V SA/Wa 1122/17

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi 1.Grupy [...] w S. 2. Stowarzyszenia [...] w S. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niespełnienia warunków uznania i wykreślenia z rejestru grup producentów rolnych postanawia: 1. zwolnić Stowarzyszenie [...] w S. od kosztów sądowych w całości, 2. ustanowić Stowarzyszeniu [...]w S. adwokata z urzędu. Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Wsi i Rolnictwa "J" w S. A., dalej: "Strona" albo "Stowarzyszenie" wystąpiło z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o majątku i dochodach Strona wskazała, że nie posiada środków trwałych, rachunku bankowego, a stan środków finansowych w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił 9,60 zł. Uzasadniając wniosek Stowarzyszenie wskazało, że jest organizacją społeczną, nie prowadzi działalności gospodarczej, działa na zasadzie wolontariatu, utrzymuje się ze składek członkowskich. Stowarzyszenie liczy 15 członków. Roczna składka członkowska wynosi 10 zł i nie może zostać podniesiona ze względu na niskie dochody środowiska wiejskiego, w którym Stowarzyszenie działa. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego Strony, Stowarzyszenie wezwano do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. W odpowiedzi na wezwanie Stowarzyszenie przedstawiło zawiadomienie o rozwiązaniu umowy o prowadzenie rachunku, wyciąg z rachunku bankowego za lata 2009 - 2010, zeznania podatkowe CIT-8 za lata 2015 - 2016, bilans za lata 2015 - 2016r, rachunek zysków i strat za lata 2015 – 2016 oraz aktualny bilans i rachunek zysków i strat. Stowarzyszenie złożyło również zaświadczenie o dochodzie za 2017 r., a łącznie ze skargą złożyło statut. Stowarzyszenie wskazało, że majątek stanowią opłaty członkowskie i dochody z działalności statutowej. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, działa w oparciu o pracę społeczną członków, nie ma członków wspierających, nie jest przeciwko niemu prowadzone postępowanie egzekucyjne, nie otrzymuje dotacji, nie zatrudnia pracowników, jest zadłużone wobec Izby Administracji Skarbowej w B. na kwotę 1.920 zł. W okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r. Zarząd zebrał 70 zł ze składek członkowskich. Stan kasy na dzień 31 sierpnia 2017 r. wyniósł 9,60 zł. Zarząd podejmuje "różne działania w celu egzekwowania ewentualnych zaległych składek członkowskich", między innymi ustne ponaglenia, monity, a w ostateczności dokonuje wykreśleń z listy członków. Na posiedzeniu w dniu 8 stycznia 2017 r. Zarząd dokonał analizy członków, którzy nie opłacają składek i ostatecznie wykreślił z listy członków 6 osób i jednocześnie odstąpił od domagania się od nich zapłaty składki członkowskiej. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Kluczową rolę dla oceny możliwości płatniczych Strony ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania ewentualnym kosztem sądowym do uiszczenia którego Stowarzyszenie może zostać zobowiązane jest wpis sądowy od zażalenia w kwocie 100 zł. Do kosztów postępowania sądowego zalicza się również wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego Stronę. Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób i instytucji, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić w całości lub w części kosztów sądowych. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz stan faktyczny sprawy zasadne jest przyznanie Stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżące Stowarzyszenie nie posiada majątku, który mógłby stanowić źródło dochodu, nie prowadzi działalności gospodarczej, działa na zasadzie wolontariatu, utrzymuje się ze składek członkowskich. Stowarzyszenie liczy 15 członków. Roczna składka członkowska wynosi 10 zł i nie może zostać podniesiona ze względu na niskie dochody środowiska wiejskiego, w którym Stowarzyszenie działa. W okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r. Strona uzyskała dochód w wysokości 70 zł z tytułu zapłaconych składek. Stowarzyszenie kieruje do swoich członków ponaglenia, monity przypominające o obowiązku regularnego opłacania składek, a w ostateczności dokonuje wykreśleń z listy członków. Jest również zadłużone wobec organów skarbowych na kwotę 1.920 zł. Z przedstawionej dokumentacji wynika, że Strona nie prowadzi działalności zarobkowej, nie posiada majątku ani zasobów pieniężnych, które mogłyby zostać przeznaczone na uiszczenie kosztów sądowych oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.