V SA/Wa 1129/12
WyrokWSA w Warszawie2012-08-08
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Beata Krajewska, Beata Blankiewicz – Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania renty strukturalnej z powodu niespełnienia warunku posiadania kwalifikacji zawodowych przez przejmującego gospodarstwo rolne jest prawidłowa?Ratio decidendi
Decyzja o odmowie przyznania renty strukturalnej jest prawidłowa, gdy przejmujący gospodarstwo rolne nie spełnia wymaganego warunku posiadania kwalifikacji zawodowych, w szczególności wymaganego okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Wznowienie postępowania i uchylenie wcześniejszej decyzji o przyznaniu renty jest uzasadnione, gdy ujawniona zostaje nowa okoliczność faktyczna istotna dla sprawy, nieznana organowi w czasie wydania decyzji pierwotnej.Stan faktyczny
A.S. złożył w 2007 r. wniosek o przyznanie renty strukturalnej, która została mu przyznana. Gospodarstwo rolne przekazał synowi P.S., który miał być przejmującym gospodarstwo i spełniać warunki kwalifikacji zawodowych. W 2011 r. KRUS wydał decyzję stwierdzającą ustanie ubezpieczenia społecznego rolników P.S. w okresie od 2005 do 2011 r., co oznaczało, że P.S. nie spełniał wymaganego 3-letniego stażu pracy w rolnictwie. Na tej podstawie organ wznowił postępowanie i uchylił decyzję o przyznaniu renty A.S., odmawiając jej ponownie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej oddala skargę.
Przedmiotem skargi złożonej przez A.S. jest decyzja Dyrektora M.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] [...]2012 r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S.P. nr [...], z dnia [...] [...] 2012 r., w sprawie odmowy przyznania renty strukturalnej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
A.S.w dniu [...] [...] 2007 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S.P.wniosek o przyznanie renty strukturalnej. W wyniku weryfikacji wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S.P.wydał postanowienie Nr [...] z dnia [...] [...]2007 r., o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej. Po przekazaniu gospodarstwa rolnego i zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S.P.wydał decyzję Nr [...], z dnia [...][...]2007 r., o przyznaniu renty strukturalnej A.S.. Następnie po waloryzacji najniższej emerytury były wydawane decyzje o zmianie wysokości renty strukturalnej, z których ostatnią była decyzja Nr [...]z dnia [...] [...] 2011 r.
W dniu [...][...] 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S.P.wpłynęła decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] [...]2011 r. o stwierdzeniu ustania ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie emerytalno-rentowym, wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim od dnia [...] [...]2005 r. do dnia [...] [...]2011 r. dla P.S.. P.S. jest przejmującym gospodarstwo rolne od wnioskodawcy. Na podstawie dokumentów załączonych do wniosku o przyznanie renty strukturalnej P.S.został pozytywnie zweryfikowany przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S.P.jako przejmujący gospodarstwo rolne od producenta rolnego ubiegającego się o przyznanie renty strukturalnej. Zasadniczym wskazaniem na spełnianie warunków przejmującego gospodarstwo rolne przez P.S. było uznanie przez Kierownika Biura Powiatowego w S.P.jego kwalifikacji zawodowych przydatnych do prowadzenia działalności rolniczej wyrażonych co najmniej 3-letnim stażem pracy w rolnictwie w rozumieniu przepisu § 7 ust. 3 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 119, poz. 750 z późn. zm.). Z zaświadczenia z dnia [...][...]2007 r. wydanego przez KRUS, Placówkę Terenową w S.P.wynika, że przejmujący gospodarstwo rolne P.S.do dnia złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej przez jego ojca podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie powyżej 3 lat. W dniu [...][...]2007 r. A.S.przekazał gospodarstwo rolne synowi i zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej oraz złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S.P.stosowne dokumenty. W dniu [...][...]2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S.P.wydał decyzję nr [...][...]o przyznaniu renty strukturalnej A.S..
Jak wyżej wskazano w dniu [...][...]2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S.P.wpłynęła decyzja Prezesa KRUS z dnia [...] [...]2011 r. o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie emerytalno-rentowym, wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim dla P.S. w okresie od dnia [...] [...]2005 r. do dnia [...] [...]2011 r. Wyłączenie z ubezpieczenia społecznego rolników P.S. obejmowało w części okres sprzed złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej i fakt ten sprawił, że przejmujący gospodarstwo rolne na dzień złożenia wniosku nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników przez okres co najmniej 3 lat i tym samym nie spełniał wymaganego warunku posiadania kwalifikacji zawodowych do prowadzenia działalności rolniczej. Decyzja Prezesa KRUS o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników dla P.S. była wskazaniem wydania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S.P.postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie prawomocnej decyzji, Nr [...], z dnia [...][...]2007 r. o przyznaniu renty strukturalnej A.S.owi. W ponownym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie renty strukturalnej w ramach wznowienia postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S.P.wydał decyzję, Nr [...], z dnia [...] [...] 2012 o uchyleniu decyzji dotychczasowych w całości oraz o odmowie przyznania renty strukturalnej A.S.
Na decyzję organu I instancji strona złożyła odwołanie w wymaganym terminie.
Decyzją z dnia [...]2012 r., nr [...], Dyrektor M.Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] [...] 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że zasady i warunki, na podstawie których była przyznana renta strukturalna A.S.były uregulowane rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Organ stwierdził, że przekazanie gospodarstwa niespełniającemu warunków określonych w akcie prawnym jakim jest ww. rozporządzenie, niewątpliwie było naruszeniem zasad przyznawania rent strukturalnych i powinno być sankcjonowane odmową przyznania renty strukturalnej. Stosownie do zaistniałej sytuacji w świetle przepisów rozporządzenia należało wznowić postępowanie w sprawie prawomocnej decyzji o przyznaniu renty strukturalnej A.S. Wydanie zaskarżonej decyzji w wyniku wznowienia postępowania w ocenie organu jest uzasadniona, bowiem przy aktualnym stanie wiedzy odnośnie kwalifikacji przejmującego gospodarstwo rolnego, decyzja o przyznaniu renty strukturalnej A.S. była wydana z naruszeniem prawa i jej utrzymanie w obrocie prawnym byłoby niezgodne z prawem.
Organ podkreślił, że w odwołaniu od decyzji skarżący podniósł szereg argumentów, które w jego odczuciu wskazują na posiadanie wymaganych kwalifikacji zawodowych do prowadzenia działalności rolniczej przez przejmującego P.S. oraz to, że przedkładając przy wniosku o przyznanie renty strukturalnej zaświadczenie KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, działał w dobrej wierze i w zaufaniu do instytucji wydającej przedmiotowe zaświadczenie. Organ II instancji wskazał, że w dniu składania wniosku o przyznanie renty strukturalnej przez A.S.potwierdzeniem wymaganego okresu stażu pracy w rolnictwie przez przejmującego gospodarstwo rolne było podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników, jak to wynika z przepisu § 7 ust. 3 przywołanego rozporządzenia. Rozszerzone dowody na posiadanie stażu pracy w rolnictwie zostały wprowadzone na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 czerwca 2008 r. zmieniające rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 108, poz. 693). Zmiany wynikające z tego rozporządzenia nie dotyczyły jednak wniosków złożonych przed datą wejścia w życie tego rozporządzenia.
Niezależnie od powyższych stwierdzeń organ odwoławczy wskazał, że ma zrozumienie dla odwołującego się od decyzji, że mógł on działać w dobrej wierze a do zaistniałej sytuacji przyczynił się przejmujący gospodarstwo rolne nie dopełniając obowiązku poinformowania w wymaganym czasie KRUS o podjęciu działalności gospodarczej dopuszczając do równoległego podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w ZUS i KRUS. KRUS wydał zaświadczenie z dnia [...][...] 2007 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników P.S., podczas gdy ten od [...] [...]2005 r. do [...] [...]2011 r. podlegał ubezpieczeniu w ZUS.
A.S.wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na powyższą decyzję Dyrektora M.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...]2012 r. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że z dniem [...] [...]2005 r. następca prawny w osobie P.S., rozpoczął równolegle własną pozarolniczą działalność gospodarczą i opłacał składki w ZUS w przekonaniu, iż nadal podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Zdaniem skarżącego nie bez znaczenia pozostaje fakt, że przez cały czas były odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne rolników, co jest wyrazem zgody na podleganie w dalszym ciągu ubezpieczeniu społecznemu rolników, gdyż było to ubezpieczenie pierwotne. Skarżący stwierdził, że Sąd winien uwzględnić definicję stażu pracy wynikającą z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r., Nr 109, poz. 750) oraz jego nowelizację z dnia 24 czerwca 2008 r., która zupełnie odmiennie określa definicję stażu pracy, a nastąpiła w okresie wyłączenia przejmującego gospodarstwo rolne spod ubezpieczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola taka jest dokonywana w oparciu o stan faktyczny sprawy i przepisy prawne statuujące podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, istniejące w czasie podejmowania zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności (art. 133 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Sąd wskazuje jako niewątpliwe, że organem, któremu można przypisać niewłaściwe postępowanie i którego działania (wydanie zaświadczenia z dnia [...][...]2007 r. oraz przyjmowanie składek w okresie niepodlegania przez P.S. ubezpieczeniu społecznemu rolników) doprowadziły do wydania decyzji z dnia [...][...]2007 r. przyznającej A.S. renty strukturalnej jest KRUS. Te okoliczności akcentuje w skardze A.S..
Jednakże podkreślenia wymaga, iż ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie podlega prawidłowość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Organ ten w dniu [...] [...]2011 r., z decyzji KRUS znak [...], powziął wiadomość o tym, iż w okresie od dnia [...][...]2005 r. do dnia [...] [...]2011 r. P.S.był wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie wypadkowym, chorobowym i emerytalno rentowym. Nastąpiło zatem ujawnieniem nowej okoliczności faktycznej, istotnej dla sprawy przyznania renty strukturalnej A.S., istniejącej w dniu wydania postanowienia z dnia [...][...]2007 r. o spełnieniu wstępnych warunków do uzyskania renty strukturalnej oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S.P.z dnia [...][...]2007 r. o przyznaniu mu renty strukturalnej a nie znanej organowi w dacie wydawania tej decyzji.
Wobec spełnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S.P.zasadnie, postanowieniem z dnia [...] 2011 r., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie renty strukturalnej A.S., zakończone decyzją ostateczną tego organu z dnia [...][...]2007 r. o przyznaniu renty. W konsekwencji w dniu [...] [...] 2012 r. zapadła decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S.P., Nr [...], o uchyleniu decyzji dotychczasowej -przyznającej rentę - w całości oraz o odmowie przyznania A.S. renty strukturalnej wobec ustalenia, iż osoba przejmująca gospodarstwo rolne - P.S.– nie spełnia kwalifikacji zawodowych określonych w § 7 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem ROW na lata 2007 -2013. Na podstawie treści decyzji KRUS z dnia [...] [...]2011 r., znak [...], organ przyjął, iż w okresie trzech lat liczonych do dnia złożenia wniosku o rentę strukturalną przez A.S.( tj. pomiędzy [...] [...]2004 r. a [...] [...]2007 r.) P.S.nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. Ustalenie to należy uznać za prawidłowe. Bezsporne w sprawie jest także, iż P.S.rozpoczynając prowadzenie działalności gospodarczej poza rolniczej nie złożył oświadczenia przewidzianego w art. 5a ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst), co pozwoliłoby mu na zachowanie ubezpieczenia rolniczego. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. II UK 336/07, rolnik, który nie zawiadomi organu rentowego o podjęciu działalności gospodarczej i nie złoży oświadczenia przewidzianego w art. 5a ust.1 pkt 1 w ustawowym terminie przestaje podlegać ustawowemu ubezpieczeniu rolników ex lege. Prawidłowość decyzji organu I instancji potwierdził decyzją z dnia [...]2012 r., Nr [...], Dyrektor M.Oddziału Regionalnego ARiMR w W..
W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy, zaskarżona decyzja jest merytorycznie prawidłowa, organowi nie można także zarzucić naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego nie zastosowania w niniejszej sprawie możliwości posłużenia się rozszerzoną definicja "stażu pracy w rolnictwie", wprowadzoną na podstawie Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 czerwca 2008 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 24 czerwca 2008 r.) Sąd wskazuje, iż § 2 przywołanego rozporządzenia stanowi, iż do wniosków o przyznanie renty strukturalnej złożonych przed dniem jego wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z § 3 rozporządzenia weszło ono w życie z dniem ogłoszenia, tj. 24 czerwca 2008 r. Wniosek Skarżącego o przyznanie mu renty strukturalnej wpłynął do Biura Powiatowego Agencji w dniu [...] [...]2007 r. i w tym zakresie zatem postępowanie organu było prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło