V SA/Wa 1131/09

WyrokWSA w Warszawie2010-01-07

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Beata Krajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemcowi przebywającemu w Polsce na podstawie zgody na pobyt tolerowany przysługuje prawo do uzyskania polskiego dokumentu podróży, a jeśli nie, czy takie ograniczenie narusza przepisy Konstytucji RP i prawa europejskiego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przepisy ustawy o cudzoziemcach, które wyłączają możliwość wydania polskiego dokumentu podróży cudzoziemcowi przebywającemu na podstawie zgody na pobyt tolerowany, nie naruszają Konstytucji RP ani prawa europejskiego. Sąd wskazał, że ustawa ta precyzyjnie określa krąg osób uprawnionych do uzyskania takiego dokumentu, a status pobytowy skarżącego nie spełnia tych kryteriów. Jednocześnie sąd podkreślił, że cudzoziemiec ten może ubiegać się o tymczasowy polski dokument podróży, co umożliwia realizację jego prawa do opuszczenia kraju.
Stan faktyczny
Skarżący, S. M., cudzoziemiec przebywający w Polsce na podstawie zgody na pobyt tolerowany, złożył wniosek o wydanie polskiego dokumentu podróży. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wydania dokumentu, powołując się na art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, który wyłącza takie osoby z grona uprawnionych. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie Konstytucji RP i przepisów prawa europejskiego, w tym prawa do ochrony życia prywatnego i rodzinnego oraz zakazu dyskryminacji. Wniósł również o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność przepisu z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2010r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie odmowy wydania polskiego dokumentu podróży oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., [...], Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r., [...], odmawiającą Cudzoziemcowi – S. M. wydania polskiego dokumentu podróży. W uzasadnieniu swej decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, powołując art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r. w brzmieniu na dzień rozpoznawania wniosku Cudzoziemca, powtórzył argumentację organu I instancji, iż obowiązujące od dnia 29 maja 2008 r. przepisy nie dają podstawy do wydania polskiego dokumentu podróży cudzoziemcowi, który przebywa w Polsce na podstawie zgody na pobyt tolerowany, a taki jest obecny status S. M. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2009 r. Cudzoziemiec wnosił o jej uchylenie zarzucając decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] kwietnia 2009 r. naruszenie: - art. 32 i 47 Konstytucji RP - art. 8 i 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka - art. 2 ust. 2 Protokołu nr 4 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka - art. 63 ust. 4 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską w związku z art. 5 lit. a Rozporządzenia WE nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającego kodeks graniczny Schengen. W uzasadnieniu skargi Cudzoziemiec podnosił, iż otrzymał zgodę na pobyt tolerowany, jest zatem w Polsce legalnie i powinien mieć możliwość podróżowania za granicę w celach turystycznych i rodzinnych. Zdaniem Skarżącego pozbawienie go tej możliwości stanowi ingerencję w jego życie prywatne i rodzinne co jest sprzeczne z postanowieniami Konstytucji RP i wskazanych w skardze aktów prawa europejskiego. Cudzoziemiec - nie negując, iż na gruncie art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach jest w grupie osób, którym polski dokument podróży nie jest wydawany - wskazał równocześnie na sprzeczność tego przepisu z Konstytucją RP i wniósł o wystąpienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem o jego zgodność z Konstytucją. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację a nadto zajmując stanowisko, iż zastosowanie wobec Skarżącego art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w żaden sposób nie może być interpretowane jako wyraz dyskryminacji Cudzoziemca naruszający Konstytucję RP i przepisy międzynarodowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonując oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia Sąd stanął na stanowisku, iż organy administracji obu instancji nie dopuściły się naruszenia Konstytucji RP, prawa europejskiego jak też prawa materialnego – ustawy o cudzoziemcach i przepisów postępowania administracyjnego. W konsekwencji Sąd oddalił skargę jako niezasadną. Mający zastosowanie w sprawie art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, zawiera jednoznaczny zapis, iż polski dokument podróży dla cudzoziemca wydaje się na wniosek cudzoziemca, który posiada zezwolenie na osiedlenie się, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE lub korzysta z ochrony uzupełniającej, jeżeli utracił on dokument podróży albo gdy jego dokument podróży uległ zniszczeniu bądź utracił ważność, a uzyskanie przez cudzoziemca nowego dokumentu podróży nie jest możliwe. W dyspozycji art. 73 wyłączeni zostali cudzoziemcy przebywających w Polsce na podstawie zgody na zamieszkanie na czas oznaczony i posiadający zgodę na pobyt tolerowany, do której to grupy zalicza się Skarżący. Intencją ustawodawcy było zatem umożliwienie uzyskania polskiego dokumentu podróży przez tych cudzoziemców, których związek z Polską jest ustabilizowany długoterminowo i którzy spełnili kwalifikowane przesłanki do uzyskania zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE, korzystania z ochrony uzupełniającej. W sprawie niniejszej Cudzoziemiec zdaje się zapominać, iż podstawę udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany stanowi art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, zgodnie z którym Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, jeżeli jego wydalenie jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu. Bezsporne natomiast jest, iż w dniu [...] października 2005 r. Wojewoda [...] wydał decyzję, [...], o wydaleniu Skarżącego z terytorium Polski, która jest niewykonalna z powodu braku potwierdzenia danych osobowych Cudzoziemca przez Ambasadę kraju pochodzenia a więc z przyczyn niezależnych od organu administracji. Konstytucyjna zasada niedyskryminacji znajduje wyraz w uregulowaniu zawartym w art. 75 ustawy o cudzoziemcach. Cudzoziemiec przebywający w Polsce na podstawie zgody na pobyt tolerowany, który z jakichkolwiek przyczyn zamierza wyjechać z kraju, może starać się o uzyskanie tymczasowego polskiego dokumentu podróży. Zgodnie z art. 75 ustawy o cudzoziemcach możliwość uzyskania polskiego tymczasowego dokumentu podróży obejmuje obok cudzoziemców posiadających zezwolenie na osiedlenie się, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE, status uchodźcy lub korzystających z ochrony uzupełniającej także cudzoziemców posiadających zgodę na pobyt tolerowany. W oparciu o art. 75 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach dokument ten może być wydany cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który nie posiada dokumentu podróży kraju pochodzenia albo którego dokument podróży uległ zniszczeniu bądź utracił ważność, zamierzającemu opuścić to terytorium, gdy – jak to ma miejsce w przypadku Skarżącego - uzyskanie przez niego innego dokumentu podróży nie jest możliwe. W ocenie Sądu kompleksowa analiza uregulowania w ustawie o cudzoziemcach, w brzmieniu obowiązującym po 29 maja 2008 r., warunków uzyskania polskiego dokumentu podróży i tymczasowego polskiego dokumentu podróży jednoznacznie wskazuje na niezasadność zarzutów skargi dotyczących dyskryminacji osób legitymujących się zgodą na pobyt tolerowany na gruncie ustawodawstwa polskiego. Uregulowania zawarte w ustawie o cudzoziemcach a dotyczące uzyskiwania dokumentów podróży w żaden bowiem sposób nie naruszają zasad zawartych w art. 32 Konstytucji RP stanowiącym, że wszyscy są wobec prawa równi i nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny oraz w art. 47, iż każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Takie też nakazy zawiera przywoływany w skardze art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Powoływanie przez Cudzoziemca art. 14 Konwencji przekracza , w ocenie Sądu, zakres niniejszej sprawy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dostrzegł podstaw do zwrócenia się z zapytaniem sformułowanym w skardze do Trybunału Konstytucyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że Sąd może uznać za zasadne przedstawienie pytania Trybunałowi Konstytucyjnemu tylko po powzięciu zasadniczych wątpliwości, przy czym chodzi tu o uzasadnione wątpliwości Sądu a nie Skarżącego (między innymi wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r., OSK 971/04). Sąd zwraca także uwagę na brak sprzeczności pomiędzy regulacją polską, powołaną przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w zaskarżonej decyzji, a normami europejskimi wskazanymi w skardze. Uregulowanie w ustawie o cudzoziemcach możliwości uzyskiwania przez Cudzoziemców polskiego dokumentu podróży i tymczasowego polskiego dokumentu podróży umożliwia realizację postanowień art. 2 ust. 2 Protokołu nr 4 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka stanowiącego, iż każdy może swobodnie opuścić kraj, włączając w to swój własny oraz art. 5 ust. 1 lit. a Rozporządzenia WE nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen), zgodnie z którym cudzoziemcy z państw trzecich powinni posiadać ważny dokument podróży lub dokumenty uprawniające do przekroczenia granicy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło