V SA/Wa 1129/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-27

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Jolanta Bożek, Małgorzata Dałkowska - Szary

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za wrzesień roku gospodarczego 2008/2009 jest zasadna, jeśli przedsiębiorca wcześniej w tym samym roku gospodarczym dopuścił się nieprawidłowości skutkujących zawyżeniem wniosku o ponad 50%?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego była zasadna. Kluczowe znaczenie miało zastosowanie art. 29 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, który przewiduje odmowę przyznania pomocy za cały rok gospodarczy w przypadku, gdy ilość suszu paszowego wskazana w jednym lub kilku wnioskach o pomoc przekracza 50% ilości kwalifikującej się. Wcześniejsza decyzja o odmowie przyznania pomocy za lipiec tego samego roku gospodarczego, spowodowana przekroczeniem tego progu, skutkowała utratą prawa do pomocy również za wrzesień.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo P. Sp. z o.o. złożyło wniosek o przyznanie zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za wrzesień 2008 r. Agencja Rynku Rolnego stwierdziła nieprawidłowości w dokumentacji dotyczącej identyfikacji działek rolnych, co skutkowało odmową przyznania pomocy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Agencji. Skarżąca spółka kwestionowała procedurę przyznawania pomocy, wskazując na niemożność weryfikacji danych od rolników oraz na drobne błędy. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Ministra.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary (spr.), , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2009 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o w C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego. oddala skargę Przedmiotem skargi Spółki z o.o. w C. - P. jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] maja 2009 r. nr [...]. Zaskarżonym orzeczeniem Minister Rolnictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] lutego 2009 r. odmawiającą przyznania przedsiębiorstwu przetwórczemu P. Spółce z o.o. w C. zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc wrzesień 2008 r. w kwocie [...] zł Podejmując takie rozstrzygnięcie Minister Rolnictwa w uzasadnieniu decyzji na wstępie przedstawił przebieg sprawy. Wskazał, że w dniu 3 listopada 2008 r. przedsiębiorstwo przetwórcze P. Sp. z o.o. złożyło w Agencji Rynku Rolnego w W. wniosek o przyznanie pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc wrzesień roku gospodarczego 2008/2009. Podczas sprawdzania poprawności sporządzenia złożonej dokumentacji i zgodności informacji zawartych we wniosku ze stanem rzeczywistym, stwierdzono, że ww. wniosek nie spełnia wymogów formalno-prawnych niezbędnych do jego rozpatrzenia. W związku z tym, Agencja Rynku Rolnego wezwała wnioskodawcę do usunięcia stwierdzonych braków wniosku, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Po wpłynięciu skorygowanego wniosku Agencja Rynku Rolnego ponownie przystąpiła do sprawdzenia jego poprawności i prawdziwości przekazanych danych. W tym celu m. in. dokonała w dniach 19 grudnia 2008 r. - 7 stycznia 2009 r. kontroli na miejscu dotyczącej dokumentacji sporządzanej przez Spółkę P. w zakresie ww. wniosku o pomoc za miesiąc wrzesień roku gospodarczego 2008/2009. Powyższa kontrola wykazała, że dokumentacja sporządzana przez przedsiębiorstwo przetwórcze P. prowadzona była niestarannie. M.in. w wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, iż w załączniku nr 1 "Miesięczne zużycie pasz do suszenia lub rozdrabniania (zielonki) do produkcji suszu paszowego" do przedmiotowego wniosku wymieniono: -działkę rolną [...], położoną na działce ewidencyjnej nr [...] (w ramach umowy nr [...], zawartej z producentem rolnym R.R., [...]). Natomiast w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności nie występuje ww. działka ewidencyjna nr [...], na której położona byłaby działka rolna [...]. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do przedmiotowego wniosku, z powyższej działki rolnej pochodziła zielonka wykorzystana do produkcji partii suszu paszowego oznaczonych symbolami [...] (o masie [...] t),[...] (o masie [...] t), [...] (o masie [...] t), [...] (o masie [...] t), [...] (o masie [...] t); -działkę rolną [...], położoną na działce ewidencyjnej nr [...] (w ramach umowy nr [...], zawartej z producentem rolnym P. Sp. z o.o., [...]). Natomiast w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności nie występuje ww. działka rolna. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do przedmiotowego wniosku, z powyższej działki rolnej pochodziła zielonka wykorzystana do produkcji partii suszu paszowego o oznaczeniu [...] (o masie [...] t.); oraz -działkę rolną [...] o powierzchni [...] ha, wyznaczoną na działce ewidencyjnej nr [...] (w ramach umowy nr [...], zawartej z producentem rolnym H.M., [...]). Natomiast podczas kontroli na miejscu, przeprowadzonej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (protokół z czynności kontrolnych nr [...]), stwierdzono, że rzeczywista powierzchnia tej działki rolnej wynosiła nie [...] ha, ale [...] ha. Zielonka z działki rolnej [...] została wykorzystana do produkcji partii suszu paszowego o oznaczenia [...] (o masie [...] t), [...] (o masie [...] t), [...] (o masie [...] t), [...] (o masie [...] t), [...] (o masie [...] t). Mając na względzie takie ustalenia faktyczne Prezes Agencji Rynku Rolnego -decyzją z [...] lutego 2009 r.- stwierdził naruszenie w sprawie (jak podał Minister Rolnictwa), art. 3 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, na podstawie którego prawo do uzyskania pomocy jest ograniczone do ilości produktów otrzymanych na drodze suszenia pasz pochodzących z działek używanych w celach rolniczych, zgodnie z art. 51 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003. Ponadto stwierdził również, że w związku z wydaniem decyzji o nr [...] z [...] grudnia 2008 r., w sprawie odmowy przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc lipiec 2008 r., której podstawą był art. 29 ust. 1 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, nie przyznaje się pomocy za wrzesień 2008/2009 roku gospodarczego. W konsekwencji zastosowany został wobec przedsiębiorstwa przetwórczego P. Sp. z o.o. art. 29 ust. 1 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, który wyłącza pomoc z tytułu produkcji suszu paszowego za pozostałe miesiące roku gospodarczego 2008/2009. Następnie, Minister Rolnictwa podał, iż ww. rozstrzygnięcie organu I instancji zostało zakwestionowane przez Spółkę P.. W złożonym odwołania Spółka zarzuciła Prezesowi Agencji Rynku Rolnego naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez odmowę przyznania należnej jej zaliczki na poczet pomocy. Zaistniałe nieprawidłowości usprawiedliwiła działaniem siły wyższej oraz tym, że powyższe błędy nie były popełnione celowo i dla defraudacji. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa przedstawił własne stanowisko. Analizując sprawę, w tym w spornych kwestiach dotyczących ww. działek, organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne wynikające z decyzji organu I instancji. Uznał bowiem, iż w przypadku trzech powyżej wskazanych działek rolnych dane identyfikacyjne tych działek wskazane we wniosku o przyznanie pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc wrzesień roku gospodarczego 2008/2009, złożonym przez przedsiębiorstwo przetwórcze P. Sp. z o.o. nie są zgodne z danymi z wniosków indywidualnych producentów rolnych o przyznanie płatności na rok 2008. Dodatkowo -odnosząc się w pierwszej kolejności do działki [...] wykazanej w ramach umowy z R.B.- organ odwoławczy zaznaczył, iż z danych z wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 (w ramach płatności obszarowych), złożonego przez ww. producenta rolnego wynika, że na działce ewidencyjnej nr [...] producent zadeklarował działki rolne [...] i [...], o łącznej powierzchni [...] ha, a nie działkę rolną [...]. Działka rolna [...] została natomiast wyznaczona na działce ewidencyjnej nr [...] i miała powierzchnię [...] ha. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że do partii suszu wyprodukowanego z zielonki z ww. działki rolnej nie przysługuje wnioskowana przez Spółkę P. pomoc - na podstawie art. 3 akapit drugi, art. 14 ust. 1 lit. h i art. 24 ust. rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005. Odnosząc się do zaś działki rolnej [...], Minister Rolnictwa podał, iż w odwołaniu od decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...] z [...] grudnia 2008 r. przedsiębiorstwo przetwórcze P. Sp. z o.o. stwierdziło, że działka rolna [...] występuje na działce ewidencyjnej nr [...], załączając na dowód kopię wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, sporządzonego przez P. Sp. z o.o. Jednakże na ww. kopii wniosku brak jest potwierdzenia złożenia załączonej wersji tego dokumentu w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Nadto Minister Rolnictwa zauważył, że w ww. wniosku działka rolna [...] występuje aż dwukrotnie, tj. w poz. 38 wniosku na działce ewidencyjnej nr [...] i ma powierzchnię [...] ha, oraz w poz. 58, na działce ewidencyjnej nr [...] i ma powierzchnię [...] ha. Biorąc to pod uwagę Minister Rolnictwa wyjaśnił, iż zwrócił się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z prośbą o wyjaśnienie tej kwestii. Według informacji przesłanych mu w piśmie z 16 kwietnia 2009 r. przez tę Agencję wynika, iż we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, złożonym w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przez P. Sp. z o.o., działka rolna [...] o powierzchni [...] ha, wyznaczona została na działce ewidencyjnej nr [...]. Na działce ewidencyjnej nr [...] producent rolny zadeklarował zaś działkę rolną [...] o powierzchni [...] ha. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, iż stosownie do art. 3 akapit drugi oraz art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, nie jest możliwe przyznanie pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego wyprodukowanego z zielonki pochodzącej z ww. działki. W końcu, odnosząc się do zakwestionowanej jako trzeciej działki o symbolu [...], Minister Rolnictwa zauważył, iż w ramach umowy zawartej pomiędzy spółką P. i producentem rolnym H.M., ww. działce rolnej [...] przypisano powierzchnię [...] ha. Również we wniosku o przyznanie płatności za 2008 r. producent rolny zadeklarował, że działka ta m powierzchnię [...] ha. Jednakże podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (protokół z czynności kontrolnych nr [...]) stwierdzono, że rzeczywista powierzchnia tej działki rolnej wynosi [...] ha, a nie [...] ha. W konsekwencji, i w tym przypadku Minister Rolnictwa uznał, że przedsiębiorstwu przetwórczemu nie przysługuje pomoc z tytułu produkcji suszu paszowego wytworzonego z zielonki pochodzącej z omawianej działki rolnej [...]. Reasumując, Minister Rolnictwa stwierdził, iż łącznie masa suszu paszowego, do którego nie przysługuje pomoc za miesiąc wrzesień 2008/2009 roku gospodarczego wynosi [...] t. Jednocześnie zauważył, że Spółka P. ubiegała się p przyznanie pomocy do suszu paszowego o masie [...] t. Ww. masa suszu paszowego stanowiła zatem ok. [...] ilości wnioskowanej. Minister Rolnictwa podał także, że jeżeli byłby to pierwszy taki przypadek w roku gospodarczym 2008/2009, zastosowany zostałby art. 29 akapit pierwszy lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005 i dokonane byłyby stosowne zmniejszenia pomocy. Jednakże, należy wziąć pod uwagę, że art. 29 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005 wobec Spółki P. nie będzie stosowany po raz pierwszy w bieżącym roku gospodarczym. W lipcu 2008/2009 roku gospodarczego Spółka ubiegała się bowiem o przyznanie nienależnej pomocy z tytułu rozdysponowania [...] t suszu paszowego, co stanowiło ponad [...] ilości wnioskowanej ([...] t). To zaś, w świetle treści art. 29 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, zobowiązuje organ do odmowy przyznania pomocy za dany rok gospodarczy. Powyższą przyczyną Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uzasadnił decyzję z dnia [...] lutego 2009 r., znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezesa ARR z [...] grudnia 2008 r. o odmowie przyznania Spółce P. pomocy finansowej za miesiąc lipiec roku gospodarczego 2008/2009. Opisane powyżej przekroczenie ilości wnioskowanej we wniosku za lipiec bieżącego roku gospodarczego skutkuje -jak wyjaśnił Minister Rolnictwa- odmową przyznania pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego również za miesiąc wrzesień 2008/2009 roku gospodarczego. Ponadto zauważył, że właściwy organ jest obowiązany zastosować ten przepis, gdy ilość suszu paszowego wskazana w jednym lub kilku wnioskach o pomoc jest wyższa niż ilość kwalifikująca się zgodnie z art. 3 tego rozporządzenia. A zatem, stwierdzenie przekroczenia limitów, określonych w art. 29 akapit pierwszy lit. d przedmiotowego rozporządzenia, chociażby w jednym wniosku (jak w przedmiotowej sprawie miało to miejsce w miesiącu lipcu), skutkuje odmową przyznania pomocy w danym roku gospodarczym. Na koniec organ odwoławczy zauważył, że Spółka powołując się na rzekome okoliczności siły wyższej, nie wskazała jakie konkretne okoliczności spowodowały istniejące błędy i uchybienia we wniosku, i dlaczego organy powinny je uwzględnić w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] maja 200 r. skarżąca – Spółka P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przywrócenie jej prawa do otrzymania zaliczki pomocowej z tytułu produkcji suszu paszowego za wrzesień roku gospodarczego 2008/2009. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, iż dane, które umieściła we wniosku o przyznanie płatności pochodzą z jedynego źródła, jakie Spółka posiada – tj. od producenta rolnego. Jedynie dane z takiego źródła Spółka wprowadza do umowy – innych danych nie ma, opiera się na tym co zgłosi producent rolny. Tak też uczyniła z w przypadku wszystkich zakwestionowanych w sprawie działek. Nadto skarżąca zauważyła, że procedura przewiduje najpierw podpisywanie umów, a później składanie wniosków, a na końcu ich kontrolę, która wykazuje, iż powierzchnia działki zadeklarowanej jest mniejsza od stwierdzonej. Na tym etapie nie ma już jednak żadnej możliwości weryfikacji złożonego wniosku o przyznanie pomocy. Taka sytuacja dotyczyła działki rolnej oznaczonej symbolem [...]. Jednocześnie skarżąca zaznaczyła, iż w swoim wniosku zadeklarowała dane tej działki pochodzące z wniosku producenta rolnego, a niezgodne -jak się okazało- z danymi z krajowego systemu ewidencji. W przypadku działki [...] skarżąca wskazała, że działka ta została zdublowana we wniosku producenta rolnego. Błąd ten został wychwycony przez Biuro Powiatowe Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a to zobligowało producenta do korekty wniosku. W bazie danych Agencji błąd został poprawiony, ale Spółka istotnie przeoczyła dokonanie korekty w umowie o dostawie zielonki. Stwierdzając to skarżąca podniosła jednocześnie, że wskazany błąd jest drobny, powodujący znikomą różnicę i nie stanowi rażącego naruszenia formalnych przesłanek wniosku o przyznanie płatności. Susz z tejże działki został wykorzystany do wytworzenia partii suszu paszowego stanowiącego 1,1% ogólnej masy suszu paszowego z wniosku o przyznanie pomocy za wrzesień roku gospodarczego 2008/2009. Następnie, skarżąca zaznaczyła, iż istota problemu tkwi w tym, że krajowy system ewidencji jest tworzony i administrowany przez ARiMR, która nie udostępnia bazy danych producentowi suszu paszowego, dlatego ten sporządzając umowę opiera się wyłącznie na dokumentach składanych przez producenta rolnego. Zaznaczyła też, że bardzo istotne w sprawie jest również to, że kontrole są przeprowadzane już po złożeniu listy zawartych umów. System wyłapuje nieścisłości, błędy, omyłki, które najczęściej nie są znane producentowi rolnemu w dacie złożenia wniosku, a producent suszu paszowego nie posiada żadnych informacji na ten temat. Nadto, w dacie złożenia miesięcznej "Listy zawartych umów" do bazy danych krajowego systemu ewidencji, nie są jeszcze wprowadzone aktualne wnioski rolników, robi się to z kilkumiesięcznym opóźnieniem, więc w dacie tworzenia listy nie ma fizycznej możliwości porównania zgodności danych zawartych we wniosku z bazą danych w krajowym systemie ewidencji. Podnosząc powyższe skarżąca stwierdziła dalej, iż nikt inny poza producentem rolnym nie powinien ponosić konsekwencji złożenia do krajowego systemu ewidencji danych wniosku zawierającego nieprawdziwe informacje, tymczasem rolnik nie ponosi z tego tytułu żadnych konsekwencji, a karze podlega producent suszu paszowego. Jednocześnie skarżąca zaznaczyła, iż nie można przypisać winy producentowi suszu paszowego za wystąpienie niezgodności danych we wniosku producenta rolnego. Nie ma żadnej podstawy wpisania do umowy innych danych niż te, którymi legitymuje się rolnik. Karanie producenta rolnego jest w tym przypadku -w jej ocenie- sprzeczne z podstawowym poczuciem praworządności i sprawiedliwości. W konsekwencji skarżąca stwierdziła, iż utworzony przez Ministra Rolnictwa system jest sprzeczny z prawem unijnym. U producenta paszy kontroluje się dane rolnika nie zezwalając producentowi na sprawdzenie rolnika przed złożeniem "Listy zawartych umów"’ w celu wyeliminowania z tej listy tych producentów rolnych, którzy podali nieprawdziwe dane. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z 15 września 2009 r. skarżąca podtrzymała w całości żądanie skargi. Wskazała przy tym, iż potwierdza stan faktyczny i zgadza się z dokonaną w sprawie interpretacją obowiązujących przepisów. Nie zgadza się jednak z tym, aby kontrola zgodności danych miała miejsce dopiero po złożeniu listy zawartych umów. Podniosła, iż w jej ocenie kontrolę zgodności danych należy oceniać na dzień zawarcia umowy, albo wykluczyć z prawa do objęcia pomocą finansową konkretną umowę, a nie wszystkie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając niniejszą sprawę w ramach ww. przepisów i w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które winny skutkować wzruszeniem zaskarżonej decyzji. Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zasadnie skarżącej odmówiono przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego, o którą to skarżąca zwróciła się w dniu 3 listopada 2008 r. – za miesiąc wrzesień roku gospodarczego 2008/2009. Jednocześnie wskazać w tym miejscu trzeba, iż skarżąca nie kwestionuje ani ustaleń faktycznych sprawy, ani zastosowanych przepisów prawa. Nie zgadza się natomiast z procedurą - systemem przyznawania wnioskowanej przez nią płatności, uniemożliwiającej jej jakąkolwiek weryfikację danych, które uzyskuje od rolnika, dotyczących działek rolnych objętych umową o dostarczanie zielonki - przed zawarciem takiej umowy. Nie zgadza się także z tym, aby brak zgodności w jednej umowie oznaczał konieczność odmowy przyznania pomocy za cały miesiąc, w stosunku do całej produkcji suszu paszowego. Sąd analizując sprawę i uwzględniając przy tym stanowisko skarżącej, nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji, a tym samym uwzględnienia argumentów Spółki. I. Przed odniesieniem się do treści skargi przede wszystkim zauważyć należy, iż bezpośrednie zastosowanie w sprawie znajdowały przepisy wspólnotowe, regulujące pomoc finansową z tytułu suszu paszowego, zawarte w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz. Urz. UE L 299 z 16.11.2007 r., str. 1), oraz rozporządzeniu Komisji (WE) nr 382/2005 z dnia 7 marca 2005 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1786/2003 w sprawie wspólnej organizacji rynku suszu paszowego (Dz. Urz. UE L 61 z 8.03.2005 r., str. 4 ze zm.). Powyższe regulacje zostały wdrożone do prawodawstwa krajowego ustawą z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego (Dz. U. z 2008 r., Nr 11, poz. 70 ze zm.). Dodać też należy, iż z systemem pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego związane są także przepisy dotyczące płatności bezpośrednich, w tym rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18 ze zm.). II. Następnie, wyjaśnić trzeba, iż zgodnie z art. 86 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, pomoc z tytułu przetwórstwa produktów sektora suszu paszowego przyznaje się przedsiębiorstwom zajmującym się przetwórstwem produktów tego sektora, którzy zawarli umowy z producentami zielonki do suszenia. W myśl art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, każda umowa, o której mowa m.in. w ww. art. 86 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, musi w szczególności zawierać identyfikację działki lub działek rolniczych, na których uprawiane są pasze przeznaczone do przetworzenia, z odniesieniem do udzielania pojedynczego wniosku o pomoc, w którym działki te zostały zadeklarowane, zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, oraz, w przypadku gdy umowa zostaje zawarta lub deklaracja jest realizowana przed datą złożenia pojedynczego wniosku o pomoc, zobowiązanie zadeklarowania wspomnianych działek w pojedynczym wniosku o pomoc (lit. h). Jednocześnie wyjaśnić w tym miejscu należy, iż w art. 2 pkt 7 ww. rozporządzenia Komisji (WE) zawarto na potrzeby tego rozporządzenia definicję "działek rolniczych", i w myśl tej definicji pojęcie to oznacza działki określone zgodnie z systemem identyfikacji działek rolniczych zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, określonego w art. 18 i 20 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 i w art. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. W Polsce, strukturę i zawartość zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli reguluje ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 10, poz. 76 ze zm.). Z art. 8 pkt 4 wskazanej ustawy wynika, iż na identyfikację działek rolnych składa się powierzchnia działek rolnych w hektarach, z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku, lokalizacja działek rolnych, z podaniem numerów działek ewidencyjnych, na których są one położone oraz sposób wykorzystywania działek rolnych. I dalej, wyjaśnić należy, iż listę umów zawartych w poprzednim miesiącu przedsiębiorstwa przetwórcze pasz przekazują właściwym władzom – najpóźniej do 15 dnia każdego miesiąca. Lista ta musi m.in. zawierać oznaczenie identyfikujące działki rolnicze, co wynika z art. 17 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005. Nadto, wskazać także trzeba, iż na podstawie art. 22a rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, państwa członkowskie obowiązane są wprowadzić i stosować system inspekcji służący weryfikacji każdego przedsiębiorstwa przetwórczego m.in. w zakresie kwestii dotyczących warunków ustanowionych w art. 86-89 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 oraz w art. 12 i 14 niniejszego rozporządzenia. W art. 23 ust. 1 postanowiono, iż kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane niniejszym rozporządzeniem mają być przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację przestrzegania warunków przyznawania pomocy. W art. 24 postanowiono natomiast, iż celem kontroli administracyjnych jest wykrycie nieprawidłowości, zwłaszcza poprzez kontrole krzyżowe. Kontrole krzyżowe przeprowadzane przez właściwe władze winny obejmować działki rolnicze zadeklarowane w pojedynczym wniosku o pomoc, w umowach i/lub deklaracjach dostaw oraz stanowiące odniesienie działki figurujące w systemie identyfikacji działek rolniczych w celu sprawdzenia kwalifikowalności do objęcia płatnościami obszarowymi i uniknięcia wszelkich nieuzasadnionych przypadków przyznania pomocy. Ujawnienie nieprawidłowości wykrytych w trakcie kontroli krzyżowych powoduje wszczęcie odpowiedniej procedury administracyjnej i, w stosownym przypadku, przeprowadzenie kontroli na miejscu. Nadto, w kontekście stanowiska skarżącej zauważenia wymaga, iż kontrola przedsiębiorstwa przetwórczego może się odbyć dopiero po złożeniu przez ten podmiot wniosku o przyznanie pomocy. Kontrola ta ma bowiem na celu zweryfikowanie – sprawdzenie, czy stan opisany m.in. w zawartych z producentami rolnymi umowach, dotyczących zbycia zielonki, jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Kontrola ta (w takim zakresie), może mieć więc miejsce dopiero po przedstawieniu przez przedsiębiorstwo przetwórcze list umów zawartych w poprzednim miesiącu. Obowiązek przeprowadzenia kontroli wynika zaś nie tylko z ww. przepisów, ale także art. 87 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, zgodnie z którym państwa członkowskie przeprowadzają niezbędne kontrole w celu sprawdzenia uprawnienia do uzyskania pomocy. Zaliczka jest wypłacana po stwierdzeniu istnienia uprawnienia. III. Z zastosowaniem powyżej przedstawionych regulacji prawnych zostało przeprowadzone postępowanie w sprawie - zainicjowane wnioskiem skarżącej o przyznanie pomocy w formie zaliczki za miesiąc wrzesień roku gospodarczego 2008/2009. Wniosek skarżącej został poddany -przewidzianej przepisami wspólnotowymi- kontroli administracyjnej i miejscowej. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono rozbieżności w dokumentacji prowadzonej przez Spółkę. Rozbieżności te dotyczyły m.in. identyfikacji trzech działek rolnych objętych umowami, o których mowa w art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, na podstawie którego każda umowa z producentem zielonki do suszenia winna zawierać odpowiednią identyfikację działek rolnych, na których to uprawiane są pasze przeznaczone do przetworzenia. Identyfikacja ta winna obejmować odniesienie do indywidualnego wniosku o pomoc złożonego przez producenta rolnego. Jednocześnie ponownie zauważyć trzeba, iż kontrole, którymi mogą być objęte przedsiębiorstwa przetwórcze mają weryfikować te podmioty m.in. w zakresie spełnienia wymogów wynikających właśnie z ww. 14, a więc w zakresie zawartych umów i ich treści. Kontrola przeprowadzona w niniejszej sprawie wykazała, iż skarżąca Spółka nie spełniła wymogu wynikającego z art. 14 ust. 1 lit. h rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005. W dwóch przypadkach stwierdzono, iż działki ewidencyjne, na których mają być położone działki rolne oznaczone symbolami [...] oraz [...], nie występują w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli. Natomiast w trzecim przypadku, w oparciu o protokół z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez ARiMR stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej (o symbolu [...]), jest mniejsza od zadeklarowanej. Tym samym stwierdzono, iż umowy zawarte z producentami rolnymi nie zawierają prawidłowych danych w zakresie identyfikacji działek rolnych, które zostały w nich wskazane. To zaś było powodem przyjęcia przez organy orzekające w sprawie, iż skarżąca dopuściła się naruszenia art. 3 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, w myśl którego prawo do uzyskania pomocy jest ograniczone do ilości produktów otrzymanych na drodze suszenia pasz pochodzących z działek używanych w celach rolniczych. W konsekwencji powyższego przyjęto, iż łącznie masa suszu paszowego, do którego nie przysługiwała pomoc za miesiąc wrzesień roku gospodarczego 2008/2009 stanowiła około [...] ilości wnioskowanej. Kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd nie dopatrzył się w ww. zakresie żadnych nieprawidłowości. Ustalenia faktyczne poczynione w sposób prawidłowy (i niekwestionowane przez Spółkę), uzasadniały stwierdzenie, iż skarżąca naruszyła ww. akapit drugi art. 3. IV. Dodatkowo Sąd badając sprawę miał na względzie, iż powyżej poczynione ustalenia nie były powodem negatywnego załatwienia wniosku skarżącej. Mogły -co najwyżej- stanowić podstawę do zredukowania pomocy o podwójną stwierdzoną różnicę, o której to mowa w art. 29 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005 przewidującym obniżki i wyłączenia stosowane w przypadku zawyżonych deklaracji przedsiębiorstw przetwórczych. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, jeśli różnica stwierdzona we wniosku o pomoc nie przekracza 20% ilości kwalifikujących się, kwota pomocy jest obliczana na podstawie ilości kwalifikującej się, zredukowanej o podwójną stwierdzoną różnicę. Zmniejszenie pomocy na podstawie ww. przepisu mogło by mieć jednak miejsce tylko wtedy, gdyby art. 29 miał być zastosowany wobec skarżącej po raz pierwszy. Tymczasem orzekając w sprawie, organy administracyjne obowiązane były uwzględnić, iż w lipcu tego samego roku gospodarczego Spółka ubiegała się już o przyznanie nienależnej jej pomocy z tytułu suszu paszowego. Wniosek wówczas zawyżyła o [...] t., co stanowiło [...] ilości wnioskowanej. Dlatego też, podstawę materialno-prawną obu decyzji wydanych w sprawie stanowił art. 29 lit. d rozporządzenia Komisji. Zgodnie z jego treścią, jeśli ilość suszu paszowego wskazana w jednym lub kilku wnioskach o pomoc jest wyższa niż ilość kwalifikująca się zgodnie z art. 3, tj. jeśli różnica stwierdzona we wniosku o pomoc przekracza 50% ilości kwalifikujących się lub, jeśli ponownie stwierdzono różnicę powyżej 20% i poniżej 50% w trakcie jednego roku gospodarczego, żadna pomoc nie zostaje przyznana na bieżący rok gospodarczy. Przepis ten znalazł zastosowanie w sprawie z uwagi na to, iż -jak ustalono- w dniu 12 grudnia 2008 r. została wydana przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego w stosunku do skarżącej decyzja w sprawie odmowy przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc lipiec 2008 r. Powodem wydania tego orzeczenia było zaś stwierdzenie różnicy w ww. wniosku przekraczającej 50% ilości suszu paszowego kwalifikującej się do objęcia go pomocą. To zaś obligowało organy orzekające do negatywnego załatwienia wniosku o przyznanie zaliczki także za miesiąc wrzesień. W ocenie Sądu, takie stanowisko organów orzekających, dotyczące zastosowania w sprawie art. 29 lit. d, jest zasadne i prawidłowe – uzasadnione tak stanem faktycznym jak i zgodne z wykładnią powołanego przepisu. Wskazany przepis przewiduje obniżki i wyłączenia w zależności od wielkości stwierdzonych nieprawidłowości. Ma on zastosowanie do wszystkich państw członkowskim i w każdym z tych państw obowiązują identyczne sankcje za nienależne wnioskowanie o pomoc z tytułu suszu paszowego. Również organy orzekające w sprawie, stwierdzając stan faktyczny odpowiadający dyspozycji tego przepisu, obowiązane były zastosować się w wydanych orzeczeniach do zasad przewidzianych w art. 29. Jednocześnie Sąd zaznacza, iż art. 29 lit. d nie pozostawia żadnych wątpliwości interpretacyjnych. W przypadku stwierdzenia, iż wniosek o pomoc dotyczy ponad 50% ilości nie kwalifikujących się, żadna pomoc w danym roku gospodarczym nie może być już przyznana (choćby w późniejszych wnioskach o przyznanie zaliczki -w tym wniosku właśnie przez organ rozpoznawanym- nie było żadnych nieprawidłowości, czy też nieprawidłowości przekraczających 20%). Spółka z takim przekroczeniem (sięgającym ponad 50%), złożyła wniosek w lipcu roku gospodarczego 2008/2009, co zostało stwierdzone decyzją ostateczną Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 lutego 2009 r. (skarga na tę decyzję została postanowieniem Sądu z 23 czerwca 2009 r. odrzucona, sygn. akt V SA/Wa 516/09). Tym samym skarżąca mogła spodziewać się, że na podstawie ww. art. 29 lit. d, żadna pomoc zaliczkowa w roku gospodarczym 2008/2009 nie zostanie jej już przyznana. Znaczne przekroczenie limitu w lipcu ww. roku gospodarczego spowodowało utratę przez skarżącą prawa do otrzymania pomocy za lipiec, ale miało także swoje konsekwencje dla całego roku gospodarczego. Zatem, w świetle powyższego, kwestie związane ze stwierdzonymi w niniejszej sprawie rozbieżnościami mają drugorzędne znaczenie. Już sam fakt, iż skarżąca ubiegając się o zaliczkę za miesiąc lipiec roku gospodarczego 2008/2009 dopuściła się nieprawidłowości skutkujących wówczas zawyżeniem wniosku o ponad 50%, stanowi wystarczającą podstawę do wydania negatywnego rozstrzygnięcia i w tym, kontrolowanym postępowaniu. Wynika to nie z przepisów krajowych, ale z norm prawa wspólnotowego – tj. treści art. 29 lit. d, który nie wprowadza tu żadnych wyjątków od zastosowania tak dotkliwej dla przedsiębiorstwa przetwórczego sankcji dotyczącej całego roku gospodarczego. Jeszcze raz, mając na uwadze treść skargi, należy też zaznaczyć, iż przyznanie pomocy finansowej z tytułu suszu paszowego może mieć miejsce dopiero wówczas, gdy spełnione zostaną wszystkie ku temu warunki formalne. Organ ma natomiast obowiązek sprawdzenia, czy warunki te zostały przez wnioskodawcę spełnione. Kontrole w tym zakresie -jak już powyżej zostało to wyjaśnione- przewidują przepisy wspólnotowe, zobowiązujące państwa członkowskie do odpowiedniego działania weryfikującego składane wnioski o pomoc. W konsekwencji Sąd uznał, iż skarżona decyzja jest prawidłowa, nie narusza prawa, w tym w szczególności prawa unijnego. W cenie Sądu organy orzekające w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zasadnie zastosowały sankcję przewidzianą w art. 29 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005. Tak dokonanej oceny sprawy nie zmieniają zarzuty skargi, które Sąd w całości uznał za bezpodstawne. Jednocześnie Sąd w tym miejscu zauważa, iż skarżąca formułując zarzuty, nie wskazała na żaden przepis prawa, który w jej ocenie zostałby w sprawi naruszony. Z wymienionych powodów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło