V SA/Wa 1129/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne; - uchyla zaskarżoną decyzję. Wnioskiem z dnia [...] października 2012 r. Z. F. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie jej zadłużenia wobec ZUS-u z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Uzasadniając wniosek powołała się na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., Nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Z. F. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2004 r. do lipca 2004 r. oraz od września 2004 r. do czerwca 2009 r. w łącznej kwocie 19.649,11 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Zakład, powołując się na treść art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), dokonał oceny sytuacji majątkowej Wnioskodawczyni w oparciu o przedstawione przesłanki umorzenia należności składkowych Zakład stwierdził, iż nie zachodzą w sprawie okoliczności określone ww. przepisami prawa. Argumentując swoją ocenę Zakład podniósł, iż Zainteresowana, pomimo obowiązku udowodnienia podnoszonych okoliczności, nie wykazała, aby faktycznie opłacenie należności pozbawiło ją i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. Z. F. zwrócił się do Zakładu o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Wskazała przyczyny powstania zaległości wobec Zakładu oraz przedstawił swoja sytuację materialną i zdrowotną. Podkreśliła, iż jej obecny stan majątkowy oraz jej obecny stan zdrowia i trudności zarobkowe męża powodują, że nie ma ona żadnych możliwości, aby spłacić należności Zakładu z tytułu zaległych składek. Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., Nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznający sprawę jako organ II instancji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ przedstawił stan faktyczny sprawy. Odniósł się do wysokości emerytury Strony, wskazanych przez nią kosztów utrzymania domu jednorodzinnego i kosztów utrzymania rodziny a także do jej stanu zdrowia i kosztów leczenia. Podniósł, iż małżonkowie są właścicielami domu jednorodzinnego i samochodu F. rok prod. 2003. Wskazał, iż z emerytury Strony dokonywane są potrącenia. Organ II instancji uznał, iż brak jest przesłanek określonych przepisem art. 28 powoływanej ustawy, ponieważ dochód gospodarstwa domowego wynosi 4.179,03 zł a udokumentowane przez Stronę wydatki wynoszą 2.625,88 zł. Wskazał także, iż z emerytury Strony dokonywane są skutecznie potrącenia w kwocie 498,26 zł. W skardze z dnia 25 marca 2013 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazała w uzasadnieniu, iż w dniu [...] stycznia 2013 r., na jej wniosek z [...] stycznia 2013 r. adresowany do Prezydenta RP, ZUS wydał decyzję, w której została poinformowana o zakończeniu potrąceń. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie powtarzając dotychczasową argumentację i nie odnosząc się do wskazanej w skardze i do niej dołączonej decyzji z [...] stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269)/. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie dokonując oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 i 77 § 1 kpa organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób wyczerpujący nie zebrał i nie rozważył całego materiału dowodowego sprawy. Przede wszystkim z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, naruszającego tym samym wymogi sprecyzowane w art. 107 § 3 kpa, nie wynika by organ II instancji odniósł się do decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...], z której treści wynika, iż wydana została po rozpoznaniu wniosku Skarżącej z dnia [...] stycznia 2013 r. a z jej uzasadnienia, iż zakończone zostały potrącenia ustalone w poprzednich decyzjach i od 1 lutego 2013 r. świadczenie emerytalne będzie wypłacane w wysokości 2.728,83 zł. W toku rozprawy Skarżąca wyjaśniła, że w dniu [...] stycznia 2013 r. zwróciła się pismem bezpośrednio do Prezydenta RP o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i została poinformowana przez Kancelarię Prezydenta, iż jej wniosek został przesłany do załatwienia do właściwym organom. Skarżąca oświadczyła nadto, co jest zgodne ze stanowiskiem organu wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., iż pomimo jednoznacznej treści decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...], nadal z emerytury ma dokonywane potrącenia w kwocie prawie 500 zł. Skarżąca wskazała, iż wszystkie tytuły wykonawcze dotyczyły należności, o których umorzenie wniosła w dniu [...] października 2012 r. i który to wniosek powtórzyła w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. skierowanym do Prezydenta. Dla niej treść decyzji ZUS z dnia [...] stycznia 2013 r. jednoznacznie wskazywała na uwzględnienie wniosku o umorzenie. Jak Sąd zauważa, stan faktyczny sprawy nie został w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. wyjaśniony w sposób pełny. Organ w żaden sposób nie wyjaśnił, czy wniosek z dnia [...] stycznia 2013 r. został potraktowany jako nowy wniosek o umorzenie, chociaż został złożony w toku toczącego się w tym przedmiocie postępowania, jakich zaległości i jakich potrąceń dotyczył oraz jak należy rozumieć treść decyzji z [...] stycznia 2013 r. co do zakończenia potrąceń w sytuacji, gdy potrącenia te nadal są dokonywane a dotyczą zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, które nie zostały w zaskarżonej decyzji umorzone. Brak wyjaśnienia powyższych kwestii uniemożliwia Sądowi przeprowadzenie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem i przesądza o nieprawidłowym prowadzeniu przez organ postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwraca uwagę, iż jakkolwiek decyzje podejmowane przez organ mają charakter uznaniowy, to tym bardziej muszą jednak być oparte na realiach konkretnej sprawy. Organ winien mieć na uwadze, by uzasadnienie decyzji przez brak odniesienia do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w praktyce nie odrywało się od rzeczywistości. Wymaga tego sformułowana w art. 8 kpa zasada pozyskiwania zaufania obywatela. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien działać w granicach zakreślonych wypływająca z art. 80 kpa zasadą swobody w podejmowaniu decyzji równocześnie kierując się nałożonym w art. 77 § 1 kpa obowiązkiem wnikliwego i szczegółowego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co powinno doprowadzić do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a następnie – zgodnie z art. 7 kpa - wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Wnioski, które doprowadzą do wydania konkretnego rozstrzygnięcia powinny być przedstawione w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie wymogami art. 107 § 3 kpa. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję.