V SA/Wa 1130/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości; oddala skargę. Przedmiotem skargi z dnia 23 kwietnia 2012 r. jest postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z siedzibą w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] lutego 2008 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu M. K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na rok 2005. Decyzja ta została wysłana na adres wskazany przez skarżącego we wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych. Przesyłka zawierająca decyzję została jednak zwrócona do organu I instancji z adnotacją "Adresat wyprowadził się". W dniu 29 lipca 2011 r. M. K. wniósł do BP ARiMR prośbę o doręczenie decyzji o dopłatach obszarowych oraz ONW, wydanych w lutym 2008 r., za działalność rolniczą prowadzoną w 2005 r. Odpisy wspomnianych decyzji oraz wszelką korespondencję wnioskodawca prosił kierować na nowy adres do korespondencji. Po doręczeniu wskazanych decyzji producent rolny wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Dyrektor [...] OR ARiMR stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W jego uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja z [...] lutego 2008 r. została doręczona w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 26 lutego 2008 r. zatem termin na wniesienie odwołania upływał w dniu 11 marca 2008 r. Strona wniosła natomiast odwołanie w dniu 7 września 2011 r. czyli po upływie tego terminu. Następnie w dniu 13 stycznia 20112 r. M. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...]. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że strony zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydawaniu decyzji. Wnioskodawca dołączył do wniosku wyrok Sądu Rejonowego w Ż. wydany w sprawie o sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz wyrok Sądu Okręgowego w Z. w sprawie o sygn. akt [...] z dnia [...] września 2011 r. W dniu [...] stycznia 2012 r. Kierownik BP ARiMR [...] z/s w W. wydał postanowienie nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Uzasadniając rozstrzygnięcie o tej treści organ wskazał, że wnioskodawca dowiedział się o okolicznościach mogących potencjalnie mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy o przyznanie płatności do gruntów rolnych już w dniu [...] września 2011 r., a więc w dniu wydania wyroku Sądu Okręgowego w Z. W związku z tym wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu określonego w art. 148 §1 k.p.a. W zażaleniu skarżący zarzucił ww. postanowieniu naruszenie art. 148 § 1 w zw. z art. 145 § 1 k.p.a. przez niewłaściwe przyjęcie, iż początek biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia [...] września 2011 r., tj. od dnia, w którym skarżący dowiedział się o nowych okolicznościach mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Skarżący wskazał, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Dyrektor [...] OR ARiMR w W. stwierdził w sprawie uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 22 listopada 2011 r. Na postanowienie to służyła skarżącemu skarga do sądu administracyjnego. Termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 22 grudnia 2011 r. W związku z tym decyzja Kierownika BP ARiMR nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. stała się ostateczna dnia 23 grudnia 2011 r. Od tego dnia należało więc liczyć termin jednego miesiąca do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor [...] OR ARiMR w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ II instancji podzielił stanowisko Kierownika BP ARiMR. Wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją art. 148 § 2 k.p.a. strona ze skutkiem prawnym może złożyć wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w nieprzekraczalnym terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W ocenie organu II instancji skarżący dowiedział się o nowych okolicznościach mogących potencjalnie mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy o przyznanie płatności do gruntów rolnych już w dniu [...] września 2011 r., w dniu kiedy zapadł wyrok Sądu Okręgowego w Z. Oznacza to, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia 13 stycznia 2012 r. został wniesiony po upływie ww. terminu. W skardze skarżący podniósł zarzuty naruszenia: art. 148 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania, a tym samym jego uprawnienie wygasło, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu art. 148 § 1 k.p.a. winna prowadzić do wniosku przeciwnego, art. 124 § 2 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia niewłaściwej podstawy prawnej wniosku o wznowienie postępowania, tj. przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podczas gdy strona domaga się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. Powołując się na ww. naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w zażaleniu od postanowienia organu I instancji. Podniósł zatem w szczególności, że art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. przewiduje, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art, 100 § 2). Przepis ten stanowi wprost, iż wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie względem decyzji ostatecznej. Decyzją ostateczną jest natomiast decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. W ocenie skarżącego decyzja z dnia [...] lutego 2008 r. stała się ostateczna dopiero z chwilą upływu terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] listopada 2011 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 22 grudnia 2011 r. Zatem decyzja Kierownika Biura Powiatowego [...] z/s w W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] stała się ostateczna dnia następnego, a więc [...] grudnia 2011 r. W związku z powyższym skarżący uznał, iż nie uchybił ustawowemu terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Podanie to wniósł bowiem w dniu 13 stycznia 2012 r. W tych okolicznościach organ winien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego i rozstrzygnąć merytorycznie czy zachodzą podstawy do zmiany wydanej decyzji administracyjnej mając na uwadze podniesione przez stronę okoliczności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] OR ARiMR wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargą jest niezasadna, bowiem w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym nie wystąpiły uchybienia, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora [...] OR ARiMR w W. z dnia [...] marca 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika BP ARiMR [...] w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. W związku z powyższym wskazać należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej, a więc takiej decyzji która na mocy art. 16 § 1 k.p.a. jest objęta zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Z tego też względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada bowiem czy wniosek w tym przedmiocie oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. oraz, czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 k.p.a. Jeżeli wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania lub przekroczono termin do jego złożenia, organ administracji wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż termin do złożenia żądania wznowienia postępowania zaczyna bieg od dnia w którym strona w jakikolwiek sposób posiadła informacje o okolicznościach mogących stanowić podstawę wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, organ administracji zaś swobodnie ocenia dowody w tej mierze. Podkreślić należy, że organ administracji obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., II OSK 976/05). W niniejszej sprawie skarżący złożył podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika BP ARiMR z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]. Wnioskodawca powołał się na przesłankę wymieniona w art. 145 §1 pkt 7 k.p.a. wskazując, iż zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydawaniu decyzji. W ocenie wnioskodawcy ta odmienna ocena została zawarta w wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia [...] września 2011 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...]. Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy za organem administracji, iż o okolicznościach, stanowiących podstawę wniosku o wznowienie postępowania skarżący powziął wiadomość już w momencie wydania ww. wyroku tj. w dniu [...] września 2011 r. Od tego dnia należało zatem liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Natomiast wniosek w sprawie wznowienia postępowania został nadany w dniu 13 stycznia 2012 r. (w zagranicznym urzędzie pocztowym). Niewątpliwie zatem skarżący uchybił terminowi określonemu w art. 148 § 1 k.p.a., tj. terminowi jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, iż rację ma skarżący twierdząc, że wznowienie postępowania może nastąpić jedynie w odniesieniu do sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Skarżący nieprawidłowo ocenia jednak termin, w którym decyzja Kierownika BP ARiMR z dnia [...] lutego 2008 r. stała się ostateczna. W ocenie skarżącego nastąpiło to bowiem dopiero w dniu 23 grudnia 2011 r., tj. po upływie terminu 30 dni, jaki był przewidziany na wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego od postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W związku z powyższym wskazać należy, iż decyzjami mającymi walor ostateczności są decyzje podjęte w I instancji, od których strona nie wniosła odwołania w zakreślonym terminie i nie występowała o przywrócenie terminu, bądź też występowała, ale nie przywrócono jej terminu do złożenia odwołania (art. 134 k.p.a.). Istotne znaczenie ma również to, że warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Skutek ten nie następuje jednak – jak wywodzi skarżący – z dniem uprawomocnienia się postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi odwołania, lecz z dniem faktycznego upływu terminu na wniesienie odwołania. W przedmiotowej sprawie według organu termin na wniesienie odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. rozpoczął swój bieg w dniu 26 lutego 2008 r. wobec czego decyzja ta – w związku z niezłożeniem przez stronę odwołania w wymaganym terminie – stała się ostateczna w dniu 11 marca 2008 r. Podkreślić należy, iż skarżący ustaleń dotyczących dnia doręczenia ww. decyzji nie kwestionował. W związku z powyższym należało uznać, iż decyzja z dnia [...] lutego 2008 r. była decyzją ostateczną wcześniej niż na miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Wobec tego zarzut naruszenia art. 148 §1 k.p.a. jest bezzasadny. Podobnie jako niezasadny należało ocenić zarzut wskazania niewłaściwej podstawy prawnej wniosku skarżącego wskazanej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, tj. art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. zamiast art. 145 §1 pkt 7 k.p.a. Co prawda wskazane przez skarżącego uchybienie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia rzeczywiście się znajduje, nie mogło ono jednak mieć istotnego wpływu na treść wydanego przez organ rozstrzygnięcia. Tylko taki wpływ uzasadniałby natomiast uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zauważyć należy, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia znajduje się również stwierdzenie, iż wniosek swój skarżący opiera na rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego przez sąd odmienni od oceny przyjętej przy wydawaniu decyzji (k. 179 akt administracyjnych). Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dna 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.