V SA/Wa 1130/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2015 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia ... grudnia 2014 r. Nr ... w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych Postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia w ustawowym terminie, co - zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) – spowodowało, że postanowienie to straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca wskazał, że podpisał z żoną umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową między małżonkami, nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, dzieci (dwóch synów) mieszkają z matką. Skarżący stara się uczestniczyć w ich wychowaniu, ale w powodu sytuacji finansowej nie współuczestniczy w ponoszeniu kosztów ich utrzymania. Wskazał również, że rachunki bankowe, jak również inne składniki majątku, w tym mieszkanie (... m.kw.), zostały zajęte przez organy egzekucyjne. W konsekwencji nie posiada on środków nawet na bieżące utrzymanie. Pomaga mu żona sporadycznie przekazując środki pieniężne na utrzymanie. Do dochodów zaliczył czynsz dzierżawny w łącznej wysokości ... zł. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 15 kwietnia 2015 r. wezwano Skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Skarżący przedstawił umowę majątkową małżeńską zawartą 2 marca 2007 r., dwie umowy dzierżawy powierzchni, postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w S. z ... lutego 2014r., ... kwietnia 2014r. oraz ... czerwca 2014 r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom nieostatecznym określającym zobowiązania w podatku akcyzowym oraz decyzje Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z ... lutego 2014r., ... kwietnia 2014r. oraz ... listopada 2014 r. orzekające o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych na majątku. Skarżący wyjaśnił, że nie przedstawi zaświadczenia o aktualnych dochodach, ponieważ nie jest zatrudniony, nie otrzymuje regularnej pomocy od rodziny, a jego żona nie wypłaca Skarżącemu alimentów. W zamian za możliwość zajmowania lokalu, w którym aktualnie mieszka, Skarżący świadczy nieregularne i nieodpłatne usługi na rzecz właściciela lokalu. Dodał, że z powodu braku środków na rachunkach bankowych zostały one zamknięte. W sprzeciwie wnioskodawca zarzucił, że pominięto fakt, iż ma on rozdzielność majątkową z żoną, nie mieszka z nią a żona nie ma obowiązku wykazywania przed nim swoich dochodów ani majątku. Żona udziela mu sporadycznego wsparcia finansowego – kwoty rzędu ... zł miesięcznie. Wskazał również, że nie jest w stanie przedstawić dokumentów dotyczących zamkniętych rachunków bankowych, ponieważ uzyskanie zaświadczenia o zamknięciu rachunku i wyciągu z historii rachunku bankowego jest odpłatne i skarżący nie posiada środków, by zapłacić za te wydruki i zaświadczenia. Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie przedstawił zeznań podatkowych za poprzednie lata i nie wyjaśnił dlaczego nie wykonał wezwania w tym zakresie. Wskazał, że posiadane rachunki bankowe zostały zamknięte, z uwagi na brak środków pieniężnych, ale nie udokumentował tego faktu, tj. nie przedstawił dokumentów potwierdzających ich zamknięcie jak również historii rachunków w okresu trzech miesięcy przed zamknięciem. Skarżący nie przedstawił żadnych informacji na temat sytuacji majątkowej żony, oświadczając, że małżonkowie nie mają wspólnego majątku i nie mieszkają razem. Wyjaśnił, że otrzymuje od żony środki pieniężne na utrzymanie w wysokości do 200 zł miesięcznie. Oceniając pozostałe informacje wynikające ze złożonych oświadczeń wskazać należy, że Skarżący uzyskuje dochód z dzierżawy części pomieszczenia w łącznej kwocie ... zł miesięcznie. Podkreślić jednak należy, że na podstawie przedstawionych informacji nie możliwe jest ustalenie łącznej wysokości dochodów Skarżącego. Skarżący wskazał, że około ... zł wydaje na żywność, a ze złożonych oświadczeń wynika, że w zamian za możliwość mieszkania w lokalu na ul. ... świadczy usługi na rzecz właściciela tego lokalu, przy czym skarżący nie określił rodzaju świadczonych usług. Sąd podkreśla, że wszystkie dane, o które Skarżący został poproszony w wezwaniu z 15 kwietnia 2015 r. były niezbędne do oceny jego możliwości finansowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy( por. postanowienie NSA z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11). Ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony. Ponieważ wnioskodawca nie udziela pełnych informacji w tym zakresie, to dokonanie takiego porównania staje się niemożliwe. W konsekwencji powoduje to, że wniosek nie może zostać uwzględniony. Ponadto, strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania. W niniejszej sprawie Skarżący wszczął postępowanie sądowoadministracyjne w związku z wydanymi w postępowaniach administracyjnych decyzjami określającymi zobowiązanie w podatku akcyzowym. Oświadczył, że łączna wysokość zadłużenia określona decyzjami organów podatkowych wynosi około ... zł. Postępowania kontrolne oraz podatkowe były prowadzone od 2012 r. W tym okresie Skarżący dysponował znacznym majątkiem, ponieważ zgodnie z ustaleniami organów podatkowych (np. postanowienie z ... kwietnia 2014 r., nr ...) od maja 2012 r. do listopada 2012 r. Skarżący wyzbył się majątku o wartości około ... zł. W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.