg agrotechniczny, tzw. regulację gron, polegającą na tym, że w nadmiernie rozbudowanych gronach (o nadmiernej liczbie owoców) część owoców (w stadium niedojrzałości) usuwa się celem uzyskania jednakowej wielkości pozostałych na gronach owoców.
Odnośnie oceny powierzchni, na której producent warzyw przeprowadził działanie "zielony zbiór", organ II instancji podkreślił, że materiał dowodowy pozyskany w trakcie kontroli ex-post wskazuje na fakt, że producent uprawiał pomidory na powierzchni 6,17 ha, a ogórki na powierzchni 0,05 ha. Organ odwoławczy nie zanegował sposobu wykorzystania roślin ogórka jako rośliny wskaźnikowej, natomiast stwierdził, że rośliny te faktycznie zajmowały część powierzchni, którą zgłoszono do wsparcia. Producent osiągał z tytułu sprzedaży ogórków dochód i potrafił oszacować powierzchnię, jaką zajmowały rośliny ogórka. Zatem w ocenie Prezesa ARR zgłoszenie przez producenta powierzchni zajmowanej przez rośliny ogórków we wniosku o udzielenie wsparcia tytułem przeprowadzenia działania "zielony zbiór" na uprawie pomidorów nie może zostać uznane za prawidłowe.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Skarżący domaga się uchylenia decyzji z dnia (...) listopada 2013 r. w całości i oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że:
- nowe okoliczności faktyczne, nieznane wcześniej organowi, przyjęte za podstawę wydania postanowienia Dyrektora ARR w sprawie wznowienia postępowania z [...] lipca 2013 r., rzeczywiście wystąpiły (sprzeczność wniosku o udzielenie wsparcia i ustaleń kontroli krzyżowych - pkt 1 i 2 uzasadnienia postanowienia) lub miały charakter okoliczności istotnych w sprawie (wyniki analizy porównawczej sprzedaży w latach 2010 i 2011, ustalenie wielkości sprzedaży w roku 2011 - wskazane w pkt 3 i 4 postanowienia),
2. art. 80 K.p.a. poprzez błędną ocenę materiału zgromadzonego w sprawie i nieuprawnione uznanie, że:
- Strona nie przeprowadziła całkowitego "zielonego zbioru" i całkowitej denaturacji nienadających się do sprzedaży pomidorów zebranych w toku "zielonego zbioru",
- Strona dokonywała zielonego zbioru jednocześnie ze zbiorami pomidorów w celach handlowych z tej samej powierzchni w tym samym czasie, a beneficjent w sposób ciągły pozyskiwał dojrzałe pomidory,
- powierzchnia, na której Strona przeprowadziła zabieg "zielonych zbiorów" wynosiła 6,17 ha, podczas gdy w rzeczywistości powierzchnia ta wynosiła 6,22 ha,
3. art. 11 K.p.a. oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. polegającym na pominięciu w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia, skąd wynika przyjęty przez organ rezultat interpretacji przepisów kształtujących definicję zielonych zbiorów i dlaczego organ uznał, że prowadzenie zielonych zbiorów w sposób zastosowany przez Stronę nie odpowiada przepisom unijnym i krajowym w tym zakresie; organ poprzestał na przytoczeniu definicji ujętej w przepisie art. 84 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 543/2011 i stwierdzeniu, że nie podziela poglądów Strony na interpretację tego przepisu, bez odniesienia się do argumentacji prezentowanej przez Stronę,
4. art. 151 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. polegającym na uchyleniu decyzji dotychczasowej (decyzji o udzieleniu wsparcia z dnia 6 września 2011 r.) pomimo faktu, że organ nie wykazał i nie uzasadnił, iż zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, podczas gdy powinien odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej.
W opinii Strony zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego:
1. poprzez dokonanie błędnej wykładni:
a. art. 85 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1580/2007 o ustanowieniu przepisów wykonawczych do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw z dnia 21 grudnia 2007 r. i art. 84 ust. 1 lit. a rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw z dnia 7 czerwca 2011 r. poprzez uznanie, że definicja zielonych zbiorów obejmuje powtarzalne przeprowadzanie zabiegu zielonych zbiorów w danym okresie i brak możliwości dokonywania jakichkolwiek zbiorów pomidorów dojrzałych oraz ich sprzedaży w tym okresie, a nie jednorazowe przeprowadzenie tego zabiegu agrotechnicznego przy jednoczesnej dopuszczalności dokonywania zbiorów pomidorów dojrzałych pochodzących z innej części tej samej plantacji całościowo zgłoszonej do wsparcia oraz ich sprzedaży;
b. § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz.U. nr 130 poz. 750) poprzez uznanie, że warunkiem przyznania wsparcia w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw jest powtarzalne przeprowadzanie zabiegu zielonych zbiorów w danym okresie, a nie jednorazowe przeprowadzenie tego zabiegu agrotechnicznego;
2. poprzez niewłaściwe zastosowanie § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieprzyznaniu Stronie wsparcia pomimo spełnienia przez Stronę przesłanek warunkujących uzyskanie wsparcia w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw w wysokości adekwatnej do powierzchni uprawy objętej zielonymi zbiorami.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że niemożliwe było jednoczesne przeprowadzenie zabiegu łącznego zbioru niedojrzałych, nie nadających się do sprzedaży produktów na części plantacji, a następnie (rotacyjnie) na pozostałych częściach oraz zbioru handlowego na częściach niepoddawanych aktualnie temu zabiegowi i uzyskanie wsparcia do łącznej powierzchni całej plantacji. Autor skargi zaznaczył, że przez definicję "zielone zbiory" rozumie czynność jednorazową, w odniesieniu do owoców i warzyw, których zbiory już się rozpoczęły w przypadku, gdy okres zbioru danych owoców i warzyw przekracza okres jednego miesiąca, co niewątpliwie dotyczy pomidorów (plon uzyskiwany jest od kwietnia aż do listopada). Tym samym zielony zbiór można rozpocząć w odniesieniu do plantacji, na której znajdują się już dojrzałe owoce, a jednocześnie zielonemu zbiorowi mogą zostać poddane tylko owoce niedojrzałe – oznacza to, że owoce, które w chwili przeprowadzenia zielonego zbioru są dojrzałe, powinny zostać zebrane. A zatem, co podkreślił Skarżący nie ma przeszkód, aby dojrzałe owoce zebrane przed zielonym zbiorem w celu przygotowania plantacji do przeprowadzenia tego działania, zostały wykorzystane w celach handlowych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, w całości podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 739/14 oddalił ww. skargę. W wyniku złożonej skargi kasacyjnej przez M. M. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2/15, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Sąd Kasacyjny, wskazując na nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną stwierdził, że w sytuacji, w której organ jako podstawę wznowienia postępowania z urzędu wskazuje art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i powołuje się na wykrycie nieznanej mu nowej okoliczności faktycznej, powinien w toku postępowania przede wszystkim tę okoliczność w sposób bezsporny wykazać. NSA uznało, że w decyzjach z dnia (...) listopada 2013 r. i 21 stycznia 2014 r. organy nie zawarły uzasadnienia przesłanek na podstawie, których wznowiono postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia 6 września 2011 r., o udzieleniu wsparcia do upraw pomidorów. Organy ograniczyły się w ocenie Sądu do wskazania okoliczności na podstawie których wznowiono postępowanie, tj. różnicy co do powierzchni uprawy pomidorów oraz dokonywania zbiorów pomidorów w okresie zielonych zbiorów z tej samej powierzchni, nie argumentując z jakich względów okoliczności te uznały za nowe i istotne, jak również czy okoliczności te istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. Zasadne również w ocenie NSA okazały się zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 K.p.a. polegające na nieprawidłowym dokonaniu kontroli legalności działania organów administracji publicznej i uznaniu za prawidłowe przyjęcie przez organ administracyjny, że nowe okoliczności faktyczne nieznane wcześniej organowi przyjęte za podstawę wydania postanowienia z dnia 30 lipca 2013 r. rzeczywiście wystąpiły i miały charakter okoliczności istotnych oraz naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 K.p.a. polegające na braku uzasadnienia odnoszącego się do podstaw wznowienia postępowania.
Wyrokiem z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 2180/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Natomiast po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. M., wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 307/17 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Zdaniem NSA trafne są podniesione w tej skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 i art. 190 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie wypełnia dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a., co prawda posiada wskazane w tym przepisie elementy i istotne ustalenia ze względu na przedmiot rozstrzygnięcia, to jednak zbędnie podejmuje rozważania kwestii materialnych, w sytuacji gdy rozpoznawana sprawa ma charakter procesowy. Treść uzasadnienia nie pozwala jednoznacznie ustalić jaki jest zakres obowiązków organów w ponownie prowadzonym postępowaniu, a to przesądza, że zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez Sąd I instancji musiał być uznany za zasadny. W ocenie NSA trafny jest także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 190 p.p.s.a. Sąd I instancji zbędnie podjął rozważania z zakresu materialnego sprawy, skoro nie została przesądzona dopuszczalność prawnego podniesienia tych problemów, a więc wznowienia wobec ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnień materialnych w decyzji z dnia 6 września 2011 r. W chwili wyrokowania ta decyzja nie została usunięta z obrotu prawnego, kształtowała i nadal kształtuje sytuację prawną Skarżącego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę miał na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 307/17 uchylił wyrok tut. Sądu z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 2180/16 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., Sąd rozpoznając ponownie niniejszą sprawę pozostawał związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w powyżej opisanym wyroku NSA. Podkreślić należy, że wykładnia prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie nie tylko sąd, lecz także organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także strony postępowania. Art. 190 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić wykładni prawa dokonanej przez NSA w jego wcześniejszym orzeczeniu, gdyż są nimi związane.
Mając na uwadze powyższe Sąd zobligowany był do przyjęcia i zastosowania wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym już wyroku z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 307/17, jak również w wyroku NSA z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2/15, którym to NSA uchylił wyrok z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 739/14 i przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawę do ponownego rozpoznania.
Odnosząc się do powyższego podkreślić należy w pierwszej kolejności, że NSA zakwestionował uprawnienie Sądu I instancji, który orzekał w sprawie wyrokiem z dnia 26 października 2016 r., do dokonywania rozważań w zakresie podstaw materialnych związanych z pojęciem "zielonych zbiorów", albowiem rozważania odnoszące się do kwestii materialnych sprawy nie były w żaden sposób konieczne do rozpoznania istoty sprawy przez Sąd I instancji. NSA stwierdził, że na kontrolowanym etapie postępowania są to zarzuty przedwczesne, bo te rodzaje naruszeń mogą być przedmiotem oceny kasacyjnej dopiero wówczas, gdy w sprawie zostanie przesądzone, że istniała podstawa do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
NSA wskazał, że uzasadnienie skarżonego wyroku WSA w tym zakresie jest wadliwe przede wszystkim dlatego, że w sposób ogólny i enigmatyczny określa zakres obowiązków organów, jakie są niezbędne dla prawidłowej oceny podstawy wznowieniowej. NSA stwierdził, że Sąd I instancji zbędnie podjął rozważania z zakresu materialnego sprawy, skoro nie została przesądzona dopuszczalność prawnego podniesienia tych problemów, a więc wznowienia wobec ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnień materialnych w decyzji z dnia (...) września 2011 r. NSA podkreślił przy tym, że w chwili wyrokowania ta decyzja nie została usunięta z obrotu prawnego, toteż ona kształtowała i kształtuje sytuację prawną wnoszącego skargę kasacyjną.
NSA wskazał ponadto, że w sprawie rozpoznawanej przez Sąd I instancji i zakończonej wyrokiem z dnia 26 października 2016 r. problemem prawnym była ocena ziszczenia się przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W skarżonym wyroku Sąd I instancji przyjął, nawiązując do wyroku NSA z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2/15, że organy powinny jednoznacznie wypowiedzieć się co do podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., bo tego nie uczyniły wznawiając postępowanie zakończone decyzją z dnia (...) września 2011 r. W tym zakresie – w ocenie NSA - Sąd I instancji nie zrealizował wytycznych sądu kasacyjnego z wyroku z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2/15, bo to Sąd I instancji miał dokonać oceny, czy organy wykazały przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd stwierdza, iż na tym etapie sprawy zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy w sytuacji Skarżącego zaistniała przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który wydał decyzję, czyli przesłanka, która nakazywałaby uchylenie kończącej sprawę decyzji ostatecznej w następstwie wznowienia postępowania.
W piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które to okoliczności lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wymiarowego, a ponadto okoliczności te lub dowody muszą być istotne dla sprawy - mogące mieć wpływ na odmienne jej rozstrzygnięcie, co wywoła konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Natomiast sformułowanie "wyjdą na jaw", użyte w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu.
W tym zakresie organy powinny przeprowadzić postępowanie. Sąd - dokonując oceny merytorycznej zaskarżonych decyzji – stwierdza, iż należy zgodzić się z oceną dokonaną w wyroku NSA z dnia 12 maja 2016 r., że organy wydając postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia (...) września 2011 r. nie przedstawiły odpowiedniej argumentacji, z jakich względów okoliczności – wskazywane przez organy jako podstawa do wznowienia – rzeczywiście były nowe i istotne, jak również czy okoliczności te istniały w dniu wydawania decyzji z dnia (...) września 2011 r. i rzeczywiście nie były znane organowi, co stanowi naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego dostosuje się do wskazań zawartych w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 307/17 oraz z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2/15, jak i zawartych w niniejszym wyroku.
Organ winien też z urzędu uwzględnić regulację zawartą w art. 146 § 1 K.p.a. z uwagi na fakt, iż decyzja z dnia (...) września 2011 r., objęta postępowaniem wznowieniowym, została doręczona w dniu (...) września 2011 r.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą i orzekł jak w wyroku.
Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika (w tym przypadku radcy prawnego) reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.
Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 457 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (200 zł) oraz wynagrodzenia radcy prawnego (240 zł), jak również kosztów opłaconego pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło